Skip to main content

Full text of "Catalogus bibliothecæ theologicæ, systematico-criticus : in quo, libri theologici, in Bibiotheca Reimanniana extantes, editi & inediti, in certas classes digesti, qua fieri potuit solertia, enumerantur, et quid in unoquoque sit peculiare vel vulgare, quæ laudes et labes, quæ virtutes que maculae, quæ asterisco quæ obelo digna, sine fuco & fallaciis, iraque & studio, at non intemperanter tamen, & temere, nec sine ratione & argumentis, indicatur, ut historicæ bibliognosiæ opes aliquantulum augeantur, & criticae inopia, qua maxime premitur, his, quasi drachmulis quibisdam, quodammodo sublevetur"

See other formats


\ 







Aoc^ssions 



Shelf N 










Kj ^ 7 ^ 2 cfUj ^ *• 



M 



BIBUOTHECA 

HISTORI^E 

LITEKARUE 

Critica, eaque Generalis, 

hoc eft, 

CATALOGI BlBLIOTHEOE 

ReIMMANNIANjE 

Syftemarico - Critica 

TOMVS S^CVNDVS, 

tn quo 

Libri ad Hiftoriam literariam gene- 

ralem fpe&antes , & Bibliothecae Reim- 

mannianae partem facientes, 

Qua fieri potuit folertia enumerantur, 

Et quid in unoquoque Ot afterifco vel pbelo 

dignum^ea, qua fas eft,modeftia & libertate 

indicatur. 

Accedic 
Catalogus MS&orum 

Defignatio Nummorum 

^^ quorundam. 

HfLDESME 17 39, 
Sumtibus Viduae Lud. Scbroederi. 



Marcellus Palingenius, h. e. 

Pier Angelo Manzotti , in 
Zodiaco vitae, L.XII, 

*Tu liber interea diverfa per oppida curre^ 
Jnvidiamfubiture gravem; Nam mukus ubique 
Oblatrator erit % cujus lacerabere morfu. 
Non deerunt certe , aui cum nil ederepofftnt 
Jbignum laude ; tamen gaudent maledicerefemper t 
Carpendis aliis famam venantur ( inanem % 
JtJos tulividulos catulos, orisque maligni 
Exojus, refuge, & doHos inquire bonosque t 
Quipaucifunt; Sed paucispous effe beatus. 





Ledlori! 

UcLvra vlclKcl Haya&ct 

Hiftoria literaria du- 
plex eft , genera- 
lis & fpecialis. Et totu- 
plex eft etiam notitia li- 
brorum ad eandem co* 
gnofcendam fpe&antium. 
Cujus partem priorem da- 
mus in praefenti ; Pofte- 
X 3 rio- 



-*H («) t44- 



riorem daturi in pofte- 
rum , fi , quod animo 
concepimus , felix fau- 
ftumque DEUS efle ju- 
beat. Atque haec pofte- 
rior priorem mole fupe- 
rabit. Siquidem plures 
funt, qui Hiftoris litera- 
nx particulas quasdam 
illuftrandas fumfere, quam 
qui corpus univerfum. 
Et cum hujus partis 
claufula noftris lucubra- 

tio- 



•&$ ( o) ><&«. 



tionibus Parergicis im- 
ponemus «» ™a»<?>««,, aliique 
trademus hanc noftram 
lampada. Quse enim re« 
ftat brevis vits fumma, 
fpem nobis vetat inchoa- 
re longam , & de Cata- 
logo critico Hiftorise Ec- 
clefiafticse , Civilis , & 
naturalis , Philofophia? e- 
tiam & Philologise , cogi- 
tare, qni annum LXXII. seta- 
tis fere jam excesfimus. Id 

tamen 



•*$* ( o ) i <|*. 



tamen dabimus operam, 
DEO bene juvante , ut 
Catalogi Bibliothecae 
Theologicse hiftorico-cri- 
tici Paralipomena , vivis 
nobis adhuc & fuperfti- 
tibus , prelo fubmittan- 
tur, quae ita fe confpilla- 
runt , ut fpicilegium fu- 
pra meflem ipfam fe pro- 
pe efferre valeat, 
Vale & fave. 




Caput I. 

DE 

SCRIPTORIBUS SPE- 

CTANTIBUS AD HISTORIAM 
LITERARIAM IN GE- 

NERE. 

In Folio. 
I 

Catakgi Librorum MSCtorttm Anglm & 
Hibernia in unum coUeBi^ cum indice 
Jlphabetico. , Oxonii e theatro Shel- 
doniano. 1697. Edwardus Bem- 
ardus SS. Th. D. & P. l\ in Academia 
Oxoiiienfi />n>mf eft quimanum injecit huic 
Syntagmati arduo , & nodofo , & ex plus quam 
centum & quinquaginta Catalogis , vario nexu 
inter fe coa£Hs , compofito. Et fi per fatorum 
diritatem eidem UcuifTet ad finem perducere , 
qvodbene coepit opus; n^fcio qvod cornu A- 
U f J\ mal- 



2 Off.I . DeScr iptor. Spectant.Ad Hist. 

maltheae habuiffent rei literariae promi condi. 
Siquidem illi robur & xs triplex circa pe£tus • 
erat , eidemque omnes fere fuas artes aperuerat 
Minerva. Sed in medio curfu interceptus eft 
a morte. Atque hinc grave detrimentum coc- 
peruiit meliores literae , & hic cumpnmis Cata- 
logorum Catalogus. In qvo non eae tantum, 
qvas Humfredus Wanley in prsefatione p. 7. 
ceruffa obducendas fufcepit , occurrunt macula? ; 
Sed & aliae majoris commatis. Qyae tamen pul- 
chritudinem ftupendi operis non extingvunt. 
Jn quo Codicum MSCtorum tantus apparatus , 
& talis indoles , tit vix qvenqvam in orbe lite- 
rato extare exiftimemus Indicem , qvi velplures 
vel rariores libros comprehendat Exoticos puta, 
Graecos , Ebraicos , Syriacos , Arabicos , Perlicos, 
Turcicos , Sinicos , Indicos , iEthiopicos , &c. 
ineditos etiam adhuc, & Viris eruditiulmis vel 
invifos , plane vel parum notos. Qyo ipfo tan- 
tum abeft ut exhauftum fit Mufamm Britamii- 
carum Gazophylacium , ut prsefationis Auftor 
Wanleyus diferte fcribat : MSCtorum titulos 
tri^inta millia in hac Catalogorum Sylloge com- 
parere. Attamen alia adhuc triginta millia fu- 
pereffe in Angha. Sane Academiae Cantabri- 
gienlis Catalogi non omnes ad manus fuere Ar- 
chiteclis illuftris hujustheatri, nec collegiorum 
omnium , eodem tefte 1. c. Et , q vod mireris , 
vetuftiftimus ille Codex Graecus , Biblia S. con- 
tinens , cum Epiftola Clementis ad Corinthios, 
qvi AlexandYtni nomine apud Eruditos adhuc. 
innotuit, in hoc Syntagmate non memoratur , 
qvod idem 1. c. profitetur , additque eundem 

extarc 



LlTERARIAM In GeNERE. /« FoliO t % 

extare hodie in Bibliotheca RegiaWeftmonafte- 
rienfi. Cujus & ipfeadhuc defideratur MSCto- 
rum Catalogus. 

ii. 

Catalogus Librorum MSCtorum Bibliotheca Cot- 

I toniana^ Pramittitur Vita Rob. Cottoni , i3 Hijioria 

BMiotheca , Scriptore Thoma Smitho. Oxonii e 

theatro Sheldoniano 1 696. Dignus qvi manu 

follicita verfetur. Non qvidem ob di&ionis 

Smithianae pompam ; Hsec enim tota phalerata 

eft, & anxie qvaefita, & ad oftentationem com- 

i poftta ; Nec ob MSCtorumordinem&diftribu- 

jtionem; Qvae exilis admodum, & ferenulla 

|eft; Nec ob eorundem defcriptionem accura- 

tam ; Siquidem perpauci admodum funt codi- 

ces , qvorum vel externam fpeciem delineavit 

Au£tor, vel quas comprehendunt dapes de- 

guftandas Lettori appofuit Non , inquam , ob 

rationes allatas manibus terendus hicce Catalo- 

gus ; Sed ob raritatem , & MSCtorum ad anti- 

quitatum Brittannicarum illuftrationem inprimis 

fpe&antium inlignem molem , & duorum vel 

trium Codicumftupendam antiquitatem.. Quo- 

rum unum , Genefeos textum Graecum conti- 

nentem, in toto Chriftianorum orbe antiquifti- 

mum judicavit: Fronto Ducaeus S. I. Theolo- 

gus ( Vid. Hift. Bibl. p. 44. & * y , & Catal. p. 70. 

& praefatp.*.) Adde Cottoni vitam,& Biblio- 

Liic jthecae Cottonianae Hiftoriam ; Quaram haec 

m iomnino digna eft quae legatur ; llla autem qvae 

etf tQta edifcatur. Usque adeo ad amuflim eft com- 

A 2 pofita 



4 Cap. 1. De Scriptor. Spctant. Ad Hist. 



pofita , & fa£r.a ad perpendiculum , rerum opti- 
marum feleclu afrluens , & varietate & copia. 

- in. 

Catatogut MSCtoYum 7 heologicoYum , Vhihfo- 

fhicorum , VhilologkoYum <& HiftoYicoYum LatinoYum , 

MedicoYum etiam GYacoYum , Auguftijfima Biblio- 

theca CafaYea Vindobonenfis , MSCtus & ineditus , 

A Sebafiiano lengnagelio confeElus &c. Scilicet 

Auguftiflimae Bibliotliecce Cae fareae, qvae Vindo- 

bonae eft Catalogum univerfalem XXV. Libris 

conftantem fe confecrurum & in lucem publi- 

cam editurum promifit olimPetrus Lambecius; 

Sed exorfus telam hanc arduam ne MSCtorum 

qvidem abfolvit Indicem, nedum impreiTorum 

omnium. Siquidem e Libris XV, quibus ma- 

nu -exarata volumina fe defcripturum recepe- 

rat, o£t.o tantummodo priores ad umbilicum 

deduxit. Qyos in compendium mifit poftea , 

& qvae ex MSCtis grarcis adhuc reftabant Para- 

lipomena, fliperaddidit Lambecii fucceflbr Da- 

ruel Neflelius. Sed utriusqve cito difbarue- 

runt monumenta. Et 11 qva forte fpeclianda 

fe praebuerunt in officinis librariis , ita care ve- 

nerunt, ut iis comparandis pauciflimorum cru- 

rhenae fuffecerint. Atqve hinc noftrum confi- 

lium de Voluminibus Lambecianis 6c NefTelia- 

nis inEpitomen concinnamredigendis,8cluc:j 

publicae reftituendis. Qyod & A.C.1712. per- 

fecimus. Sed qvia MSCtorum Graecorum tan- 

tummodo , non autem Latinorum Rationariunj 

dederant hi Duum-Viri ; Nec nobis ultra han<> 

peran" 



LlTERARIAM In GENERE. Ift FoliO. f 

peram fapere licuit in noftro breviario, Atqve 
hanc noftram fortem miferatus Vir, cujus no- 
meh dixiife laus eft , Godofredus Thomafius , 
hunc Catalogum MSCtorum Manufcriptum , & 
nuncjvam in lucem editum , liberali manu im- 
pertivit, & eam, qvae fequitur Epiftola, fimul 
,<omitem eiTefuflit: 

Vir Maxime Reverende 

Domine ac Fautor multis mihi nominibus 
suspiciende. 



("^um ante Diennium Norimbergae ageret Ex" 
^ cell. Vir D. loh. Burcard. Menkenius, &in- 
ter familiares confabularjones fermo eflet de 
Lambeciano Opere tuanunc cura, maximis Em- 
torum commodis , in votumen tractabilius con- 
tra£k> ,- mentionem injeciire memini Catalogi 
abs Tengnagelio confec~ri, qvi Latinos Bibiio- 
thecse Auguftae Codices manu exaratos defcri- 
beret. Factum inde reor, ut cum eruditiiTimi 
iftius laboris tui in artis Eruditorum vernaculis 
iieret receniio , Tengnagelianae pariter Operap 
apudme delitefcentisindicina fubjiceretur. Me 
vero fenii hoc ipfo provocatum , ut fubmitte- 
rem confpe&ui tuo, qvicqvid id eft opellae, ad 
aeftimandum num digiia poiHt haberi^qvae dias 
pariter in luminis auras evaderet. Sedcumab 
aliqvotjam annis, meadalia omniaaliterarum 
2 deliciis ayocato , plane fit disjectum rei meae 
s . librariae penuarium, diu qvidem fruftra infumfi 
■ .jj, operam in hoc indice perqvirendo. Donec tan- 
j dem infperato & aliud agenti in manus veniret, 
A J alis- 



6 Cap, LVe Scriptor. Spectant. Ad Hist. 

alisqve protinus citatis ad Te , Vir maxim 
Reverende , pervolare velle videretur. Accip 
nunc qvalecunqve cultus qvo Te ob illuftri 
in rem literariam merita fufpicio,pronaeqve a< 
juvanda amoeniorum difciplinarum ftudia vo 
luntatis monumentum, meiqve pariter cando 
ris experimentum cape, qvi nullo circuitu re 
&a proceflum fecerim ad favorem tuum mih 
aucupandum. Utinam alia porro in re polTm 
prasftare qvod gratum Tibi & commodum fit 
nunqvam fane magis ad votum evenire qveat 
Qyod reftat tui utiqve rem pono arbitrii , qvi( 
hisce chartis fieri velis. Defcribendas mihi ant< 
fex feptem annos eas conceifit Magni Principi 
Minifter, wv w ayioig y cum Vindobonse redu: 
Niirembergae aliqvamdiu curandae valetudini 
ergo fubfifteret. Sed qvam proletaria meritii 
hoc indice concinnando Prsefedli Opera palan 
loqvitur res ipfa , neqve minus faedam fcribarun 
infcitiam tot commirfiprodunt errores^craffiill 
& vel in tenebris palpabiles, qvibus emendan 
dis vacare tantum non licuit , neqve pofthai 
fuit otium ea accuratius perfeqvi. Medicorun 
librorum nullam plane rationem habuerata qv< 
ifthaec accepi , unde alterius opera mihi fui 
exoranda, qvi iftorum defignationem fubmitte 
ret, fatis etiam, uti apparet, mancam*, altera 
perinde ac recenfio Hiftoricorum , fuipartemu 
tilam. Nunc autem ne ulterius a§ote%i<* 
communi hominum mei ordinis vitio , tibi mo 
leftiam faceffam cautio eft. Itaqve defin 
lieentius in publica commoda peccare , TEqv 

un 



LlTERARIAM In GeNERE. ln WoltO. 



una cum Tuis divinae gratise , me vero ac 
mea ftudia Tuo favori volo efTe perqvamjcom- 
mendatiiiima. Vale 

MAXIME REV. DIGNITATI TU^E 

Dabam|Halae Hermundurorum 
a. d.vn.Aug. mdccxiii. 

addi&ijfimus omnifide 
ac obfetjvio 

GoDEFREDUS ThOMASIUS 

R.P.NorimbMedic, 

IV, 

Bibliotheca Uffenbachiana MSCta. Halae Her- 
mundurorum 1720. In qva Codices Ebraicos 8? 
Graecos recenfuit I. H. Majus fllius, OrientalW 
reliqvos Carolus Dadichi, natione Syrus,Patria 
Antiochenus, religiope Gracus, lingvae Ara- 
bicae & Turcica: bene peritus. Francofurti , eo 
tempore , qvo confignabatur hic Bibliotheca: 
Commentarius , commoratus ; Latinos autem , 
& qvi funt notioris commatis ipfe Vir ilhiftris 
Z. C. ab Uffenbach. Atqve exhis delineationi- 
bus Dadkhiana curta eft omnino & Laconica ; 
Uffenbachiana autem amplior, & uberior, & eo- 
piofior multo & accuratior; Majana veroomni- 
um longe opulentiflima, ad duclum Petri Lam- 
becii, qvo ufus eft in Bibl. Vindobonenfi, ador-* 
nata. Qyi & de cujusvis voluminis aetate ,' & 
habitu externo & interno , raritate etiam &c. 
A 4 q y id 



g Cap. / 4 De Scriptor. Spectant. Ad Hist. 

qvidfentiendum fit pronunciat, & cjvx in eo 
prae cccteris notatu digna fint liberaliter & co- 
piofe indicat , &integros interdumlibellosnon- 
dum editos Le&ori fpeftandos prsebet. Ac li- 
cet non exiguae molis Tomum impleant hx re- 
cenfiones, tantum tamen abeft, ut MSCta Uf- 
fenbachiana omnia jam enarrata fint, ut potius 
maxima pars eorundem adhuc reftet enarran- 
da. Siqvidem fi Bibliothecam hanc fpecialem, 
cumBibliothecae Uffenbaehianae univerfalis To- 
mo IH. conferas, in qvo MSCtorum omnium 
Veterum & recentiorum integer & fiiis nume- 
ris abfolutus exhibetur apparatus , videbis Co- 
dices plerosqve inta&os efle adhuc , & Procla- 
matorern exipe£tare , Hiftoricos,puta, omnes 
nec non Genealogicos, Heraldicos , Chronolo- 
gicos , Geographicos , Archseologicos, Criticos, 
Mifcellaneos, & qvi funt fufpe£tae fidei, & vulgo 
dicuntur nrohibiti. Qyi fi omnes ea percenfe- 
rentur ratione , qya DofthT. Majus Ebraicos & 
Grsecos percenfmt ; Vix duo vel tres Tomi % j 
ejusdem qva primus hicce conftat menfura?, ar- 
gumenta eorum caperent. Usqve adeo amplas 
(k copiofas opes hoc Gazophylazium UfFenba- 
chianum pofTidet, irohvxgvo-o? dicendum,Ho- 
meri di&ione , wf sroA^ctAxoi». 

Ailgememef Hiflorifchef Lexicon 4 Erfler und 
ttnderer Iheil A~-G. Leipzig 1709. Dritter und 
vierter Iheil H—Z. lbidem. Eodem. Fortfetzung 



LlTERARIAM IN GeNERE. Itl folio. 



dejfelben. Franckf 1714» $. Volumma. De quo 
Joh. Peter von Ludewig in praefatione Lexici 
univerfalis Zedleriani omnium fcientiarum & 
Artium §. 1?. p. 7» Das bekante Hiftorifche Lexi- 
con hatte der bekante J/erleger (Thomas Fritfch) 
dem feligen Buddeo verhandeh, unddiefer ausUe- 
bereilung , und Geld £u Buchern zm verdienen , fol- 
ches aUes z.u der Zeit ubernommen , als er npcb nicht 
viel z,u thun gehabt ; Allein der felige Mann hat 
bald die Unmogligkeit gefunden , und deswegen ze~ 
henerley Leute angefpannet , derenjeden er einen oder 
mehrere Buchftabtn in dem Alphabetifchen Lexico ZM- 
getheilet. So das wohl der z>wantz,igfte 'Theil nicht 
einmahl durch feine Hiinde gangen , und gleichwohl 
dem Verleger damit vieler perdrufs gemacht , und 
dem Wercke machtig gefchadet worden ift. Denn 
einer hatte in dem letztern Buchftaben einen andern 
EinfaU , als der andere fchon im erftern gehabt. 
Nachgehends fchlicheji viele Artikel und Sachen dop- 
felt und mehrmahlen Jich unter verfchiedenen Bueh- 
ftaben ein. Wie die Arheiter an dem Babylonifchen 
Ihurm einander nicht verftunden , und dqhero al- 
les die Creutz,e und die Quehre gangen , weil die 
Letz,ern nicht wuften , was die Erftern gethan und 
gelaffen, perner war es auf folche Art und Weife 
aucb nicht zm verhuten , dafs nicbt vielerley Kopfe, 
vielerley Sinne und Meinungen in ein Buch brachten^ 
und hundert Schrifft-Stellen einander entgegen lieffen. 
ixber dem folgete der eine diefer Zeit-Rechnunge, der 
andere wieder einer andern. Ein Arbeiter war fleif- 
fig, der andere fudelte aUes hin , was ihm vorkahm, 
und was dergleichen Gehechen mehr feyn , welcht 
daraui emftehen ,' wenn viele an einerley Sachen ar- 
A S kehtn 



io Cap.L De Scriptor.Spectant. Ad Hist. 



beiten. Etl. c. §. 19. p. 12. Gleich der Buchftabe, 
B* hatte ein ungluckliches Schickfaal , fo den Werth 
des gantzen Buchs faft mit eins niedergefchlagen. 
Die Hiftorte davon ift diefe : Der felige Buddeus 
fchrieb diefes Werck Sr. Koniglichen Majeftat in 
Preuffen Friderico dem Stiffter diefes Konigreiches 
z,u. Seine Patronen undguten Freunde uberreiche- 
ten folches diefem Weifen Konige. Seine Majeftat 
nahmen daffelbe mit voUen Gnaden und Pergniigen, 
als von einem Gelehrten Manne an , der in ihren 
Dienften als Profejfor z,u Halle geftanden. Verwun- 
dertenfich anbey , iiber die Groffe und U> eitldufftig- 
keit deffelben. Sie fahen ihrer Gewohnheit nacb, fot- 
ches durch , fagten aber glzicb dabey : Jch will docb 
fehen , was der VerfaJJer von Berlin , als meiner Re- 
fidentz, , fchreibet. Als Sie nun diefen Articelauf- 
gefchlagen , funden Sie diefe H>orte darinnen : 
Berlin liegt in der Alten Marck-Brandenburg. 
Da nun auch denen geringften von denen umftehen- 
den Bedienten bekant , dafs Berlin nicbtin der 
Alten , fondern in der Mittel- Marck gelegen. S» 
verlohrfich bey Konigl. Maj. die Achtung diefes Buchs. 
Sie fagten darauf*. Groffe Biicher grojfe Fehler ; Jcb 
fehe i dafs der Verfajfer hierauf v/eder Zeit noch 
Fleifs gewendet. Denn da er mir das Buch z,uge- 
fchrieben , hdtte ich glauben foUen , dafs er in mei- 
ner Refidentz, nicht eben obenhin gefahren , fondern 
diefen Articel wenigftens mit Sorgfalt gefchrieben 
baben wiirde. Und hiefs darauf das Buch ^vegle- 
gen , und hielte aucb davor , dafs die gantz.e Ar- 
beit fchlecht gerathen wdre. Ha&enusVir illu- 
irris Joh. Peter de Ludewig. Cujus narratio- 
nibus nos , nec demimus nec addimus fidem. 

Hoc 



LlTEKARIAM IN GeNERE. Ift FoltO. I I 



Hoc tamen adhuc , velut appendiculam adji- 
cimus. Nos eo ipfo tempore , qvo primum e 
prelo egreflum erat Opus , ab eo , qvi impen- 
fas fecerat , Thoma Fritfchfo Viro aoftiflimo, 
interrogatos ,. qvid exiftimaremus de eo , & 
qvas potiflimum in eo inefle crederemus ma- 
culas , uberiores ad eundem dedifle literas, 6c 
in iis expofuifle , qvot , & qvanta in eo infi- 
derent menda , qvae in vaftis hifce volumini- 
bus fupplenda , qvae fananda , qvx tollenda 
prorflis & falce non obtufa refecanda. Et cum 
plerisqve hifce morbis poftea medicina parata 
lit, tum in fupplemento , qvod 17 14. pro- 
diit , tum in Edkione altera , qvae 1722. Vo- 
luminil?us IV. afpexit lucem ; in LexicisHifto- 
ricis , qvat Germanico Idiomate prodierunt, 
hodie fine controverfia primum locum obtinet, 
& iis etiam plerisque eft anteferendum qvae 
alio fermone m orbe literario prodierunt. Poft 
ponendum tamen Zedleriano Lexico Lexico- 
rum , qvod jam fub prelo fudat , & exercet ty- 
pographorum operas. 

VI. 

Bibliotheque Orientalepar cFHerbelot. Parifiis 
1^97. Multis laudibus ornata , a P. Daniele 
Huetio in Comment. derebus ad eumpertinen- 
tibus Libr. V. p. 220. Perraltio Tomo II. des 
hommes illuftres qvi ont paru en France p. if 4» 
feq. Mr. Ancillon dans Memoires concernant 
ks Vies des plufieurs modernes p. 154. feq. 
jj.! c Neque immerito. Siqvidemfexcentai» 



12 Cap, /. De Scriptor. Spectavt. Ad Hist. 

ea traduntur , , qvae eruditis in Eurppa antea 
incomperta fuerunt & incognita. Sed pofthu- 
mum tamen eft Opus , & ab Au£lore non pla- 
ne ad ungvem expolitum , nec omnibus fuis 
numeris abfolutum. Non enim tam Orienta- 
lis Eibliotheca efl , qvam Riblwtbeca tantum 
Arabico-Perjtco-Turcica. Utpote qvae fola in ea 
exponuntur , reliqvis in Oriente gentibus, re- 
busqve ad rem literariam fpec~tantibus , pror- 
fus omilTis. Nec Arabum , Perfarumqve 6c 
Turcarum Scriptores & fcripta omnia vel ta£la 
funt oratione , vel ea qva fas erat navitate , 6c 
circumfpecliione & ubertate defcripta. Exu- 
lant hic nomina Do&orum Moslemicorum q vam 
plurima , & in iis Ferati etiam , qvi Qyaeftio- 
nes de rebus fidei Muhammedanae fcripiit, fab- 
junftis ex Alcorano Qyaeftionibus , qvod notat 
Andreas Acoluthus , m praefatione Speciminis 
Alcorani Qyadrilingvis p. g. Averrois autem 
res geftae tam fteriliter defcripta? funt , ut P. 
Bayle in di£tionario Critico p. 421. pronunciet 
j^ai ete flirpris de la prodigieufe fterilite , qve 
j 5 ai trouvee , pat raport a ce fameux Philofo- 
phe , dans la Bibliotheqve Orientale a Mr. d' 
Herbelot. Et qvod p. f?8- legitur : Malabari- 
cam lingvam eandem efle cum Malaica , id 
oppido falfum eiTe , ii docent , qvi ex noftris 
regionibus in Indiam ablegati iunt , religionis 
Evangelica: propagandat caufa. In Contin. 
VIU. Derer ausfuhrlichen Berichte aus Indien p. 
616. Et qvotiesVirorumEruditorumEpocharn 
vel plane omittit Herbelotius vel affert fallaci- 
ler ? Qvoties Librorum Arabicorum infcrxptio- 

nes 



Literariam Fn Genere. ln Folio. i ; 

nes inexplicatas relinqvit, vel Leftorem earum 
f cupidam remittit ad locum alium , qvafi in eo 
jam lux affufa fit iis no&ibus , ubi tamen nihil 
ejus modi faftum effe deprehenditur. Inte- 
rim totum hoc opus ab Auftore non compofi- 
tum , fed ex Arabe qvodam tradu£him tan- 
tummodo , vix impetare a nobis pofTumus , ut 
credamus , utut fuifTe qvihoc in vulgus fpar- 
ferint Mifcellanea Leibnitiana nos doceant p. 
34. Et fi etiam ita efTet, fama Herbelotii ja£tu- 
ram faceret folum , non res literaria. Cuiper- 
inde eft a qvo acceperit iliuftre hoc Hiftoriae 
lit. Orientahs audtarium , dummodo habeat. 
Et cujuscunqve etiam commatis idipfum flt, 
tam necerTarium tamen eft iis , qvi rei literariae 
ponunt pretium , ut carere eodem non qveant. 
Unde & nos , ut ad utilitatem erTet praefentius, 
omnium Au&orum in eo defcriptorum cdncin- 
mavimus Indicem Syftematico-Chronologicum, 
qvi huic noftro Exemplari acceflit noftra manu 
fcriptus, &4HK$oTog, i 

VII. 

Pbotii Myriobiblon f.Bibliotheca Graco-Latina 
Hothomagi 1^3, Hoc ipfo probabilis au&or, 
qvod intermiiTam Hiftoriam librorum Criticam 
nova induftria reparavit , & hac ratione anfam 
dedit recentioribus , Ephemerides literarias, 
& A£la Eruditorum , & qvae funt alia hujus' 
generis Annalium monumenta concinnandi. 
Siqvidem fimillima , & fere eadem Ephemeri- 
dum hodiernarum & hujus Bibliothecse eft ra- 

tio. 



i4 Cap. 1. De Scriptor. Spectant.Ad Hist. 



tio. In qva CCLXXX. Codices Graeci , a Pho- 
tio per otium verfati indicantur , excerpuntur 
etiam pleriqve , & de eorum di£tione , & di- 
fpofitione & argumentis fententia dicitur. Id- 
qve fatis libere & licenter, ut fas eft in civitate 
literaria. Qyo ipfo dici non poteft , qvam 
praeclare mentus fit hic Seculi IX. Polyhiftor, 
de Scientiis omnibus , qvae ad humanitatem 
pertinent. Non enim fcriptis Theologicis tan- 
tum vigilias fuas dicatas efie voluit , fed & Hi- 
ftoricis Sacris & Profanis , Philofophicis etiam 
& Philologicis , nec non Medicis & Rhetoricis 
&c. In qvibus , qvod caput rei eft , multa 
funt , qvae vel plane interciderunt hodie , vel 
ih lucem nunqvam funt edita. Ut fi Photia- 
nis hifce Eclogis -deftitueremur , Scriptorum 
nomina qvam plurima cum fcriptis eorundem, 
& rebus ab iis traditis , fciremus cum imperi- 
tiflimis. Nec tamen ita fuperftitiofi amatores 
hujus Viri fumus , ut eum omne tulifTe pun- 
£him exiftimemus. Ordo librorum in hac Bi- 
bliotheca extantium ita perturbatus eft , ut in 
fylvacitius difpofirionemqvandamarborum de- 
prehendas , qvam in ea Codicum. Auftores 
Homonymi qvidam inter fe confufi , qyi toto 
cado funt diverfi.,- Futilia etiam interaum ex 
iis funt enotata melioribus negle£tis. Et ne 
feverior tibi videatur haec cenfura ; Ecce ! 
Andreae Schotti de hoc opere judicium , qvod 
in Prolegomenis huic Editioni praerniftis legi- 
tur : „ Tumultuarium opus Bibliothecam hanc 
„ Photianam extitifTe haec indicant ; Eadem 
„ faepe repetita , hiatus interdum atqve hiulca 

„ loca 



LiterariamIn Genere . In Folio. lj 

,7"ioca, negle&us ftylus, & rejeaa deniqve 
„ in alteram operis partem , librorum , qvos 
„ jam reeenfuerat excerpta longiora. Ad oram 
„ qvoqve nonnulla collocata. Et, qvodmire- 
„ ris , eosdem libellos , kclt* vddag pene re- 
„ petitos , ut Dionyfii iEgei Di£tyaca , Hiero- 
„ clis & Himerii aliorumqve non pauca , pror- 
„ fus ut credam, Photium memoria fuapotius, 
„ qvam ut cacteris promifcue prodefTet , hoc 
„ opus confarcinafle, aut certepoftremamma- 
„ num non adjecifle , lima nitidiore opere fu- 
„ turo» Aulicis nimirum negotiis , atqve amr 
„ bitione transverfim raptum , mentem alio, 
„ alio aures divififfe. 

VIII. 

(i) Librorum qvos legit Photius Excerpta & 
Cenfura. David Hxfchetius primus edidit , & no- 
tis itiuftravit. Auguffoe Vindelicorum i6or. 
Prima haec eft Editio Bibliothecae Phptianae ty- 
pis , (qvod ait Lipfius in Ep. ad Haefchelium 
p. 929.) ad invidiam usqve elegantibus exfcri- 
ptae , -& notis qvibusdam Criticis illuftratae, 
qvibus & fubinde qvaedam fragrrfenta Grzeca 
inedita immixta funt. Accedunt Epiftolse qvae- 
dam Photii antea nondum impreffe , & alia 
qvorum in Indice nulla fa&a eft mentio. (z) 
Photii Epiftola Grace & Latine , cum notis Richar* 
,diMontacutii hondim i6fr. Qvae prima & uni- 
ca Epiftolarum Photii eft Editio. Qyas enim 
Hx fchelius BibliothecaePhotian^ adjecitXXVUl. 
funt tantummodo , eseqve nec in Lingvam La- 

tinem 



i6 Cap. h De Scriptor. Spectant. Ad Hist. 

tinam traduftx , nec obfervationibus qvibus- 
dam exornatae. Harum autemflmt CCXLVIU, 
a Montacutio translatae , & Scholiis non inele- 
gantibus refperfx. Rerum enim fcientiamube- 
riorem affecutus erat Montacutius , qvam ver- 
borum , & Lingvae Latinae cum primis , in qva 
italabitur interdum ut Grammatici paenas ab 
ipfo debitas jure poilint exigere, 

IX. 

DiBionaire Hifioriqve & Critifue par Mr t 
Bayle Tome Premier , Seeonde, Iroifieme. Roter- 
dam 1702. De qvo A. C. 1711. peculiarem 
vulgavimus Diatriben , invidendo elogio ma- 
£tatam a Viro Do£tiiT. C. A. Heumanno in con- 
fpe£hi Reipublicse literariae C. Vll. §. ? . not. 
n. p. 5 46. qva qvid lucis qvid maculae habeat 
hoc Lexicon fine ira & ftndio eaqve libertate 
pronunciavimus , qva gaudent qvi cives fiint 
in republiea literaria. Et qvia haec nec vifa eft 
omnibus , nec nobis ipfis in praefenti ad ma- 
nus , ut , qvae f ulgent praecxteris ex ea excer- 
pere qveamus , agedum reddemus huic nego- 
tio intermifTas operas , & ad Crifin qvam olim 
huic Scripto & Scriptori infumfimus nos revo- 
cabimuS. Et qvidem qvod ad Scriptorem efT, 
extat ejus vita (Hiftoire de Mr. Bayle & de fes 
ouvrages) a Dn. Monnoye defcripta , vel fi 
mavis aMr. Reveft , & Amftelodami 17 16. 
cum variis aceeflionibus excufa in 1 zmo. Cui 
poftea fucceftit Badiana Biographia alia multo 
luculentior & uberior & accuratior a Mr. de 

Mai- 



LlTERARIAM In GeKERE. ht Folio. VJ 



Maizeaux Societatis literarixLondinenfismem- 
bro elucubrata , & Editioni Di&ionarii Baelia- 
ni praemifTa, qvas Aniftelodami 1730. IV. To~ 
mis in folio prodiit , exGallico fermone pere- 
leganter in lingvam Germanicam translata a J. 
P. Kohlio Hamburgi 173L 8- Qyod vero ad 
Scriptum ipfiim attinet , dici non poteft, qvot 
plaufibus , & fecundis acclamationibus fufce- 
ptum fit ab iis , cjvi funt naris & auris acutae, 
& felicioris cerebri. C. M. Pfaffius in HifL 
Theol. Liter. T. I. p. 23. inter omniaLexica 
eminetillud Baelii', non propter multitudinem 
titulorum, (fele&i enim faltem hic apparent 
tituli) fedpropter eruditionem prolixifTimam, 
ingeniumqve fummum ubiqve emicans , ra- 
riflimaqve, atqve etiam philofophica argumen- 
ta hic tra&ata. J. F. Meyerus in differt. de 
Lutheri uxore §. Xl. Badii Di£rionarium incom- 
parabile eft optis. J. A. Fabricius in Codice 
Apocr. N. T. p. 5 9j. Thefaurus eft jucundifu- 
ma copia rerum elegantiffimarum refertum. 
Neocorus & Sikius in Bibl. librorum novorum 
T. 3. A. 1698. p- f 40. Opus eft do&um & 
laboriofum. C. A. Heumann in Confpeftu Rei- 
publ. liter. C. 7. §. 3. p. 3 4^. Eft Cornu Copiae. 
Et fane vel ignorantiam fuam proderet vel in- 
vidiam qvi hoc opus vario Eruditionis genere 
abundare inficiaretur. Siqvidem Auftor hoc a 
natura habebat , ut , qvamcunqve ad rem fe 
conferret ea peregregie perfungeretur , acutif- 
iima ingenii ubertate inftruclus , judicio prse- 
elaro perpolitus , nullo munere publico diftri- 
£lus, incredibili literarum amore inflammatus, 
Xm. 7/, E no- 



ig Cap. I. De Scriptor. Spectan t. Ad Hist. 



no£tem cum die ftudendo conjungens , me- 
moria ftupenda praeftans, nominis celebritatem 
omnibus felicitatibus anteponens, <p*A«uTc?_, vcl* 
pafo^ttpttes y Polygraphus ; Ex cujus Operi- 
btis eft 

Vrimum. Penfees flir les Cometes. i6flr. 

Vkimum. Entretiens de Maxime , & dt 
Themifte, contra Jaqvelotium 1706. 

Optimum. Di£tionaire Hiftoriqve & Criti- 
qve,i6?6. 

Rarijfimum. Idem Di£Uonarium Hiftorico- 
Criticum , ex Editione prima Rotero- 
damenfi 1596. In ea enim multa ex- 
tant , qvx in pofterioribus tribus jufTu 
ConfiftOriiRoterodamenfis omhTa funt. 

TrapatdojzoTUTov Penfees fur les Cometes. 
Et Commentaire Philofophiqve fur les 
paroles de J. C. contrain a entren6gf. 

Maxime invifum 

(a) Pontijtciir, Critiqve Generale de 
THiftoire de Calvinifine de Mr. 
Maimburg. Propter qvod frater ejus 
carceri incluflis mifere in ep periit. 

(b) Reformatif. Avis aux refugies 1691. 
Qyod auftori maximas creavit mo- 
leftias. Unde & a fe compofitum 
nunqvam fateri voluit. 

(c) Utrisque. Penfees fiir les Cometes, 
ob qvod eidem annuum ftipendium 
a Magiftratu Roterodamenfi ere- 
ptum eft. 

£t 



LlTERARIAM In GeNERE. lft Folfo* 1$ 

Et prodigium videri qveat hominem tan- 

; tam fibi famam circumfanaere potuiffe , qvi 

in lingvis exoticis plane hofpes , in Graeca au- 

tem & Latina mediocriter tantummodo verfatus d 

j 'in fola Gallica excelluit. Antiqva Syftematat 

| pleraqve diruit , fed novum non exeitavit, 

Manichaeifmo , Pelagianifmo , Pyriuonifmo 

fuffudit frigidam, & obfcaenis itafe oble&avit, 

ut qvacunqve data oecafione ea fingulari Cum 

voluptate convafaverit, qvae Stercutio potius 

fuiflent relinqvenda, 

X 

Chriftophori Hendrekhii Pandetla Brmden» 
lurgka. Berolini 1699» Cujus confilium fuit 
condere Bihliothecam univerfalem , in qva Scripto- 
res omnes , una cum fcriptis cujuscunqve ge- 
neris * gentis , facultati^ , idiomatis &c. ordi- 
ne Alphabetico digefli, enumerarentuf. Qyod 
opus ^ fi , qva linea inchoavit , idipflim per- 
feciffet ^ viginti minimum fpiffa volumina im- 
pleviflet in folio ; Sed in iimine fubftitit , &_ 
qvae ad literas A^ & B. fpe&ant conle&anea 
tantummodo in lucem adfpe&umqve publicum 
prodire jriflit, Non in pouremis habenda fane* 
Plura enim hoc Primo Tomo convafavit Ex- 
cerpta literaria ad elementa eondi&a fpe£fcan- 
tia, qvam ullus Bibliothecae fcriptor alius^ atqve 
in iis qvaedam non de trivio petita , Hiftorica, 
Philologica , Critka , de Au&omm Qv*p,*TQ- 
A*^«t & 7rfi4¥paroKo$nu , tibrorumqve Edi- 
B 2 tio- 



20 Cap, 1. De Scriptor. Spectant. Ad Hist. 

tionibus , verfiombus , virtutibus , vitiis &c 
Sed non fatis confuluifTe videtur humercs ir. 
recipiendo hoc onere , nec perfpexifTe , Vi> 
plares fufficere ad ld, cui fe folum putavit pa- 
rem ; Nec facultate dicendi ita fuit inftru- 
c~ms , ut qvce mente conceperat , dilucide 
etiam potuerit exprimere. Et qvod inpjimi: 
reprehendendum m eo efl , Scriptores qvos- 
dam , & Scriptorum titulos , Editiones &c 
interdum profert , qvamunqvam extiterunt ir 
orbe literato. _ Sic enim Joh. Albertus Fabri-I 
cius., Vir injudicando, fi qvis alius modeftu« 
L. IV. Bibl. Gr. C. Xlll. p. 4oy. Qvis yidit un 
qvam Artemidori Libros de Auguriis, 8c d( 
mannum infpe£tione qvos adducit Chrift. Hein 
dreichius in Pande£tis Brandenburgicis ? Qyi 
tres Editiones Venetas Artemidori Graecas ir 
4. A. 1518. if,*7; 15^9. Qyi s Hifpanicam Lugd 
1609. additis Auguftini Niphi ofto Libris divi 
nationum ? Saneqvae in Indice Hifpanico pro 
fcribitur Editio Artemidori illius amii Lugdu 
nenfis Gallica eft, non Hifpanica , additis Au 
guftini Niphi divinationum Libris. Ha&enu 
Fabricius. Nec minores hallucinationes huju 
Viri occurrunt p. %$i. ubi de Auguftana Con 
fefTi one difTerit. Editiones enim variatas prse 
fert invariatis,utoftendat, feReformatorum Sa 
cris efTe addi&um. Et verfiones qvasdam cer 
tis locis ac temporibus editas affirmat , qvse aj 
imqvam lucem aipexerint, jure dubitant emdi 
ti ; Cujus generis eft A. C. Croalifch mit Glagc 
vifchen Buchjiaben in 4. Item mit Crrulifchen Buch 
ft&k*n* Italice. Tubing,, irfo. 4, Polonice, Re 

gio 



LlTERARIAM IN GENERE. InFoUo. 21 



giomonti 1^69. 4. Adde M. Gottfrid. Balthafar. 

i Scharffii Supplementum Hiftoriae, litiscjve Arn- 

i dianae , ubi p. 70. Augiae ftabuhim in primis 

k Chrift, Heindreichius aperuit in Pande&is Bran- 

denb. non nifi Herculi cuidam perpurgan- 

dum, qvi operofus eft in annotandis Librorum 

Arndianorum Editionibus fimul & affingendis 

ipfi aliis , de qvibus forte ne per fomniumqvi- 

dem cogitavit. 

XI. 

Conradi Gefneri Bibliotheca Jive Catalogus uni^ 
verfalis omnium Scriptorum tfc. Tiguri if 4? . Pri- 
mus eft Gefherus, cjvi Bibliothecae univerfali 
condendae fe aceinxit , Anno aetatis 28* Vir 
Graecis Latinisqve literis praf clare tin£his , om- 
niqve fcientiarum genere inftructus , & noti- 
tiam librorum veterum & recentiorum ita afTe- 
cutus, ut pauci. Bibhothecas enim plures pri- 
vatas & publicas perreptaverat , Catalogosqve 
editos & meditos, hinc inde conqvifitos iibi fa- 
miliares reddiderat , ingenii & naturae potius 
inftin&u , qvam Magiftri cujusdam hortatu Sc 
exemplo excitatus. Au&or tamen ei fuit D. 
Leonhardus Beckh a Beckhenftayn,& alii , ut 
Bibliognofiae fuae ederet fpecimen. Atqve hinc 
primum Scriptorum antiqvorum tantummodo, 
& praeftantiltimorum meditatus eft Elenchum; 
Sed mutato deinceps confilio exhibuit Catalo- 
gum univerfalem Librorum in tribus Lingvis, 
1 Latina, Gratca, &Hebraica , extantium & non 
veterum & recentiorum &c, Cu- 
B 3 jus 



ji Gx/>. J. De Scriptor. Spectant. Ad Hist. 

jus generis opus nondam tentatam erat a qvo- 
dam in republ. literaria , tantum abeft ut ad 
umbiHcum fiierit perdu&um. Exqvifitiflima 
Cnim diligentia & cura fumma inftruclus Gef* 
nerus, no&urna diurnaqvemariu verfabat fcri- 
ptores cujuscunqve generis, eosqve fecundum 
Alphabeti feriem digeftos ftudiofiflime luftra- 
bat , notabatqve cujusvis Opera , eorumqve 
Editiones , Verfiones , Capita , argumenta, 
& qvicqvid ad cognitionem Librorum Hiftori- 
cam reqviritur. Judicia etiam interdum infe- 
ruit, tum ex fenfu proprio, tum alieno deprom- 
ta. Et lacunas in Exemplis editis , extantes ex 
MSCtis ineditis , fupplevit. Et ex praefationi- 
bus juxta ac lucubrationibus ipfis excerpta in- 
lerdum bene longa, velut dapes appofiut , ut 
Leftori daret guftum. Sed hoc in recitatione 
-corum Scriptorum facit cumprimis , qvorum 
nomina literam A. habent ab initio. ln reli- 
■qvis enim eft contraclior & adftriclior , per- 
fvafus fore , ui , fi qva csepiflet linea pergeret 
plura volumina hoc Opus non comprehendif- 
fent. Cujus, parum elimati pra cipitare omnina 
coaftusfuit Editionem , paupertate preflus,~& 
Typographi acceleratione compulfus, Qyod 
ipfemet nncere profitetur in fua p 180. huic 
©peri inferta Biographia leftu digmflima. Adeo- 
qve errores varios evitare qvidem non potuit; 
Attamen duce fedulitate & Polyhiftoria adfum- 
mam nominis, eelebritatem pervenit,. & Opus 
hoc ipfum varias formas & fpecies & vultus 
fubivit Conradus enim Lycofthenes luxu- 
tiantia refcindens in Compendium mifit hanc 



LiterariamJn Genere. InFoliQ t i $ 

Bibliothecam , & eidem Scriptores 1800« omif- 
,fos addidit , Bafileae ijyi. 4. Joflas etiamSimle- 
£us-, demtis nonnullis fcriptoribus & additis, ean- 
dem fecit & anguftiorem & auguftiorem, Et 
Gefnerus ipfe ex Lycofthene, & Simlero colle- 
git Appendicem Bibliotheca: fuse fubjiciendam 
Tiguri if f U Editam , de qvibus omnibus fuo 
loco* Adde Gefheri Pande&as , qvae Biblio- 
thecae hujus Tomum fecundum conftituunt,.u4: 
patebi^ex feqventibus. 

XII. 

ConraM Gefneri Pande&arumJtvePartitionum 
univerfalium Libri XXL Tiguri 1 f 48. Tomus 
hic eft fecundus Bibliothecae Gefherianae , a 
Primo ita diftin&us , ut , qvi Scriptores exti- 
terint , & qvae reliqverint monumenta doceat 
prior , pofterior autem qvae res ab iis defcri- 
ptae fint , & ubi apud eosdem legantur, Ut 
Bibliothecam AuBorum alteram , alteram mate- 
riarum qveas appellare. Et hanc qvidem Qya- 
dripartitam efTe voluit Gefnerus : Philofophi- 
cam , Theologicam , Juridicam & Medicam» 
Sed ex his folam Philofophicam ad coronidem 
deduxiffe videtur, Theologica enim inftitu- 
ta eft tantummodo , fed non perpolita, Juri- 
dica autem adhuc eft imjDerfectior. Et Medica 
plane omifTa ob temporis anguftiam , 8c af- 
fluentem rerum copiam^ Qyae omnium pro- 
cul dubio fuifTetabfolutifTima, fi ab Auctore 
ad umbilicum fuifTet perdu&a. Siqvidem hac 
parte eruditionis excelluit hic nofter cumpri- 
B 4 mis. 



44 Cty* I- D* Scriptor. Speotant. Ad Hist. 



mis , & teftis eft LiberXlV.Pande&arum, qvi 
de Philofophia naturali infcribitur, qvid de re- 
bus Medicis tradere potuerit , cum de rebus 

Ehyficis tam praeclara tradiderit Quippe in 
ibris XX, qvibus Pande&arum hoc opus ab- 
folvitur, LiberXIV denaturaliPhilofophiaeft 
optimus. De qvibus nec hoc filentio eftprae- 
tereundum. Libros hofce viginti fingulos vi- 
ginti typographis elTe infcriptos , qvi eo tem- 
pore difperfi per univerfam Europam eruditio- 
nis Iaude , & artis typographicae notitia , & 
Librorum imprelTorum multitudine, fele£hi & 
elegantia id confecuti erant , ut in republica 
literaria minime obfcura eorum elTet conditio, 
Vide plura Num, yj, 

xm. 

Appendix Bibliotheca Conradi Gefneri, Ti- 
guri if r f • Colle&a ex Conradi Lycofthenis & 
Jofiae Simlerii operibus, qvibus Conradi Gefhe- 
ri Bibliothecam augere & minuere contende- 
funt Digna qvx cum Gefheriano Syftemate 
contendatur, cui tot addenda docet Paralipo- 
mena , tot demenda luxuriantia. An vero Gef- 
nerus ipfe Au&or fit hujus Appendicis , hae- 
remus adhuc & expedire certo non pofmmus. 
Sane in Indice nihil tale reperitur. Nec in epi- 
ftola dedicatoria Et qvod p. 2?. b.) Iegimus, 
diferte propemodum viaetur negare , Gefhe- 
ru m ipfum hanc Appendiculam corrogafTe. Sk 
enim lbidem qvicunqve fuerit Auftor , Conra- 
dus Lycofthenes eontraxit Conradi Gefneri Medici 

cla- 



LlTERARIAM In GeNERE. Ift Folio. lf 

clarijfimi magnum ac multis iaboribus congejtum Bi- 
lliotheca opus in breve Compendium , in gratiam eo- 
rum , qvi brevitate gaudent, ac ob aris penuriam ab 
tmtione magni operis deterrentur. Qvpd a mori- 
bus Gefneri plane alienum eft , qvi militem 
gloriofumimitari, 8cfemetipfum lauaare nonfo- 
Tet. Nec fuperabis hanc difficultatem etiamfi 
dixeris , hoc Elogium una cum aliis ad ver- 
bum excerptum efte ex Conradi Lycofthenis 
Elencho Scriptorum in qvo extet p, 199, Sicjvi- 
dem non hoc , fed iftud inficiamur , ab ipfo 
Gefheroinde effe excerptum, &inhancAppen- 
dicem translatum. Qyi haec verba non de- 
fcripfuTet fine adfperfa veniae petitione, 

xiv. 

D. Nicolai Antonii Hifpalenjts J. C. &c 4 Bi- 
bliotheca Hifpana vetus Roma 1696. Ejusdem Bi- 
bliotheca Hifpananova. Romae 1672. 

Opu$ rarum , prseclarum , multorum num- 
morum, (Mihi fane conftat 40. imperialibus) 
Bibliotheca duplicis generis abfolutum , vetere 
& nova. Qyarum utraqve duobus Tomis con- 
ftat . Ex qvibus Tomus L Bibliothecac vete- 
ris compleclitur Scriptores Hifpanos , qvi vixe- 
runt a Sec. 1. ufqve ad Sec. X. Tomus autem 
fecundus eos, qvi a Sec.XL ufqve ad Sec, XV« 
vitam & fpiritum duxerunt. Una cum Scri- 
ptoribus Arabico-Hifpanis , (T. 2. p. 2*i f feq.) 
& Scriptoribus incerti temporis. (p. 2^7.) To- 
mu* autem primus & fecundns Bibliothecae re- 
B \ mss- 



iG Cap. 1. De Scriptor. Spectant. Ad Hist. 

centiores exhibet Scriptores Hifpanos ab A. C. 
ifoo. ufqve ad A« C, if7o. (pra;fat. p. ?8) 
eosqve digeftos ordine Alphabetico. Cnm Bi- 
bliothecx antiqvae Scriptores omnes difpofiti 
fint ordine Chronologico. Anonymorum etiam 
fiftit notitiam , (p. 267. feq.) & Appendieem, 
duplicem eorum, qvae in utroqve volumine ad- 
jiciuntur vel corriguntnr (p. 277, fcq.) Et fae- 
minas Hifpanas do&rina claras , ( p. ? ; 7. feq. ) 
Virosqve Extero-Hifpanos , (p. $ 49. feq.) Et 
Indicem feptemplicem Herculeo labore ab Au- 
£lore confe£him. Et haec nova Bibliotheca 
quare prius in lucem procefferit , qvam vetus, 
qvac poft Au&oris mortem demum ftudio & 
fumtibus Cardinalis d'Agvirre edita eft,inprae- 
fatione docet Au£tor §. k. p. jy. Et qvi praefa- 
tioni monita adjecit Scholiaftes incertus p. ; 8« 
Qyid autem de Bibliotheca ipfa, ejusqve condi- 
tore exiftimemus, breviter eahTeremus. Et qvi- 
dem qvod ad Au£torem eft , Vir fane ruit 
e>'imius , & tanto Operi excitando non impar. 
Lingvse LatincC , Gra?cae , Ebraicae , Arabicae, 
iEgyptiacae &c. peritus , (T. 1, p. 3^8.) Philo- 
fophiae , Theologia? , Jurispruaentiae , & Hi- 
ftoriae gnarus. AfTiduasLibrorum Le£tioni, & 
Bibliothecarum publicarum,privatarumqve oer- 
veftigationi deditus , (praef. p. i£.) Erudito- 
rum fere omnium , qvi ea tempeftate emine- 
bant , adminiculo fliffultus , Bibliothecae Va- 
ticariae opibus , per annos XVIII. qvibus Romse 
fuit , & Agentis Generalis titulo , negotia ad 
Hifpaniam, &utramqve Siciliam fpe&antia Re- 
gis Catholici] juiTu curavit , fuftentatus , (praef. 



LlTERARIAM Jn GeNERE. Itl Folio. Z? 



p. i& & 37- Auftomm plurium, qvi ante eum 
Bibliothecas Hifpanas fcripfenmt lucubrationi- 
bus adjutus, (praf. 3*4) aliisqve monumentis 
jam editis , v. g. de Exilio , Exulumqve Condi- 
tione & juribus (praef, ^r. & 37.) jatn nomen 
egregium confecutus. Et majores omnino in 
literis feciflet progreiTus , & Bibliothecam hanc 
dedrflet fuis numeris & partibus perfe&iorem, 
fi tot negotiis civiiibus non fuiflet diftentus , 
& nummorum penuria non fuiffet prelTus. Si- 
qvidem prafter fuppelle£tilem librariam nullas 
omnino habebat cpes , (praef. p.]?g.) & aere 
alieno gravatus Madriti 1684* hujus lucis ufu- 
ram amittebat , cum Bibliothecae prima pars- 
adbuc efTet «m*&T0ff, & in fcriniis ejus delite- 
fceret. Qyamcum in lucem edere non po£ 
fent haeredes facultatibus deftituti , & aere in- 
fliper alieno prefli , Cardinalis d 5 Agvirre, Ni- 
colai olim condifcipulus , hanc provinciamfibi 
imponi paflus eft. Hic enim fuis fumtibus 
opus illuftre fub prelum ire juiTit,excJtatahunc 
inrlnemRomae typographia , & evocato Ve- 
netiis Antonio Rofli typographo. Imo & Bi- 
bliothecario fuo Emmanueli Marci id dedit ne- 
gotii, utplagulas exprelo exeuntes corrigeret, 
& qvas in margine legimus , notulas adfper- 
geret. (L c. P.38O Et hac ratione e tenebns in 
lucem emerfii: , haec recenfio Hiftorico - Chro- 
nologico-Critica Au£torum circiter O&ingen- 
torum Hifpanorum , qvi ab ineunte Imperio 
Augufti ufqve ad annum 1670. aliqvid fcrip- 
fiiTe inveniuntur, lingvaLatina, Gra?ca, Ebrai- 
ea, Arabica&c, AdjetUsfubinde obfervationi- 

bus 



i$ Cap. 7. De Scriptor. Spectant. Ai>Hist. 



bus qvibusdam doftuTimis , de Scriptoribus, 
& librorum Editionibus, verfionibus, fatis,vir- 
tutibus & vitiis. PrxmiiTa etiam Prsefatione 
eruditiiTima , de HiftoriaHifpanorum literaria. 
Et adje&o in fine Indice IocupletiiTimo , de 
cujus neceflitate & utilitate , peculiarem Pro- 
logum Lectori legendum dedit Auftor P. * 4 
T. 2. p. 37 r* feq. Interim negandum non eft, 
Bibliothecam antiqvam praeferendam elTe re- 
centiori , & Tomos duos priores arido pumice 
magis eiTe expolitos , qvam pofteriores. Nec 
Scnptores Hifpani omnes ita ordine enumerati 
funt , ut nullus plane in hac fiipputatione de- 
fit, fiveAu&oris incuria id acciderit, five in- 
tempeftiva eorum cura, qvi libros cenfendi & ju- 
dicandi , & expurgandi Romae fibi fiununt pote- 
ftatem. Qyorum fuperftitione fa&um elTe exifti- 
mant nonnulli,ut abfit ab hocHilpanorumCatalo- 
go Michael Servetus Hiipano fangvine cretus, 
& cum eo alii. Integra etiam Bibliotheca Hi- 
fpano-Rabbinica , ad q vam Auclior fubinde pro- 
vocat , vel deperdita eft , vel inter blattas ti- 
aeasqve adhucnegleftajacet. (praef.p.36.) 

xv. I 

LaBibliotheque d^Antoinedu VerdieY Seigneur de 
Vafrivar. a Lyon ijgr. Primus hic eft , qvi 
fcripfit Bibliothecam Gallicam , h. e. Elenchum 
Scnptorum omnium, qvi Gallicalinguafcripfe- 
runt, vel alio idiomateufi, inGallicam linguarr 
funt tradu£ti , Conradi Gefneri exemplo exci 
tatus. Ejusque filum in hac Bibliotheca fecu 

tus 



LlTERARIAM In GeNERE. Itl folio. 2$ 



tus, Scriptores Gallicos ordine Alphabetico di- 
geftosdefcripfit, eorumqve Editiones, verfio- 
nes, laudes & maculas notavit ; Inedita etiam 
nonnulla indicavit , & ex editis interdum ex- 
cerpta uberiora attulit , qvam Leftor , qvi deli- 
catioris eft ftomachi ferre pofTit. Ratio etiam 
fcribendi & loqvendi eft obfoletior, & in iis qvi 
vorfa oratione fcripferunt , multo ftudiofior eft 
Au&or , qvam in lis qvi fcripferunt oratione 
prorfa. Nec ipfe p. 8 1. ubi operum fuorum 
adfert indicem diffitetur,inflitutam effetantum 
hanc Bibliothecam , non-expolitam. Qyae lau- 
datur tamen a D. G. Morhoffio in Polyhif tore L. L 
C.18. §. 2i.p.zi<?. qvod furnma cura in ea re- 
cenfeantur hbri, & ejus etiatn eft commatis,ut 
optandum effet , Bibliothecam Italicam qvam Au- 
cxor habuit iub manibus pari ratione ab eo ad 
umbilicum effe dedu&am. 

xvi. 

Johannis Balei Scriptorum iUufirium MajorisBri- 
tannia Catalogus, a lapheto per 2 6jg, Annos usqve 
ad annum i f f 7» pofi Chriftum natum ex variis au- 
Boribus coUeBus &c. Bafileae apud Iohannem O- 
porinum. SineAnno. Opus Hiftorico-Literario- 
Ecclefiafticum perrarum. . De qvo Chriftianus 
Daumius in Epiftola ad Reinefium p. m. 1 j. 
lurpiter oblitus fum coram de wultis, ut, de loh. 
Balei Centuriis Anglicanis inqvirere, quem utinam 
itei ad oEliduum aut quatriduum faltem ocutis ufur- 
pare liceret , toties & tamdmfruftra qvafitum defi- 
detatumque, HaecDaumius A.C.i6;o. qvoplura 

ad~ 



30 Cap. L t De Scriptor. Spect ant. Ad Hist. 

adhuc extabant hujus Syftematis literarii exem- 
pla quam hodie , qvo difparuerunt plane in 
officinis librariis , & in Bibhothecis tantummodo 
publicis interdum reperiuntur. Unde & plu- 
ribus invifum. Iis etiam , qvi oculis fe ufur- 
paffe idipfum fimulant. Qvorum nomina ad- 
fcribere religioni nobis ducimus. Nec audien- 
dum putamusPhilippumLabbeum, &Nicolaum 
Antonium , qvorum ille in Bibliotheca Biblio- 
thecarum p. ; ; 7. Baleum multain gratiam An- 
glorum fuorum finxiffe, fuppofuiffe , mentitum 
effe ; Hic autem in praefatione Bibliothecae Hi- 
fbanica? T. I. prxmiffa p. 19. Hominem fuble- 
ftae fidei dicit Baleum. Dicunt enim tantum, 
fed non probant. Et eam ob caufam dicunt , 
qvia de Pontificiorum facris tam acerbe loqvi- 
tur Baleus in hifce Centuriis. Qyas laude di- 
gniflimas cenfet loh. Henr. Hottingerus in Bi- 
bliotheca Qrientali L. 3 . P. 2. c. 2. p. f g. Neqve 
id immerito. Siqvidem diftio pro ea aetate 
fatis caftigata eft. Oeconomia autem ad ratio- 
nem temporis accommodata. Scriptoresqve Bri- 
tannici plus qvam mille qvadringenti ab A. M. 
1909. usqve ad A. C. i^y. enumerati (p.702.) 
atqve ex lis Au&oribus , qvorum vel nulla vel 
admodum exigua apudnos extat notitia. Un- 
de & Bibliothecarum, & Catalogorum , &Hifto- 
riae literarke Scriptores , mirum qvantum ex 
hifce Colle&ionibus locupletari poffunt & 
emendari. Adde fexcenta ufyopvwmvT*. 
Ecclefiaftica,civilia,naturalia, Geogr^aphica &c. 
qvae in hifce Centuriis occurruht , & fruftra 
alibi qvceruntur f Scriptorurn etiam «evi medii 

tan- 



LlTERARIAM In GeNERE. fo FoltO. 31 



tantumcumulum,ut in ftuporem le&orem eon- 
jicere valeat. In qvibus non diffitemur multa 
eife admodumobfcuranomina. Resetiamnon- 
nullas , finonprorfus fabulofas, tamenexScri- 
ptoribus non latis fide dignis excerptas. Qyas- 
dam etiam mordacioriftilo defcripfas,qvamfas 
eft. In qvibus eae funt inprimis , qvse ad Ec- 
clefiae Pontificiae ortum & progrefTum pertiner.t, 
in qvibus enarrandis Au£lor vehementior eft , 
& ita fervidus , ut vix fibi temperet ab oppro- 
briis '& amaris falibus ; Attamen pleraqve ejus 1 
funt metalli ut afterifco notari , & linea rubra 
fubduci rhereantur. Et in iis eft etiam, qvam 
Centuria Vlll. Num 4 C. p. 70^. de femetipfo 
condiditHiftoria, cum monumentorum edito- 
rum & ineditorum Elencho , in Papatu & extra 
eundem a fe oratione profa & vorfa , fermone 
latino & Britannico , elaboratorum. 

XVII. 

Mhkaelit Hertzii Bibliotheca Germanka , five , 
notitia Scriptomm rerum Germanicarum. Erfurti 
1679, Notitiam Scriptorum rerum Germani- 
carum exhibet au£tor, non vero notitiam Scri- 
ptorum Germanicorum, hoe eft, non eos indi- 
cat, qvi Germanico fangvine creti aliqvidman- 
darunt literis ; Sed eos qvi de rebus Germani- 
cis aliqvid prodiderimt , five indigenae fuerint , 
live alienigenae. Et fane non defuit eidem 
fedulitas ; Sed defuit Bibliothecarum piiblica- 
rum ufus, & privatarumcopiofiorthefaurus,8c 
librorum editoriun & ineditorumlitajntus appa- 

ratus. 



3* Cap. I. DeScriptor. Spectant.Ad Hist. 



ratus , qyo nosmet hodie iuperbimus. Inde 
enim facfcum eft, ut ex Scriptoribus rerum 
Germanicarum in hac Bibliotheca complures 
omifli fint ac praeteriti. Nonnulli etiam non 
fatis exqviiite adducfi, five nominaeorum fpe- 
£les, five fcripta. Qyod tamen auftori omni- 
no condonandum effe arbitramur*, tum ob ra- 
tiones allatas , tum etiam qvod primus fxiit , 
qvi fragilem huic truci commifit pelago ratem. 
Nec timuit prxcipitem Africum , decertantem 
aqvilonibus, Ordiriem enim in eo defiderat , 
B. G. Struvius in fele&a Bibliotheca Hiftorica 
C417. §. i.p.144. A qvo maxime commendatur 
ab aliis , & commendari etiam meretur. Joh. 
Burch. Menkenius in voUftandigen Verzeichnijs de- 
rer vornehmflen Gefchkht - Schreiber , JVum» 3 0*t a &* 
122. Man findetin diefer Bibliotheqve des Hertzii die 
Gefchicht -Schreiber von Teutfchland, undalteChro- 
niken in einer naturlichen , und vor einen Uebhaber 
von dergteichen Dingenfehr beqvemen Ordnung. Et 
nobis etiam oeconomia hujus operis tam pra> 
clara videtur , ut, fi eam cum alia commuta- 
viflet Auclor, de dignitate & forma & fpecie 
multum decefliiTe exiftimemus. Utinamama- 
teria ita commendari pofTet hoc opus Hertzia- 1 
num , qyam a forma poteft. Rede enim Au- r 
ctor DoctiiT. des unmafsgeblichen Vorfchlages,wie eine 
Bibliotheque der Teutfchen Gefchicht - Biicher verfer- 
riget werdenfol/e p. ij.monet : Scripta nonomnia j 
in ea reperiri , qv<e ad. res Germaniae illuftran- 
das pertinent. Neqve etiam repertum iri for- 
talTis , etiamfi locupletata denuoinlucem exeat, I 
& de iis , qvae in ea occurrunt, nihil reperirij 

prae- 



LtTEKARIAM In GeNERE. /« Foho. 33 



praeter folos titulos. Atqye hinc fe excitatum 
fcribit , fuppeditandi confilium, qvomodo huic 
malo medicmaparalri^ & Bibliotheca Germani- 
ca plenior & exa&ior eoncinnari qveat , h. e # 
ut verba ejus noftra faciamus: Catalogus rerum 
Germanicarum, iive recenfio omnium fiveedi- 
torum five M SCtorum Au&orurn , Libellorum, 
Diplomatum, Sigillorum, Numismatum, Epi- 
taphiorum, Statuarum, hujusqve generis mo- 
numentorum, hiftoriam, prsecellentiam, juragve 
nationis Germanicae exhibens, qvae in nptitiam 
„venire potuerunt , addito femper judicio & ani- 
madverfionibus necefTariis, multos errores, aut 
etiam veritates ha&enus occultas non paucas 
detegentibus &c. Nec difEtemur ponfilium efle 
optimum. SedOpus ipfum eft ejus commatis, 
utoptandumidipfummagis, qvam fperandum 
videatur» 

xvm. 

D. Betnardi de Montfauton Vakographiafya- 
ta,Parifiis iyog. Opus Hiftorico-Criticum 
XX. annorum. In qvo Au&or Jfoh. Mabillonii 
exemplo excitatus , qvi Gramatiftieae latinae & 
rei diplomatieae Hiftoriam magna cum cura & 
diligentiadefcripferat, de Graecorum varia fcri- 
bendi ratione pro varietate temporis , -& inde 
nata difciplma > qvae fuperfunt MSCta , inter- 
nofcendi, dijudicandi, & diftingvendi, ita egit, 
ut ante eum nemo unqyam telae ejusmodi per- 
texendae manum injicere aufus fit , nec poft 
Tom. 11. Q cura 



34 Cap. L De Scriptgr. Spectant. Ad Hist. 



eum facile qvisqvam eidem abfolvendae manum 
admovere nt aufiirus. 

Meqve abigunt umbra, <& larvalia fpeElravirorwn. 
Nec Montefalconio contigifTet hanc adire Co- 
rinthum , nifi venti undiqvaqve fecundi im- 
plefTent ejus turgida vela. Omnes enim fere 
Bibliothecas , qvae funt in Gallia , Italia, Nea- 
poli , Sicilia &c, perreptavit. Et tot Graecos 
Codices verfavit manu , qvot vix qvisqvam 
alius. Necfacultas, iis commode utendi , ei- 
dem defuit. Atqve hinc tanta feges rerum, 
qvantam alibi fruftra qvaeras , de Graecorum 
antiqvorum re literaria, v. g. 

(i.) Codices omnes Archetypos , unde reli- 
qvi ducti funt imitando, ab origine rej 
literariae Graecorum usqve ad Seculum 
IV, poft C. N. efle deperditos p. i. n. 

*fh ■ . 

(2.) Florente prifcorum Graecorum Republi- 
ca fexcenta omnino efle fcripta , & li- 
terarum monumentis mandata,fed ejus 
aetatis fcriptum nullum, nifi in marmo- 
ribus & nummis fuperefTe veftigium, 
p. 108. 

(3.) In marmoribus vetuftiffimum efle id, 
qvod binis infcriptionibus Athenienfi- 
bus , Jonico vetere chara&ere , exara- 
tis , Anno ante C. N. 4j<x condecora- 
tum , ab illuftriffimo D. Marchione de 
Nointel, Regio in aula Conftantinopo- 
litana Oratore, Athenis operaD.Galland 
erutum eft, p. 135. 

(4).Ac 



LlTERARIAM In GeNERE. hl Folio. 



(4.) Accentus&Sniritus Seculo circiter VII. 
& VIII. vocibus Graecis fuifle additos. 

p. I8>% & 222. 

(f,) Literas Graecorum unciales^ 6c divifas 
& feparatas fuifle inMSCtis codicibus, 
usque ad Seculum VIII. & IX. qvo 
Scnptores cceperunt easdem colligare. 
p. i8f . 262. 26$. 

(«.) Spirituum olim %uram fuifle nullam, 
poftea angularem h. m. -\ \- tandem Se- 
culo IX. femicircularem ' ' inve&am 
efTep. 227. 

(7,) Literarum cornpendia , qva? abbrevia- 
turas vocare folent barbaro vocabulo» 
Seculo demum IX. fuifle frequentata» 

P-H». [ 
(g.) Codices dan refcriptos , h. e. in quibus 

fcriptura prima&anuquiflima arteera- 

fa, & ejus loeo alia recentior fubflitu- 

ta & fuperlctipta. p. ^ 1$. 
(9.) Diplomata Graeca in Bibliothecis Occi- 

dentalibus extare perpauca , in Orien* 

ialibus plura, p. 3 7 g. 

Largiores nobis appofuifTet dapes Au&of 
doftiflimus , fi Bibliothecas Orientales * & eas 
praecipue^ qvae funt in monte Atho , perluftrare 
potuiflefc £t fi Occidentales omnes , Venetx 
cumprimis, eidem patuiflent ; Et fi ad perve- 
ftigandos eos, qvorum copia lpfi facla eft, Co- 
dices , plus temporis, & operae, & cura: adhibe- 
re potuiflet ; lnterim multa docu.it, quae ante 
eum ignorabamus. Et fi qua funt ttiterdum 
C % ve- 



36 Cajj.l. DeScriptor. Spectant.Ad Hist. 



veritati minus confona. v. g. Hebreos olim 
chara&ere Samaritano ufos, ( Praef. p. f . & in 
Opere p. 120. ) Graecos ante Cadmum nullas 
habuifle literas p. iif. Ea vel pro non fcriptis 
habenda funt , vel in eorum locum alia , qvx 
cum veritate magis congruunt , fiibftituenda. 
v. g. Ante Simeonem Metaphraften Vitas 
Sanctorum apud Grarcos fabuhs , & portento- 
fis narrationibus fuifle refertas p. 269. 27 j. 
Qvod enim divinationibus fuis interdum tribuit 
nimium , & de literis infvetis, obfcuris, exefis, 
vocibus item mutilis , perplexis , deletis , 3c 
aciem oculorum omnem remgientibus , Infcri- 
ptionibus etiam temporum caligine obductis 
tam auda£ter pronunciat , ac fi perfeftam ea- 
rum habcret notitiam, id cum iis commune ha- 
bet , qvi antiqvitatibus literariis eruendis na 
vant operam. Hi enim plerumqve marmorum 
omnium, nummorum, & membranarum fitu & 
fqvalore obdu£r.arum fe habere profitentur fci- 
entiam & ea intelligere, qvx nec Apolloqvi- 
dem intelligat. 

XIX. 

faaii *Jovii Elogia DattoYum Virorum, Bafilea 
if 7? . Qui Petro Pomponatio Praeceptort ufu 
N. 71. licentiofius interdum de rehus divini 
diflerit > qyam decet Ecclefiae Chriftianae Epi 
fcopum. Unde & in fufpicionem Atheismi ad 
duthis eft, a Gisberto Voetio in Diflert. Sele 
6tis T. 1. p. 204. Attamen dicendi facultat 
ita valuit, ut non unus ex multis fuerit Oratoi 

fe 



LlTERARIAM In GeNERE. Itt Foli». %J 



fed inter multos prope fingularis , qvi res con- 
qvifitas molli & pellucente veftire poterat ora- 
tionis habitu. Qyod cum ex monumentis aliis, 
( plura enim fcripfit ) tum ex hac Pinacotheca 
Virorum do£hina illuftrium patet dilucide; ln 
qva Viros ab avorum memona , publicatis in- 
genii fcetibus daros , ea ferie recitat , qvam 
actatis ratio prxfcribit, ut natu majoribus jiinio- 
res locum concedant. Et dici non poteft qvam 
praeclara*, & illuftria , & leftu digna fint haec 
Elogia y & qvam rebus fingularibus & maxime 
raris referta. Quae licet non omnia extra dubi- 
tationis aleam fint pofita ; Facile enim damus 
Joh.Fodino de Methodo Hift p. m. 71. & Ca- 
fpari Barthio L* XLVll. Adyerf. C* V. p. 2.19 j. 
Jovium narrationibus Hiftoricis fubinde fabulas 
qvasdam Milcfias intexuiffe ; Multa tamen ha- 
bet non ubivis obvia , & veritati tamen omni- 
no confentanea,v.g. de Joh. Reuchlino, & Epi- 
ftolis obfcurorum Virorum N. 14$. de Erasmo 
Roterodamo N. 9*. de do£tis Germanis in 
Epilogo. Nec Elogia fcribit tantum Do- 
ctorum Vironim; Sed & vituperia. Siqvidem 
nonnullos ex iis, tantum abeft ut laudibus illu- 
ftret , ut potks intemperanter Iaceret ; Qyo 
dente N. 120. LudovicumCadium Rhodiginum 
rodit, &alios. Et cum de mortuis ac fato 
functis hoc primo agat Volumine , de vivis fe 
a&urum fecundo pollicetur. Qyam fidem fa- 
ta interceperunt. 

C 3; XX* 



3& CafJ. De Scriptor.Spectant. AdHist. 

XX. 

Pauli *Jovii Elogia 1/iromm beSica virtute iUu<* 
ftfium, Bafileae iffi. Scilicet a potiori , cjvod 
ajunt Phitofophi , fa&a eft htiie Syftemati de- 
nominatio. Non enim omnes , qui in eo enu- 
merantur Heroes Elogio ma&ati funt ; Qyin 
potius ex iis nonnulli graviter reprehenfi , ut 
Caefar Borgia Valentinus L. IV t y>. 201. Henricus 
Rex Angfiae L.V1. p.337. Chriftiernu* Rex Da- 
ciae L. Vll. p. 376. Alii: Nee Virorum tantunv 
modo theatrum eft , fed faeminarum etiam , ut 
ElifafeettaeArragoniae L. V. p. 27 1« Et qvi in 
eo fpe&andi exhibentur HeFbes,'non unius 
funt gentis , ant regionis , aut generis , fed ex 
Europa, Afia, & Afnca conqvifiti. Et monftro- 
fum fane eft Encomium , qvod huic Encomia» 
fti impertit Gerhardus joh. Voflius , de Arte 
Hiftorica C. IX. p. 4.8. Nec inficiamur plane 
Jovium in multis fluxar fiufTe fidei ; Siqvidem 
Mediceae famihae plus, qvam decet Hiftoricum r 
Fu.it addiclm ; Attamen non ptane nulla ejus 
apud nos eft exiftimatio t Multa enim habet 
praeclara prorfus , Civitia , Ecclefiaftica , Lite- 
raria, regulas Ethicas , Pohticas , mititarefr 
eptimas , Pontificum etiam qvorundam macu-> 
las & horrenda crirriina v. g. Xyfti L, 3. p. 159* j 
6t'inphmis AlexandriVl.L. IV. p, 202, feq. vi~ ! 
vis coloribusitadelineat,utmirari fatjsnequea- 
mus, qvifieri potuerit, ut Epifcopus de Epi- 
fcoporum Epifcopo tanta libertate difTerere , & 

eidesi 



LlTERARIAM In GENERE. 1h fotio. £$ 

cidem tot plauftra infandorum flagitiorum po- 
tuerit exprobrare* 

xxr. 

Henrici Pantaleonis Phyfici Ba/tteenjis Profopo- 
graphia Heroum atejue illuftrium Virorum totmsGer- 
mania. * 

Pars Prima Bafileae i f 6 f ♦ 

Pars Secundaibidem, eodem» 

Pars Tertia Bafileae i^6 t DuoVolumina. 

Primus eft Au£fcor qvi Viros totiusGerma- 
I niac ab O. C, usqve ad A. C.jf6f, armis & li- 
teris illuftres collegit , eorumque imagines 6C 
defcriptiones in lucem publicam prodire juftit, 
Pauli Jovii exemplo fiifcitatus , qvod in JEpi- 
ftola Dedicatoria Parti I. praemiiTa, non obfcure 
fignificat. Ac licet in di6Hone ad Jovii pom- 
pam non accedat, liqvido tamen &fufo & a?qya- 
bili^utitur orationis genere, Et omnibus hifce 
Tomis multum Operae & induftriae impendit, 
in Tertio autem femeripmm fuperavit, qvo ea 
cjvse a Maximiliani 1. xvo usqve ad A, C. i^. 
in Germania eluxerunt ingenia ita delineavit, 
ut ejus & excellat mduftrja , & qvae in bono 
Hiftorico meffe debent virtutes omnes praecla- 
re eniteant. Ipfe enim Helvetiam y Sveviam, 
Bavariam , Franconiam , Haftiam , Palatina- 
tum & Rhenenfem tra&um, & uiverfam fere 
Germaniam peragravit, ut , qvae ad Tomum 
hunc Profopographiacultimum abfolvendumef- 
fent neceflark, conqvireret, Literis etiam fex- 
C 4. cen- 



40 CapJ. De Scriptor. Spectant. AbHist. 

centis follicitavit abfentes ,. ut fibi. laborantt 
opem ferre non detre&arent. Et in opere ipfo 
tanta moderatione ufus eft, ut in defcribendis 
iis , qvi religionis & opinionum diffenfione di- 
fcreparent , ne verbulum qvidem afperius ei- 
dem exciderit. Haec inquam, Tomi ultimi laus 
cft , qyem Au&or ipfemet iu lndice dicit efle 
primarium. Sed pnores. duo non funt ejus- 
dem commatis. In iis. enim imagines plures 
ex ingenio artificis confi£he,. qvaedam etiam 
faepius repetitae, & Heroibus phiribus funt ap- 
pofitac , qvi diverfb longe tempore & loc o & 
Keipulicae ftatu vixerunt. Biographiae etiam 
non paucae vel plane fabulofk ,.' vel ex fabulo- 
fis Scriptoribus defumtae- , & omnes miris Elo- 
giis ita.refertae fiint , ut vitas San&orum con- 
didiiTe Au&orem crederes. Sexcenti prseterea 
huic Elencho Germanorum immifti funt , qvi 
ex fangvine Germanorum non magis creti fue- 
runt , qvam Germani ex ^thiopico. Et in 
monumentorum recenftone^ qvam Biographiis 
fubdidit , plerumqve tam brevis eft , ut ca- 
nem in iEgypto imitari voluhTe videri qveat, 
qvi obiter tantummodo Sdeviter aqvamNili de-> 
guftat &fugit 

XXIL 

Contrafeht ' der- Herrenfuggenund ■ frauen Fug* 
gerin , ivekhe tn> diefenGtfchiechte gebohren worden, 
oder %m, demfelbenjich Ehelich verppchtet hai>en y Aug- 
ipurg 1620. Nulla familia ( verbahaecfunt 
Hejnrici Pantaleonis^qvae extant in ejusProfo- 

pogra- 



Litsrariam In Genere. Jn Fo/i o^ 4 1 

pographia Parte ? . p. 22, ) per totam Europam 
tam brevi temporis fpatjo opibus $c hononbus 
adeo accumulata fuit , ita ut tandem oh virtu- 
tes Barones creati & multis aliis honorjbus au- 
£ti fuerint, qvam Fuggerorum. Id qvod ltali 
etiam de familia Medices Florentiae praedicant. 
Cum Pantaleone conjimgit judicium Sigismun- 
dus von Bircken in Speculo Honoris Auftriaca 
L. V* Cap. 22. p. 787.. Es hat diefer huggerifche 
Stamminfmf Haupt-JE.flen dermajfen umfich ge- 
zweiget, dafs Anno 1619. bey, 47. diefer Grafen, auch 
eben fa viel der Grafinnen diefes angebohrnen Na- 
tnens, fonften aber der Nachkommen des. erfien Fug- 
■ grs ( Jacobi der 1 4.69 . geflorben ) jung und alt und 
< s,wav in gleicher Anza-bl beyderley Gefchlechts faft fa 
liiel als lage- im Jahrefind gez,ehlet worden. Nee 
nihit ad Reipubh literariarinerementum attulit 
\ haec illuftris Fuggerorum "progenies. Cujus 

• non tantum late patuit, inDo&os omnes & do- 
1 £trinae cupidos liberalitas ., fed & amor litera- 
j rum tancus , ut non pauci ex iisdem animi fui 

• vires omnes ad fapientiae ftudium contulerint, 
,: ut Antonius , Johannes , Jacobus , Georgius, 

Ulricus, Raimundus, alii, qvi toti fuerunt in 

ftudiis. Unde & hoc non tantummodomerue- 

runt honoris monumentum , qvod in praefen- 

ti Opufculo iis exa&um efty fed & magnirTcen- 

tius omnino & fplendidius, & aere peremiius, 

regalique fitu Pyramidum altius , inqvo ima- 

, | gines xn incifae uberiore Commentatione illu- 

;. ftrentur. Qy««, enim in hac Svlloge exhibetur 

| ! tenuior eft & adftri&ior cjvarn Fuggerorum am- 

, plitudo & dignitas permittit. Interim rariflW 

C f tmm 



4* Cap.L De Scriptor. Spectakt. Ad Hist. 



mum eft hoc Opufculum, &propter imaginurrf 
prcftantiam in deliciis habendum, qvarum nu- 
merus ad 129. excrevit , e quibus pars maxima 
Kilianos fratre» Lucam &WoIfgangum habet 
Au&ores,qvi in arte iconas in xs incidendi ac- 
quales non habuerunt. 

XXIII. 

Gvilielmi RouiUii Vvomptuariilm lconuwi inft- 
gniorum &c. Pars. 1, Lugduni 1778, Pars. 2. ibi- 
dem ij 8r. Prodiit hoc Opus ea forma , qvx m 
Qyarto, qvod ajunt , comphcat folia. Sed 
qvod ad noftram Bibliotheculam fpettat exem- 
plum , excharta pura permixtas habet paginas, 
lis, qvae in folio efle dicuntur , magnitudine x- 
qvates.' Unde & hujus monetae libellis infe- 
rendum , & cum iis in fcenam producendum 
putavimus, Et dubia cogitatione diftrahi for- 
taflis Le&oris animus poflet : An Guikelmus 
Rouillius Au£tor fit hujus Promtuarii ? Hoc 
enim legitur tantum in Indice : Afud Guiliel- 
rniim RouiUium. Et parte z. p.274. extat: Fran- 
cifci Duarenx Opera omnia edita limt Lugduni 
apud Guilielmum Rouillium , qvi hoc prxftan- 
tiflimum Opus Iconum concinne & vere & La- 
eonica brevitate confe&um, elegantibus ( ut 
folet omnia ) typis excudendum curavit» Secf 
GuilielmumRouillium verum efTe Archite&um 
hujus Operis patet , ex Epiftola Dedicatoria^ 
& duabus Praefationibus , & Appendice Parti 
2t. j>,297,feq. annexa, five hic Hiftoriographus 
aTypographo Lugdunenfi diverfus fuerit five 

rninus. 



LlTERAWAM IN GeNERE. ltt FolJO . 4; 

minns. Nec dubitamus eundem Pauli JoviiE- 
logiis impulfum efle ad hoc Promtuarium exci- 
tandum. Hunc enim & laudat in Praefatione 
altera Tomo I, praemifTa & in Opere ipfo Par- 
te z. p. &f 2. & eundem variis in locis ita ex- 
fcribit , ut ipfa verba, & loqvendi modos a Jo- 
vio adhibitos retinuerit, qvod dilucide patebit, 
fi Erasmi Roterodami , Hieronymi Savanorolae, 
Marfilii Ficini , &c* defcriptioiies cum Jovii 
Elogiis contuleris. Et hoc primum eft , qvod 
veru qvafipraenotato jugulandum exiftimamus, 
Cui addimus fecundum. Scilicet , Imagines 
fere omnes , quae Parte i, defcriptae funt , & ca* 
pita Virorum & faeminarum illuftrium , qvae 
lbidem veluti perfeneftellam prominentia 
confpicienda praebentur , confi&ae funt , & 
QctvTas-tKcjs delineatae , neqvaqvam autem ex 
nummis , marmoribus , aut tabulis archetypis 
defumtae. Siquidem multo ante lucis ufuram 
amiferunt , qvam ars pi&oria , inciforia , & 
plaftica in hoc orbe terrarum innotuit. Acce- 
dit tertium. Omnes enim Pontiiices usqve ad 
Calixtum 2, five SeculumXM. omnesqve eru- 
diti poft C N. usqve ad Franfcifcum Petrarcham 
live Seculuni XIV* omiiTi funt. Nec tamen 
Promtuarium hoc fuis laudibus privandum efL 
Di£tio enim concifa qvidem , fed perfpicuata- 
men , & ornata, & unius coloris , & formae pu- 
blicae refpondens. Oeconomia ad rationem tem- 
poris accommodata & ita difpofita ut Pars u 
eos qui aiite C. N. Pars. 2. qvi poft C. N. in re- 
publica civili & literaria inclaruerunt compre- 
hendat. Et qvod ad res pi&as & fcriptas atti- 

net 



44 Cap* h De Scriptor..Spectant. Ad Hist. 
net. Pi&ae Partis 2. cumpnmis ex nummis~ 
Scriptae autem ex Hiftoricis & Chronographis 
optimis funt excerptae. Et qvod caput rei eft, 
Ex optimis optima v.g. Qyid qvisqve nota- 
tu digniflimum gefTerit,qvid invenerit primus, 
qvid fcripierit &c> Et haec omnia temperanter, 
acute , iincere, moderate funt tradita fine fu- 
qo fic fallaciis, ira & ftudio.. 

XXIV. 

Z>. Pauli Freheri Theatrum Virorum Eruditlo* 
ne Clarorum^ Norimbergae 1688. Non vulgarem. 
Kane, fed prorfus eximiam ex hoc negotio com- 
parare fibi potuifTet laudem Au&or , fi res eo 
fucceffu terminata fuifTet ac conclufa , qvem 
eruditiin votis habebant. Qyid enim jucun- 
dius iis accidere potuiffet , qvam ea uno fafce 
comprehenfa fpe&are, qvae disjectaerant undi- 
qve & fexcentis in Schedis difperfa? Imagi- 
nes Eruditorum 1312. Biographias 2800. uno in 
theatro propofitas intueri ? Res complures alibi 
non facile obvias legere ? Tot ora & vultus eo- 
rum cernere, qvorum fama nulla temporislon- 
ginqvitate delebitur. Sed eventus exfpecxatio- 
ni non ex affe refpondit. Siqvidem Au&or eo 
apparatu inftru£fcus non fuit ,. qvi ad theatrum 
ejusmodi ?raAujcf $aAfl*» extruendum eft neceffa- 
rius. Nec. ita tempore & otio abundavit qvo 
erat opus. Et qvx praecipua Syftematis non | 
abfoluti caufa fiiit, Freherus egefiitipiritum an? r 
teqvam conle&anea fua in ordinem redigere, 
& expolire, & ultimam iisdem manum impo- 

nere 



LlTERARIAM In GeNERE. /« FoliO. /}.f 



nere potuerit. Atqvc hinc illa: macute qvae 
theatri ornatum & lpedlatorum plaufum ex- 
tenuarunt Imacines ben,e multa: Archetypa 
fua vitiofe cxfcriBunt. Eruditorum etiam eo- 
rum fiftunt tantummodo capita qvi Seculis ul- 
timis vixerunt in Republica literaria , non au- 
tem eorum qvi primis. Et qvae iisdem Com- 
mentationis loco appofitx funt defcriptiones 
Biographicar non omncs funtejusmodi, ut laudis 
praemium exigerc qveant. Quippe non ex li- 
qvidis fontibus funt haufta? nonnullae ', Sed ex 
obfcuris cifternis , h. e. Concionibus funebri- 
bus , Progammatis Academicis , Au&onbus 
recentioribus ; Qyenftedio , Bucholzero, Ger- 
hardo , Melchiore Adami , MSCtis etiam qvi- 
busdam incertis & Apocryphis , & qvod mire- 
ris , novellis interdum Francofurtanis. Plura 
etiamfubobfcura hicicomparent nomina,&non 
pauca Virorum celeberrimorum funt praeterita 
v g. Hermanm Coiiringii , Jacobi Thomafii, 
Joh. Cafelii , Joh. Sperlmgii , Ludovici Cap- 
pelli , Renati Cartefii , Baconis de Verulamio. 
Quardam qvae vel nullum plane, vel exiguum 
rei literariae emolumentum attulerunt, luculen- 
ter admodum & ambitiofe defcripta. Alia le- 
viter & ftri&im, qva? plurimum, ut Erasmi Rote- 
rodami, Nicolai Copernici 8cc. ScriptoresHo- 
monymi confufi; Ex uno libello facti duo, ex 
duobus unus. Et Biographia? pleraeqve ita tra- 
dita? , ut nec Hiftoriam amanti faciant fatis, ne- 
dum Hiftoriam literariam. Usqve adeo parum 
in iis obfervantur utriusqve leges &)regular. 
Opus tamen rarum eft , fi fidcs Nic. Hieron. 

' Gund- 



46 Cap. 7. De Scriptor. Spectant. Ad Hist. 

"Gundfingio , qvi in Hiftoriae Erudit. Volum» 
IV. Gj Vll. §. i. p. 6082. Des Freberi Werck ifi 
rar und mangiebt 8. 10. bis if. Rthlr. davor, denn 
es i(l nicht viieder aufgelegt worden. Mannigmahl 
findet man doch gleichwohl etwas darinnen welches 
andere ntiht haben. 

XXV. 

Melchioris Adami Vitm Iheologomm , JCto» 
rum , Politicorum , Medicorum & Philofophorum^ 
&c. Francofurti ad Moenum 170;. Ex tribus 
editionibus Heidelbergenfis , qux 1620. tribus 
voluminibus in $vo prodiit , eft optima,qvam 
ipfemet recognovit & a mendk typographi- 
cis repurgavit Au&or. Qyi fi cum aliis , qvi 
Biographias Eruditorum vfl elucubrarunt , vel 
elucubratas congefierunt ^ componatur, non 
facile cuiqvam erit poftponendus. Sane fum- 
ma eftin eo navitas, & gravitas, & judicii fub- 
tilitas ; Orationis etiam perfpicuitas , & rerum 
jucunda qvacdam varietas, & perfonarum Sele- 
&t is. Nec deeft facile cupiditatum moderatio, 
nifi in iis narrationibus qvibus Controverfiae 
S icramentarise continentur, in qvibus partium 
itudio interdum ita abripitur Adamus , ut in- 
ftituti & propofiti immemor Le£lorem difputa- 
tionibus Theologicis obtundat v. g. p. 18» 116. 
Alibi. Qvod condonandum homini Reforma- 
torum Sacris addi&o. Et in Hiftoria Erudito- . 
rum tradenda ita verfato , ut Biographiae ejus 
omnes le&u fint dignifiimae. EtiniisTheologo- 
rum praecipue, Lutheri, Pellicani, Melanchto- 

nis 



LlTERARiAM In GeNERE. lll FtiliO. 47 

nis,Mufculi, Brentzii, Bullingeri , Bezae &<, 
qvam primo loco nominarc debuiflemus Calvi- 
ni. Qyprundarn enim memoriam prEeteriifle 
fatetur , qvod fubfidiis ad eam confervandam, , 
&ad pofteros transferendam necelfariis fuerit 
deftitutus. Qyorundam etiam liberos tantum, 
non libros in lucem editos commemorat , qvia 
ingenii monumenta nulla.poft fe reliqverunt. 
Etutfatietatemlong£orationis effugiamus, di- 
cemus breviter : Egregiam efle hancBiographia- 
rum Syllogen & ad augendam & illuftrandam 
Hiftoriam Ecclefiafticam &literariam recentio- 
rem ita utilem , ut nihil majoris emolumenti 
efle qveat, dignamqve idcirco qvae emendatic- 
nibus&accefTionibuslocupletata denuofub pre- 
iumirejubeatur. 



3&VT. 



Cyriaci Spangenbergs Hennebergifche Chronica^ 
Strasburg 1^99* » Au&or optimus in iis , qvi 
res Hennebergenfes literarum monumentis 
commendarunt * qvia meliorem nondum habe» 
mus , qvod nos qvidem fciamus. Qyae enim 
a Chriftophoro Junckero & aliis , caepta eft 
Hiftoriae Hennebergenfis tela in principiis ha> 
fit, tantum abeft ut ad finem perdufta fit. (2.) 
MonumentaClarorumdo&rinapr&cipue toto orbe tei» 
rarum Virorum cottefta pajjim & maximo impendio 
eura & induftriain as incifafumtu & ftudio D. $i* 
gefridi Rybifch &c. Francofurti 1689. Qui ho~ 
rnm monumentorum in allato indice Au&or 
dicitur D. Siegfridus Rybifch Confiliarium Csc- 

fa- 



48 Cop.L DeScriptor. Spectant.Ad Hist. 

fareum ruifie fcribit Erasmus Franfcifci lm Aus- 
landifcken Kunft-und Sitten-Spiegel Seft. 2.p.iqa 
Ubi addit , eundem manu fua has omnes ima- 
gines delineafle , & seri fuis fumtibus incidi 
curavifle. Quae licet tertia vice in vulgus pro- 
diifle dicantur ; Rariores tamen funt> & mi* 
rius faepe in Bibliothecis, nedum in tabernis Li- 
brariis occurrunt. Qiiod eo magis dolendum 
eft qvo plus jucunditatis & utilitatis Le&or,ha- 
rum deliciarum intelligens, fibi exiis promitte- 
re poteft. Qyi totuplex emolumentum inde 
valet eruere , qvotuplex Jofephus Scaliger ex 
Gruteri infcriptionibus exfculpfit , Theologi- 
cum, Hiftoricum , Geographicum, Gramma- 
ticum , Politicum &c. Caute tamen & cir- 
cumfpe£be haec omnia verfanda funt. Non enim 
omnes clari doctrina fuerfmt , qvorum monu- 
menta hic vifuntur. t)j& monumenta omnia: 
ejus funt generis, ut iirmfpicionem parumre- 
clae fidei vemre non qveant. Primum enimi 
ftatim & fecundum, h. e. Antenoris & T. Li- 
vii efle fufpe&um docet Joh. Baptifta Ferretius 
in Mufis Lapidariis Libr. V. Mem. Xll. p. ; % i . 
Nec melioris notar eft tertium, qvod M. Tullii 
Ciceronis eife dicitur. Ovidii autem Epita- 
phium p. 6. non convenit prorfus cum eo qvod 
a Ferretio producitur 1. c. L. 11. Mem. XXI. p, 
113. Et alianonnulla ita funt involuta, ut, qvid fi- 
bi velint, vix ab Apolline difpici qveat,fane prar- 
ter Sibyllam conjiciat nemo. Et rem longe gra- 1 
tifTimamEruditis omnibus fecilTet Au&or, fihaec \ 
monumenta commentario illuftraflet, vel indicdJ 
faltem perfonarum & rerum inftruxtflet. 

XXVll, 



LlTERARIAM In GeNBRE. Lfi Fob v. 4$ 

XXVII. 

Petri Lnmbecii Liler primus Prodromi Hijte» 
ria Literari*, nec non Lilri Secundi qvatuor Capita 
Priora cum Jppendice^UambuYgi 16^9, Prima haec 
eft Editio Lambeciani Operis, qvod fpatiobre- 
vi interje&o ^liftraclxim , vix comparuit in ta~ 
bernis librariis. Siqvidem exemplaria non ita 
multa erant excufa, eaqve ipfius Au&oris {iim- 
tibus , qvibus vendendis hedera diuturna non 
erat Opus , qvoniam vinum ejusmodi antea vix 
notum , & fsepius expetitum , facile emtorem 
reperiebat. Qva autem ratione ad Hiftoriae Li- 
terariae Syntagma condendum fe accinxeritLam- 
becius , ipfemet copiofe exponit in Prolego- 
menis. Et cjvam perjculofae plenumOpus aleae 
tra&ent qvi Lingvarum , & Scriptorum^ 6c di- 
fciplinarum, Artiumqve & inventorumomnium 
Hiftoriam moliuntur, egregiedocet J, A. Fabri- 
cius in praefatione Editioni Secundae praemifla. 
A qvo tantum abeftut diiTentiatLambecius,ut 
fa&o idipfum teftatus fit , qvod verbis Fabri- 
cius , dum ufqve adeo procul abeft a faftigio 
ccepti hujus xdificii , ut prima fundamenta vix 
jecerit. Primus tamen eft , tefte Fabricio 1. c, 
qvi corpus Hiftoriae Literariae comple&i animo, 
& delineare aggreflus eft, Non minus praecla- 
ro aufu, qvam Plinius naturae rerum Hiftoriam. 
Qyae (ejusdem Fabricii haec verba funt) om- 
nium praeconiis digniftima, vicies millefimara 
naturae partem ne de nomine tangit qvidem, 
nedum plene exa&e & perfpicue omnia Dei 
D ©pera 



$o Cap.l. De Scriptor. Spectant. AdHist 

opera perfeqvitur , autorigines, texturam, in- 
genium , partes , ;yires , ufus , caufas , effe- 
£hi8 horumqve modos aut rationes , de fingu- 
lis ad fidem tradit, Dnodecim, credo, Legiones An- 
gelorum ad hoc exeqvendum vix fufficiant , nedum 
unius hominis aetas , perfpicacia , calamus, in- 
genium, 

XXVIII. 

Petri Lambecii Vrodromut Hifloria Uteraria. 
Lipfise & Francof. 17 10. Ecce, Editionem Se- 
cundam Syntagmatis <jvo Lambecius Hifto- 
riae Literariae Univerfalis imaginem . adumbrare 
conatus eft. Atqve in ea , 1.) Infcriptio fere 
tota eft immutata. 2») Opus ipfom eft auilum 
ab eo, qvi ejus curam fufcepit, J. A. Fabricio a) 
Praefatione pereleganti de non fperando Syfte- 
mate perfecio Hiftoriae Naturalis, Civilis, Ec- 
clefiaftica* & Literariae b) Lambecii Itinere 
Cellenfi c) Alexandri Ficheti Arcana ftudio- 
rum Methodo d) Wilhelmi Langii Catalogo 
MSCtorum Bibliothecae Mediceae. Hic autem 
Codex nofter infinitis fere notis MSCtis eft ao~ 
cumulatus , & cujusvis capitis fronti infcri- 
. ptum , qvid laudis, qvidve maculae in eo infii 
& qvid de eo arbitremur, efTe exiftimandum. 

XXIX. 

jfc/?, Chriflophori Beckmanni Befchreibung da 
Stadt Franckfurt ander Oder , cum notitiaVnrverA 
fitatis Francofurtana & honibus & Catalogo Libro- 

run 



LlTERARIAM In GENERE. Jn FoItO. f t 



rum Bibliotheca Francofurtana, Francfurt 170^« 
Scilicet coniinetur in hoc volurnine : 

. (i f ) Chronicon Civitatis Francofurtana a prima 
Origine five A. C. 146. ufqve ad A. C* 
1700. Qyod cceptum a Wolfgango Ju- 
ilo five Jobfto Medico Do£tore & Pro- 
feflbre Phyfices (167?. ibidem denato) 
pofteaqve a J. C. Beckmanno ufqve ad 
Seculi XVlll. initium produ&um, 6c 
jucunditate & utilitate tenere Le£to- 
rem poteft. 

(2.) Notitia Univerfitatis Francofurtana. m. qva 
maximam partem faciunt vitx eorunv 
«jvi rnunere docendi in hac Academia 
perfun£U fqnt. Atqve iniis praxla- 
ra funt multa & luculenta & recondi- 
ta ; Sed non omnes hae Biographiae 
fiint ejusdem commatis. Siqvidem 
plera^venimis funt contracliae, & ma- 
cilentae & qvafi tabe qvadam exefae. 
Vt ipfius , qvi condidit Chronicon hoc 
Francofurtanum , WolfFgangi Jufti, 
qvod p., 72. allatum, vix fex ImeolarS 
-occupat* Et,qyodinHiftoriaiiteraria^ 
inprimis reqviri folet , in plerisqve 
Doftorum defcriptionibus deeft , mo- 
numentorum ab iis editorum Catalo- 
gus , & qvicqvid ad confilia, & fata* 
& eventus eorum literarios ritecogno- 
fcendos pertinet. 

($ .) Catatogus Librorum Billiotheca Franeofur-' 

tana* Qyae cum nee muititudine Scri- 

D 2, pto- 



j 2 Cap . L De Scriptor. Spectakt. Ad Hist. 

ptorum , nec raritate , nec fele&u fe 
commendare qveat admodum , fortaf- 
lis Leftori aliqvid voluptatis adferre 
potuiffet , li , qvi in ea alTervantur 
Codices , pro diverfitate Facultatum, 
Artium & Scientiarum potius , qvam 
pro diverfitate nominum fuiffent dige- 
xti , qvae Aucl:oribus funt propria. Nec 
Homonymi fortaflis toties confufi, qyod 
in hac Librorum difpofitione facium 
eft, notante Joh.Mollero inHomony- 
mofcopia variis in locis. Et Joh. Fa- 
bricio haec omnia repetente in HUL 
Bibl. P. 2. N. 117. p. yn. 

XXX. 

Pkiloflratorum qva fuperfunt omnia Grace &' 
Latine ex MSCtis Codicibus recenfuit , notis perpt 
tuis iflttftravit , verfionem fere totam novam fecit,, 
GottfridusOlearius, Lipfiae 1717. Ex XUL Phi- 
loftratis, qvorum Catalogum texit J. A. Fabri- 
cius in Bibl. Graeca 1. IV. c. 24. p. $4. Tres in- 

Erimis agnofcit Gottfridus Olearius in praefat. 
orum Operum .qvae a Philoftratis elucubrata 
creduntur. Atqve in eorum monumentis ita 
yerfatus eft Vir do&iiTimus , ut re£te omnina 
judicafTe exiftimemus J. A, Fabricium 1. c. p. S3> 
Vere affirmari pofTe , vix ullum noftra setate 
Graecum au&orem tam diligenter & do£le ex- 
politum prodiiffe , five Graeca ad MSCtos co- 
dices Vaticanos , Anglicos , Uratislavienfe: 
& in Vitis Sophiftarum ad Putfchianum caftij 

gat' 



LlTERARIAM In GeNERE. /» Klio. <;) 



gate edita , five verfionem perfpicuam atgve 
accuratam , qva? tota fere nova aadita eft, five 
adjunftas notas praeclaras & Prolegomena do- 
£riflima pramifla refpicias. Tabulae qvoqve 
Chronologicac & indicesadjecliLeftorumcom- 
modis bene confulunt , & chartae typorumqye 
nitor eximius oculos dele&at. Hactenus Fa- 
bricius. Nec qvicqvam labis intulit huic Edi- 
tioni Spicilegium aliqvot in Philoflratum animadvcr- 
fionum , qvod eodem anno 1709. Wittebergae 
unica plagula in f. prodiit. Hoc enim totum 
disje&um in A&is Eruditorum A. C. 1709. 
Menf. Oftobr. p. 45 f . & ita contritum eft, ut, 
qvod Olearii famse , qvam illuftri hoc Opere 
confecutus eft, detrimento efTe qveat, vix ali- 
qvid fuperefle videatur. 

xxxr. 

WolffgangiLazM de Gentium aliayot migratio- 
nibus , Sedibus fixis , keliqviis , Lingvaruminitiis, 
13 immutationibus ac dialeElis, Ubri XII. Franco^ 
■ ' furti\Coo. Habitavit Wolfgangus Lazius Vin- 
'■ dobonat (Petri Lambecii naec verba funt qvx 
ta recitamus in Comment. de Biblioth. Vindobon. 
ts L. 2. c. i. p. 33.) in viculo Judaeorum , vulgo 

ias Juden-Gafslein , juxta anriqvum forum tat- 
3 darium , vulgo der Alte Kien-Marckt , retinet 
t! ea domus etiam nunc celeberrimi iftius poflef- 
*1 forisnomen & vocatur vernaculo fermone der 

1 Lazxn- Hoff. Veteres autem infcriptiones qvac 
e olim ibi extiterunt variis modis poft mortem 
I Lazii vel ornnino periere , vel in diverfa alia 

D 3 Ioca 



$4 Cap.1. DeScriptor. Spectant.Ad Hist. 

loca translata funt. &c, Atqve haec neutrius 
generis funt , nec bona nec mala , fi famam 
fpe&es hujus Viri. Sed qvae feqvuntur non 
funt ejusmodi. Diploma Friderici qvo funda- 
tio Academiae Vindobonenfis continetur a La- 
2io fuifTe corruptum, tabulasqve authenticas 
ibmnolenter defcriptas 1. c. prodit Lambecius 
c. 4. p. 8? . Loca qvsedam Au&orum in- 
chligenter infpecl:a I. 2. c. f. p. 4?6. Infcriptio- 
nes non ea circumfpe&ione aefcripta , qvade- 
cet h 2, c, $. p. 63 7. Plura funt qvac Lambe- 
cius 1. c. de Lazio alFert ad ignominiam ejus 
fpeclantia. Sed honorificentius de eo diflerit, 
Joh. Burch. Menckenius im Verz,eignifs der vor- 
nehmften Gefchicht-Schreiber n. $ 3 . . p. g $ . Lazius 
■war eben kein fcharffnniger Mann , und Uefifch 
•viel Fabel-lPerck blenden, docbvierdenfeineSchriff- 
ten von curieufen Ltuten z,iemlich gefuchet , und 
find auch nicht mehr wohl z,u haben, Et Thomas 
Pope Blount in Cenfura Celebr. au&orum p. 
^87. Tra£fcatus WolfgangiLazii de migrationi- 
feus Gentmm eximius eft ,. qvamvis plures fa- 
foulas eidem immifcuerit Etfane multis no- 
ininibus & laude dignum fe oftendit hic Vir 8c 
Vituperio. Nam licet non tam vendibilis ora- 
fcorfit,utnefcias qvid ei defit. Non tamen eft-j 
indo&us , nec tardus ad excogitandum , 8c; 
verbis fatis profluens & folutus, Rerum etiam | 
inopia non prefTus qvae ad Hiftoriam civilemj 
pertinent , tpeciatim Germanieam. Sed iisl 
cjvse ad incudem hanctundendam & argumen- 
ium exornandum reqviruntur exiliter inftriir- 1 
£tus„ Etenim qvam pajum agit de iis , de qvi- ; 



Ll TERARIA M In GeNERE. Ift Folio 4 tf 

bus maxime fe a&urum pollicetur , Gentium 
migrationibus j lingvarum initiis , & immuta- 
tionibus & diale£tis '< Et.qvot contra arceflit 
*woo fhnvrct? Incerta, lubrica , falfa^cacom- 
perta fide oppido aliena. Plura fufpecta. Alie- 
na vero , & nihil ad hos corymbos facientia, 
qvam plurima. Genealogica praecipue , qvi- 
bus totum hocOpus ita diftentum eft , ut n ea 
demferis , Libri omnes duodecim eam mole- 
culam vix retinebunt , q vam habet Primus, qvi 
tribus tantummodo conftat foliis. 

XXXII. 

Georgii Mathia Konigii Bibliotheca Vetur & 
Nova Altorfii 1678. De qva (ut praetereamus 
Joh. Molleri acerbiorem Crifin in Proaulio ejus 
111 Introd. inHiftoriam ducatuum Cimbricorum 
p, m. 23.) Vir alioqvin KfnrtKaraTcg Dan. Ge- 
orgius Morhofius inPolyhift. L.l. c. 1 8. n. 24. 
p. 217* Non facile memini majori apparatu 
venditatum efte ullum librum qvam hunc ; 
Qyia , ut titulus praefert , totius orbis literati 
opes , ab ipfis incunabulis ad noftra ufqve tem- 
pora pollicetur. Sed totus ille liber exigua 
plane induftria congeftus , e Catalogis variis 
undiqvaqve & undiqve corrafus, Hiftoria qvae 
breviter anne&itur nonnunqvam de Viris do- 
ftis falfa eft, Libri affinguntur qvibusdam, de 
qvibus nunqvam forte ifli cogitarunt Omnia 
manca funt & mutila. Nam de Viris celeber- 
«rrys qvi hodie vivimt velnuper defieruntvi- 
D 4 verc, 



$6 Cap* /. De ScriptOr. Spectan t. Ag Hist. 

vere i leviora qvaedam fcriptareferuntur, pra> 

teritis dignioribus. Ha&enus Morhofius. Sed 

non fatis aeqvum nobis hoc videtur judicium, 

atqye,ex^nimoofTenfb profe&um, qvod obiter 

tantum & velut in transcurfu Morhofiani no- 

minis mentionem feciflet in hacBibliothecaKo- 

nigius p. ^4. Non enim hoc prx fe fert infcri- 

ptio , totius Orbis literati Opes in hoc volumi- 

ne contineri. Nec tam portentofus ja£tator 

erat Auftor , ut modulo fe fuo ac pede metiri 

nefcivilTet. Qyi in Bibliotheca ipfa ne y$v 

qvidem de fe & fuis monumentis, & deGeor- 

gio Konigio Parente perpaucas tantumodo at- 

tulit lineolas. Nec totus liber exigua plant 

cura congeftus eft , & ex Catalogis variis un 

dicjvaqve & undiqve corrafus. Afpice enirr 

primam folummodo paginam , & ilico videbi; 

a fententia Morhofii faciendum efle divortium 

In ea enim neqvaqvam ad Catalogos remitti 

Le&orem Au£tor, aut alia hujus generisicele 

ta literaria carnis & Sansrvinis & Spiritus ex 

pertia ; Sed ad Hiftoriae literarise Scnptores lu 

culentiflimos Ebraicos , Graecos , Latmos , an 

tiqviores & recentiores , R. David Gantz , Au 

ftorem Schalfcheleth Haccabara , Jambliehurr 

Photium , Svidam , Anaftafium Bibliothea 

rum , Theophilum Spitzelium , Philippui 

Labbeum , Joh. Gottfndum Olearium &c. 

cnim omnes in ipfb limine obventant tibi , 

in prima ftatim pagina fe confpiciendos pra 

bent , procul o procul abeffe juflis omnibi 

Catalogorum confercinatoribus. Et tantu 

ateft ut omnia manca fint & mutila , in h 1 



LlTERARIAM In GeNERE. Ift folio. ff 



Librorum Sylloge , ut ex omnibus Bibliothe- 
cis univerfalibus, hancce exiftimemus efle op- 
timam & perfeftiflimam, Cui fi qvid deefe* 
Sicut deeft omnino aliqvid , ut poftea dice- 
mus , tempori id tribuendum eft & Au&oris 
fato , non ejus fomnolentiae , qvi Johannem 
Baleum aliosqve Au&ores , ea tempeftate jam 
rulgatos, non vidit , eos autem qvi vulgati non- 
dum erant , ut Nicolaum Antonium , J. A. 
Fabricium , J, C. Wolfium &c. viderenonpo- 
tuit. 

XXXIII. 

Georgii Mathia Konigit Bibliotheca Vetus 4$ 
Nova , Altorfli 1678. Scikcet hic ille Codex eft, 
qvo per annos 40. & amplius ufi fumus velut 
Enchiridio , & Lexico Literario cottidianis no- 
ftris ufibus inferviente. Et cum paginis fin- 
gulis impreflis paginas chartae purae adjungi cu- 
raverimus , ampliflimus nobis adapertus eft 
campus , huic operi id addendi qvod eidem 
deefle animadvertimus. Et hinc infinitse illae 
accefliones, qvae in hoc volumine vifuntur. Nos 
enim,,ut hac'iBibliothecacum emolumento §c 
utilitate frui poflemus , eandem cum aliis hu- 
jus generis monumentis fubinde compofui- 
mus, & hac ratione innUmerabilibus in locis 

(a) Emendavimus in nominibus propriis* 
rebus literariis , notis arithmeticis vel 
amanuenfium vel typothetarum incu- 
ria depravatis ; 

D f (b) U~ 



y$ Cap. /, De Scriptor. Spectant, AdHist. 

(b) Locupletavimus aliatorum. 

a) AuBorum numerum, 

b) Scriptorum Catalogum, 

c) 'Judiciorum -apparatum, 

d) Narrationum cumulum, 

e) Teftium Synodum, 

Et harum acceffionum feries tot annis in 
tantam molem excrevit , ut , fi iisdem ftipata 
denuo fub prelum iret ha:c Bibliotheca , id fa- 
ne vix acne vixqvidem de ea dici pofTet, qvod 
de hac Editione in Epiftola Dedicatoria dixit 
Au&or, eamlibroruminfigni numero eflecon- 
fpicuam , folia autem pauca , craflitiemqve 
palma non majorem comple&i. 

xxxiv. 

Vincentii Vlacciitheatrum Anonymorum <& Pfeu- 
donymorum, Hamburgi 1708. Fridericus Geisle- 
rus Phil. & J. U. D. & P. P. Lipfienfis A. C. 1669* 
DuTertationem concinnaverat ad L, un. C. de 
nominum mutatione. Eiqve 1671. recufat 
qvinqve decades ScriptorumAnonymorumad- 
diderat. Et hic Placcio primam occafionem 
fubminiftravit , cogitandi de hoc argumento, 
& Scriptorum Anonymorum & Pfeudonymo- 
rum qvendam colligendi exercitum , qvod ip- 
fe fatetur in Syntagmate de Scriptis & Scripto- 
ribus Anonymis c, 3. p. 35, & c. V. p. ?o. At- 
qve hac tuba qvafi de fomno excitatus A. C. 
1674. Syntagma deScriptis & Scriptoribus Ano- 
nymis & Pfeudonymis vulgavit primum , qvod 



LlTERARIAM In GeNERE. Ift Folio, f<) 



Hamburgi typis exfcriptum eft in 4to. Tum 
Johannis Rhodii Catalogum Au&orum fiippo- 
iitiriorum ad Autographum Au&oris fideiiter 
cxprefTum eodem anno & loco eademqve for- 
ma prelo fubjici curavit , notulisqve qvibus- 
dam illuftravit. Et tandem huic theatro ex- 
truendo fe accinxit, cui expoliendo A. C. 1699» 
eft immortuus. Et fane poft natam Rempubli- 
cam literariam nemo fuit qvi tantum laboris & 
induftrice ad hoc argumentum attulerit qvan- 
tum Placcius, Vir omnibus artibus,qvae adhu- 
manitatem pertinent , prasclare ornatus , libro- 
rum etiam apparatu non cottidiano inftru&us, 
fiqvidem qvater mille volumina & amplius Bi~ 
bliothecce Hamburgenfi Johanneae Teftamento 
addixit , Commercio infuper literario , qvod 
cum plerisqve per univerfam Europam Erudi- 
tis habebat , cottidie diftentus. Et leclione di- 
urna no£hirnaqve tot edita monumenta & in- 
edita pervagatus, ut viva Bibliotheca appellari 
meruerit. Etenim fupra Sex mille ab eo pro- 
ducuntur Au&ores in hoc theatro Anonymi & 
Pfeudonymi, Sed! non omnes ea ratione, ut 

Edere non ficlos hilari de pe&oreplau- 
fus 

Spe&ator x qvus & fapiens valeat. I Qyam 
enim moleftum eft , luftrare tot Symbolarum 
agmina , nullo ordine digefta , orationis lon- 
gitudine & obfcuritate & diverfitate faftidiofa, 
adrem ipfam interdum parum, attinentia, & fi- 
bimetipfis nonnunqvam ita contraria , ut Le- 

£torem 



*o CapA. De Scriptor, Spectant. Ad Hist. 

£torem confiindant magis qvam inftruant. V. 

g. p. 184. n. 892. Qyam injucnndum totScri- 

ptore* & fcripta Anonyma & Pfeudonyma fi- 

lentio efle prseterita. Cujus commatis tanta 

moles eft , ut ex folius Theophili Raynaudi 

Erotem. X* Partit. 1. de bonis & malis libris a 

p. 1 17. ufqve ad p. 182. integrse Centuriae pro- 

duci qveant qvae m hoc theatro Placciano exu- 

Iant. Qyam infvave , qvaedam ita efle allata, 

ut Au&ori Opere in longo qvandoqve fubrep- 

fifle fomnum manibus palpare qveas. Cujus 

rei luculentum eft exemplum qvodp. 425-. n» 

1711. Iegitur, ubi Opus infigne Damelis Dykii 

qvod nofce teipfum infcribitur , ex Anglico fer- 

mone in Germanicum translatum dicitur a D. 

P. H. h. e. a Theodoro Hakio. Qyod nec fa- 

tis conveniens cum allatis Iiteris pnmordia no- 

minum referentibus , nec ad rei totius ratio- 

nem percipiendam fatis fufficiens. In indice 

enim nujus Libri non illa extant figla , qvae 

producit Placcius. Sed haec D. H. P. fub qvi- 

bus latere voluit Deodorus Hake Vahtinus, Qyi 

inbello tricennali ex Anglico Sermone in Ger- 

manicum transtulit eundem Colonia? , ut Cry- 

pto-Evangelicos qvosdam mcerore affli&os , 6c 

gravi perfecutione preflbs, & fub trabibus priva- 

tis rebus lacris operam dantes erigeret & con- 

firmaret. Atqve hinc illa verba qvar extant ; 

Parte 2. c. VI. p. 711» Es ift offenbar , -was doch 

4ie Urfache fey , dafs 4ie ruchlofe und unbufsfertige 

Welt , ja yyrir felbft fa gar Jicher und empfindlofs in 

unfem Sunden und Greueln dahin leben , dafs w/V 

mcht aufhdren GOtt entgegen zu \vandetn y vshhart 



\ 



LlTERARjAM In GeNERE. i» Ftf/fo. 6l 



er uns auch jiraffet und heimfuchet. Und ob erfchon 

nun eine Zeithero , fonderlich in diefen Teut- 

fchen Landen , von Jahr zm Jahr feine Vlagen 

iil/er uns viegen unferer Hatsftarrigkeit und Unbuff- 

fertigkeit fiebenfaltig vermehret &c, Sane Germa- 

num fuufe hujus libri parentem dicas , non 

Anglum , non Danielem Dykium, nonqyen- 

dam in Brittannia Antiftitem , fi legas nunc 

Jocum ; Sed li in mentem revoces , qvae dixi- 

mus , facile intelliges , Interpretis efTe hane 

Parenthelin , non Au&oris , qvi ah exemplo 

Anglicano derle&ens hic qvaedam vel immuta- 

yit vel inferuit , qvae magis ad cives fuos jper- 

tinere arbitraretur. De qvibus rebus omnibus 

ne tantillum qvidem habetur in Vlaccii theatrd. 

Et ut fummatim exponamus qvae noflra de ep 

iit fententia. Egregia fane congeflit Auftor 

Conle&anea , ad Opus ejusmodi de Anony- 

mis & Pfeudonymis concinnandum , ipfe au* 

tem ultra principia non proceflit, 

Non mohmfecuh^ mcfeUam in mtmbraj^ 

degity 
Necmembris netvoscircumdedit omnibus omnes 4 
Infiqer infufa rofeo cumfangvine vita. 

Et bene fecuTent qvi curam hujus theatri 
fufceperunt , fi Joh. Ulrici Meureri Centuriam 
Anonvmorumife97. in nmo impreflam eidem 
inferuuTent. Siqvidem multa in ea funt qvac a 
Placcio extremis tantum digitista£r.a,pluraqvae 
ab eodem plane praeterita. Qvod parum abeft 
qvin nobis perfvadeat,idipfum non vifum eife a 
Flaccio^icet A. C» 1659, demum fit mortuus. 

XXXV» 



61 &*/>,/. DeScr iptor. Spectant. Ad Hist. 

XXXV 

Ihoma Garzonii AUgemeitm Schan - Platz, aUer 
TYojejjlonen , Kunfle, Gefchajfte y Handel, Hand- 
ivercker , fo in der gantzen Welt gtubet werden, 162C 
Animo Au&oris confiliisque hic fcopus fuit tra- 
dere Hiftoriam Criticam univerfalem , omnium 
Scientiarum &ArtiumLiberalium & illiberalium, 
in qvibus occupata eft Societas humana, earunr 
que fimul & laudes prodere &maculas. Hujus 
enim commatis Opere caremus adhuc , in tan- 
ta librorum copia & mulcitudine , qvam auget 
cottidieScripturientium innumerorum prungo; 
Nec nihil plane in eo fuit , qvod ad negotium 
hoc felici exitu coronandum reqviritur. Cano- 
nicus erat Regularis Lateranenfis , adeoqve otio 
abundabat & tempore. Sedulitate etiam ex- 
cellebat &diligentia. Nec deerat librorum ap- 
paratus & felectus. Sed deerant alia fine qvi- 
bus conatus ejusmodi optatum eventum nan- 
cifci non poteft Partium ftudium , qvo fub- 
inde a veritatis tramite abducitur, & velutcoe- 
co turbine in Pon:ificiorum Syrtes dejicitur, 
Salium Satyricorum nimium deledtamentum, 
qvo petulantius utitur interdum qvam decet Et 
qvod maxime Lectoris fpem delufit, eft judicii 
imbecillitas, qvqAuctor velutmorbo immedica- 
bili laboravit, Hinc enim illa malorum Ilias 
qvae hujus Theatri fpectacula deformavit, 
Fabulae , lapfus , Errores , Monftjrofse rerum 
oftentationes , qvibys 
• 

Nunc 



LlTERARIAM In GeNERE. ln Fotio. 6$ 

P> NuncRhetor, figulus, faber, fubulcus* 
Mercator modo , Carnifex deinde, 
Piftor, Pellio , Syndicus , Poeta 
Augur , Servulus , cenopola ;, caupo, 
Mendicus , Medicus, Pugil, Sophifta, 
Scriba , Morio , Nuncius , colonus, 
AucepS, Excoriator, Advocatus, 
Coqvus , Pharmacopola , leno, Piftor, 
Csementarius , hofpes , hortuianus, 
Sartorum fcabiofa turba demum 
Mixta progrediuntur in theatrum* 

Adde inverecundos fales,& freqventia eaqve 
impudentiffima plagia. Siquidem Auctor Heinri- 
ci Cornelii Agrippas Opufculum de Vanitate 
Scientiarum ita expilavit , ut integras interdum 
paginas ex eo exfcripferit , acceptorum benefi- 
ciorum tam parum memor , ut ab hujus Viri 
nomine ubiqve fe ftrenue abftinuerit , etiam in 
ipfo Au&orum Elencho Operi prsemifTo , <3c 
maledi&is infuper atrocibus eundem onerarit* 
Impudentemqve appellaverit Scriptorem, in prse- 
iat. p. 9. Et Mendacem, Difcurfu XXI, p. 14*. 
Sc blafphemum 1. c. p. 14}, 

Depuduit , Profugusqve pudor fua figna 
reliqvit. 

XXXVI. 

^ Mijioria fefli Secularis Academia ^utia^ Helm- 
ftadii 1 67 g. Digna in qva perluftranda aliqvid 
temporis ftudiiqve collocetur ob di&ionis cafti- 
tatem, & rerum ad Hiftoriam literariam Ger- 

mano- 



64 CdfJ, De Scp-iPTOR. Spectant. AdHist. 



manorum pertinentium venuftatem & amplitu- 
dinem, ( £.) Heinrici Meibomii Panegyricus de 
Bmnfvicenfi obfidione , Helmftadii 167.1* (5.) 
Chriftiani Scbiit&ens Dijfertatio de Ortu & progreffu 
Chriftianje Religionis in Germania , Lipfia: l6tfo. 
Qvi an Joh. Henrici Urfini Compendium Hifto- 
ncum infpexerit unqvam , de Eccleiiarum Ger- 
msnicarum Origine & progreflu, Norimbergse 
16^4. in 8. imprefliim, eqvidem fcimus cum im- 
peritiffimis , (ane teftimonio ejus.ufus eft nun- 
cjvam. Nec (e per illud ipfum profeciffe pro- 
feflusin hoc argumento , qvo ab ipfo ftatim Se- 
culo primo, diffipata Cyclopica impietate Eth- 
nica Religionis L,hriffciana? in Germania jacla 
efle femina , eaqve a Sec. I. usqve ad Sec. Vlll. . 
& a Sec. Vlll usqve ad Sec. XVL & indc ad | 
hajc noftra tempora per varios cafus , & mille 
rerum difcrimina confervata, di&ione emendata, 
& argumentis wwfwvfrus ita contendit, utdi- 
gnus omnino videri qveat cujus nomen pluri- 
bus innotefcat, 6c inomnes annos vigeat&pro- 
pagetur, B D.H. (j^^HiftorifcheZufammenftammung 
dererDurchlauthtigften Pratendenten an dem Hertzog- 
thum Sacbfen-Lauenburg, finekco 1690» 

XXXVII. 

Conradi Gesnert PandeBarum five Partitionwm 
Univerfalium Libri XXL Tiguri 1^48» De qvibu$ ( 
qvid exiftimemus jam Num Xll. diximus. Ned 
defcifcimus ab ea , qvam pronunciavimus fen I 
tentsa. Sed eidem fuperaddimus tantummodi 
qusedam. Et quse in Tituli 1, Part, 1. Secl I. ne 

giigen I 



LiterariamInTje^ere. InFolio. €$ 



gligentius in chartam conje&a videantur *f tv 
\wctg6$ca indicamus. Scilicet ordinis majorem 
omnino rationem habere debuiffet Au&or, & 
ablegare Le&orem ad eos , qvi inftruere eun- 
;dem valerent, (a) denomine Philofophiaj, (b) 
! An fit philofophandum. (c) Qyod Philofophia 
inon fitres beneficiaria. (d) Qyid fit Philofo- 
phia. (e) De ejus origine & Se&is cVc. Sed 
Pande&as PhiJofophicas fcribit Gesnerus. At- 
qve in iis eadem rerum eft facies, qvas inPande. 
;&is JCtorum 

Rudis indigeftaqve moles, 
Necqvicqvam nifi pondus iners, congefta- 

qve eodem 
Non bene jun&arum difcordia femina re» 

rum, 

1 Ad eos etiam Scriptores provocare debuiflet 

fmaxime, qvorum nomina nota funt inRepubli- 

' ca literaria , & ab ipfo indicata in Bibliotheca 

' univerfali, cujus hic Pande&arum Tomus , ipfp 

5|fic volente & judicante , eft Tomus fecundus; 

' Sed qvaifo TE ? Qyis eft ille Atlicusfr Brufolus,Sc 

Gabriel leglatius, qvi in prima hac fcena ftatim 

ab eo producuntur. Olke veftigia in cinere tur- 

i)ato. Laudat Maximum Tyrium, qvod inpro- 

alemate enodando occupatus t uerit ; U trum di- 

"fdplinas fint reminifcentise, €i*if**Sw« wap- 

Jw»C , f ed non addit, qvod fcripferit difTertatio- 

^ies alias ad Philofophia; ambitum apprime fpe- 

Jifcantes, Unami, An fit fecundum Homerum de- 

Jiiiita in Philofophia opinio. Et duas alias. Qyis 

E fit 



66 Cap.L DeScriptor.Spectant.AdHist. 
fit Philolophiae finis, Nec in co fatis obfervat 
veritatis lineas, qvod l.c. tradit, Seneeam Libr. 
XIV. Epift. 9i. de Philofophia fcripfifle , qvod. 
non fit res beneficiaria, Non enim in certos 
libros digeftae funt Epiftolaz Senecse. Nec in> 
Epift. XCI. qvicqvam legitur de Philofophia, 
nedum qvod non fit res beneficiaria. Legun- 
tur autera plurima in aliis Epiftolis , qvae fpe- 
&ant ad has farinas. Et bcne fecifiet Gesnerus, 
fi in Epilogo hujus Se&ionis , ubi Leftores ad 
indicesPiatbnis, Ariftotelis & Plotini ablegat, 
eosdem fimul ad indices Senecar amandaftet, 
in qvibus de Philofophia fcxccnta leguntui 

xxxvm. 

MdYtini Upenii Bibliotheca Realis Philofophica 

Francofurtii682, In qvatuor Bibliothecis Lfr 

penii Realibus ( fi fas cft ita @etf>8*,pifyiv ) vel ii 

qvatuor Bibliothecis , in qvibus , qvi de rebu. 

dngulis Scriptores proftent , indicatur, emine 

pras caeteris Philofophica & Theologica Qya 

rum argumenta & magis nota fuerc Au&ori, c! 

ScriptorUm copiofior numerus ubiqve proftat. E 

qvidemdeTheologica jam mentem noftramer 

poluimus inCatalogo noftroTheologicoCritic 

p. 90* feq. ocqvid laudis, qvid labis in eo inf 

aperte, cxcandide, & fine ullo fimulandi artificr 

pronunciavimus. Qvodidem&in prasfen: 

nobis licere arbitramur. Ac licet noftrum juci 

einrn cumViri dodiffimi AbrahamiHinckelma» 



LiterArjam In Genere. intolid. 6f 

hTjudicio conjungerc non qveamus\ qui in 

Epiftola gratulatoria huic Operi pratmiffa Lipe- 

tiium primum elTe exiftimat , qvi poft natas re- 

tiatasqve literasBibliothecam condiderit lealent 

five Pragmaticam ; Cum jam Gesnerus & 

Draudius , & alii ih hoc onere fupportando 

i fuos humeros viresqve explorarint. In hac ta- 

men cum eo fumus h&refi, Lipenium in hoc gc* 

i nere Scriptorum efte prascipuurn. Eoque ma- 

! gis in honore habendum , qvo magis in hac are- 

\ na dimicans pulvere Scholaftico fuit obrutus* 

& cum valetudine parurn firma conflichtus , & 

eo Librorum apparatu deftitutus , qvi ad fpa- 

tiofum ejusmodi aedificium extruendum reqviti- 

tur, Nec laudibus cjus hoc qvicqvam officere 

Eutamus * qvbd hac illat errores , iicjue hoa 
ives ab ipfo commiffi fint. v, g. Scripta inedi- 
:(f ta, venditata pro editis. Qyod illuftris Leibhi- 
3 tius lepida dittione appellare folitus eft : Un- 
tt t ele i t€ &W wftragen. AHegata femel bis , ter, 
i <Sc amplius repetere, vel utProverbiali locutio- 
. nc rem exprimamus : Crambeh bis co&am ire- 

coqvere,«» Gmchtezxuey bis dreymahl auffetz,etr\ 
H ; % einer Mahlzeit. Au&orerh unum cum alio con- 
Y fundere; Ex unbcreare plures, & ex pluribus: 
' unum. In eam claffem Seriptorum aliqvem 
. conjicere ad qvam minime fpe&at. Et qvas 
[ a funt alia hujus generis. Adeo enim in pubiicurri 
JmifTaeft ignbrantia,& ih omnrous hbminibus 
U evaluit,ut ifctfiet^Tn^a non rara, fed nulla bmni- 
■^no fit. Necuniushominiseftlfthmumejusmodi 
n toerfodere , &totmyriadas rerumScriptorum- 

ve ih indieem redigere, cum de voeibus Graecls 
E. % Lati- 



6$ Cap.l. DjeScriptor.Spectant.AdHist. 



Latinisqva adhuc Lexicon perfe&um & omni- 
bus numeris abfolutum confici nondum potucrit. 

XXXIX. 

Godofredi Vockerodii Memoria Georgii Heffi 
Gothani , Gothse 1697. Sermo Panegyricus, 
qvo memoria hujus Viri qvi in illuftri Gymnafio 
Gothano raro exemplo per ^.annosPrsecepto- 
ris Publici, & ad ultimum Re&oris munere fun- 
6tus eft, praeclare celebratur, Cui prasmittitur 
tabula invitatoria in qva , eo tempore in Scho- 
lis nonnullis adhuc ufitata Gregoriana Sottnnitat^ 
ceu ceremonia Ethnica & abominabilis & ve- 
re Diabolica repudiatur. Et deprehendet veri- 
tatis amans in hifceDiatribis tantum ede elegan- 
tise , pietatis , eruditionis , ingenii 6V Parrhe- 
fias , ut , in iis legendis fe aliqvid temporis <Sc 
operae confumfifTe , vix qvemqvam poenitere 
qveat» (2) jf. C. Feuerlin Concio infunere Erafini 
Franfcifci cum Biographia ejurdem , Norimbergat 
1697. Unde patet: Verum Erasmi Francifci 
nomen fuiffe Franfcifcum Fixium. 

Celare nomen Fixius ftudens fuum 
Trseclara libris dona mentis Enthese 
Prodebat Orbi. 

Et recKus omnino memorise defun&i & ftu 
diis Eruditorum confuluiifet W. C. Defsleru* 
qvi curam hujus monumenti gefTTfTe videtur, 
carminumfunebriumloco,CatalogumScriptorur 
addidiffet, qvi a diligentiffimo hocErasmo fur. 

ed 



LlTERARJAM In GeNERE. Itt Folio. 69 



cdita. Qyorum ipfe LXVl. enumerat in defi- 
gnatione monumentorum propriorum ( Verzjekh- 
niCr meiner Erasmi Irmfcifci bifsherr gedruckten 
Schrifften) Francof. 169 1» in 8vo imprefla, fed 
difficulter hodie reperienda in ofEcinis librariis, 
qvia fumtibus Au&oris prodiit. ($*} Vita, cur- 
riculum M. Johannis Bunonis MSCtum & meditum 
4 nepotikus Viri dotlijjimi nobis communicatum* 

XL. 

Volumina quatuor infolio majori, Jtve eafor- 
ma qvam Regiam appellare folent , in qvibus conti- 
nentur lcones Virorum dotlrina iUufirium, multo la- 
bort & fumtu eonquifita. Et qvidem in Volumine 
primo vifuntur imagines CCLIV. Eruditorum 
eorumqve antiqvorum fere omnium , Au&o- 
rum Clafllcorum qvorundam Graecorum & La- 
tinorum , Italicorum etiam nohnullorum poft 
renatas literas .illuftrium , aliorumqve extero- 
rum. Plures etiam interdum imagines unius 
Viri , pro diverfitate temporis & fortunae , alio 
atqve alio modo exfcriptae , ut Lutheri , Me- 
lanchthonis , Erasmi , Theophrafti Paracelfi, 
Hugonis Grotii» Et qusedam 

(3) Integrarum \Societatum , v.g. Societatis Je- 
fu initia & progreflus , & Viri illuftres 
complures una tabula delineati,cum arbo- 
re Genealogica , in qva omnes Jefuitarum 
Domus , Collegia , Seminaria, Refiden- 
tice , quse per univerfum orbem difperfse 
funt , fuis nominibus appellatae indicantur. 
E 5 (bjPri- 



fO; @ap. 1. De Sriptor.Spectant,Ad Hist. 

(b) Privatarum perfonarum^qvttum vel nulla, 
vel admodum obfcura, & rara in Republ« 
literaria proftat rnemoria v. g. 

(s) Ludovici Hetzeri cujus imago extat p. 
144, A. C, i f 29. seri incife cum Iucu- 
lenta Cqmmentatione Hifloiica de cjuss 
vita & do&rina,LingvaBelgica defcri- 
pta Qvod monumentum Virum cx- 
quifitae eruditionis G.G. Zeltnerumpre- 
cibus ftudiofiffimis olim a nobis expeti-. 
vifTe recordamur. 

(b) Davidis Geoygii vel Jorijti cum CotQr 
ment: Hiftorica, 

(c) Bakhafaris Huhmor cujus haec eft 
kxtypctQij, 

'Afheeldinghe ende Hifiorie , Dotior Balthafar Huh^. 
pior van Fridhurg z>iine Leer ende Artikeln int corp. 
&efchreven t 

(d) Diet-erict Snyderi primi Adamite 1 du--- 
&oris.que eorum, qvi nudi incedebant^ 1 
& incedendum efie docebant,politopa- 
ritercum vefte pudore,BeIgice : De mcfo 
loopers , cum Commcnt. Hiftorica, 

Aecedunfc imagines Dottorum Paradoxicorum; 
^etri Aretini, Pauli Scafichii , aliorutru 

XLI< 

I 

VolumenSecundum lconum Virorum inRepuhi 
l$h it/uftriuwi mtiww ima^net CCLVl, hujusge 



LlTERARlAM IN GeNERE. 1h tolio. 71 



neris. In quibus quaedam perrarce v g. (a) B„ 
Lutheri a Luca Cranachio 1 s 2 1. fculpta: cum 
addito figno Cranachu Dracunculo, (b) Hein- 
rici Daflielis Slatii Dottoris Arminiani veftituru- 
iticano ami&i,&manibus pedibusque duras ca- 
tenas geftantis, (c) P. Plackii S. J. Theol. in- 
tcrmotus Pragenfes A. C. 164 8. ftudioforum 
ftrenui praefe&i. (d) FratrisNicoIai,cujus hsec 
eft infcriptio : Uahre und eigentlicheContrafactur $ 
des rechtfrommen andtichtigen^ gottfeligen , weitbe- 
rilhmten Niclaufen von der flii , den man Bruder 
Claus genennet, ob dem Wald zu Unterwalden in der 
Eydgenojfenfchafft gebohren , welcher wunderbahrer 
Weife neunzehen und ein halbes Jahr ohne leibliche 
Speife und Iranck gelebet, und im Raufft oder Melch- 
thal nicht ferne von Harnen undSachJienals ein Ein- 
fidel feine CapeU ufid Wohnung gehabt. (e) jacobi 
Clementis,Regicid2B (f) JofephiAdjutiNinive- 
Syri, qvi Romie A 4 C. 16 ? 7. Theol. Do&or crea- 
tus, poftea Papatu reli&o 164?. Wittebergam 
profe&us <Sc orthodoxiam profefTus eft. 

XLII. 

Volumen tertium lconum Virorum & fiemina- 
rum qvarundam in Republ. Literaria iUuJirium^ con- 
tinens imagines CCLVUU ln qyibus efi 

(i) Arbor Unherfalis lheofophica t Myfiica^Ca^ 
baliftica, Chriftianifmi Catholici, 

( 2) Grilndliche Offenbahrunge undeigentliche Ab- 

bildung einer geheimen denckwurdigen Prophe- 

zey^ welche i6n f zu Prage bey S y Jacob in der 

E 4 BibUo- 



yi Caj> l De Scriptor.Spectant.Ad Hist. 

Bibttotheqve auf und tn einem kletnen vergul-»' 
deten Ladlein oder Kafllein gefunden , und z,u 
manniges Nachdencken 1614. nachgedrucket 
•worden. Cum explicatione Hift 

(j) D* Arminianifihe Bulkback cumComment* 
Hiftorica, 

(4) Heinrici Slatii fata ultima cum Conv 
ment. Hiftorica. 

(f) Imagines Antoinette de Bourignon, w*/~ 
che it. VoL Theologica gefchrieben» Et An« 
nae Marise a Schurmann, 

(6) Icones : 

(a) Thomae Percii Confpirationis AngH. 
canas i6o? 4 initae Principis cum Com- 
mentHift. 

(b) Davidis Jorifii velGeargiicumCom- 
ment. Hiftorica, 

(c) Mathiae Meriani Sen, Bibliopolse & 
Ichnographi manu ejus artificiofiflime 
fculpta, 

(d) Jonaj Schlichtingii , Renati Cartefii, 
Gvilielmi de Lamoignon <5cc« 

(e) Joh Heinrici Voigtii cum Scholiis 
MSCtis ex ejusConcione funebri i6?r, 
die 37. Febr. habita Stadas aFranfcifco 
Wolpmanno Paftore ad S, WUlha- 
dum exeerptis* 

xuiii 



LliKRARIAM IN GENERE. InFolio, 73 



XLIII. 

Volumen Quartum Iconum Virorum & fami- 
narum qvarundam in Republ. Literaria Muftrium % 
tontinens effigiet CCL* In qvibus 

(1) Qyaeflam ad Hiftoriam Arminianorum 
illuftrandam per accommodse v. g. 

(a) Arminianijche Schlange y id eft, trede- 
cim Arminianorum precipuorum ima- 
gines cum Comment. Hiftorica* 

(b) EfKgies o£to Arminianorum , in qvi- 
bus medium locum occupat Grotius, 

(c) Juftitie aen Jan van Olden Barnevelt ge- 
fchehen den 13. Maji 1619. 

(d) D' Arminianifche Uytvaert cum Com» 
ment. Hift. 

(e) Aafbeldinge derjuftitie den f.Majiifa^ 
Henr. Dan. Slatius , Willhelm Perty, 
Jean Blancert, Abraham Blancert cum 
Comment Hift. 

(0 Juftitie over eeniche Arminianifche Ver- 
raders cum Comment, Hift. 

(2) Aliae : 

(a) Afheeldinghe ende corte Befchrybunge van 
Chriftoph IVagener, D, Fauftus Difcipel % 
cum Comment. Hiu\ 

(b) Abbildungwie D. Gunterman suuLeip- 



74 CapJ. DeScriptor.Spectant.AdHist. 

zig , D. Pierius zm Wittenberg und D. 
Crell zm Drefen in das Gefangmfs gefuhret^ 

(c) Hieroglyphifcbe Abbildung derer vvahren 
und falfchen Briider von Rofen- Cr&itz,,. 

(d) Duarutn Sibyllarum imagines Romae 
extra Portam S. Angeli a Polydoro 
qvqndam depi&a^ 

(e) Evangeliftarum & Apoftolorum om. 
nium imagines aLucaLeyda seriincife. 

(f) Bilibaldi Pirckhemeti effigies ab Al- 
berto Durero fculpta, 

XLIV. 

Germania Exegefeos Volumina duodecim a 
Franfcifco Irenico Ettelingiacenfi exarata , Bafileas 
15-67, De qva editione Hieron. AuguftusJ 
GrofTchuffius in praefat. novsc Colle&ionis Li- 
brorum rariorum p. ? 5 . Franfcifci Irenici Exe- 
gefis Germaniaj Hagenoae A. C. 1 f 1 7. prodiit. 
Qvam etfi nova & alia editio (ecuta fit ( hsecj 
Bafiieenfis fcilicet ) prseftat tamen veterem vc-i 
luti genuinam & incorruptam conqvirere&fer-. 
vare, qvam recentiorem, in qva multa,nefcio, 
an typographorum negligcntia omiffa defide-' 
rantur , qvod obfervavit primum Jac. Frid.f 
Reimmannus in parte 2. conaminis Introdudio 
nis inrem literariam p. 90, (2). Chri(lopborus\ 
JMylaus de fcrihenda univerjttatis rerum Hijloria. 
Libri V. Uafilese 1 r 51. Cujus editio prima Flo 
rentina 1*48. cum Pontificis, Imperatoris Ca: 
•oli V« & Ducis Florentini privilegio imprefTa 

ei 



LlTERARlAM In GeNERE. Ift Foliol ?? 



eft rariflima. Secunda , fcilicet haec Bafileen- 

lis ifji. ex officina Joh. Oporini eft fplendidif- 

fima. lertia , Bafileenfis 1*79. ex officina 

Henrici Petrse in penu Artis Hiftoricae eft notif- 

lima. ^Qyarta^ Jenenfis 1624. ftudio Joh.Ge- 

orgii Mulleri, eft utiliflima ob additas fe&io- 

nes , fummaria , tabulas &c. Opus autem ip- 

iiim eft Polyhiftoricum , laudaudum a verbo- 

rum & rerum ordine,fele£tu, &fanitate, Lau- 

datum etiam a Joh. Val. Andreae in praefat. de 

rei Chriftianae & literariae fubfidiis p. m. 4. 

Bernhardo Mallinkrotio cie ortu & progrefTu 

Artis typographicx p. 124. t)an. Georgio Mor- 

Jiofio in Polyhiftore L. 1. C. 2, p. n. Nec au- 

ciiendus eft B. G. Struvius in IntroduQ:. in no- 

titiam rei literarise C. \, §. 7. p. g. ubi fcribit: 

Hoc opus Mylad conatumefletantummodo,qvi 

in generahbus fubfiftat. Non enim. in genera- 

libus fojum fubfiftit Au&or , fed ad fpecialia 

etiam fe demittit^ , & fcientiarum origines , 8c 

fata ab 0. C. ufave ad fiia tempora enumerat, 

qvod ante eundem nemo facile fuerat aufus» 

Jraeclare etiam de rebus & perfonis eruditis ju- 

dicat. Et id agit maxime ut in contrahenda 

rerum univerfitate pauciflima genera deligat, 

iisqve fingula ordine fubjiciat. Qyia multitu- 

dine & magnitudine rerum animus diftrahitur, 

ut nec cognofcere velit, nec cognita recor- 

" u dari fatis poflit Vide niira Num. 100. in 



XLV. 



7 6 Cap. /. De Scriptor, Spectant. AdHist. 

XLV. 

Franfeifci Baconi Baronir de Verulatnio Opera 
mn\a y Lipfiae 1 694.. Vir maximi ingenii & 
judicii , & vaftx eruditionis. Verus Anglo- 
*um Trifmegiftus t Summus Politicus , Hifto- 
ricus , Philofbphus. Pximus qvi Brittannos do- 
cuit ? qvid fit pure , emendate & eleganter 
fua lingva loq vi. Primus qvi Philofophorum, & 
fcientiarumPhilofbphicarum Iabes perfpexit, 8c 
qva ratione elui ex iis poftint commonftravit* 
Vrimm cjvi Hiftoriam naturalem indu&ivam 
fcribere uigreflus eft, cjva per indu&iones fibi 
fubordinatas lento gradu ad certa tandem prin- 
cipia afcendimus. Qvod ante eum nemini in 
mentem venit,judice D. G. Morhofio T. 2. 
Polyft. L. 2. C. r. p. ^29. Et inficiandum qvi- 
dem non eft omnia ejus monumenta pra?clar& 
efle, &digna qvae diuma no&urnaqve manu 
verfentur , unum tamen femper pracftat alteriJ 
& qyod primum locum occupat , fecundum&; 
tertmm poft fe reUnqvit. Et Baconus ipfe no- 
vum fuum organum praeferendum reliqvis om- 
nibus exiftimat (Vide fis vitam ejus Operibusj 
prsemifTam p. 3.) Hermanno autem Conringio 
(in Conringianis p. 104.) Hiftoria Heinrici v 11. 
placet prae caeteris* Et funt qvi Libris novem 
de dignitate & augmento fcientiarum primas 
deferendas eflejudicant, qvas Iitesnoftrasnon 
facimus. Qyi de faporibus non difputandum 
cfle fcimus. Hoc novimus , multos fuifle in 
Republ. litetaria Viros celeberrimos y qvi aqvs 

Ba- 



LlTERARJAM In GeNERE. ln Folio. *]*J 



JJaconi fua prata irrigarint, qvodacute obfer- 
vavit & copiofe detexit Morhofius 1. c. Qyem 
iilegeris , non pomitebit legiiTe. Caeterum 
nec hoc filentio involvendum arbitramur , Re- 
natum Rapinum , Hermannum Conringium, 
R. Cudworthum 6cc. non admodum praeclare 
de jBacono fentire. Nec diffitemur in diclione 
ejus latina & rebus qvibusdanueffe qvaedam, 
qvae candidioris lapilli notam ,- vix mereantur» 
Sed nobis fatis eft , pleraqve efle optimi com- 
matis , incomperta , nova , egregia. Et qvis 
ita ab imbecillitate humana remotus eft , ut 
nunqvam offendat , cum ingenita cun&is iit 
peccandi proclivitas* 

XLVI, 

Caramuelis Apparatus Vhilofophkus, Colonic£ 

i66f. Au&or non vulgaris , fed fingularis om- 

nino commatis. Cui ingenium praecox & va- 

ftum fuit , fed vagum & defultatorium. Ju- 

dicium non ftupidum , fed non fatis conftarrs 

iibi. Et Polyniftoria tanta ut mole fcientla- 

rum< aborafTe videatur. Polygraphus etiam, 

qvod exCatalogo Scriptorum patet, qvem ad- 

, fert Nicolaus Antonius in Bibliotheca Hifpani- 

ca nova Parte 1. p. 5-07. feq. Qyi tamenne qvar-» 

tam Operum partemin lucem exiiffe afTeverat. 

Et licet plcraqve faepius recufa fint, omnia ta- 

men funt rara. Et in iis etiam hic Apparatus 

&j Philofophicus, qvi Francofurti j6j*2. impre£ 

i fus , vice fecunda Coloniae ire fub prelum ju£ 

i fus eft. Qvem ApparatumGrammaticum for* 

i taffis 



78 Cap. /. De Scriptor. SpecTant. Ad Hist. 

taflis re£iius dixeris qvamPhilofophicum. Narri 
iicet ex omnibus fere fcientiis deguftaverit ali- 
qvid Auctor, attamcn vix aliter ac canis e Ni- 
lo. Et qvas novas fcientias jactitat, ejusmo- 
netae funt $ ut vix opetae pretium lit $ iisderri 
addifcendis tempus impendiffe. Nec juvatnu- 
gas qvasdam Scnolafticas per pofticam ejeclas, 
li per anticam denuo intromittantur. Interim 
Scriptoresqvamplurimos rariores evolvit Cara-* 
muel & res qvasdam enarravit ^ qvas alibi 
fruftra cjvaeras , v. g.- L. 1. num, C. VI. p. f f. 
b) Marinum GeraloumVenetiii excelluiffe Ar^ 
te ipecularia , atqve eundem vel invito Gali- 
laeo , Metio , & aliis a perilluftri D, AlegieteV 
Augufta: Sacellano optimo amico fuo , Optici 
tubi^ inventorem creditum* Scripfit & M« Joh* 
Chriftoph. Seldius Exeqvias Philofophise , Lo^ 
vanienfis recens enatse j & rurfus denatae , h. e. 
Examen errorum notabiliorum a Joh. Cara- 
muel a Lobkowitz in Fhilofophia rationah 6c 
reali difleminatorum, Wittenbergae 1 644. Qyi 
talem fe praeftitiffe in fuis Commentariis Cara- 
muelem feribit , ut palmam vel praeripuerit, 
vel ambiguam fecerit veteribus Scholafticis^ fi- 
ve fpeftes verborum barbariem^ five qvacftio- 
num futilitatem^ five modi abfurditatem. 2.) 
C.H. Loeberi Gompendium Logica* Peripateticac 
tabulis 40. inclufum, Jenae 1675. ?.) J. C< 
Hundeshagen Metaphyfica nova methodo ta- 
bulis inclufa j Jense 1671. 4.) Ejusdem Theo- 
logia naturahs tabuhs inclufa , Ibid, 1 673» f ♦) 
D. Balth. Cellarii Phyfica tabulis inclufa , Jenae 
1670, 6.) M, Jaeobi-Thojriajji E&ka tabulis 

km 



LlTBRAfeiAM In GE Ntftt. ln Qyaru. 79 

inclufa" Lipfiae 1*71. 7.) D. B,"Ceflarii"Ethi- 
ca tabulis inchifai Jenae 1670, 8,) Ejusd. Po 
litica tabulis inclufa , Ibid. 1*70, 

Caput II. 

DE 

SCRIPTORIBUS SPE- 

CTANTIBUS AD HISTORIAM 

LITERARIAM IN GB- 

NERE. 

In Qvarto, 
1 

Cnradi Lycofthenis Eleuhus Scriptorum SmmuM 
veterum <u recentiorun , extanthm 4$ non ex- 
tantium &c. antea t D. Conrado Gefnero edi- 
tuiy in tompendiumredaBus$ AuBorum non foeni- 
tenda accejjione auBus, Bafileae iftu Qyi Chri- 
ftophori Mylad hortata fufcepifle hoc Opus in 
Xpiftola Dedicatoria fcribit Au&or; Johannis 
Oporini affiiiis fui irnpulfu potius idipfum ag- 
grefTus videtur, qyi C6nr 4 Frofchoveri lucrum 
ex Bibliotheca Gelheri contra£him animo non 
fatis aeqvo ferebat. Et ne color deeiTet huid 
caute 9 inEpijftola Dedicatoria obtenditur, in 

GeP 




S o Cap.lL De Scriptor. Spectant. Ad Hist. 



Gefheri Bibliotheca multis ingratam fuifle, ni- 
miam emditiflimi viri diligentiam , magnam- 
qve operis prolixitatem. Sed eam ipfam ob- 
caufam gratum eft Gefneri Opus intelligenti- 
bus , qvod tanta in eo adhibita eft diligentia, 
tantaqve prolixitas, vel ubertas potius. Ft eo 
nomine etiam laudatur praecipue a Chriftopho- 
ro Frofchovero inindice appendicis Bibl. Gef- 
nerianae, & Lycofthenis ac Simleri Breviariis 
praefertur , qvod non fimpliciter fcripta fingu- 
lorumenumeret; Sed freqventer argumenta, 
capita, cenfuras , ftylifpecimen, aut aliud 
qvippiam non inutiie adjungat. Interim &hic 
Elenchus fua laude aon eft defraudandus; Cen- 
tum enim & octingeatos Au&ores continet, qvi 
in Gefneri Bibliotheca funt omifli. Nonnulli 
etiam accuratius qvan a Gefnero defcripti. Et 
qvod Morhoffius m eo reprehendit : Formam 
hbrorum & locum ac innum editionis non efle 
notatum , qvod in Catalogorum concinnatio- 
ne tamen maxime , fit neceflarium ; Id ufqve 
adeo non neglectum eft in omnibus ut de Ab- 
batis Urspergenfis Chronico > qvod primumin 
Gefneri Bibhocheca locim occupat , in hoc 
Elencho dux editiones notatae fint , & una 
Continuatio , cum a Gefiiero una editio tan- , 
tummodo indicata fit & continuatio plane 
nulla. 

ii. 

Theophili Raynaudi S. J. Ihsol. Erotemata di 
malis & bonis libns , deqvejufta ac injufta eorun» 

dem 



Literariam In Genere. ln Qyarto. $t 



i dem cwifixione , Lugduni i6f 3. Argumentum a 
paucis occupatum , fi eos exceperis , ad qvos 
Auftor Erotem. IV. p. xo. & Erotem. VIL p« 
46, provoeat, qvi tamen alia prorfus ratione 
nanc Ccenam extruxerunt , aft ita adornatum 

j a Raynaudo, ut laus qvafi debita ejus meritis 
deferenda videatur, Oiatio non eafta qvidem, 

! ubiqve & illimis , & in locis qvibusdum plus, 
qyam decet \ piperata ac falita , qvae ejus 
phrafis eft Erotem. IX. p. ti. laudanda tamen 
propter verbomm perfpicuitatem , & expedi- 
tam ac profluentem qvodammodo eeleritatem. 
Difpofitio rerum ita adomata , ut aptis & ac- 
commodatis locis cun&a fe confpicienda exhi- 
heant. Et utimam iToputug hanc telam maluil- 
fet texere qvam *}S-iKasxat vo(tikos< Tumenim 
plures procul dubio nobis appofuhTet ex Hifto- 
ria literaria dapes ; Verum & hoc filum pofte- 
rius fecutus tot 6c tam fiiaves nobis apparavit 
epulas , ut ex folo Erotemate X. Vincentii 
Placcii theatnam plus qvam centum acceffioni- 
bus locupletari pofle exiftimemus. Et fane 
Anale&a pleraqvefunt optima, ex Au&oribus 
antiqvis novisqve magnse au&oritatis & non 
cottidiani commatis excerpta. Studium etiam 
pro religione patria tuenda ferventiflimum, fed 
ab iis qvi ejusdem cum eo funtfideitamparum 
agmtum , ut ipfum hoc Opus , qvo jus confi- 
gendilibrosfufpecli commatis, Pontiflei, Sciis, 
ayibus ha?c facultas a Pontifice data eft , vin- 
oicat , in librorum prohibitorum Indicem fit 
relatum. Ut patet ex Jndice librorum yetito- 

F mrn 



82 C<#.II. DeScriptor.Spectant.AdHist. 
rum Romaafcde A. C. 1704. p. 276. Pragenfi 
etiam de A. X. 1726. p. 5 80. & aliis. Qyod 
eam ob caufam fa£tum effe hariolamur, (a) 
Qyod Epifcopos qvosdam Au&ores efTe libro- 
rum obfccenorum & Hyperafpiftas fcribit Ero- 
tem. Vil. p. 46. (b; Qvpct Thomae Sanche- 
ziiOpus dematrimonio in indicem libronim 
prohibitorum conjecr.um , fummis laudibus 
«xornandum effe diclitat, Erotem. VII. p. ff. 
(c) Qyod Averroifmum fuperioribus Seculis in 
Italia mirum qvantum invaluifle aitErotem.XII. 
p. loo.&c.InterimOpushoc elegans & bonum, 
led rarum efTe refte judicat Conr. S. Schurtz- 
fleifchius in notitia librorum C* 1, §. 3. p. 1 . Et 
hxc editio longe efl rariflima, in qva Part. $. 
Erotem. ?.p. 294. cenfura Symboli Apoflo- 
lici continetur , qvae in Editionibus pofteriori- 
bus, volente fic Pontifice Romano, ornifTaeft. 

111. 

Catatogus Autlorum , qvi librorum Qatalogos^ 
Indices, Bib/iothecas, Virorum literatorum Elogia, Vi~ 
tas &c. confignarunt, ab Antonio Teijferio adornatus.i 
Cum Philippi Labbai Bibliotheca Nummaria i$c, 
Coloniae Allobrogum i6g6. Qyi infcriptionerrli 
hanc legit, jovem fane juraret lapidem, TeifTe- 
xium folum efTe hujus Catalogi archite&um ; 
EtPhihppum Labbaeum Bibliothecae nummaria: 
tantum & antiqvariae , qvse velut appendicu- 
lae eidem accefierunt ., effe Au&orem , nor 
vero libfariae. Qyod an cafu, an vero ex infti- 
tuto fta ajnbigue fit exprefTum. , nos qviden 

ici- 



Literariam In G&neRE. InQyam. Sj 

fcimus cum imperithTimis ; Hoc autem novi- 

musLabbacum primas lineasduxiflehujus Cata- 

logi Catalogorum, vel Bibliothecar Biblrotheca- 

rum , qvae prima fuit infcriptio hujusOperis. 

TeiiTerium autem eandemmultis adje&ionibus 

locupletafle , & poftea adhuc au&arium pe- 

culiare fuperaddidjfle , qvod 170 f. Genevac 

feparatim excufum hoc noftro Codice fimul con- 

tinetur. Et hoc nomine pracclare meritus eft 

deRepublica literaria Teiflerius, qvodLabbaei 

conlecxanea fuis conle&aneis reddidit copio- 

fiora, & qvae in iis contumeliofe dicta eranthac 

illac deEvangelicarEcclefiae: doftoribns recidit, 

qvae temere, emendavit. Sed qvod qvaedam 

aigna notatu praeteriit, v. g. Fabiani Juftiniani 

judicium de Thomae Garzonii rheatro univerfali 

omnium artium, qvodextatin Labbaei Bibl. Bi- 

bliothecarum p. 359. Nec non Bibliothecas illas 

fi£tas qvae i. c. enumerantur. p. 84. Et qvoda> 

Labbaei Symbolis fuas non diftinxit , & nota 

^vadam difcriminavit ; Item qvod Val. Hen~ 

1,,-ici Vogleri Introdu£tionem in notitiam cujus- 

i :unqve generis bonorum Scriptorum vidifle fe 

/jliflimulavit , cum,Henrico Meibomio tefte in 

';,\dditamentisadVo^lerump. 127. eandemlege- 

■jd it , & alicubi citant , & ipfis Vogleri ve-rok 

e-nterdum ufus fit , id non magis probatur eru- 

i; litis , qvam qvod errores Labbad interdumfuis 

: i$ rroribus redaidit uberiores. Adrianum enirr» 

^eierum transformavit in Adrianum Meyerum 

. 4. Ex imo Rechenbergio fecit duosp. 2. 5 . 

^uguftum Pfeifferum appellavit Augultinum, 

!en*Awftari©p, 33, Et qvat Tefecuit de Biblio- 



$4 Cap.lh De Sckiptor.Spectant. AdHist. 



thecaBibliothecariim maledi&a in au&ario ite- 
rum fupplevit , ubi p. 2. de Oleario , Elmen- 
horftio &,Grufio qvaedam refert , qvae honori 
homm Viromm , non plane nullas adfpergunt 
maculas. Tantumqve abeft , ut poftJLabbaei 
& TeiiTerii meiTem Bibliothecariam nullum 
amplius reli&um fit fpicilegium , ut li qvis ea 
tantum , qvae intra tnginta annos edita funt 
hujus commatis monumenta eidem velit adjice- 
re,Bibliothecam Labbaei Bibliothecarum, & Teif- 
ferii Catalogum Catalogorum altero tanto pof 
fet reddere au&iorem. 

iv. 

Magni Qrufii Dijfertatio Epiflolica de Scripti. 
qvibusdam integris ,fragmentisqve haBenus ineditis, 
lipfiae 1728. Lanx Satura variis dapibuslitej 
rariis referta , qvas Auftor Bibliothecas Galli 
cas , Brittannicas , & Germanicas pervagatuf! 
& Viromm eruditiiTimorum confvetudineufuSj! 
magno ftudio collegit , & cum iis communic^ 
re lnftituit , qvorum intereft Rempublicam lij 
terariam effe florentiflimam. (Jtinam erudii 
omnes qvi regiones exteras perluftrant, eo anj 
mo , ftudio, ingenio , do£rrina etiam & dejj 
teritate eiTent praediti , qvo fuit Cruiius , cj't| 
navis Ophiriticae inftar gemmis ac margaritn 
preriofirfirnis onuftus domum reverfus eft , I 
fexcenta promfit deScriptoribus&Scriptis,edi 
tis & ineditis , perfeclds & affe&is, deperditl 
& fuperftitibus , rarioribus cumprimis. NM 
^auciora de edendis fuis & alienis. Qyae f 

pr-' 



Literariam In Genere. lnQyarto. 8 f 



prceftare qveat, & promiflbrum vineulis fe ex- 
folvere , & vires & otium a Deo Ter 
maximo eidem apprecamur ; Ex hoc culmo 
fpicam conjicientes , & ex fimbria textum , & 
ex hacftiflertatione ea y qvorum fpem nobis 
fecit, opera. 

v. 

Antonii leifferii AuSiarium CatalogiAuSiorum 
%vi Ubrorum Qatalogos , Indices, Bibliothecas y &c. 
eonfignarunt) Geneva 170 f, Separatim compaBum. 

VI. 

Ern. Salomonis Cypriani Catalogus Codicum 
^MSCtorum Bibliotheca Gothana y Lipfiae 1714. Dua- 
Ibus hoc volumen abfblvitur Se£honibus. Qya- 
' rum frima Catalogum Codicum MSCtoruni Bi- 
^bliothecae Gothanae ; Altera Syllogen Epiftola- 
taim Clariflimorum Virorum e Bibliotheca: Go- 
3 ithanac autographis defcriptarum comprehendit. 
"JNec nihil utilitatis inde redundat in RempubL 
'literariam. Nam licet MSCta omnia fintmedii 
%. recentioris aevi, eaqve plurimaLatina & Ger- 
; Jnanica , perpauca Graeca, & pauciora Ebraica, 
flptArabica, &Turcica; Nonnulla tamen ex ii*s 
[ non cottidiani funt commatis , & notulae qvas 
tisdem interfperfit fubinde Cyprianus , velut 
jWellute , lucem fenerantur non ingratam iis, 
Jnyi rei literariae ponunt pretium. Et qvi ex 
NSpiftolaram conle&ione penultimam tantum 
; ?)erlegerit, qvam Jobus Ludolphus ad Joh. Er- 
F 5 neftum 



#6 Cafa II. De Scriptor. Spec tant.AdHist. 

neftum Gerhardum, dedit p. 189. rerum fefti-' 
vitate & varietate & raritate facile pellictetur, 
ut adplures legendasfe accingat» 

Vll 

Bibliotheca ApofloUca Vaticana a fratre\A.nge- 
lo Koccha Commentario illuflrata^ Romac Ifjf. \n\ 
limine impingit ftatim , & in ipfo Operis in- 
grerTu peccat Au&or , dam Bibliothecam Apo- . 
itolicam Vaticanam fe Commentario illuftratu- 
rum pollicetur , cum xdirlcium tantummodo 
<jvo continetur Bibliotheca defcribat , & qvat' 
in eo fpe&anda fe exhibent Emblemata , Lem- 
mata , Infcriptiones , Epigrammata &c. ex- •; 
planet, & toto, qvod ajunt , coclo errat Adria- 
nus Bailletus ln Jugemens des ScavansT.s. 
P» 1. p. if 3. Qvi putat Roccham in hoc Opere; 
dediffe Catalogum Hiftorieo-Criticum , de Bi- ' 
bliotheca Vaticana , & omnes ejus aperiufleJ 
thefauros literarios ; Dedit omnino in introitu: 
Operis Indieem Hiftorico-Criticum de iis Au~ 
ftoribus qvibus ipfe ufus eft in commentatio- 
ne fuav fed de fcriptis in Bibliotheca Vaticam 
ita obticefcit , ut Areopagita qvovis videripof 
fet taciturnior. Non indignus tamen qvi le- j 
£titetur. Siqyidem multa habet qvae fruftn . 
alibi reqviras , mprimis ad Hiftoriam literariarr 
ftri&e ftc di&am fpe&antia. Et totius Opuf ; 
euli exempla ita exaruerunt , ut oppida pauc. 
fint J qvi ejus qvandam habeant notitiam. 

vni: 



Literariam In Gen e re. In Qyarto. S7 

Vlll. 

Vublica lUufiris Emefiiniana Rintelenjtum Aca- 
\ demia Sibliotheca^ accurante Jok. Nicolao Funccio^ 
Rintelii 172;. In qvo Catalogo conficiendo 
nec diligentia? qvicqvam in fe defiderari pafTus 
eft Auctor , nec fidei. Oeconomia enim li- 
brorum eft egregia. Et in percenfendis iis, 
qvae qvovis Volumine continentur opufculis, 
mirum qvantum operae eft confumtum. Nam 
qvod nec multitudine librorum , nec raritate 
efferre femet & oftentare poteft hic Catalogus, 
Bibliotheca: tribuendum eft & ejus fatis. Qyse 
Seculo XVII. ingrediente demuminftitutamul- 
tis infuper , calamitatibus fuit preffa. Et fi li- 
bris ranoribus, bonis tamen non deftituitur. 

IX. 

Vakntini Heinrici Vogleri httroduftio Univcr- 
falis vn notitiam cujuscunqve generis bonorum Scri- 
itorum^ cum notis '& augmento Heinrici Meibomii? 
^elmftadii 1700. Sufcepit hanc Bibliognofiadi- 

eraria: Sciagraphiam Voglerus Viri illuftris Joh. 

hrift. Baronis de Boineburg verbis , faftisqve 



^lermanni Conringii excitatus , qvi Auditori-- 

• JU8 fuis Comment. Chronologicum de univer- 

,x emditionis a nato Chrifto propagatione 

^usdemqve Scriptoribus , di&itaverat , eo 

empore adhuc mIkSotov. Et in digerendo hoc 

)pere ufqve adeo propitiam habuit Minervam, 

j|it plus vice fimplici cogitatione tota exoptave- 

F 4 rimus 



#$ Gj/r.7/.DESc*iFT0R. Spectant.AdHist. 

rimus Morhoffium m rolyhiftore fuo hanc Vo- 
gleri (Econamiam effe fecutum. Qyod enim 
Scriptorum laudatorum non tanta moles in ea 
eft, qvantam argumenti vaftitasreqvirit, id 
trituendum eft Auftoris fato, qvi A. C. 1677. 
extremum fpiritum efTudit, cum annum jf. 
«tatis nondum effet egreffus. Nec ea tempe- 
ftate ita abundabat opibus Respubl. Jiteraria, ut 
hodie. Prarieclionibus etiam Academicis de- 
ftinata erat haec ifagoge , qvae Diatribas fpatdo- 
fas non ferunt. Et in notitiamScriptorum cu- 
jnscunqve generis non eft haec Introdu£rJo,fed 
m riotitiam bonorum. Et fi qvid peccatum effc 
in hoc negotio , hoc eft cumprimis , qvod! 
Labbad Bibliothecam Bibliothecarum non ad ma~ 
nus habuit Au&or , qvae tantum utilitatis 5c 
adjnmenti eidem adferre potuiffet , qvantumj 
haud fcimus , an ullum Scriptum praeterea. Acj 
licet jam tumin Iucem afpect-umqve prodierit, 
patet tamen tum ex VogIe.ro ipfo C. 3. p. 17. 
tum ex Meibomii additamentis p. i66.VogIe- 
rum eandem nunqvam oculis ufurpafTe. Frae- 
clarum itidem eft Spicilegium , qvod Meibo- ; 
mius fegeti Voglerianse fiiperaddidit , fed in-| 
terdum nonnihil paleae 8c fterilis avenae admix-j 
tum habet. Qyod enim p. 1 6 % . dicitur in Ca- j 
talogo Bibliothecae Thuanse Jufti Petruchir 
Chronicon Portenle , pro Commentario defcri Ij 
bente Port m regno Neapolitano efle habitum!J 
id tam procul abeft a vero ut evolventi P. L p|i 
§97. hujus Catalogi j>ateat contrariunu 



Literariam In Genere* ln Qyarteu 8|> 

X. 

Catahgus tibrorum MSCtorum qva in Bihlio- 

theca ifluftris Academm Julia ajfervantur. MSCtur 
& ineditus.Cujus Bibliothecae fiqvandamhabe- 
re geflias notitiam , Ecce i ejus 

(i.) Natales ex Hiftoria fefti Secularis Aca- 
demiae Juliae Helmftadii 1^78. in £ im- 
preflkp.7. Friderici Ulrici primumpater- 
ni affe&us in Academiam Juliam monu- 
mentum fuit , qvod non multis poft fufce- 
ptum principatum annis ,. infigni ac rara 
prorfus liberalitate fuam Bibiiothecam, 
qvam avus ipfius Julius inchoaverat , & 
Pater Heinricus Julius magno ftudio, nec 
minoribus fumtibus, tum aliis -plurimis li- 
bris , tum emta percelebrisPolyhiftoris il- 
lius Mathiae Flacii lllyrici Bibliotheca , in 
qva plurimi antiqvi MSCti, infigniter au- 
xerat , Juliae fuae Academiae pnmo uten- 
dam datam , haud multo poft 1618. ad 
fummi Viri Conradi Martim interceflio- 
nem pcrpetuo poflidendam donavit. 

(2.) Opes , ex Heinrici Meibomii addita- 
mentis ad Vogleri introdu&icnem inno- 
titiam cujuscunqve generis bonorumScri- 
ptorum p. 16 r. Qyamvis haec Bibliotheca 
numero MSCtorum t & multo magis edi- 
tomm Librorum plerisqve , etiam medii 
ordinis cedat , tamen habet inter MSCtos 
fiios eodices non paucos, raros , imo rari£ 
F j fimos. 



90 Cap.ll. De Scriptor. Spectant. Ad Hist. 



iimos. Nam& vetuftiflimum gentis noftrseHi. 
ftoricum Arnulpho eruy^pavw Paderbornenfem, 
qvi Annales Caroli M. verfu fcripfit, ex noftro 
Codice primus edidit Reinecciu*, nec aliud qvod 
fciam toto orbe extat. Reineccianumqve exem- 
plar fecuti funt Galli. Leonis % . Epiftolas ad 
Carolum M. ipfi Romse incognitas , genuinas 
tamen , ex noftris antiqviffimis membranis pri- 
rnus edidit Hermannus Conringius. Ne de Re- 
ginonis de difciplina Ecclefiaftica Opere, & Ger- 
vafii Tiberienfis fragmento , aliisqve hinc de- 
fcriptis qvidem , ied alibi qvoqve "extantibus 
qvicqvam dicam. Aut Alberti Stadenfis MSCtum 
Chronicon memorem, qvod aReinero Reinec- 
cio ex Ranzoviana Bibliotheca primo publica. 
tum, hic MSCtum cum Auctario habemus. 

XI. 

Thoma-Pope-Blount Cenfura celebriorum AuUo* 
rum,five tratlatus in qvo varia Virorum doBorum 
de clarijfimis cujusqve Seculi Scriptoribus judicia tra- 
dunttWy Genevse 1696. Cenfurse vocabulum 
& judicii effe ejusdem noticnis perfvafum fibi 
habuifle vldetur Au&or, Sed an Claflicorum 
Au&orum eadem fit opinio , flu&uat adhuc ani- 
mus,&haud explorata nobis eft fententia, 
judicii enim vocabulum fito-ov cxiftimamus ; 
Cenfuras autemfeveriprianimadverfioni conve- 
niens. Cujus generis non adeo multa fimt, qvse 
hoc volumine coJlecla continentur de Auctori- 
bus celebrioribus Judicia, Etfaneexpedit nofle, 
qvid laudis unusqvisqve Scriptor habeat , qvid 

ma- 



Literariam In Genere. InQuarto. $1 

maculae , qvod praclare docet Val Heinrieus 
Voglerus in Introduft. C. 3. p. 1 f . feq. Sic 
enim tacillime qvis le&u digniflimus fit confilium 
capies , fed judicia illa non fine judicio funt le- 
genda. Nec Elogia cum judiciis confundenda, 
&judicis, judicatique, cVjudicii ipfius exa&a ra- 
tio habenda. Qvod an fatis obfervaverit Bloun- 
tius Le&or viderit qvi felicioris eft cerebri , & 
mentis bene fanas. Judicem interdum produ- 
cit , fed non addit ubi deeretum , qvod edidit 
fit reperiendum. Et fi addit ad tabulas recen- 
tiores provocat,non antiqviotes & autrographas. 
Mutila etiam qua*dam & hiantia profert Edi&a, 
non integra. Et fi fua interferit nonnnnqvam 
cum caufis ipfis non fatis confpirant. Sic enim 
v. g. p. 7. Theognis , fcribit , Dorica ufus eft 
Diale&o, qvod recte negat Vir t&wM&r&its 
Y A, Fabiicius in Bibl. GrsecaL. 2. C.XI. p. 4; 4* 
NonDorica diale&o utiturTheognis, ut legas in 
Cenfura Thomae-Pope-Blount, kd Jonica. Tace- 
mus Epochas Virorum eruditorum non fatis ac~ 

I curate traditas. Nec Homonymos , qvo fas 
eft ftudio, difcretos» Nec au&orumverbaopti- 

i I ma femper fide citata. Et a fronte fimul 6c 
occipitio oculatum effe oporteret, fi quis ex his 
ccnlumfluxum&refluxum doBrina perfpicere ve- 
lit , qvod Au&or in pra& legentibus perfvado 
re connititur. 



XII. 

lobU Magiri Eponymologium Criticum^ dupfo 
fjyam olim au&ius editum cura Chrifiiani Wtihebm 

£ybe- 



92 CapJL DeScrjptor. Spectant. Ad Hist. 



Eyfonii , Francof 1687. Tcnuis primum ir 
labor erat , & qvafi rudimentum qvoddam Pc~ 
Iymnemoniejus,Libro optimo, prajmiflum, po- 
ftea feorfim in qvarto editum, au&umque Fran- 
cofurti 1^44. Noviffime. anno lcilicet 687.. 
cura C. W. Eybenii duplo qvam ante au&ius in 
Iucem miffum eft. Hoc quafi Indice uti poflu- 
mus , ad qvem plura ejus generis , qvae fpar- 
fim apud Viros do&os legimus judicia conierri 
pofTunt y fed feparanda funt Encomiaflica a ve- 
r!t judiciis. Haec Morhofius de Magiro in Po- 
lyftiftore L. 6. C. 16. n. f 4. p. 196. Qvj fi 
T homse-Pope-Blount Cenfuram , five appara- 
tum Criticum vidifTet , vel videre potuiftet, 
fiquidem A. C. i^^i.jam Iucis ufuram amifit, 
hunc proculdubio Indicis literarii loco ufurpan- 
dum , 6c novis fubinde acceflionibus locuple- 
tandum Ivafifiet , non illum, Blountius enim 
incedit via Chronolo$ca , qva» eft amcenior,^ 
Magirus Alphabetica , qvse infvavior. Bloun- 
tius inAnale&iscongerendis eft pingvior, Magi- 
rus macilentior. Blountius non alios in fcenam 
producit , qvam qvi nomen habent in Republi- 
ca Iiteraria , Magirus etiam Patriarchas , Pro- 
phetas , Apoftolos r Hsereticos , Reges , Prin- 
cipes » Civitates efiam, gentes, regiones , fse- 
minas denique, 6c ipfam Cameram Imperialem, 
& monet in prsefatione Eybenius , fe afterifco 
nCtafle ea, qvse adjeceritMagiro, ut ab iisdem 
qveant difcriminari, & fuum cuiqve tribui. Et 
Certo ac vero fenfu de utroqve judicat Vir Do- 
&iff. Joh. Mollerus in Homonymofcopia Sedt 3. 
C. V. p. 86f ♦ Agnomina potiora in vetuftate 

facrai 



Literariam In Genere. ln Quarti. 



iacra pariter ac profana obvia, & tum litera- 
tis impofita promifcue , ordine perfonarum 
Alphabetico diligentia mediocri collegitTobias 
Magirus , Acadcmix Francofurtino- Viadrinae 
ProtciTor in Eponymologio Critico, qvod Fran- 
cofurti ad Mcenum initio 1644. excufum ante 
luilra aliqvot cum augmento C. W. Eybenii, 
denuo prodiit. Qvo tamen in libro id defide- 
res, qvod haud fatis accurate ab Elogiis & Cen». 
furis ea diftinguat , fed omnia hasc in unum 
qvafi acervum utuktus congerat. Contra ad 
Magirum iolum fpecrat qvod J. c< Se£r. I. C. V. 
p. 4 1 ;« fcribit : Achillem Tatium Alexandrinum 
Scriptorem fcopttts ffvpfUKTH Etymologici Libri 
deSphsera,& labulae, qvas fola fupereft deLeu- 
cippe <5c Ciitophonte, Eroticse, cx gentili Chri- 
ftianum ad Epifcopalem tandem evettum digni- 

ktatem , verum aetatis incertas ( de qvo Svidas 
$c Voflius confulendi ) cum Achitte Statio Vidi- 
gveira Lufitano , Philologo ac Poeta Seculi fu. 
pferioris iniigni , qvi Romse Pio V. ab Epiftolis 
fait latinis, & XV. KaL Oftobris i*8f. eft 
mortuus, Tobias Magirus in Eponymologio Cri- 
tico conmdit. Non enim folum Achillem Ta- 
tium Seriptorem Eroticorum male Statium vo- 
cat ; Sed & Ludo vici etiam Carrionis Elogium, 
qvo Lec"t. Antiqv. C. 2. Lufitanum eft dignatus, 
eumque Virum fummum , atque , ut ejus am- 
*J)litudo , & praeclara omnium fcientiarum co- 
gnitio meretur, non nifi cum honore nominan- 
dum, falutavit, eundem Tatium Alexandrinura 
extoUere talfo credidit. Hactenus Molierus, 
f Cujus obfervationibu* Criticis plures pofTemus 
j facile 



94 CapJL De Scriptor.Spectant.Ad Hist. 

facile adjicere , fiqvidem nobis id neceflarium 
videretur. Sic enim v. g. de iEfchylo p. if. 
profert judicium Magirus, qvod ex Volaterra. 
no k fe haufifle fcribit , cum ad verbum extet in 
Qyintiliano L. X. Infl.it. Orat. C. I. p. m. f 7 j*. 
Qyi fide dignior omnino teftis in hac caufa qvam 
Volaterranus , & reclius de iEfchyli di&ione 
judicare poterat qvam hicce. 

xnr. 

Catahgus Bibliotheca publica Lugduno Batavd 
noviter recognitus, accejfit tncomparabUis thefarus li- 
brorum Orientalium pracipue MSCtorum , Lugduni 
Batavorum 1674. Tertia hsec eft editio hujus 
Catalogi. Prima enim prodiit i623.ex officina 
Elzeviriana 4. Altera 1640. ex eodem Typo- 
grapheo 4. Et tertia ilia ipfa eft qvam indica- 
virnus. Atqvi nullam ex iis vidifleMorho6um, * 
Virum harum deliciarum appetentiflimum Ji- 
q vet ex ejus Polyhiftoris L, 1. C. 17. n. 67. p. 2:9. 
Ubi UltrajectiniB Bibhothecae Cataiogum pro- 
diifle in fojio , fcribit , Lugdunenfis in quarto. 
Sed vix haberi ppfle in Bibiiopoliis. Quod eft in 
transcurfu lambitare Nili fluenta. Qva: fane 
avidius ingurgitaviflet,VirDoctiflimus fi unum ex 
tribus hifce Catalogis , & noftrum inprimis per- 
volvere ei contigiflet. Qyem rarius occurrerc 
Joh. Chriftophorus "Wolfius in praefatione no-C 
titise Karseorum p. 1 2. fcribit: Et funt Biblio- 
thecse complures qvibusLugdunenfis cedatlibro- 
rum typis impreflorum numero ; Inferior etiam 
«ftnonnullis, Vaticamej puta, Vindobonenfi, 

Oxo- 



LlTERARIAM In GeNERE. Itt QuartO. $$ 



Oxonienfi, Venetae, Medicea», Auguftanse &c* 
MSCtorum Grsecorum varietate&multitudine; 
Sed Hebrasorum , Talmuldicorum , Arabico- 
rum , Perficorum , Turcicorum , Indicorurn 
etiam & Tataricorum copia nulli omnino hodie 
inChriftiano ordine concedit. Qvod in Oratio- 
ne de Bibliotheca Lugduno Bafrava non vano 
fermone gloriatur Fridericus Spanhemius , qvas 
uno volumhie cum hoc.noft.ro Catalogo conti- 
netur. Nec anxie qusrenda funt argumenta, 
qvibus Spanhemii gloriofum eftatum fuftineri 
qveat. Locupletiflimus enim hujus rei ipfe Ca- 
taiogus teftis eft , qvi ordine eiegantiffimo 
concinnatus, id reipfa docet, qvod Spanheimius 
verbis profitetur. Scilicet in Europa vix effe 
Bibliothecam, quas cum Lugdunenfi conferri pof- 
fit, fifpe&esMSCtorumOrientaliumnumerum 
& excellentiam, 

$ XIV. 

7homa Jamejii Catahgus univerfalir librorum 

' in Bibliotheca BoMejana 7 omnmm Librorum Lingua- 

rum i5 Scientiarum genere refertijjima , Oxoniae 

1 6 ao. Qvi Catalogum huncce Bibliothecas 

Bodlejanae conftruxit Thomas Jamefius Vir fa- 

, ne f uit eruditiffimus , fed cui valetudo firma, & 

. linguarum Orientaiium exa&a cognitio, &rei 

4 ttterarias ufus defuit. Atque hinc ra&um, ut in 

, hoc indice connciendo XX. annos confumferit, 

„ & in MSCtis exoticis notandis fuam toties infci- 

j, tiam prodiderit his verbis , Liber ignota materia 

(i ( Lingua Arabxa , lurcica , Mtbiofica MSCtus. 

£t 



96 Capjl. DeScriptor.Spectant.AdHist. 

Et Catalogum ipfum juxta feriem Auctorumor- 
dine Alphabetico digeftorum difpofuerit, unde 
MSCti Codices permixti cum impreffis , cum 
ineditis editi , cum Theologicis , Juf idici , Me« 
dici , Philofophici , Hiftorici &c. Qvi in fo- 
lio defcripti cum iis qvi incomplicando forrnam 
minorem acceperunt* Qypd qvam faftidiofum 
fit ii norunt , qvi rei certa» mtenti fcire defide- 
rant , an & qvis de ea aliqvid Iiteraium monu- 
mentis tradiderit. Hi enim bene multas pagi- 
nas pererrant, anteqvam aliqvid inveniant,, 
qvqd fcopo rft conveniens, Et pergratam eru- 
ditis omnibus rem faceret , fi qvis Indicem ma- 
teriarum congereret, quse ab iisdefcriptaj funt 
qvorum monumenta edita & inedita in hocj 
Cimeliarcho alTervantur , hac inprimis tempe- 
ftate , qva Librorum MSCtorum 6V impreflb. 
rum tanta in eo eft multitudo 6V copia , ut fe- 
re mole fua laborare videatur, Conf. Num» i 4 
in foilo. 

.xv. 

Henningi Grofii Index Generalit , in qvo eon- 
tinentur Lihri omnes qvi uitimoSeadi I fOO. iuflro 
foft annum 15/9?. usqve ad annwm i 600, in 6 
Romano Imperio & vicinis Regionihus novi auSiiv 
frodierunt , Lipfiae 1600. ScilicetinnotitaLi 
brorum comparanda faciendum eft initium 
iecrione Catalogorum , qvi funt (i)Genera!e5 
(2) Speciales , (3) Specialiflimi. Et qvidem ge 
nerales, funt qvi exhibent libros omnium facul 
tatum Jinguarum , locorum , temporum mat< 

riarut 



Literariam In Genere. InQuarto. 97 



riarum &c. Atqve de ejusmodi Catalogo con- 
ficiendo primi cogitarunt Germani, eo tempo- 
re , qvo poft natam Typographise Artem , & 
renatas meliores literas , Hiftoriae litcrariae ne- 
ceflitas juxta & utilitas atiquantulum caepit illu- 
cefcere. Tum enirh defperato huic negotio 
manusimmiferunt,& qvidin eoefficerepoflent, 
recerunt periculum. Atqve ab ea tempeftate 
duo cumprimis Catalogi , manibus eruditorum 
Itriti , & judicio @$\to$i?ixvTm probati funt. 
|(t.) Willerianus Sec. XVI. (2.) Grofianus Sec. 
XVII. XVIII. mRerianus incipit ab A*C. 1 f 46. 
& ad A* C. if9?« progrefTus , omnes libros 
exhibet , qvi in S. Imperio Romano & vicinis 
regionibus novi , & au&i prodierunt. ( Vide 
JPhilippiLabbaeiBibliothec.Bibliothecar, p 112.) 
,\Grofianus eo anno habuit exordium , qvo Wille- 
.Irianus Epilogum» Et eft ille Catalogus , qvi 
ikm inde ab A. C, 1 f 9 ?. ab Henningo Grofio 
pibliopola Lipfienfi inchoatus , & per varios 
icafus , per tot drifcrimina rerum , usque ad 
praefentem temporis Articulum ab hseredibus 
deduaus , jam per 140; annos apud eruditos 
g.in honore fuit , & fingulis nundinis Francofur- 
^tenfibus & Lipfienfibus e prelo exiens , eorum 
Jlibrorum defignationem cxhibet, qvi vel novi, 
^vel emendatiores, vel audiores prodierunt, vel 
Ijinpofterum prodituri funt* 

!e| XVI. 

c al Johannis ClejfiiWineccenfis, Hannoji, Vbilo- 

Jfophi ac Medici Elenchus Confummatijfimuf Librorum 
itfjf G uniu 



98 Cap.lk De ScsjpTOR»S?Ect ant. Ad Hist. 



tmius Seculivirorum HteratoYum munumentis tumflo- 
rentijjimi tum fertilijjtmi ab A.C.jfoo. usqve ad\ 
A C. j£oz. inclufive , Francofurti 1602; Va-. 
lentinus dicitur au&or G. M. Kbnigio in Biblio-! 
thcca Veteri & Noya p. 197. fed perperam: 
Siqvidcm Johannes ejus praenomeft eft. Nec us« 
qveadeo in vulgus notus hic ejus elenchus ; Me« 
moraturtamen in Bibliotheca BibJiothecarum 
Phil. Labbasi p. 1 g S. & in Antonii Teifferii Ca. 
tatogo Au&orum p. 171. Sed ita ut Labbasi» 
fphalmata rion folum non emcndata , fed & 
au&a fint. Ab utroqve etiam prseteritum, duas 
hujus indicis editiones effe. Primam qva: A. G 
rr 91. &t alteram hanCj quac 1603. prodiit. Irjj 
qva reftituta, quee in priore editione parum redV 
tradita, &ea infuper, qvse abeo tempore usque? 
adA.C. 160 1. vel nova vel audta e prelo erner- 5 
ferunt , ihferta funt. £t licet ejus generis hic 
Elenchus non fit , ut confummatijfimus dici me: 
reatur, vel BiUiotheca mundi appellari qveat; 
auas nomiria eideih ab Au&ore in infcriptionc 
oc praefatione funt indita ; Siqvidem fexcenti I 
in eo ocurrunt q vse mahum medicam exfpe*€tant 
Attamen cOnatus laudandus eft, & operis difpo 
fitio prsedicanda. Et prsefatio digna , qvre bi 
& ter & faepius le&itetur. In ea enim de inges 
niorum diffiroilitudine , & Scriptbrum varietai 
te & copia differens Auctor , omnium,inqvit 
qva» a veteribus tot , ac recentibus ipfis noi 
paucioribus Scriptoribus edita funt , fcribiqv 
hodie poffunt &debeant,deinceps tria facio cai 
pita five clafles, qvibus nec puto fore qvieqvan' 
*fyoyt*xT*i qvod non indudatur, In fhd 

ordi 



LlTERARlAM In'GeNERE. Itt QttaYtO. *tf 



brdine ftatuo, qvi aut no va prorfus inveniunt, aut 
veterum in ventis qvaedam addunt. In fecundo qvi 
•opiniones antiquorum in artifeus Sc fcientiis qvt 
buscunque, qvocunqve modo vel caftigant vel 
dirigunt , iplas autem res meliore via, &ad di« 
fcendum accommodatiore tradunt. In poflrem^ 
*]vi Scriptaipfa prifcorum omnis generis velob- 
fcura illuftrant , vel emendant. Primis nihil 
dignius; Qui hos feqvuntur nihilutilius; Qvos 
ulttmos feci iis Vero nihil magis neceflarium &c. 
Atqve de his pofterioribtis eaproponit, ut expli- 
x:are vix qveas , an rerurri optimarum notitia, 
an diccndi facultate magis excelluerit horum 
^oX^yofiiv&v Archite&us* qvem non civem 
6c Bibliopolam Francof urtenfem , qvod mcnti- 
tur fubfcriptio , fed Virum omni iiterarum cul- 
i ^u&ornatu iriflru&urh fuifle exomnibus Hneo. 
lis coIligfmu& 

XVll 

M, Georgii Drdudii Bihliotheca Clajfica^five C*» 
talogus Ojfkinalis,inqvofinguli fingulamm faculta- 
tum ac Profejfionum Libri in qvavis fere Ungvafi- 

licundum artes & dtfciflinas ordine Alfhabetico recen- 
fentur , Francofurti 16 X i. Proximum aCata- 
logorum <Sc Ephemeridum Scriptoriteus locum 

^habent ii , qvi condiderunt Bibliothccas , h e, 
Opera,in qvibus de Scriptoribus 6c Scriptis cer- 
to ordine di^eftis traditur notitia. Atqve hx 

jntBibliothecae funt triplicis generis , (i.) Genera- 

(rtijles , (2.} Speciales , (3.) Sperialiflimse. Gene* 

rales funt qvse tradunt notitiam de Scriptoribus 

G % <5c 



ioo Cap JI. De Scriptor.Spectant.Ad Hist. 

& Scriptis omnium facultatum , regionum l 
gentium , Materiarum , Profeflionum , Ordi 
num &c. Ad qvem cenfum fpe&at Bibliothc 
ca Conradi Gesneri , & Georgii Draudii , qvc 
rum ille primm eft, qvi concinnavit Bibliothecar 
univerfalem Au&orum , fecundum Aiphabe : 
feriem. Hic pimus, qvi Bibliothecam univerfi 
lem materiarum eo ordine inftauratam , qvi 
Elementa literarum latinarum ie excipiunt. II 
hasc, fi ThomamReinefium audias, inEp.LX3i 
ad Chr. Daumium p. i gf, E Catalogis annuj 
rum nundinarum Francofurtenfium & Lipfiei; 
fium coilecta eft. In qvos cum fubinde retullj 
rint typographi Libros tanqvam editoS ede.j 
dosve , qvi tamen adhuc exlped-tantur , extp 
clabunturqve in Seculum , video ex ea nijt 
certi haberi poffe , vel de Scriptoribus , vei « : 
Scriptis ipfis. Qyod judicium ex Reinefio rep L 
tit Morhofius in Polyhift. L. I. C. i %. n. i p\ 
2 17. Et ex Morhofio J. F. Meierus in Bibli- 
theca Biblica DifTeri. 3. C. 1, p. 41. & Btl 
chard GotthdfFStruvius in Introduft, in notitia 
rei Liter. C. i. §. % 1. p. ; 1. Et fane homin<h 
fe effe non uno lcco teflatus eft in hacBibliotl 
ca Claffica Draudius , ccnihil humaniafe tfc 
alienum. Quae enim in pra»lat; ex Oldrado 
Pon.te adducifverba de leclione Librorum 1 
fultoria v non Oldradi funt, fed Senecas , < 
^jus nomen in proxime antecedentibusexpreit 
Hiftoricumqve illud dire&orium, qvod p.8< | 
feq.exhibet,ab iis in confilium adhibendurn, ri 
Chronologos annaiiumqve Scriptores & HiJ >- 
ricos, Romani potiflimum Imperii, uno tiS I 



LlTERARIAM In GeNERE. Itt QtiartO. I©I 



ftcnore cvolvere , atqve etiam intcr fe con- 
^...rre &conjungere vo!unt,totum ex . . . tran- 
1£ Jcriptum eft. Et Nicolai Bergeromi Parifienfis 
f0 ,relolutionesArreftorum qvas eGallico fermone 
3R in Latinum translatas efle per Hieronymum 
et jBrucknerum p. 460, fcribit, tam procul abfue- 
flrunt a Briickneri ftudio , ut Maynardum potius 
Jcum Brucknero 1. c. confufum efle MartinusLi- 
ijpenius in Prsefat. Bibliothecse Philofophicsc te- 
[uftetur , qvi fe a Draudio circumventum , & in 
Jfiibl. Juridica in eundem errorem inductuml.c. 
Jconqveritur.Laudanda tamen ex mente Morhofli 
Jj.c. eft Methodus(fcilicet Pragmatica) qva utitur. 
JEamqve ob caufam majori efle ufui poteft, qvam 
plcffteri indices , etfi accuratius inftituti. Nec 
jjjomitrendum tres eiTe editiones hujus Bibliothe- 

cjb Claflicse, primamqve Francofurti editam i6n. 

alteram 162». ibidem, & tertiam 1644. l° c0 

eodem. Qvod Phil.Labbxus inBibliotheca Ri- 
Ijlbliothecarum p. 108. docet. Cui & hoc infu- 
Jper adjicimus, Draudium Joh. CleflTo Succeflif- 
J(e in hoc ncgotio literario, & , qvod antiqvi 

faciebant olim in Prometheis , Vulcaniis , & 
j Panathenaicis,hunccurfu defatigatum illi tradi- 

difle lampada. 

XVIII. 

M. Georgii Dratidii Bibliotheca Librorum Ger- 

^manicorumCIaf/ica, Francofurt. 1610. (2.) Ejus- 

dtm Bibliotheca Exotica i. e. GaUica, Jtnliia, Hi- 

fpawca , Belgica &c. ibidem eodem. fciusdem 

I monet* cum ea quam Num. XVil. fub cenfu- 

ram vocavimus. 

G 5 XIX. 



10* Cap.lL De Scriptoii.Spectant. Ad Hist. 



XIX. 

fyh, Emefi? Bergeri Diatrifo de Libris rario- 
ribus , horumqye nptis diagnofticis , Berolinii729l 
Rariorum Librorum notitiara fex Regulis inclu! 
dit Au&or » qvas varjis exempiis ita cxplanat 
ut ret literarja? eundem non imperitum efle ap ; 
pareat* Sed Reguk tertia eadem eft cum pri i 
mta. Efj qyarta non tam fpectat ad regularurr 
appasratum, qvam. ad exemplorum Syllogen. Ni j 
inis. etiam exilis & angufta haec eft Scena qvarri 
de libris rasrioribus adgrnat Aue~ton Aonplioi 
& fpatiofior effc debet , & ad fpe&acula ejus 
modi literaria exbibenda accommodatior. E- 
nos jam pridera in animo habuimus , in notii 
tiam LibrorumTariorum peculiarem qvandarc 
introductionem : apparare ; Siquidem jam olirr 
corumqvendam dedimus Elenchum Tomo X 
Obfervationura Kalleniiu.m infertum ; Nec de 
funt conle£knea, qvibus, |ceu ftragulis & autai 
6c picturis inftruere hoc atrium qyeamus ; Sec 
rebus aliis cjiftricri manum admovere operi noi 
potuimus. Qvpd plane. ad normam Au&orii 
exigendnm» ipgulisque certis & exemplis efl 
exornandum. Verum iotra regulas generale: 
non, eft fubilftendum , fed ad fpeciaies defcem 
deudum,&eiE fecundum Eneyclopaediam fcien 
tiarumc^ arfciumdiftribuendae, Agendumqve y.jg 

J± DenoutiaLibrorum rariorum MSQtorum 
Ubi Regute, 

Omnes L W MSCtj fupi rarr,qvi exarati funt chs 
ra&cribus ignotis* exoticis, aureis* argenteis , 

m 



Literaiuam In Genere, InQuan o. 103 

^purpureis, in foliis arborum , tabulis ceratis, 
membranis. Item qvi adhuc inediti, vcl 
locupletiotes, & emaculatiorcs qvamediti, 
prohihiti , Mw«W <5cc, 

JI. De notifiq lihromm rariomm imfrejforuml 
Ubi Regula» 

Omnes libri impre(fi rari funt , qyi excufl funt 
ab inventione Artis typographicje usqve ad 
J\.C.ifQp^ Item qvi au&oritate publica 
prohibiti , combufti , expurgati , caftrati. 
Qut cum aliis collati , ab ipfis Au&oribus, vel 
etiam ab aKo erudito Viro notati , corrc&i, 
au&i , additametis qvibusdam inediris lo- 
cupletati , fmgulares ob caufas fupprefH, 
TapaSofyt. Qyorum oppido pauca excufa 
funt exemplaria. Qvi prodierunt fumtibus 
^u&orum , in locis diflltis ; Lufitania ^ Hifpa- 
nia , Italia , Svecia , Ruffia &c» 

[flL De notitia librorum rariorum Theplogico* 
j^Speciatim : 

I.) De notitia librorum rariorum Biblka. IJbi 
Reguk. 

i«) Omnes editiones, Ebraicse SS. funfc ra- 
ra? , qvae prociierunt aj> A* O. »494. 
qvo prima Pifauri excufa eft, usqve ad 
A.C. 15-54. 9, vo SebaftianiMunfteriBi- 
blja E^raica e prelo exiit. 

aj Omnes editiooes SS # Ebraicse Bomber- 
gianas funtrarse. 

G4 $,)On> 



i©4 Cap.Il. DeScriptor.Spectant.AdHist. 



3,) Omnes ©ditioncs Grascse SS Aldinas 
Stephanianse, Frobenianas &c. funt rarae. 

4 ) Omnes editiones Latinas SS ab A C. 
1 46 i qvo primum excufus SS Latinas 
Codex usqve ad A. C. 1 j 00. funt rara?, 

<;.) Omnes editiones SS. Latinas a Rober- 
to btephano irhpreffse funt rarae. 

6.) Omnes editiones SS. Germanica» ante 
Lutheri tempora excufse funt rarae. 

7.) Omnes verfiones SS. Orientales, &iro 
Occidentalibus , Italicae^ Hifpanic£e& 
Lufitanicae apud nos funt rara?. 

£.) Omnes verfiones SS. Germanicse ante 
Lntherum elaboratse funt rarse, 

9.) Omnes verfiones SS. fa&ae a Socinia- 

nis funt rara. 
10.) Omnes Paraphrafes Chaldaicse feor. 

iim editae fine verfionibus & cum ver- 

fionibus funt rarse. 

II.) Omnes Libri Ifagogico - Biblici ante 
Lutheri tempora vulgati funt rari. 

2.) De notitia librorum Symbolicorum rariorum 

r.) Omnes Catechismi ante Lutherurr 
confecti five MSCti fint , five impreff 
funt rari. 

2.) Omnes Confeffiones Ecclefiarun 
Orientalium ligva Orientali confcripta: 
funt rara*. 

3.)0m 



LiterariamInGenere. lnQyarto» 10? 



3.) Omnium ConfeiTionum Editiones pri- 

maefunt rarae. 
4.) Omnes Confefliones MSCtae authenti- 

caeTunt rarae, 

3 .) De notitia Patrum rariorum. 

1.) Omnes editiones Patram ante annum 
1^00. impreflae & poftea etiam in An- 
glia , Italia , Hifpania excufae funt-ra- 

T2C. 

2.) Omnes editiones Patrum Graecorum 
funt rariores qvam Latinorum. 

$.) Omnes editiones Patrum Grarcorum 

Stephanianae , Plantinianae &c. funt 

rarae. 
4.) Omnes editiones Patrum Latinorum 

Erafmianae , Plantinianae , Frobenianae 

funt rarae. 

xx. 

PJiftoria Bibliotheca Fabriciana , Autlore ^Job, 
Fabricio. Parsl. Wolffenbutteli 1718. 

Pars Secunda. Ibidem. Eodem. 
ParsTertia. Ibidemi7i9_ 
ParsQyarta. Ibidem 17 2r. 
Pars Qyinta. Ibidem 1722. 
^ ParsSexta. Ibidem 1724. fex Volu- 
mina. 

Gy Opus 



iog CapJ h De Scriptor. Spectant, Ad Hist. 

Opus 30. annoxaim & amplius. Qyodjam 
A. C. 1690. in NorimbergenWn Academia, 
Altorfina ab Au&ore caeptum r in alma Julia 
demum A. C. 1724. ad colophonem perdu- 
£him, vekpotius, fuie colophone eft editum. 
Mors enim oppreilit Au&orein prius , qvam 
Opus. hoc incnoatum ad finem perducere potue- 
rit. Ettantum abeft ut Bibliothecae Fabricia- 
n^e Libri finguli hifce fex Voluminibus conti- 
neantur , ut potius , qvi in ramo. complicant, 
folia , adhuc defiderentur omnes , & m 8vo>. 
plurirni , nec pauci ex ahis , & in iis etiam, 
CXL, I)iitertatknum volumina. Qyae Paralipo- 
mena filius fortaflis adjiciet , qvi celebritatem 
nominis a Patre fibi relictam mira folicitudine, 
tuetur atqve colit Nec ambitiorlor eft hede- 
ra , qvac nuic vino fufpenfa eft , imo iiimmif- 
fior potius qvam debebat. Siqvidem non nuda 
Hiftoria Bibliothecs Fabricianae eft , qvae in 
E£a$/3A« hocce Le&ori difcutienda propina^. 
tur ; Sed Hiftoria Critica , in qva praetexcom- 
memorationes Hiftoricas cte Scriptoribus & Scri- 
ptis , eorumqve Editionibus , Verfionibus, Op- 
pugnationibus, Apologiis, etiam jndicia affe- 
rUntur varia, qvid de his omnibus fit exiftima-r 
tum, & exiftimandum, Et qvidem qvod ad N 
anale&aHiftorica attinet, eapleraqve funt per- 
egregia , ad' fata , Au£torum & varios cafus, & 
tpt diferimina Hbrorum cognofeenda necefTaria, 
magna fedulitate & labore &vigilantia conqvi- 
fita , nec illa ubivis obvia. Judicia ejiam Em- 
ditorum pleraqve oportune allata , & qvae, iis- 
dem fuperadditaelfunt obfervationes Cnticae, ita 

conv 



LlTERARIAM In GeNERE. Jtt QuaTM. 1QJ 



cpmparatae ut & alere le&qris ingenium, 8c 
acuere qveant. Contra£tiora haec omnia efle 
nonnulh malint Qyibus dapium multitudo 
molefta eft. CrifesqVe ex Au£toris ingenip 
profe&as , non aliunde petitas. Et fi repu- 
gnant invicem, qvae ex aliis allatae funt, qvae 
veritati cqnveniant , qvae difconveniant indi- 
catum. Et qyantp excellentior eiTet hic Cata- 
logus , fi in hjbrorum difpofitiane materiarum 
potius , qvam formae externae habita fuiflet ra- 
tio. Et fi indici perfo.narum adje&us fuiflet 
Index^ materiarum. Et illae obfervationum far- 
ragines non tot minutiis efrentconfpifTatae. Per- 
cribrandse funt animadverfioiies ejusmodi, inter 
legendum natae. Et qvae alicujus momentifunt 
ab iis fecernendae , qvae nullius funt pretii. Et 
hze qvidem velut palea? , & granorum folliculi 
rejiciendi. Ex iilis autem in ordinem reda&is 
lanx Satura inftruenda , & Le&rl exliibenda 
ad faciendum guftum. • 

XXI. 

Pauli Bolduani Bib}iotheca Iheokgiw % fiv& 
Elenchui Scriptor v um Ecdejtaftkqrum JUuftrium. &c. 
Jenac 1 6 14. Vir navus & induftrius ; Sed ijs 
qpibus non inftru£his , qvibus affluere opor^ 
tet , qvi Bibliothecae Theologicae fcribendae fe 
accingit. Siqvidem fedem fortunarum habebat, 
ubi Bibliothecarum apparatus nullus , §c taber- 
narum librariarum perexiguus. Unde non ex 
ipfo fenfu , & oculorum afpeftu, & iide propria 
concfonatus hic Scriptorum Elenchus , fed ex 

fide> 



io8 CapJI. De Scriptor.Spectant. Ad Hist. • 

fide aliena, Petri Befbdnen, Joh. Cleflii , Hen- 
ningiiGroflii Catalogis,Cuj us eqvidemoecono- 
mianoninepta; Hoc autemipfoinfcriptioninon 
fatis conveniens , qvod Bibliothecarium fe fi- 
mulans au£tor, folum Nomenclatorem, vel fi 
mavis Nomencalatorem fe exhibet. Et ne in 
calandis , vel vocandis nominibus qvidem fa- 
tis accuratus eft,five Au&orum ea fmt vitia,five 
librorum , qvod Kabuncki vocabulum docet p. 
44. (b) Et fi qvam infpergit interdum stik.{iviv 
ejus eft commatis , ut fidem ei habere nullo 
modo qveas. Qvale eft lftud qvod p. 32. de 
Chriftophori Corneri Pfalterio fcribit ; Notan- 
dum qvod Summaria fingulis Pfalmis Cornena- 
ris infcripta , non videntur efle Auclioris , fed . 
a Calviniano Clanculano inferta , cum inmul- 
tis Calvmifmum fapiant, & a Paraphrafticis ip- 
iius Au£toris expontionibus exorbitent. 

XXII. 

Joh. Halkrvordii Bibliotheca Curiofa , in qva 
flurimi rarijfimi <& faucis cogmti Scriptores indican- 
tur, Regiomonti 1676. Frigide fentiunt de 
hac Bibliotheca Dan, Georg. Morhofius inPoly- 
hift. L. I. C. 18. n- to. p. 2 1 6. Et , qvi Mor- 
hofio plerumqve duclore utitur v Burchardus 
Gotthelf. Struvius m Introducl. in notitiam rei 
liter. C. t. p. 2 g. Qyorum neuter eandem accu- 
rate fatis diligenterqve videtur infpexiffe. Mor- 
hofius enimEditiomsplane nullius mentionem 
facit. kt, qvam Struvius 1. c. 1687. excufam 
fcribit , nunqvam extitit. Nec ejus indolis, eft 

hoc 



Literariam In Genere. InQvavto, 109 

hoc Syntagma , ut ordinem nullum obtinere 
in Republica literana debeat. Cum nonfacile 
lit Bibliotlieca in qva plures producantur Scri- 
ptores , & Scripta exotica , Hifpanica , Lufita- 
nica , Italica , Arabica , Syriaca , Perfica &c. 
MSCta etiam, & inedita , & qvx rariora funt 
inventu , live ea ipfa fpecles , five eorandem 
Editiones. Et ut de Hifpanicis tantum primo- 
ribus labris qvcedam attingamus , varios nota- 
vimus in hac Bibliotheca Scriptores Hifpanicos 
& Scripta , qvx in Nic. Antonii Bibliotheca 
Hifpanica , vafto Opere g fruflra reqviras v. g. 
Cervera-de la Torres p. 46. exulatin Nic. An- 
tonii Syftemate. Et qvi p. 43, affertur Scri- 
ptorum Catalogus Caroli Colomae amplior eft, 
qvam qvi ab Antonio producitur. Qyo ipfo 
tantum abefl ut nullas plane in hac Bibliothe- 
ca inefTe maculas propugnare velimus , utpo- 
tius variis labeculis eandem inqvinatam efTe 
affirmantibus utraqve manu larg;iamur. Qyx- 
dam enim nomina Eruditorum in ea funt con- 
fufa , ut p. 379. ^Emilii Porti filii cumFranfcici 
PortiPatris. QycedamomiiTa, eaqve nonpauca 
ex ipfis Do&onbus Ecclefiaflicis , qvorum fe 
praecipue rationemhabiturum inlndice pollice- 
tur. Qyardam etiam fcripta Au&orum orario- 
ne non tafta. ^Egidius enim Gonzales d' Avi- 
la plura omnino reliqvit Opera edita & inedita, 
docente Nicolao Antonio in Bibliotheca Hifpa- 
nica nova T. L p. 4. Atqvi Hallervordius in 
hac Bibliotheca p. 3. uniustantummodomentio- 
neminjicit Et fic in pluribus. Interim ani- 
mb haudfatis aeqvo ferimus, Au£toremtamcito 

vi- 



iio C#J/.DeScriptor.5pectant,Ab His-r. 

vitam cum morte commutaiTe , & eo ipfo ah- 
no , imo fere eo ipfo menfe lucis ufuram ami- 
filfe, qvohaec ejus Bibliotheca in lucem exiif, 
qvoqve annum aetatis jr. vix erat egreflus. Si- 
qvidem cum eo fpes omnis decollavit 4 viden- 
di nnqvam ea qvae fe daturum inpofterum ad 
fru&urn & jucunditatem Reipublicae litefaris& 
erat pollicitus inhac Bibliotheca,fcilicet Tomum 
ejus fecundum in Praefat. lmo potius Tomos 
plures £. %y* (*) &P.\?7« (a) Item Syntagma 
de Claris Bibliothecariis eorutnqve fcriptis p; 
zu (aj & p. 2$. (a) &c. 

XXIIL 

Mufaum Hiftoricum & Phyficum ^oh. Impe- 
rialis Vhyfici & Medici Vicentini, Vehetiis 1646* 
apud Juntas. Unica haec eft editio hujus Mu- 
fei , (fic enim Au£tor fcribere debuiflet Ele- 
mento fimplici, non duplici, Mufrum, Qyip- 
pe vox tota Grxca eft M&triift , & a Latinis ih 
civitatem admilTa.) Atqvehincejusraritas. Qvx 
enim A. C. 1711; Hamburgi recufa eft, accuran- 
te Viro DdftiiT. Joh. Alb Fabricio , Parte una, 
qva DiiTert, Phyiicae contihentur , tota defti- 
tukur , & alteram mutilam exhibet tantum, 8c 
imaginibus aeri incifis orbatam, adeoqve editio 
fecunda dici non poteft. Et tria funt potiifi- 
mum, qvibus hoc Opus fevulgo iibrorumexi- 
mit ii) Orationis nitor. 2.) Imaginum decor, & 
cum Exemplis authenticis cdnvenientia, 3,) Eiogiq^ 
rum praftantia, Addererhus qvartum rerumphi- 
lofophkarufri acumen. SedMufeumPhyficum 

non 



LiterariahJkGenere. IhQvano. in 



non aperimus in praefcnti, inHiftorico folope- 

des rerenturi. In qvo Virorum dotliQTumvul- 

tus & ora , ad vivum exprefTa , eaqve non ex 

ingenii praeftantia , aut gentilitia dignitate, fed 

ex pfobabili tjvadam temporis aeftimatione di- 

fpofita , fpe&anda exhibehtur , additis Elogiis 

eorundem vitas & mores' notantibus. Et fane 

multum intereft inter Hiftoricum & Encomio- 

•graphum\, & funt qvi ad fcribendas Hiftorias 

acciti , fcribunt Encomia , in qvibus ab illa 

parte tantum fiftuhtur homines qva nitent,non 

qva fqvalent ; Sed funt etiam qvi cum Enco- 

tniis ita permifcere norunfHiftorias, ut&lau- 

des eorum , cjvi defcripti fiunt , & maculae ap- 

pareant , ut m pi£mris Lux & Umbra* At- 

iqve ad hunc cenfum Imperialem referendum 

•efTe, facile dijudicabit , qvi Mufeum hocce 

Hiftoricum perluftrandum firji fumit. In qvo> 

Ohe ! qvae Encomia. Lege qvaefo Pauli Jovii 

JElogium p. 6. feq. Et adde , fi placeht tuis la^ 

bris hae la£mcae, Elogium P. Bembi Cardina- 

■lis p. tax Et Joh. Cafaep. 27. Et alioTum qvo^- 

rundam. Et totus obftupefces : Nec fenrti 

«ttingere poteris , qvi fien potuerit , ut Opus 

ejusmodi m Pohtificiorum terra , fiiperiorurri 

permiffu , in lucem afpe&urnqve jpubficum 

frodire qviverit , in qvo ex Sacro ordine qvi- 
usdam tot fceda crimma funt objecla. Sed 
magna veritatis vis eft , qyae contra homihum 
ingenia 6c calliditatem & folertiam, contraqve 
fi£tas omnium jnfidias emergit , & fi interclu- 
fa fuerit , tamen elu&atur inftar lucis , ignis, 
6t fulmink An Mufeum Hiftorico-Medicum 

cdi- 



ii2 CapJl DeScriptor.Spectant. AdHist. 



ediderit Au£tor , non novimus. Hoe novi- 
mus , eundem illud ipfum promiliffe in hoc 
opere. Nec defuit eidem facultas dependendi 
idqvod fpopondit. Etfi qvid defuit , eft fen- 
tiendj libertas , a qva tam procul abfuit , ut 
contra placita Ariftotelis, & Decreta aula: Ro- 
manae , ne qvidem aufus fit hifcere. Unde& 
illa in Petrum Ramum, (p. 78. ) & Martinum 
Lutherum y & Joh. Calvinum, (p. 163.) & Cen- 
turiatores Magdeburgenfes, ( p. 9 f .) fcomma- 
ta, & in Bernardinum Telefium (p, 78.) fri- 
giditas. 

. XXIV. 

Joh, e JonJii Holfati de Scriptoribus Hiftoria 
Philofophica , cura *foh. Chriftoph. D&rnii , Jenac 
1716, Urceum inftituit Au£fcor , fed rota cur- 
rente , exiit amphora. Exaraturus enimJEpi- 
flolam de Scriptoribus Hiftoriae Pythagorica:, 
hoc de Scriptoribus Hiftoriae Philofophica* con- 
'didit Syntagma eo fuccefTu, ut Virorum doclif- 
fimorum calculis approbatum fuerit. Nicolaus 
Antonius in prsefat. Bibliothecae Hifpanae Vete- 
ris p. 2g. Scriptores Hiftoriae Philofophicce ac- 
curate collegit atqve illuftravit Joh. Jonfius 
Holfatus. Joh. Georg. Graevius in praefat. Col- 
le£tionis Diflert. Ranftimarum , Johannes Jon- 
fenius qvi Epiftolam fcripfit de Spartanorum 
Genitiva nota lancea, eft ilie do&usjonfuis, lic 
eniin poft appeilari maluit , qvi Francofurti ad 
Momum elegantioribus Uteris juventutem im- 
fciiit , & pulcherrimam Commentationem dc 

ScrU 



LlTERARIAta IN GeNERE. jft QydTtO. II3 



Scriptbribus Hiftbfig PhilolbphicaE emiht in 
Vjublicum , qvam homines do&iores ubiqv» 
gentium magno cum applaufu excepef unt Cum, 
multa pfarclafa ihinaretur in ipfo aetatis fiore 
extin&us eft. Joh. Mollerus in Hofnonymo- 
fcopia C. 1. §. 5-. p. 8, Joh. Johfius hoftfas^ Cfi- 
fcicus *oAt;jtt<xS-6^r>?,ckfagaciflimis praecipuis- 
qve ifiirup** j3/$Ai«xfe Magiftfis accenfendus. 
Adde Mafqvardum Gudium, Valent. HenriCuni 
Voglefufn , JBufch. tjotthelf. Struvium s Gottl. 
Stollium , & qvem noh ? Cave tamen exifti- 
fnes, hancHiftofiamextfa bmnem erforis alearrl 
tfle politam. Saepe ehim a re digredituf Au- 
£tor , 8c ukra fepta transiiliens , de rebus difc 
ferit, qvae ab argumento planfe fuht aliena. Sae- 
pe Scnptofes Philofophiae pf oducit •* ubi Scfi* 
ptores Hiftofiae Philofophicae dafe debebateoh- 
ipiciehdos. Et ihtefdum etiam cohfuhdit H6». 
fnonymos docente JoL Mollerb in rlomouy* 
mofcopia Seft.i* C» i» p. $13. cutfi hemo om* 
hium unqvarn majofi cuf a & foleftia ih hoc la* 
pide offeniiohis de rhedio tollendo ocCupatuS 
fuerit. Ihterim hoc ipfo de mbnumehto ho- 
horis , qvod fibimet iplihocOpufculo exCgit, 
hihil decerpituf. Et bene fnefitus eft de re^ 
publica literaria joh. Chfift; Dofnius * qviid* 
lpfum denuo recbgnitum H ck ad pr£fehtem 
iactatem ufqve pefau&um^recudendumCufaViL 
Bummodo Libfi Teftii caput Vigeiimurh non 
fefecuiffet > & afgumenta qvaedam capitum 
hoh ihtefpolalTet , & additamenta fua a Jon- 
I fii Eclogisj cef ta qvadaih hota diacrkica, diftiiv 
i xiffet* 



114 Gqp.II. De Scriptor. Spectant. Ad Hist. 

XXV. 

DanielisGeorgii Morhofii Polyftiftor in tresTo* 
mos divifus , Uterarium , Philofophicum & Pral~ii~ 
cum, Lubecae 1708. Vir qvem confpe&a eru- 
ditio inter Heroas rei literariae pofuit , & qvi 
fuo exemplo docuit dari in qvibusdam B-tTovrt 
h. e* oppyr *(>o{ 7rct*Tet paB-quaTa > & vim 
intelle&us inftar falminis omnia penetrantem, 
& explicatum reruminfmitarum recordationem, 
cum facultate exqvifite judicandi conjun&am., 
Ha?c enim omnia ita eluxerunt in Morhofio , ut 
& civibus fuis , & exteris admirationem exci- ' 
taverit. Et teftis eft hujus rei locupletiflimus ' 
hic Polyhiftor. Qyi, fi ad umbilicum ab Au- 
tture efTet perdu£tus , parem non habuiffet in 
Orbe literario. Sed mors prcematura fecit , ulj 
tres priores libros tantum »abfolvere potuerit 
ex qvibus duo A. C. 16?? 8 Lubecae funt editi. 
& miris encomiis eruditorum exornati , qva& 
recitat Joh. Mollerus in Prolegomenis §. ?g. p. 
77. Reliqvi poft mortem Au£toris , qvi A. C. 
1691. contigit , fuperadditi. Omnes qvidem ex 
Schedis Morhofli , qvi anno aetatis q. excefth 
e vita , fed non omnes una ratiohe. Johanne* 
cnim Friccius Ulmenfis , Coliegii Philofophici 
Lipfienfis AfTefTor, Friderici Benedi&i Carp- i 
zovii aufpicio , cui a Bibliopola commendatun ' 
erat hoc negotium , Libris prioribus tribus , Ii 
Bibliothecario , II. Methodico , & III. Para ' 
fceuaftico, adjecit qvatuor pofteriores, videlicet 
IV. Grammaticum, V. Criticum, VI. Oratorium 

VII 



LlTERARIAM In GeNERE. V» &yf Tt ± *£f 

VII. Poeticum , fedita, ut, referente Molie- 
ro in Prole^omenis §. 96. p. 76- textui Autto- 
ris , auclana atqve fupplementa , vel fua vel 
Carpzoviana, eaqve crebra fatis & copiofa, ubi- 
<)ve ita immifcuerit , ut le&orum , qvi Pra> 
ie£iiones Au&oris non videruntMSCtas,nemo 
hxc ab ifto qveat difcernere , & fuum cuiqve 
vindicare. Libri fane Sexti caput fecundum, 
de Gnecia Oratoribns, & Septimi alterum de ejus- 
dtm Pdetis tota continuatoriLipiTenfi debentur, 
cum nihil ferme de utrifqve in Prade&ionibus 
Morhofianis^ mancis hic atqve imperfeftis, iit 
annotatunu In caeteris autem capitibus libri 
inprimis qvvxtiGrammatici (in feqvCntibus enim 
parcior talium occurrit feges) fupplementa ifta 
tantundem faepe fpatii , qvantum ipfe Textus* - 
imo plus interdum occupant. Atqve haec om- 
riia Bibliopolae Lubeecenlis rogatuaMollerore- 
vifa , & emendata , & in Paragraphos diftin- 
&a , capitumqve fingulorum inftru&a Sum- 
mariis , & Hypomnematis Hiftorico^Criticis il- 
luftrata Tomum Primum hujus Polyhiftoris ab- 
folvunt. Cui accelHt poftea Jomus Secundus^ 
five Polyhiftor Phrlofophicus , qvinqve li- 
hris conftans, LPhilofopmco-Hiftorico , II. Me~ 
taphyfico-Logico , III. Phyfico > IV. Mathe- 
Imatico, & V. MattMtfxiw. Et Tomus Ter- 
thts , five Polyhiftor Pra&icus feptem Libros 
complexus , L Ethicum, II.Foliticum, IILOe- 
[ conoraicum , IV. Hiftoriciim ^ V. Theologi- 
cum , VI. JuridicUm s VII. Medicum. Qvos 
pofteriores Tomos s ex MSCtis Au£toris eruit, 
& in eam , qvam habent hodie formam* rede^ 
H 4 git 



Il6 CapJJ. DeScrK>1:0R.SpECTANT.AdHiST. 

git Joh. Molleftis» Sed Morhofii tamen telarr i 
mtemeratam reliqvit^ nihilqve eidem intexui 
de fuo. Atqve hanc efle hujus Operis ratio ! 
nemnecefle eftutLe&ori perfpe&um fit, i)Nc| 
i omnia ex Morhofii calamo fluxifle exiftimet 
qvae continentur hoc fpiflb volurnine. 2) Nf 
omnia> qvaefuntMorhofii,eodemioco acnume 
ro habenda efle opinetur. Anthuma enim fun 
praeferenda eju$ Pofthumis s & qvae ab ipfi | 
edita funt iis , qvae vulgata funt ah aliis b & 
qvae Tomo I. libris duobusprimis comprehem 
ia,reliqvis omnibus fiint anteponenda, utpot 
qvibus multis partibus fuht fuperiora, 

xxvi. 

Gottlieb StoUens AnleituHg Zur Hiflorie der Gtd 
lahrtheit &c. Jena 17*4* Opus pernitidum t 
dignum, qvod ab ommbus , qvi Hiftoriae Philc | 
fophicae amoreflagrant,culigenti manu teratu: 
In hac enim tradenda ita diftinetuf Auftor, 1 
cum Hiftoria #</3A<o>'p0<n*r eleganti connubii 
conjungat , & hac ratione una fidelia duc 
dealbans parietes , fcientiarum fluxus & refli 
xus fimul cum optimis Au&oribus earundci 
defcribat. Qyod, cfici nonpoteft, qvam n«$ 
ceflarium, & utile, & jucundum fit dilcentibu! 
& qvantum ad difciplinas ipfas rite percipier 
das conducat. Siqvidem Hiftofia appreher 
dentibus oculus dexter eft , & @i@Aioyv»ovt 
finifter. Qyibus apertis, facifis patet ad erud 
tionis penetraiia aditus » fed elaufis latet. Ni 



LiterariamIn Genere. In Qyarto 4 117 



jjj defunt ea qvae manudu&ioni ejusmodi decen- 

ii| tiam & venuftatem conciliare poflbnt. Metho- 

J dus Operis totius Syftematica , & capitis cu- 

\e jusvis Vofliana,per 0iV<p & fftGfw, Do&ri- 

i na Au&oris & folertia & fides, & in hac erudi- 

& tionis parte frecjvens ufus & diuturna experien- 

ej tia. Oratio etiam dilucida & aeqvabilis & mo- 

n| derata. Malint tamen nonnulli utloca ex Scri- 

1 ptoribus exoticis , latinis puta , Gallicis, aliis- 

ty ave allata inlingvam Germanicam eflent tra- 

f) aucla , ut confenfus amicior exifteret inter to- 

i tum &partes. Et ut Au&ordo£tiflimus injudi- 

cando majore rafptirii* &libertate 8canimiro- 

bore eflet ufus. Et ut capita omnia ea arte & 

mentis acumine eflent expolita , qva id qvod 

agit de Poefi , qvodqve eA Partjs primae caput 

;j Qyintum. Hoc enim ex pmnibus eft nitidifli- 

j, nium & gemma qvafi , in aureo hocannulo, 

XXVII, 

Hermanni Conringii Commentarim \ de Scri- 

l ptoribus XVI. pofl C. N Seculorum, cum Prolego- 

u menis 13 Addition$us^ Uratislavia 1703. Fallitur 

r Vir Cl. Gottlieb Krantzius , qyi in praefat hu- 

jus Commentationis fcribit , Hermannum Con- 

rjngium A. C. 1664. eandem fuis Auditoribus 

a in calamumdiftafle. Eft enim apud nosexem- 

i plum MSCtum , qvod JacobusKsefebergius 

Ecclefiae Burgsdorfienfis Paftor , ejusdemqve 

& vicinarum Superintendens jam A. C, 16 * 7« 

ex ore Conringii excepit. Diverfum nonni- 

H3 hU 



Hg Cap. II. De Sriptor. Spectant. Ad Hist. 

hilab eo, qvod Vir illufrris Joh. Wilhelmuj 
Goebelius. a nobis obtinuit Operibus Conrin- 
t gianis inferendum ^ qvod ipfe memorat ir 
prasfat. Tom, V. Operum Conringianorum. ; 
Num. XIV. Au&or enim in prxle&ionibus ite- 
ratis fubinde qvcedam difpunxifc & emendavit.j 
Atqve hinc exemplorum MSCtorum difTonan- 
tia , qva* in ordinem reda&a Joh. Gottliebj 
Mollerus SS. Th. D. & in Athenaeo Gedanenfi! 
Philofophiae primae & Pra&icae P. P, & Biblio- 
thecarius A. C. 1r 69$. primum fub prelum ire. 
jiiffit ,. & Difputationibus illuftrare inflituit ;| 
Sed fato interceptus ad Seculum XII. tantum- 
modo perduxit. Qyod dolenter ferens Vir 
Do&ifT, Gottlob Krantzius hujus editionis fu- 
ftepit curam , in qva prarmiffis Prolegomenis 
antiqvioris Emditionis Hiftoriam ab O. C. uf- 
qve ad nativitatem Chrifti fiftentibus , ipfius 
Conringii Commentariolum , tum ex imprefTo 
Molleriano ,. fum @x variis Codicibus MSCris 
exceptum , publice legendum dedit, & Sup- 
premento.adSeeulum XVI. & XVII. adjefto 
locupletavit. Scholia tamen non addidit. Qyi~ 
bus m-ultujn jucun^litatis huic libello conciliare 
potuifTe GotMieb Stollius in Manud., ad HiHo- 
riam eruditionis P. I. C. r. §. 48. p- 2\ • per- 
fvafum fibi habet.. Sed accefcunt poflea J s 
W. Gobelii cura , qvi Conringianurn hunc fix-- 
tem , Hcet non fatis perpolitum, a Colleeliione, 
Opertim Conririgianorum abefre noluit ; Adeo- 
qve cum MSCtis variis collatum % - una. curn 
Schoiiis Ksantz.ianis Tomo V. p. y&i. feq> in- 
fenuit , Sto!!uimqve hac ratione voti damna- 



Literariam In Genere. In Qyarto. H9 



li} vit. Et fic habemus Conringii hanc Hift. Lite- 
rariam Krantzh prologoot epilogo infigniterad» 
au&aj?i , & teftimoniisAu&orum egregie com- 
muliitam & iniuftratam. Qvi laudandus , qvod 
vero & fincerojudicioCommentariumhunc ob 
brevitatem nimiam efle ftigidiorem , nec cum 
aliis fummi Viri Opcribus comparandum, in prse- 
fatione agnofcit ; Notandus tamen aliquantu- 
lum : (i.) Qvod anale&a (ua a Conringianis 
non accuratis limitibus diftinxerit , nec diferte 
fatis in infcriptione,&prsefatione,ocOpere ipio 
iridicaverit , qvid fibi Le&or , qvidve Conrin- 
gio debeat referre acceptum. ( 2. } Qvod Con- 
ringii filum fecutus «1 Prolegomenis juxta & 
Paralipomenis Nomenclatoris provinciam fufti- 
nuerit tantum, non Hiftotiograghi. ($,) Qypd 
in Virorum do&orum recitatione non eum, 
qvem debebat , obfervaverit fele&um* 

XXVIII, 

Hermanm Conringi Comment. de Scriptorihus 
XVl.foflC. N.Seculorum A.C. 16 $7. ditlatus y & 
jfacohi Kafehergii calamo exceptus. Scilicet plura 
hujus opulculi ad nos devolarunt MSCta. Ex 
^vibus eminebat pras cseteris , qvod cum Viro 
iliuftri J. W. Gobelip communicavimus , in 
Conringianis Operibus colligendis , illuftrandis, 
& in Iucemedendis,tumoccupato;Sedqvod,ut 
fieri folet in multitudine tot Scriptorum,di(par 
ruit poftea , nec rediit ad noftra lirnrna. Anti- 
qviflimum autem eft hoc MSCtumKxfebergia. 
mm , qvodjam A, G, 16*7. ex ore Conringii 
H 4 ex. 



120 Gap.lk D|;SCRiPTOilojS??CTANT.ApHlST. 



exceptum eft , qvodqve in locis non paucis dk 
fcedit ah aliis , qvae tamcn tanti ponderis non : 
funti ut clamores prqpterea excitare inRepubi. , 
literaria operap pretium videri qveat. (2.) Mm 
Jok Starckii Scf?oL Luneb. Pro-Refforis. declar&tlc 
Colojfi , velftatu$ Regis Babyl. Nabuchodopoforti i 
MSCta^ ($,) CommentariusinPomponiumMelam I 
Geographicus a Duncana Lyddelio Vo&ore atqve Ma- | 
thematum P* P- in iUuftri jfulia, traditus, A.C^ 16 a 1 , 
MSCtus & ineditw. Cujus Au&or aliunde for- 1 
taflis. notiof , qvam ex hoc Qpufculo , qvod 
fubtr,abibus privatis occultatum , (olem non 
vidit, Luce non prorlus indignum , qvod ex ; 
feqventibus Kneolis intelliges , qva? ex Prologa 
cxcerpta», de pomponio non ccntemnendum 
dant guftum : Qvomodo (verbaLyddelji funt, 
qvap recito ) hodie tcrra, qvas magna ex parte 
cognitaeft,divi(a c< habitata fit, Mercator,Qr^ 
telius, Appianus, alliqve iflnumeri explicarunt. 
Qyomodo vero olim (uh primis Imperatbribus: 
Romanis Ftolpmasus , Plinius* Strabo» Solinus,, 
omnium vem compendioflflRme Pomponius Me- 
la Hifpanus ^exMelJaria. non ignobili Bajticaeop- 
pido oriundus , tribus his libris de fitu orbis; 
defcripfit/, NamCap.isformam munds, & terracr 
ac varias (errap dividones enumerat ; Deinde: 
fummam trium p2rtium terrap nimirumAfiav 
Europae , AfriCae 2* 3». & 4* C. fubjungit , hinc 
ad particularia fe convertit , nimirum ad oras 
maris Mediterranei , & initio fa$a a freto Her- 
culeo & a Mauritania , procedenda, in ortum 
6c redeundo per (eptentrionem in occafum,duo- 
bus prioribus libris totum illum tractum defcri- 

bit. 



Litwariam InGenere. InQuarto. 12 I 



bit. Tandem in tertio Iibro mare Mediterra- 
neum egreditur , & in Oceano , ab occiduis 
Hilpanisc oris initio fafto a feptentrione in or- 
tum progreditur, redeundo ab ortu permeri- 
diem omnia fittora Oceani defcribit,<5c interio- 
ris regionis, una cum Infulis. (4.) Conradi 
tformii Catalogus Aullorum qvi de Vhilofophiafcri- 
fferunt MSCtus & ineditus , Auditoribus in ca- 
lamum di&atus eft a Viro, celeberrimo , & in 
i criniis priyatis afleryatus , nec unqvam in lu- 
cemprodirejufTus, Adeoqve abomnibus, qvi 
de Hiftoriae Philofophicae Seriptoribus commen- 
( tati funt , & ab ipfo Chriftophoro Schradero 
prarteritus in elencho Scriptorum Horneiano- 
rum, qvi orationi funebri in Memoriis Theolo- 
gorum Henningi Wittenii p, 744, feq. extanti 
fubjun#us eft, 

XXIX, 

Hermanni Cpnringii de> univerfa eruditionis 
propagatione tyomjtis doBrin* : Scriptoribus tommen- 
tarius Chxonologkuj MSCtus. Qyod exemplum a 
qvo vel fcriptum vel defcriptum fit exploratum 
non hahemus, Nec qvicqyam detrimenti ca- 
pitRespublica literarU ex hac ignorantia,. Dum- 
modo hoc conftet , fola infcriptione diftare 
hunc codicem ab aliis $#tis MSCtisve hujus 
commatis, 

XXX. 

Anonymi Notitia AuSiorum fecundum feriem 

temperum ' fpeciatim fecundum Scaligeri fupputatio- 

H s mi* 



ni CapM.pE Scriptor.Spectant.Ad Hisr. 
nem MSCtaO inedita. Opufculum perelegans, 
m qvo Au&or Viros doctrina illuftres a Seculp 
Xltt. ante C. N. usqve ad Sec. XVII. poft C N. 
ordine Chronologico ita perfeqvitur , ut un» 
cum notulis Biographicis & feripta eornm po- 
tifmna commemorct, Et optimc cognitus fuit 
Au&tfr nobis olim ; Sed temporis iniqvi- 
tas recordationem noroinis ex animo delevit. 
Patet tamen ex varii dicendi generibus v. g.. 
p. -42 Hermannut Conritigiu: Julia noftra immor- 
tak decus , eum in Academia Helmftadienfi li- 
teras profefTum , qvibus juventus ad humani- 
tatem informari folet Nec eft facile , qvod 
obelo notari , & veru praenotato improbatione 
dignum judicari qveat ; Nifi ilittd fit foptaHTs, 
qvod Script >rcs Sacri omnes ex hpc Gatatoga 
cxefie jufti fint , & qvi ex aliis in eo enume* 
rati,breviter nimis & {triftira fint delineati Qyod 
tamen in Ariftotelis-defcriptione fecus eft, qvas 
tam copiofe cV ubertim eft tradita , ut Auclor 
non unius Philoiophi , fed totius Fhilofophiai 
Peripateticse Hiftpriam literis mandare vplujflc 
"wderi qveat. 

XXXI. 

Carolii Amdii Syftema Literarium idqve Bifio-. 
rico-Pragmaticum , Lipjta & Roftochii 1 7 1.4. Noa 
defuit huic Viro affiduitas , quie in omnibus re- 
fcus , & cognitione Hiftorias cumprimis multum 
valet ; Qvippe XIII. integros annos in cqjligen- 
dis analectis conlumlit , qvibus in condendq 
hoc Sytiemafce ufus eft,^ Nec vohintas ei defuic, 

cjvi 



Literariam In Genere, In Quavto. 123 

qvi virtute animi atqve vita bonus , & ftudio 
inclarefcendi flagrans , ad futis seqve ac Le&o- 
ris partes pertinere intellexit , fi , qvos in in* 
fcriptione pollicitus cft , montes aureos in 
i£tpya<ri* exhibuiffet 5 Sed defuit facu!tas,h. e« 
Librorum apparatus , & virium naturae confen- 
fiis , & judicii confirmatus ufus, & fcientiarum 
illarum guftus , quje ad Hiftorici munus obeun- 
dum reqviruntur. Et nos qvidem jam olim, 
I h. e. eo ftatim anno Syftematis hujus fecrrones 
1 cres priores accurate lecliitavimus , qvo in ta- 
1 bernis librariis venum expofitse comparuerunt, 
Infcriptionis pollicitationibus alledti* Qvse,qvod 
maxin e in deliciis habebamus , promittebant ; 
Sed ubi fidem defertam , 6c ea non prseftita co- 
gnovimus quse ftipulata funt , paginas fere om- 
iies obeiis impievimus , &unicuiqve capiti 
ixUfm* adfcripfimus ftomachi noftriocindigna- 
tionisteftem. Qvas (ingulas Tepetere,cum inte- 
grum nobis non fit , fqmmatim exponemus 
- omnes. Scilicet , diciio non cafta , nec a4 
perfpicuitatis c< elegantise regulas fatis eft com- 
pofita, Difpolitio etiam a Syftematica collo- 
candi ratione usqve adeo diverfa, ut &Genealo- 
giam , & Heraldicam artem, 6c quce ad cancel- 
los Hiftoria» cjvihs fpe&ant, adHiftoriae litera- 
ri$ circulos admittat. Et totum Opus centa- 
nem dixeris ex variis Etlogis hinc iilinc accer- 
fitis contextum &; qvafi confutum, Hiftoriam 
Pragmaticam fpbndet in titulo Au&or, Jed dif- 
fentit rei exitus a fponfione mtrpitus. Dum lo- 
co Hiftorice Ljc. producit Sceleton Hjftoricurri 
came , fangvine , vita , cc fpiriru deftitutum, 

vel 



H4 Cxp«//. DeScriptor,Spectant.AdHist, 
vel Le&orem remittit ad Hiftoricos unde Hifto- 
pa repetenda fit , recentiores tamen ut pluri- j 
murn , eosqve, vel non accurate in(pe&os,velj 
plane nonvifos, vel in Rcpublica literaria non: 
|ta probatos , ut non alii nominari potuerint, 
qy\ majorem exiftimationem & auctoritatem 
habeant. Qyid qvod integras Diflertatipnes ab 
aliis elucujbratas , hifce fuis uiatribis inferit, ut 
molem habere videantur ( p. ? % 9Q. n; . ) Un* 
de mirandum noneft, Au&cri plaufurn, & Biblio- 
polae fperatum lucrum 9 dcf uifle. Et univei fam 
hanc meflem in herba fuppreflam, ac locoXIII. 
Se^ionum r tres tantummpdo in lucem prodiifle, 

XXXII, 

Joh* Georgii Schielen Bibliotheea Enucleata fett. 
Jbrtifodina ArtiumiS Scientiarum omnium &c. Ul« 
«na? 1^79». 

Cantator laudh Schielius ipfe fw, 
Qvi , non me fugit , (cribit in ; praefatione, 
«tiultos coqfcriplifle Tocos communes, neminem 
tamen feio., qvi per univcrfas artes,, 6c omniun\ 
ftudioFtim genera , eademqve plane methodo, 
«jvaego ufus fatn, tot locos, tot lemmata , 
tot apographa , tot elenchos c* pericopas 
inftituerit , qyot in hpcOpere meo, occurrunt. 
Et paulo ante : Ad difcendum nihil tantopere 
refert, qyam fele&um librorum habere, & 
optifflos qyosqye feqyi , qvod , ni totus fal- 
Jor , afleqyetur ijle ," qyt Bibliothecam feu Ar- 
tifodinam hanc adierjt ; Ad docendum item plu- 
ifimum confert , qy^dcunqve enim thema pro> 

ponK 



Literariam In Genere. InQvarto. n f 



ponitur amp lificandum, matcria fufficientislem- 
mata , apographa , elenchos , pericopas, Ad- 
du&is Au&orum optimorum teftimoniis , libris, 
capitibus , foiiis., paragraphis , numeris prb re 
nata rcpeHet. Hattenus Au&or* Sed nervi cV: 
artus fapientise funt non temere credere, &c 
prudentifc fignum eft s re prius ex omni parte 
comperta & explorata judicare* Age igitur ea 
tantummodo adobrufamexigemus, qvae inOpe- 
ris ingreiTu occurrunt , & de litera A congefU 
ibidem leguntur, ut ex primo ftatimlapide Co- 
loflum seftimare queas. Sic autem Au&orp. U 

( 1 ) De muhiptici liteta Afigni/tcaiione^ufe omnet 
fere traSiant Lexici y PetruS Gromorfus^ 
«&c. Sed nos fcimus cum imperitiffi- 
mls (a) qvid hoc fit: OmnesLsxici; Cum 
ex legibus Gramtnaticis dicendum po- 
tius, omnia Lexica. (b) QviS ille Lexi- 
cus PetrusGromorfus? fc) $i qvis eft, 
qVare ejus liber , caput, foiium * para- 
graphus hon indicatus,qVod inprarfatio* 
ne promifTum ? (d) Qva auftoritate 
vo# Lexici five generis mafculini fit, 
five neutrius fe tueriqveat, cumnecia 
Grsecoqvodam auftore claffico compa* 
teat,necinLatino, 

(2) A^eft abfolutionis nota ut docet Alexandet ab 

Alexandro L. }. C. $*. Sed JRefp. Ale- 
xander 1. c. Docet non «folummodo e& 
fc abfolutionis notam , fed & *. 
(l) 4 fapius ingerunt Dores. Calius Rhodlgfr 
ms L t 15, C, 1. A. L t Refp, Si hoc ad 

Arti- 



Xl6 Cofjl. Dfi SCRIPTOR.SPECTAKT, Al>Hist. 



Artifodinam fpe&at , qvare hoc nor 
adjecitAu&or? Doresr^ a. fsepius mu, 
tare in *. J. v. 

(4) Msfot A. Odyffeamfcripfit Tryphiodorus\Svi- 
das. Refp Svidas teftatur Tryphiodo- 

•» rum fcripfifle OdylTeam Mtiteiy^ u^ilatw 
h.e. Odyffeam ejusmodi in cujus libro 

{>rimo nullum eflet «*,, in fecundo nul^ 
um , Sc fic in cieteris. 

( j) De mculta fcribendi ratione fufe traEiat Chri- 
ftian Daum^ de caufis amiffarum LL. ra* 
dicum p. i;2. ibiqve piures allegati.. 
Refp. (a) Occulta fcribendi ratio qvid 
habet commercii cum literaA? (b)) 
Chriftianus Daumius L c. non agit , de 
occulta fcribendi ratione , fed de hac 
phrafi , per notas fcribere , an latina fi£ 
iila&aucWitatisprobata:? (c) Unicus 
tantum ibidem Cryptographia: Auttor 
eft allegatus Guftavus Selenus, non 
plures, 

(6) Denotisliterarum egregie&fubtiliter traSiat 
Dn. Dittherur inMantiffa Libr, 1. Appara- 
ius Phiklogici. Refp, (a) Qyis hoc qvat- 
rat fub litera A ? (b) QviTc. de notis 
literarum dicitur tra&afTe non eft J. M. 
Dillherus * fed Juftus Lipfius, cujus hanc 
deliterarum notisDiatribenDillherus ex 
fitu, tenebrisqve erutam Apparatui Phn 
lologico velut appendiculam adjecit.(c) 
Non agitur in hac Mantifta de notis li- 
terarum , fed de notis Romanorum 

qvi- 



Literariam In GenerE. In Qyano. 117 

qvibus brevitatis caufa uti folebant ia 
negotiis publicis privatisqve v. g COS. 
pro Conful. COSS pro Conlules &c. 

Toties defecit Cantherius in porta. Qvoties 
«juaefodeficietinvia ? 

xxxra. 

Martini Hanckii Monumenia pte defunEti* 
olimereEla, Uratislavi» & Lipfiae 1718. Optat 
Dan, Georg. Morhofius in Comment de difci- 
plina argutiarum Se&JIl C.IV* p. 134, ut qvis 
infcriptiones , qvales fparfim in Viros illuftres 
confectas funt, uno volumine colligat, Laudafe 
etiam Laurentii Le Brun infcriptiones funebres 
coacervatas ineloqventia ejusPoStica. EtChri- 
ftiani Weifii ejusdem commatis Opufculum» 
cum qvibusdam argutiarum praeceptis. Nec 
dubitamus hazc etiam Hanckii monumenta lau. 
dafle , fi ufurpare oculis eadem contigifTet. 
Nam licet voces , phrafesqve non probatas in- 
terdum admixras habeant Limitesqve lapidis 
vel marmoris egrediantur ut plurimum \ inte- 
grasque vitarum Hiftorias , & varias multorum 
annorum circumftantias comprehendant; Qvod 
cum infcriptionum antiqvarum indole non om- 
nino confpirat; Pleraqve tamen prseclara funt. 
Et primum in iis iocum occupat monumentum 
Andreae Acoluthi , qvod extat p, 2 ; f . feq. fn 
qvo de mcritis literariis inftruk Le&orcm po- 
tiflimum , qvas in aliis infcriptionibus oratione 
vix attingit , in liberis eruditorum receniendis 

ma* 



12 & G^.lL De ScRirTOlUSPECtANt.ADHiSt. 



magis fedulus , qvam libris eotum edendis ve 
editis. De qvibus in Acoluthi infcriptione lai 
pidaria hscc habet p. 2*7. f£q. Ad majored} 
linguarum Orientalium culturam praecipua Cort : 
vertebat curarum momenta ( Acoluthus ) fm 
gulari adeptus fato publicatum ArmeniCo fer 
mone divinumCodicenMnnotationibus illuftra^ 
turus totum , Anno M DCLXXXIl PrimusAn 
menicorum chara&erum in magna Germani;| 
fpecimen Obadiam edebat Prophetam. Poffc 
biennium amaras ob zeiotypiarrt fbeminis Judal 
ds aqvas , amplo declaratas Commentario cu 
riofis vetuftatum fcrutatoribus reddebat dulces. 
ObtinebatConfcriptumArabico fermone primoi 
genio Alcoranum , interpretatione tum Perficaij 
tumetiamTurcica explicatum/untcum hocReli il 
gionis Muhamcdicse propugnaculum , inanibui 
principiorum fubnixum fundamentis opere La^ 
tino , in Germanieum deinceps mutando \ di{[| 
folvendum , oppugnandum, deftruendum peM 
petuo aggrediebatur propofito. Conf. Catalo 1 
gum noftrum Bibl, Theol* Syftematico - Criti- 
cum p, 957* 

XXXIV. 

tiifpani* Mtiotheca Tomis UL diflinSid 
Francofurti 1 60 &. Scriptum rarum & utilifii- 
mum ex B* G. Struvii judicio in Introdu£k \t\ 
noticiam rei literarise C.VIL §.20. p. 542. Ctfc 
jus Au&or in pr^fationis fubfcriptione dicitur 
A.$iPengrinus v hOC eft, Andreai Schottus, Adfci 
werpienfis Sdcictatis Jefu Theologus $ qvi ir; 

Hifp«! 



Literariam In Genere. lnQyario* 119 



% 



Hifpania per qvindecim integros annos docendi 
caufa Peregrinatus fub Peregrini vocabulo voluifc 
tielitefcere, Qyodluculenter docet Nicolaus 
Antonius in Prsefatione Bibliothecas Hifpanicae 
| veteris §. 9, p.30. Ubi de Scriptore cVScripto 
fo ea commemorat: Ut, fl Le&ori hanc met 
bm fuppeditemus , noftro fpicilegio facile ca» 
rere qveat. Vidit hunc defe£tum(EceeJ ver- 
ba Antonii 1. c. fcilicet : Viros Hifpanise do&ri- 
na illuftres , nondum ita defcriptos , ut votis 
eriiditorum ex afie fatisfadtum videri qveat. ) 
Vidit eundem AndreasSchottus Antwerpienfis» 
Vir praeftantis akero feculo eruditionis , dum 
apud nos peregrinaretur , doluitqve noftram vi- 
cem, & ne ultra ignoraremus , qvos literarum 
omnium Profeffores & Magiftros procreaverit 
omni temporc Hif^ania , & ob lucubfationes 
in publicum editas pofteritati famseque tradide. 
rit , fubduc~to proprio , aftbmtoqve Andrea Pe~ 
regrini nomine , foras emifit Bibliothecam primut 
Hifpania , lotnis , dicis caufa , tribus , Francc- 
furti , apud Claudium Marnlum & hseredes 
Joh. AubriiMDCVUL Etpaulopoft§.\o.p t %U 
Haec Bibliotheca eomodo concepta eft,ut, qvam- 
vis ab tali , hoc eft , ab eruditiflimo fummae- 
que induftrise Viro , emanans , elegantiqve fti* ■, 
lo dufta, vix poflit aut fuiprasftare ufurn prorl* 
cere cupientibus, aut literarios nobilifHmas gen- 
tis pro ejus dignitate perfe&os , & abfoiutos 
dare aliis faftos, Ex tribus enim Tomis feudi- 
vifionibus primus ad nos non pertinet , qvi de 
Hifpania; religione , Academiis , Bibliothecis, 
Epifcopis, Conciliis, Regibus tra&at, Scripto- 
I res 



130 Cap.IL De Sciuptor. Spectant. AdHist . 



res enim tantum Bibliotheca perfeqvitur. Se- 

cundo Nomenclator , feu elogia continentui 

Scriptorum Veterum , recentiorumqve , juxfc 

profeflionum decem clafTes, fcilicet primam aw 

tiqvorum five profanorum , reJiqvas recentio- 

rum , nempe fecundam Dominicanorum fodaJium 

im/awFranfcifcanorum, quartam Carmelitarum 

quintam Auguftinianorum , fextam Jefuitarum, 

Jeptimam JCtorum , oEiavam MedicorUm , ?io- 

nam Poetarum , & fceminarum eruditarum, de- 

cimam & ultimam Hiftoricorum. De cceteris 

religiofis ordinibus altum filentium , qvi fum< 

mos etiam do£trina Viros Hifpanise pepererunt, 

At nec ex afTumtis omnes laudantur , fed po- 

tiores tantum , fa&a qvidem de Libris aliqva 

mentione, fed ea nec integra, nec annotatione 

loci , temporisque editionis , qvod fic ifto ini 

genere neceffarium eft, diftin&a, Seqviturhu- 

jus fecundiTomi appendix, qvas judiciumdele- 

gitimis Hifpanise Hiftoricis continet , hoc efty 

de Berofi & fimilium editis ab Annio Viterbien- 

fi, Operibus Johannis Goropii Becani, ex libro) 

Antwerpienfium criginum qvarto fragmentum* . 

Gafpatisqve fcarrerii de his cenfuram , ex Lu- 

fitano idiomate in Latinum ab eodem Schotto) 

translatam. Qvae hic inferta cum ad HifpanaK 

^ibliothecae argumentum vix pertineant , ideo 

AucTior voluit, qvafi appendicem ad Hiftorico* 

rum claftem , qvod veritus fuerit, ne alias com*i 

moditate feorfim ea edendi deficeretur* Anne-, 

&itur tertius Tomus continens & ipfe elogiai 

Theologorum , JCtorum , Medicorum ac Phi-j 

lologorum , qvinqve diftin&a claffibus , fecun- 

dum , 



LlTERAKJAM In GeNERE. Itl QtiartO. J^t 



dum totidemHifpanJe gentis divifiones^ Baticse, 
Lufitanas , Caftellanae , Celtiberse , tandemqve 
i Valentinfc; Longiora qvidem prioribus eiogiis, 
& in qvfbus aliqva fic pras cseteris, vel majoris 
famse Virorum turgent b ut expreffiffe illa,non 
tam judickim jeqvum* qvam obnoxium videatur. 
-Poft hJCC ltinerariwn feqvitur Didaci Lope&ii Stu- 
nka, ab oppido Complutenfi usqve ad Urbem 
JRomam, qvod prsefentis Qperis extranea pror- 
j fus appendix eft , qvantumvis difertum ac bo- 
[nsg frugis p^enum* H&c idea eft Sehottanas 
|Bibliothecs, qvam nihiiominus ea rton taritum 
Iaude nos dignamur , quae printo debetur rei 
Audtori , fed ifla infuper , qvod eleganr,er ad- 
rnodum erudite ac certe , de his pr&fertim, 
qvibus aetas fua florebat , Viris monere ac de- 
rnereri pofteritatem voluit. HaBekus Antonius, 
Cujus judicio nihtl adjicimus, qvia fas rion ei% 
caulam inftaurare iterum •*, de qVa jam eft ab 
Areopagitis prontiriciatumu Adde fis vitam 
Ahdreas Schotd ■••, qvse extat in Bibliotheca Hi- 
fpanica Ntcolai AntOnii Parte IV. p. ? s.7* & 
copiofius in Valerii Avdtex Defielii Bibh Bel^ 
; gicap, Sh Teq. 

XXXV, 

Valerii Andrea Defik <j)Cti Bibliolhka $%'- 

. gka. Pmmijfa eji lopograpBka Belgii totius defiriptiOj 

Lovanii 164;« Bdfciius,locus natalisValerii, 

eft pagus in Brabantia Belgii Hifpanici Provin* 

I cia , quiE ab antiquis Texandria vel Taxandria 

dicta eft , tefte Nicolao Aritonio, in prsefatione 

- li Bi- 



131 CtpJL DeScriptor.Spectant.AbHist, 



BHothecae Hifpanse §, 9. p. 5 o. Atque hin 

liqvet qvam ob caufam Au&or inCatalogoO* 

rorum Hifpaniae Scriptorum Taxandrum feme; 

& in hac Bibliotheca Deffelium appellare volue 

rit , Andreae Schotti inftitutione & difciplin 

ufus,cui per integrum triennium a manibus fui 

& a ftudiis,(Praefat* hujus Bibl. p. 4. ) & a qv 

ad Bibliothecam hanc fcribendam procul dubi 

fuit excitatus. Quae Anno i62$»,prima vic 

vulgata, aFranfcifco Scrrwertio, qvinqvenni 

poft , h. e. A. C. i6i$. Atherias Belgicaf 

five Nomenclatorem inferioris Germanias Scrf 

ptorum , Lovanii in 8vo vulgante , magna e: 

parte eft compilata , prout diferte fcribit Au 

cror.p. 244. qvi A. C. »643. Elenchum fuun, 

denuo in Jucem prodire juflit , parte tertia au: 

c"tiorem , fi fpe&es materiam, & forma extern 

a priore editione itadiffidentem, ut qua» in o&a; 

vo , qvod ajunt , complicuerat folia , nunc iii 

qvarto ea componat. Nec seqvalem habet Au. 

£tor in hoc argumento , nedum fuperiorenr, 

qvi Scriptorum Belgicorum vitas , & fcript 

*k$otcl ScuviK$orct y elogia etiam interdum ltfl 

commemorat, ut prseferri omnibus ahis merea, 

tur, qvi eandem incudem tundere fuftinuerunt: 

& majorem adhuc laudem confecutus efTet , 1 

vacare culpa, qvam coinqvinare fe eadem ma^ 

luiffet. Qvis enim hoc non atro carbone no ; 

tandum cenfeat ? ( r .") Qypd Au&or omnes eo 

ex hoc Catalogd exeffe jufferit , qvi Ecclefe) 

Pontihcise non fueruntaddicti, v. g. Gisbertun 

Voetium, &ahos qvam plurimos eruditione d 

liberalixio&rina poiitiflimos , fed aqva luftrai 

nci 



LlTERARIAM In GeNERE. ln QuaYtO. 133 



non confperfos. (2.) Qvod , fi qva forte ad- 
miferit nomina , albo Ecclefiae Romanae non 
in(cripta,ea fubinde fuggillanda exiftimarit, qva- 
lia funt v. g Ancireze Gerh. Hyperii p. 49. Da- 
nielis Heiniii p» 170.EmanuelisMeteranip.202. 
&c ( ; Quod, p. f 9 ; . Jodoci a t)udinck Bi- 
bliothecariographiam, & Palatium Apollinis & PaUa- 
dis , Coloniae 1643. m 8v° prodMfie fcribir, 
qva: nunqvam Iucem adfpexerunt, Et fi qva 
fimt alia hujus commatis menda. Andrea* fa- 
ne Schotti BibUothecam Hifpanicam filentio 
praeterit , qvam ipfe fortaffis manu ftia defcri- 
pfit , cum Polyhiftori huic ab Epiftolis fuerife 
eo tempore, Nec Hugonis Grotii Annales Bel- 
gicos , & anntotationes in V. 8c N. T. fermo- 
ne tangit , ovem in plerisqve fidei Articulis 
Romanse Ecclefias deditum ruifTe fcribit p. $ 9^ 
CarolusM. & Fginardus Scriptoribus Belgicis 
ab eo adnumerantur p, 124, & 196. Et Ges- 
ardi Joh. Voffii fcriptis p. ,17 f# vix decima pars 
adducitur. Cornelii autem Janfenii vita & a&a 
literaria p. 149. feq. ita defcribuntur , ut apud 
Anti-Janieniftas in fufpicionem venerit, parum 
re&as fidei. 

XXXVI. 

Mufai Joviani Imagines artifice manuadvi- 

num exorejfa , # Theobaldi Mulleri Marfurgenfis 

Mufis iUuftraUy Bafileas 1777. Qyse in hoc 

Vtekimine continentur imagines Virorum belli- 

: ' & ' illuftrium, eaedem (untcum ns, qvae 

Mufeo Pauli Jovii Bafiileae in L 

1. 5 ffOt 



$34 G^.H. De Scriptor. Spectant. Ad Hist. 



prodierunt & C. I Num.XX. a nobis defcript 
funt 6Y dijudicatae ; Ubi Scriptores Hiftorice 1 j i 
teraria^ qvi in fblio excufi, proftant in Biblio 
theca noftra , delineavimus. Ar&atce tame 
funfc aliqvantuium & adftrictiore formaexpre . 
fe., ut voluminis qvantitati refponderent E!c 
gia autem utriusque orationis, (oIutaE &ligat ; 
a Paulo Jovio im3ginibus adjecTa , in hac ec 
tione omifia font. Et in eorum locum a Thec 
baldo qvodam Mullero M^rpurgenfi Epigramra; 
ta furrogata, qvas nec arguta brevitate fe con 
mendant, nec lepore, & melUta dulcedine. Ao , 
cefferunt ad hoc noftrum volumen. Regum pr:* 
irjorum Romanorum effigies a Romulo usqv 
adTargviniumSuperbum, una cum Reginarur.. 
imaginibus , erudita manu artificis per elegan 
$er asri incifis, 

XXXVlh 

Joh 4 Andrea Qyenfiedtii Dialogus. de Patrii 
tflujlrium dotlrina & Scnptis Virorum , qua ab itiii 
tio mundi claruertmt usqve adAnnum reparataGra 
Ma 16.00, Wittenbergae 1691, Primus,el : 
Audor,qviHi(loriam literariam methodo Geo 
graphica tradere aggr@flus eft. Conatu fan 
pereximio. Sed cui vires non omnino refpon^ 
derunt. Ire enim per orbem univerfum& digti 
to extento indicare , qvi ex qvavis regione, di 
tione, tra&u , urbe, pago &c. prodierint Vh* 
docti , non eft cujusvk , fed ejus tantum , qV 
otio. abundat , & literis , & librorum fel 
& multitudine* Judici^ etiam fubtilit?* 



Literariam In Genere. InQyano. 13? 



ijtura tradita, & difciplinaj beneficio , multoqve 
' ufu corfirmata. Qya; cum non fuerint omnia 
in Qyenftedtio, intra juventutis annos verfante 
adhuc , mirandum non eft, eundem non omne 
tulifie pun&um , in hoc novo Syftemate, & in 
1 defcribenda Virorum do&orum Hiftoria, Chro- 
nologia , Geographia toties a fcopo aberrafle. 
Licet enim neqvaqvam in ea fimus hxrefi cum 
Philippo Labbseo , qvi primnm in Bibliotheca 
Bibliothecarum p. 214. Qyenftedtium ex 
^hilippo Cluverio , ad verbum iaepiflime emen- 
dicatas defcriptiones furripuifle , & in San&os 
Pontifices , Virosqve eruditione & pietate in- 
ter Catholicos prseftantes efFufe debachatum fcri- 
bit ; Tum etiam in elogio Galeni Chronologi- 
co apud J. AJrabriciium in Bibliotheca Gf ♦ L, IV, 
C. XVII. §. 19. p. 5" 24. conclamat : Ex vilibus 
plerumqve recentiorum pannis hunc Librum 
cfie confarcinatum , creberrimisque parachro- 
nismis & hallucinationibus infe£tum ; Hoc ta- 
men inficiari omnino non poflumus , qvod Jo- 
hannes Mollerus in praefat. ad T. Bartholinum 
de fcriptis Danorum §. f. p. r 6. retert 3., Eun* 
dem hunc noftrum VII. tantummodo Cimbros, 
VI. ®anos , totidemque S.vecos borealibus ac- 
cenfuifle , ac circa hos ipfos aliqvoties impe- 
^ifle. Seci nihil omnino inventum fimul & per- - 
iectum eft. Et fi qvis manum admovere huic 
Operi , & emendare idipfurn ac locupletare ve- 
lit , qvod in tanta Scriptorum Hift. literariae 
copia facile fieri poflet, nulli dubitamus, habi- 
turos nosSyftema Hift. Lit, Geographicum prse- 
flantifltmum , utiliflimum , fvaviffimum, 

I 4 XXXVllL 



w 
iy& CapJI< Pe Scriptor, Spectaht. Ad Hist. | 

xxxvin. 

Davidir Czwittingeri Hungaria literata, Acct v.. 
dit Bibliotheca Scriptomm qyi exiant de rebus Hun- 
garicir, Francf. & Lipfiae 1711. Primus &unicu: 
Fortaflis eft Czwittingerus ■•, qvi Hungaros eru 
ditionis laude confpicuos defcribendos fufce- 
"pit. Et iniqvus lit , qvi hoc non agnofcat ; 
Dummodo fortuna nihil impedimenti objecifie; 
liifce conatibus. Di£tio emm inculta eft , & 
aliqyid Hungaricae infvavitatis habet. Structu- | 
ra literarum collocationem in Alphabeto feqvi- 
tur , qvae eo longius recedit ab arte , qvo pro- j 
pius accedit ad cafum, Scriptores plures omifti I 
nec pauci in hunc Cataiogum conje&i , qvjl 
imica tantummodo differtatiuncula inclarue- 1 
runt. Reliqvi ex Gvilielmo Cave , Philippc ; 
Alegambe , Jac. Aug. Thuano , vel potius e*ij 
Gerhardi de Stdcken Thuano Enucleato& aliis ; 
decerpti , vel fi mavis defcripti ; Ad verbmr 
fane aliunde defumti funt. Nec tamennulliu: 
momenti efle exiftimamus , qvx. hac illac in- 
ferta funt de Hungarorum inventis p a 53. 92:] 
Libris rarioribus p. ^ 2. MSCtis, Append. 49 1 , 
jdappjs Geographicis Append. p. I \ , Scriptoribu. 
ierum Hungaricarum l.c. Cantionihm P. *8t %J 
Verfiomkus SS, p, \$6. &c. 

XXXIX 

Gerardi vm StScken^ Ihuanus Enudeatus 
Y.Vwm ? diftri&utus, Helmitadi i4$6. Esqviny 



LiterariamIn Genere. InQyarto. 137 

qve Thuani hujus Enucleati partibus , fola 
qvidemTecunda fpeftat ad hoc inftitutum no- 
ftrum , qva Virorum eruditione & artibus il-» 
luitrium continentur erfigies ; Sed & ba&c prae 
reliqvis digna eft, qvae in finu foveatur, & di- 
gitis attentis ftudiofe diligenterqve „evolvatur. 
Genus dicendi, eft nativum, grave, inaffe£ta- 
tum & uniforme , fed habens tamen aliqvid 
aufteritatis & caliginis & fingularitatis , ob pa- 
renthefium multitudinem , & vocum qvarun- 
damnimis crebramrepetitionem,£ujus generis 
eft rari vocabulum, qvod inftar hederae parieta- 
ria? omnes fere paginas pererrat , v. g. p. .126. 
Jacobus Cujacius rarum Galliae ornamentum. 
Et 1. c. Cujacio rara felicitate contigit , ut &c. 
p. 127. JacobusFajusSpeiTceus praeter raramtd^ 
cundiam&c. p. 128. Jacobus Grevinus. ingenio 
& rara eruditione pratftans. Qyi cum rndu- 
ftriam in pueritia in poetica feliciftime exer- 
cuhTet , qvod Gelodacrys, & alia edita cum rarit 
illius xvi Poetis comparanda & acternum vi- 
£tura ad pofteritatem teftantur &c. p. 129. Ja- 
eobus Monugtus,Vir raris ingenii dotibus aDeo 
cumulatus, p. 13 r. Jacobus Sturmius Vir obra- 
ram eruditionem & rerum agendarum peritiam 
infignis. Et fic in reliqvis. Ordo Virorum 
do&orum, qvo ufus eftStockenius in hac Syl- 
loge, eft Alphabeticus. Thuanus autem fllum 
fecutus eft Chronologicum, Hic enim Hifto- 
riam fui temporis ab A. C. 1^45*. ufqve ad A. C. 
i6o 7 .LibrisCXXXVIII. defcribendam exorfus 
Hiftoriam literariam neqvaqvam putavit efle 
liegligendam. Atqve liinc cum Vins dignita- 
I 1 ifc 



j:§ Capjl. DeScriptor.Spe'ctant.Ai>Histv 

te , & natalium fplendore & rebus geftis llla- 
ftribus, & eos praeclaro connubio conjunxit, qvi 
Artibus & fcientiis , prae reliqyis excelluerunt*. 
Atqve id fine difcrimine religionis , dignitatis, 
gentis &c. Ne£ non fine omni partkim ftudio, 
fi paucos exceperis , & in iis Barnabam Briffo- 
nium, Virum incomparabilem,cujuslucl:uofafa- 
ta ita defcribit po.37. ut facile eum eidem oc- 
cuke infenfLim fuifTe appareat. In reliqvis fim- 
plicem plerumqve & apertam veritatem feqvi^- 
tur , & pari candore laudandos laudat , ac vi- 
tuperandps vituperat. Qvod eo majore 7raj>^ 
trlft, prseftare poterat , qvo magis explora.ta ei 
erat Virorum doclorum fui temporis notitia, 
tum ex confvetudine & ufu , tum ex fama veri 
nuncia, &monumentis publicis haufta. Sic p» 
36. Augerium Gisknium Busbeqvium laudat , ab 
eruditione, rerum agendarum peritia, candore 
Scprobitate, & ex ekgantiflimis ejus Epiftolis 
qvamplurima fe in Annales £uos transfcripfuTe 
ingenue profitetur. p. ng v ex Huberti Folieta 
monumentis. non pauca fe Operi fui infemiiTe* 
ac plerumqve verba ipfa retinuifle fcribit, cura 
meliora dare non potuerit. Ex, Joh. Baptiftz 
Badriani Commentariis , de rebus ab A. C 
155 6. in Italia geftis plura fe fumfifTe qvam ex 
qvovis. alio p. 144. fignificat. Ad plerorurii- 
qve etiam , qvi ea tempeftate animo excelle- 
foant in republica literaria % amicitiam.fponte 
iua & induclione qvadam animi accedebat, & 
nonnullos ex iis , ar&iiTimae familiaritatis vin- 
culis fibi adftringebat , in qvibus Jofepbus Ju- 
$hs $ K caligey , qyem inter literatos ful aevi , §t 



LlTERARlAM In ClENERfi. l?l QuaYtO. JJ^ 



in reliterariaprincipem fine controverfialocum 
obtinere, & vere eruditorum effe Phacbum fcri- 
bit p. 1 9 r. Marci etiam Ant&nii Muxeti familia- 
ritate ufam , & ejas judicium de Viris do£tis, 
qvi tam Romae erant diligenter exqvifiviiTe, p. 
20?. commemorat. Atqve hinc tanta Thuani 
Polyhiiloria. Et taiitus reram notatu digniffi- 
marum in hoc nucleo cumulus. Qyarum levi- 
dcnfe tantummodo dabimus fpecimen. Scilicet 
Joh. Georgius Triilinus Primus in Italia genu.s. 
carminis foluti ufurpavitfeliciter. Cum atem- 
poribus Fr. Petrachac, Itali rythmis uterentur, 
& Poefin ad Ariftotelicam normam exegit, lu- 
culento de ea ad interpretationem, tam a mul- 
tis triti , qvam a paucis intellecli Operis fcri- 
pto edito. Multa fcripfit & inprimis Italiam l\- 
beratam, novoetiam literarum genexe a fe inven- 
tarum ufus , non pari felicitate (paucos cjvippe 
nattus fe&atores) cum in verfibus folutis plu- 
rcs , eosqve Viros maximos habuerit , & in iis. 
Ludovicum Alamanium , & Torqyatum TaC- 
fum, qvi Hierofolymam fuam , eo carminis ge- 
nere fcriptam ^maluiile fatis teftatus efl , cum 
ultimum Opus , qvod divinam Hebdomada in- 
digetavit , his verfibus fcripfit. Ptimus item 
inter Italos Corncedias, & Tragoedias dedit, & 
Sophonisba ejus magno in pretio habetur, &c. p* 
161. ^EmarusRanconetuspn>»«j-, veros Romani 
Juris fontes aperuit , & humaniores literas ex 
utriufqve lingva* Scriptoribus illufbavit , tum 
omnis Philofophiae & Mathematicarum artium 
arcana percalluit , ac deniqve abfolutam om- 
rnura, rerum cognitionern acri judicio adhibito 

per- 



140 Cap.II. De Scrfptor. Sfectant.AdHist. ' 

percepit , p, f. Georgius Purbachius pnmu. 

aftrorum fcientiam poft prifca Seciila. in Ger> 

mania, atqve adeo Chriftiano orbe, renovavitj 

Marcus Antonius Flammius , Foro - CQrnelii; 

npbili Gallise togatae oppido natus , Divinanr 

Davidicorum Pfalmorum Majeftatem primus in- 

terfuos cum aliqva laude latinis vembus ex-; 

preflit, p. ao. ! . Andreas Alciatus primus purio- 

ris literaturae & antiqvitatis cognitionem ad ju-. 

ris fcientiam attulit , p. n. Marcus Hierony- 

mus Vida primus inter Italos poft Jacobum San- 

nazarium poeticam ad res Sacras transtulit , & 

veriibus elegantiflimis & puriffimk provinciam 

fuam (Cremonam) excoluit p. 204. Nicolaus 

Gruchius Rotomagenfis/>n'/»w/ Ariftotelem Gra> 

ce interpretatus eft , p. 21 f. Ferdinandus.No-l 

nius , primus lingvas Graecae ufum , qva omnis 

fere eruditio continetur in Hifpaniam intulit, 

p. 6 2 . Fulvius Urfinus patria Romanus , Vii 

Graece latineqve do&iflimus , ac purioris an- 

tiqvitatis indagator diligentilfimus , complura 

Veterum utriufqve Lingvac Scriptorum monu- 

menta mtprimtis edidit, aut edita deditmelio- > 

ra , p. 84. Orontius Fineus primus, fecundiim 

JacobumFabrumStapulenfem, (qvifcientiarum 

orbem in Gallia , a multis Seculis ineognitum 

aut intermortuum excitavitr, fed principia fola 

tradere contentus , cum ; ad majora pergeret 

tantum fontes indieavit. ) Lutetise Parifiorum 

magna freqventia Matliematicas fcientias sl 

Franfcifco L praemiis inyitatus docuit, & Scri- : 

ptis pro tempore erudi J £J#misilluftravit,p.220, ; 

Hecjve haec funttantu^jodo,.qvaeThuanusd(j 



Literariam In Genere. lnQyarto. 141 

Viris Eruditis £ax Fempeftatis retulit ; Sunt & 
alia compliKa "notatu digna , & lineola rubra 
fubducenda. V. g. p. 8 •♦ Franfcifci Vietae Scri- 
pta funt rara neqve tamen pauca , qvod eafuo 
fumtu cudenda curarit, & exemplaria penesfe 
retinuerit , qvx amicis , homo longe ab ava- 
ritia pofitus , & harumrerum peritis liberaliter 
diftribuerit, P. 19 1, Julius Caefar Scaliger a- 
cerbius contra Erafmum ( fortaffe juftam ob 
caufam , fed qvae tamen tales Viros inter fe 
committere non decuit) inve&useftnonfolum 
ea oratione , qvae per omnium manus volitat, 
fed altera, qvx rarius reperitur, qvafeprioris 
Au&orem profitetur , non minore acerbitate 
fcriptap.2 5"r. Petrus Viftorius Thuanum ad 
Sanlaurentianam Bibliothecam deduxit , & ei 
magnum volumen interpretum Graecorum in 
Ariftotelem etiam non editomm oftendit , qvi 
Oceanus infcriptus eft, & praeterea Virgilium ca- 
pitalibus litens exaratum, fubinde ingemifcens, 
qvod antiqva Medicea tanti nominis Bibliothe- 
ca per feditiones domefticasRomam, & inde ex- 
tra italiam ave&a erat p. 289. Johannes Un- 
gnadius cum incredibili propagandx religionis 
defiderio arderet , immenlis fumtibus Biblia 
Sacra & Theologorum aliqvot fcripta in lin- 
guam Turcicam & Croaticam converti , & ad 
gentes illarum linguarum peritas transferri cu- 
ravit , laudabili fane & digno qvod ad pofteri- 
tatem transmittatur pietatis exemplo , qvodqve 
Principes , & qvi majoribus opibus fubnixi 
funt , deinceps imitentur p. 166. Joh. Langus 
vel fideli Nicephori Ecclefiafticae Hiftoricae 

trans- 



j4* Oz/>J7 4 DeScriptor.Spectant. Ad FJist . 

translatione ad ppfteritatem commendandus^ 
qvam ex veteri pulcherrimoqve , ac tota Eu- : 
ropa unieo exeraplari Ferdihandi Ca^faris juilb 
fecit , qvod vix tandem ae diupoft, mea cura 
ac diligentia, ne periret, commodatum hic apud. 
nos fua lingua excudetur p. n. Andreas Du-| 
dithius tantus Tullianae eloqventise five admi- • 
rator five feciator fuit , ut totum Ciceronem 
ter manu jpropria defcripferit. p. 164. Joh. Cafai 
carmine rem infandam in juventute laudaffe 
dicitur p. 437. Petrus Cotonus Jefuita fpiritum, 
malighum in energumena qvadam multa inter- 
rogavit , & in iis hoc i Quis evidentijfimus SS.\ 
locus ad probandum purgatorium & invocationerft\ 
SahBbrum p. 47* Philippus 3.Rex HifpaniaeTo- [ 
mumXI. annalium Baronii x^ntwerpiae excufo- • 
riim prohibuit , & Romat excufa exemplaria in | 
terrisfuis,atqve adeo in utriusqve Siciliae regno 
venalia proponi vetuit, Atque hujus generis 
tot in hac commentatione Thuanaea oCcurrunt , 
loca \ ut teftium veritatis Catalogo inferi qveat. 
Auclor. Qui p. 20 g. benignius de Martino 
Luthero differit qvam de Leone X. Pohtifice 
Rorriano , ejusqve fatellitibus & confiliariis 8e 
adminiftris. Et iii univerfa hac Hifloriae litera - 1 
ria? parte ita verfatus eft, ut aliis exempli loco effe 
qveat, qvodfibi proponant ad imitahdum. Hoc j 
unico fortaffe non fatis funftus fuo munere* 
q[Vod fcripta eorum lloii recenfet, qvorum me- ) 
rita in rempublicaih literariam defcribit. Qyod 
qvare non fecerit p. 142. m defcriptione Joh^ 
Baptifte Camotii, prodit, fcilicet qvia noluit* 
tanta rerum multitudine & varietate Le£tori 

crea- 



Literariam In Genere^ InQyarto. 14$ 

creare faflidium. Et qvod eruditorum Pha> 
nicemDefideriumErasmum tacitus praetermiiit* 
qvod qvidem non temere , fed ftudio & certas 
ob cauias eundem fedffe arbitamur, 

Henningii Witte Diarium Biographicum in qvb 
'Scriptores Seculi poft C Af. XVII. pracipui juxta An- 
num diemqve cufusvis emortualem cbncife defcripti 
adducuntur, Gedani 1688. (*•) Ejusdem Dia- 
rii Tomus fecundus , Rigae 1691. Vir laboris nori 
minus patiens qvam literarum amans , qvi ce* 
lebriores Acadernias in Germania ,• Hollandia, 
Anglia, Svecia &'c. pervagatus , fexcenta ih iis 
collegit Prograrrimata , qiiibus , exeqvise eru- 
ditorum indicari, & confe&um ab iis vitae cur- 
riculum enarrari folet. Et hinc ejus memoria- 
rum Decades XI!. qvas in Catalogo Theologico 
p. 172. feq. eoirimemoravimus. Et poft eas 
noc Diarium Biographicum , cujus Toimus frimus 
A. C. i*88. Gedani , fecundus 169 1. Rigae ex- 1 
cufus efl , & fucceiTiiTet cmobus hifce tertius^ 
nifi Au&or A. C. 1 696. die 22, N Jan. morte ih- 
exfpe&ata fuiflet lublatus , & in medio curfii 
cjvafi interceptUs. Hoc ipfo enim & multurrt 
ja&ura tulitHiltorialiteraria, &fpes omriis vi- 
dendi partem ultimamhujusOperisproftrataerl: 
periitus , & extin£ra. Neque etiam hunc Co- 
iofmm prorfus potuiflet abfolvere Au&or, etiam- 
fi lucis ufura diuturnior eidem contigiiTet. Si- 
qvidem non eft uriius Viri tantam molem fufti- 
nere. Eo cum primis loco qvo a MufarumEu- 



144 Cap.lLDz Scriptor.Spectant.Ad Hist. 
ropaearLim aulis tam procul eft remotus , eoqve 
tempore qvo Ephemerides literariae vix eranl; 
inftitutae, & Hiftoria literaria jam aegre primo- 
ribus labris deguftari caepta. Nec aliunde de-; 
rivandae fnnt , quae hoc theatrum Biographi-, 
cum infeftant maculae. Qyas licet ita exagge- 
randas efle minime exiftimemus , ut , cumll 
non nemine , cujus M. Henricus Pippingius in 
praefat Memor. Theolopcarum P. XVII. men- 
tionem facit , affirmandum efle arbitremur , M 
fqlo Ttyno primo fupra 2000. ir&pojia.fiiiTet occurre<\ 
re ; Hoc tamen vix ac ne vix qyidem putamui - 
inficiandum ; Diarium hoc efle plenum rima- 
rum hac illac peffluens. Scriptores enim & 
Scripta , faepius in eo confufa. Annus & dies 
emor tualis perperam allatus. Natale folum, & 
ubi commode diuqve vixerunt eruditi, non fa- t 
tis circLimlpe&e indicatum. Monumenta etiariL 
viliiTima interdum enumerata , & optima prae- 1 
terita. Nec morbis hifce medela fa&a eft, in- 
dicibus expungendorum, emendandorum, ad- h 
dendorum &c. Tomo 2.adje£tis. Siqvidemin' 
illis ipfis quaedam funt adhuc expurganda. 
emendanda,& adjicienda.Et qvodlentae cupref 
fi more, modove in his viburnis eminet eftDif 
fertatio Tomo primo prarmifla , qva qvid emo- 
lumenti redundet in Rempublicam literariarr 
ex hocDiario demonftratur. 

XLI. 

Joachimi Maderi de Bibliothecis atqve Archivi. 
Virorurn CkriJJimorum UbeUi & eommentationes^cun 

prafa 



Literariam In Genere. Jn Qvarto. J4f 



prafatione de Scriptis & Bibliothecis Antediluvia- 
nis , Helmftadii 1666. Primus eft Maderus, qvi 
rem literariam antedilavianam peculiari Com- 
mentatione illuftrare aggreflus eft , qvod nos 
alibi ( in Hift. lit. Antediluv. Se£t. ? . p. 24 f . ) 
indicavimus. Primus etiam fortaflis , qvi Ana- 
lefta ejusmodi literaria , ad Hiftorias & anti- 
qvitates Bibliothecarum facientia , uno fafce 
comprehenfa in lucem prodire juflit. In qvi- 
bus eminet Jufti Lipfii de Bibliothecis Syntag- 
ma , qvod laudavimus in Idea Syfteinatis An- 
tiqvitatis literariae Parte ? . p. 14?. feq. & con- 
tra Dan. Georg. Morhoffii. caftigationes vindi- 
cavimus, laudatnm etiam deprehendimus ab 
Hermanno Conringio in Epiftola ad Boinebur- 
gium de Bibliotheca Augufta p. 16%. aliis. Re- 
liqva nontam integra Virorum eruditorumfunt 
volumina, qvam fragmenta tantummodoqvae- 
dam ex voluminibus integris decerpta. Et qvod 
"NumVI. p.^r.feq. extat, ex prxfatione Gram- 
maticae Graecse Michaelis Neandri petitum eft, 
qvam eam ob caufam non nominafle videtur 
Maderus , qvia puduit , Hiftoriae tam illuftris 
de Bibliothecis deperditis & noviter inftru&is 
Au&orem appellare Grammaticum, & fontera 
ejus Grammaticam.. 

xur. 

De BiUmhecis atqve Archivis PtfoYtim Clarif- 

fimorum libelli & Gommentationes , cum Prafatione 

de Scriftis & Bibliothecis Antediluvianis, Antehac 

tdidit Joach, Joh. Maderus , fecundam editionem 

K cura* 



14 6 jCapJI. De Scriptor .Spectant.Ad Hist. 

curavit jf. A. Schmidius D. Helmjiadii 170* M; 
deriana haec eft Sylloge , unica Epiftola Hern; 
Conringii adau&a , qvam A. C. 1 6 6 1 . ad Bo 
neburgium de Bibliotheca Gvelpherby tana pe ; 
fcripfit , fatis fpilTa quidem ; Sed fciteMartiali 

Non funt longa qvibus nihil eft, qvod d< 
mere poflis. 

Adeoqve nec longam dicere Epiftolam har : 
fas fuerit , licet ejus limites ita prorogarit Ai 
£tor, ut volumen integrum dederit le&oripr 
minus multis lineolis , & currente rota ex u| 
ceo fecerit amphoram. In qva rem qvidem ut 
liflimam efle fcribit , & omnium eruditorui 
votis exoptandam , extare Catalogum illuftr 
Bibliotheca: Gvelpherbytanae typis excufum, J 
librariorum ope publici juris facrum. Cum nti 
librorum copia, nec oeconomia ulli facile fit fl(| 
cunda ; Nec obftare principis vel voluntaten 
vel Catalogi non exiftentiam, &nondum elab< 
rati rationem , qvo minus adhuc in lucem afp< 
£himqve publicum prodierit. Sed folam eji , 
ingentem molem acmagnitudinem,cujus tan. 
fit vaftitas , ut vix duobus grandibus volum 
nibus , etiamfi literas adhibeas minutiores , 1 
typographo biennii ipatio qveat produci in hf 
cem. Adeoqve ejus editionem non facile e:> 
fpectandam. Addit Au&or in appendice 
3 yfi.narum fibi eiTe hoc opufculumexfcriptic 
ne tumultuariapariter & extemporanea. Qyd 
fi ita eft, eo magis inde patet ftupenda ejusP< 
lyhiftoria. Qvi VII. miracula Bibliothecse Ai 

gufl. 



LiterariamInGenere. InQyano. 147 

gufte defcribens, femetipfum docet effe Orbis 
eruditi miraculum. 

XLIII. 

De Bibliothecii nova accejjio coUe&ioni Made- 
riana adjunBa , a J. A. SchmidioD. Helmftadii 
170;. Egregium hoc eft ad colle&ionem Ma- 
derianam additamentum* Septem commenta- 
tionibus conftans , videlicet 

I. Richardi a Buri Philobiblio , five de confer- 
vatione librorum , qvod opufculum circa 
A.C. 1344. n - e - eo tempore abAu&oreeft 
fcriptum; 

Qyo non Mufarum fcopulos qvisqvam 

fuperarat, 
Nec dicli ftudiofus erat 

Sane nemo intelligebat qvid fit pure , bf- 
nate, & eleganter dicere ac fcribere. Di- 
ctio enimeft affe&ata, maculofa^ tufgida, 
Res partim alienae , partim longius & an- 
xius qvaefitce. Oeconomia rudis & indi- 
gefta. Interim in Anglia , Gallia & Ger- 
mania faepius excufum eft opufculum. In- 
curia & ignorantia librariof um fsede cor- 
ruptum. Et dignum cujus editiones cum 
CodiceMSCto conferantur,qyi eft in Biblio- 
theca noftra. Ex qvo omifta qvam pluri- 
ma pofmnt luppleri , fuperflua refecari^ 
mendofa tolli & dilui. Et non voces tan- 
tummodo bene multa? ac phrafes ^ fed in- 
tegrae periodi reftitui , & in Epilogo il- 
K z lud 



148 CapJl. DeScriptor.Spectant.AdHist. 



lud carmen Leoninum de re Bibliothecari; 
fuperaddi , qvod in flne noftri Codicis le 
gitur, & in exemplis editis omrubus prae- 
termuTum eft. 

II. Gabrielis Naudai Dijfertatione de inftruendi 
Bibliotheca. In qva de comparanda librorurr 
optimorum notitia , & Bibliotheca felecTts 
adornanda. (i,) Praecepta adferuntur per-; 
egregia , (2.) exempla locupletilTima, ($.} 
cautelae obfervatu digniftimae. Siqviderr 
Vir 7rQ*vpa,3-i<retToe fuit Naudaeus , in 
omni difciplinarum genere praeclare ver-j 
fatus, & inHiftoria civili pariter ac literaria 
nemini fecundus, Primus etiam qui huic 
argumento illuftrando manus injecit poft 
Jon. Baptiftam Cordonam , qvi tamen, 
obiter tantummodo hanc percurrit pe&i-j 
ne telam. 

III. Iheophili Spitzelii Differtatione de Bibliothe-\ 
cis Sacris Bibliothecarum iUuftrium arcanis de^ 
tetlis pramijfa. 

IV. Chriftophori Heidmanni Oratime de Biblio* 
theca julia. 

V. Hermanni ab Hard Oratione de memorabili- 
bus Bibliotheca Rudolphea. 

VI. Cajparis Sagittarii Oratione de BibliotheU 
Jenenji. 

VII. JuliiaPftugk Eptftola de Bibliotheca Budenfi, 

XLIV, 



Literari am In Genere. in Quarto. 149 

XLIV. 



Hermanni Conringii de Antiquitatibus Academkis 

Differtationes , accejjit fupplementorum liber unuf, 

J« Helmftadii 1674.De qvibus juvat repetere denuo 

l| qvae in Idea Syftematis antiqvitatis literariae p. 

1 6 6. fcripfimus. Scilicet omnino ita eft, prout 

[• Auftor m praefatione fcribit. Primuf eft qvi ma- 

,} teriam hanc eruderare aggrejfur eft> Necprimus fo- 

li lummodo, fed & unicuf fere, qyi adhuc in hoc 

ig argumento eft verfatus, tit recte notat Morho- 

i fius in Polyhiftore L. J. C, i6\ §. 72« p. 200. 

Ex cujus rivulo Viros complures , alioqvin 

egregios , fua prata irrigaiTe , diflimulato ta- 

men ejjus nomine, perfacile pofTemdemonftra- 

re , fi ipforum maculas detegere, vel ipfis, vel 

mihi laudi futurum adcrederem. Et eo ju- 

cundior eft le&u , qvo venuftior eft ftilus , & 

orationis modus qvo utitur. Nihil ibi adfe&a- 

' tum , nihil turbidum , nihil hmlcum. Sponte 

' fluunt omnia , & limpido cjvafi amne decur- 

runt apte inter fe cohaerentia. Nec vitio ipfi 

j dari poteft, qvod dedit Morhojius , l.c. ipfum 

in fpecialioribuf deficere. Siq videm ipfe in prae- 

fatione docet , fefingulaf Academias recenferenom 

conjlitiujfe , fed duntaxah antiqvum Academiarum 

ftatum , idqve in idfolum ut reSiius intelligi pojfity 

qvid rerum noftrarum vetus , qvid mvum , ades- 

qve qva origine , & qvando faltem potijfima qyaqve 

noftra inceperint. Alia funt, & majora fortaflis, 

* Mi«Hn rnereantu^ Etenim dcfalfaihnt 

^m & ipfe qvaedam in fopple- 

K 3 men- 



ijo Capjl De Scriptor. Spectant. Ad Hist. 

mentis retra&avit , v. g. p. 279. Et verofimi- 
lia qvaedam pro veris venditavit. Et nova non 
pauca his fius antiqvitatibus admifcuit. Et or-i 
dine ejusmodi ufus eft, ut ipfe in praefatioiie, ■ 
qvafi oeconomiae fliae pertaefus , fcnbat : Ego 
ipfe optaverim ab alus narrari ijihac omnia jujla tem- 
porum , gentiumqve ferie obfervata. Qyod nififal- 
lor haud multum fuerit dijjicile. Non utile aittem 
minus^ atqve prodefx ordine rerum qvarumvis civi- 
lium Hifloriam recttare. Sane hac ettam qva nos 
ftarravimus , necejfaria funt fcitu ad perfeBionem 
WJioria literarus , cujus fola illa partes , qua circa 
Scriptores omnigena doflrwa. verfantur , ha&enui 
daborata funt, 

XLV, 

Gottlob RrantZjii Memorabilia, Bibliotheca Publi- 
ta Elifabethana Uratislavienfis. Acceffit Chrijlopho- 
ri Coleri Oratio cum Bibliotheca Maria Magdalenec 
Uratislav dedicaretur, Uratislaviae 1699. Hifto- 
riam Bibliothecae Elifabethanae exponit Kran- 
tzius in praEfatione, Et obftupefces fi evolve 
ris hanc ejus defcriptionem. Tot enim in e; 
funt. opes graphica? , plafticse', Phyficae , nuh 
mismaticae, hterariae &c, uti non poflit non ta 
' citus. hafrere animus varia confufus imagine re 
rum, & votis omnibus exoptare y ut, qvor 
Krantzius obiter tantum & fcenice defcripfitMu 
farum Uratislavieniium Gazophylacium , Hi 
ftorice potius, 6c exqvifite, & pingviore Miner 
va fpe&andum exhibuiiTet. Ejusmodi enir 
Cimeliarchia apparent rarain o*V "' xu$ 



Literariam InGenere. ln Quarto. Ifl 



qvx iniis aflervantur pretiofa digna funt qvx 
innotefcant eruditis omnibus. Mihi fane ex 
fola nominum defignatione fumma nata eft ani- 
mi voluptas. Et qvem non capiat fi legerit , in 
hac Bibhotheca reperiri 4000 numismata p.ff. 
toditemqve E^piftolas Virorum eruditorum in- 
editas p. 88 imagines item pi£tas qvam pluri- 
mas , ficlias etiam & fculptas aeriqve incifas , & 
Codices impreflbs & MSCtos ranflimos , v. g« 
Joh. Froiflardi Hiftoriam fui temporis qvatuor 
ingentibus voluminibus. De qva Gottlieb Stol- 
le in Introducl:. in Hiftoriam eruditionis P. 1. §, 
41. p. 19. Es ift bekant, dafs Dionyfius Salva- 
gius Anno 16 f 9. des Joh. Froiflardi Hiftoriam 
fui temporis ediret , wenn man aber das in der Bi- 
hliotheca Elifahethana z,u Breslau befindliche undfau- 
ber gefchriebene Exemplar dagegen hdlt , fo in vier 
grojfen Folianten beftehet , fo wird esfich ausweifen t 
dafs das edirte s kaum den z,ehenden 7heil austraget y 
und fonderlich aHe die Dinge fo dem Brantz,ofifchen 
Hofe nicht angeftanden , darinnen ausgelajfen wor- 
den. Dahero der belefene Herr Krantz, in Memo- 
rabil. Bibl. Publ. Elifabeth. Uratislav. nicht un- 
recht fchreibet ; p. 8 6 . Joh. Froiflardi Hiftoriam 
fui temporis qvatuor ingentibus voluminibus 
comprehenfam, inter cunofiflima aeqve ac pre- 
tioiiflima Germaniae MSCta, merito efle nume^ 
randam. 

XLVI. 

Joh.Georg. Walchii Exercit. de Gymnafiis literariis 

Veterum Romanorum, Jense 1 7 2 1 . Diatribe pul- 

K 4 chella. 



i f 2 CapM. De Scriptor.Spectant. Ad Hist. 

chella. In qva Au&or didtione venufta , cV 
ordine Iucido ufus, molli qvodam ac jucundo; 
fucco alit ledtorem , docetqve Romanos, Grae- 
corum veftigia feeutos , prxter Gymnafia pri-i 
vata habuifTe etiam publica, fcilicet Athenaeum, 
(27 ) Capitolium, 2ft.)& pergulas Magiftrales, 
(29.) in quibus prseceptores au&oritate publica 
muniti, certoqve ftipendio fuftentati docuerint 
Grammaticam , (36. Hiftoriam , (41.) Philo- 
Ibphiam , (4?.) Eloqventiam , (46.) Poefin 
ctiam cum difciplinis qvibusdam Mathematicis, 
(47; Difcipulos autem ope Ledtionis, (47. ) 
Meditationis , fto ) Scriptionis , fff.J Retra. 
cl:ationis,c<Recitationis , (?2 ) ac Di(putationis f 
(f \ . ad artium harum intelligendam & u'um 
penetrafle. !mo plura folvitAu&nrqvamdebet. 
Et Gymnafiorum veterum rationem defcribens, 
hodiernorum fimul notat infames qvasdam macu< 
las. £t fic uoa ffdelia duos dealbat parietes. 
(2.) J, G. Walchius deOrationibus Vanegyricis ve- 
ierum , Jenae 1721, Qvod argumentum tof 
clisqvifitionibus exagitatum eft , ut vix de eoj; 
aliqvid dici poflit , qvod non didtum fit prius. 
Et extra viam deeurrit Audtor , dum §. 9. p| 
1 4. disqvirit : An orationum funebrium Origc 
a Grsecis , an a Romanis fit arceflenda ? Siqui v 
dem jam Davides in funere Abneri , 2Sam. III, 
v, ? $ . ejusmodi fermone Panegyrico ufus eft 
qvo tempore Grscia juxtaac Ualia adhuc igno* 
ravit, qvid fit accurata Sc fj&a qvodammodc 
oratio , nedum oratio Panegyrica ad lauden 
Herois demortui compofita (?.) Ge. Nicoi 
Kriegk de Juftitia Seholis apudFerfas, Ilefeldia* 

1721^ 



Literariam In Genere. ln Qyarto. i?$ 



1721. Non facile qvem dixerim plus ftudii, 
qvam hunc, & ad dicendum , &ad antiqvita- 
tes literarias illuftrandas adhibuiffe. Sane Au- 
ftores optirnos ex antiqvis-& recentioribus in 
hac Distribe in confilium adhibuit. Et ex iis 
quse ad incutiendum Chriftianis pudorem perti- 
nent excerpfit, fi difciplinam eorum Scholafti- 
cam cum Perfarum confuetudine componas. 
Et haec omnia oratione infigniter comta,imo ni- 
mio plus comta veftivit. Qyem cnim in finem 
particula con toties adhibita eft, nifi folius con- 
cinnitatis & ornatus gratia. v. g. Id cowfieri fo- 
let. p. 1 ". Synedrium qvod Hanoverse coniul- 
get 1 c. &c. (4.) M. Andreas Murray de Kinais, 
Jense 17*7. Non factle eft Hiftoria inSS.quse 
iit obfcurior & pluribus difficultatibus obftru&a, 
qvam Kenitarum. Et licet navibus atqve qva- 
drigis id egerit Auctor , ut tenebras difpelleret, 
tantum tamen abeft, ut conatus hicce fucceffum 
habuerit cum animo congruentem , ut hac Dif- 
fertatione res incerta fadta fit fere incertior. 
Scinditur incertum ftudia in contraria 
vulgus. 

(f .) Tobias Eckhardus de templo Cappadocia Co~ 
mano , Qyedlinburgi 172 1, Plura recondit vi- 
na haec taberna qvam prae fe fert fufpenfum fi- 
gnum hederaceum. Nec templi Cappadociae 
Comani antiquitates recludit fblummodo hsec 
Diflertatio , fed & aliorum , & in ipfas origines 
Sacrarum sedium inquirit, Ubi tamen dubia co- 
gitatione diftrahimur. An , qvam Au&or tue- 
tur fententiam , multis perfvafurus fit : Tem- 
K f plum 



r?4 Cap.U. De$cript^r.Spectant.AdHist. 

plum portatile Mofaicum futffe primum in orbe, 
qvod imitati fint poftea iEgyptii, Phaenices alii 
(6*) M. Laurentius Muller de Origine regni Dama- 
fceni , Lipfiae 17 14. Inqva non ambitiofus fu- 
dor , fed modefla (edulitas ejus , qvi diligenter 
& famiiiariter caufam habetcognitam. Dicrio- 
nis enim decor nativus. Via plana ad ingre- 
diendum & expedita , non turbida y nec cla- 
mofa nec tumida, qvatis eft eqrum, qvi Iiteras 
iiefciunt. Et res felectse & utiles , ex Auciori- 
bus optimis & probatjffimis excerptse > eseqve 
leniter & fubmiffe traditaj , & adverfariorum 
fententise fine tumultu & convitio rejectae. Et 
id qvam molliffime demonftratum : Damafceni 
regni Originem qucerendam efte ilio demum 
tempore, cum ad idola rex Judaeorum Salomo fe 
convertifjet 1 Reg. XL v. z%. $4* if. Inte- 
gritas etiam SS. vindicata , & de urbeDamafco 
6c regno Damafceno multa non ubivis obvia ap- 
pofita. (7.) B G, Struvius de Judiciis Heroicir y 
von Ehren- Taffdn , Jense 17^1, Magis patet 
ex infcriptione Iatina , qvam Germanica qvod- 
nam fit argumentum hujusDiffertationis. Qvod 
non cottidianum omnino , ex Auclroribus mini- 
me vulgaribus eft haullum, &ratione non pro- 
trita traditum. (g ) M. lobias Eckhardus de co- 
lumnis Herculis , Qvedlinh.. 172.1. (9.) Samue- 
UsWaltheri Thales, Magtieb. (to.)Ejusdem r Bias 
ibidem. (u.) Ejus dem Pittacus r ibidem. (1 2 . ) M, 
Tobia Eckhardi Epift&la, ad Gerhardum Meierum r 
(13.) jf.C. Wurtz,ier de Scholafticarumi dgclamatio^ 
num utilitate , Halberftadii. 

XLVIL 



Literariam InGenere. InQuarto* Iff 

XLVII. 

M 4 Joh. GeoYgii Yritii Dijfert, de Republica li- 
teraria, Lipfise 1698 Ponit Au&or, qvod pro- 
barc debuiflet , dari Rempubliam literariam. 
Neque enim magis ex eo feqvitur, dantur lite- 
rati , ergo Re^publica literaria , atque ex eo 
colligere pofTumus : Dari Rempublicam civi- 
lem , qvia dantur homines. Dautur -omnino 
literati , fed in unam certam focietatem non 
colle&i. Neque in tormam vel Monarchicam 
vel Ariftocraticam vel Democraticam coa&i, 
fed fibi adbuc , tanqvam in ftatu naturali per- 
llftentes , relicii. Et fi quae funt Respublicas 
literariae minores, & finguiares , eas non magis 
conficiunt Rempublicamliterariam univerfalem, 
ac (ocietates gentium Rempublicam generalem 
per orbem univerfum diffufam. Et hsec funt, 
qva» perpetuo confundit Au&or. Dantur focie- 
tates literarise particulares. Ergo Univerfalis. Ha- 
bent focietates literarise analogiam in qvibus- 
dam cum civilibus , ergo in omnibus. Datur 
Respublica literaria in imaginatione noftra 
ergo extra eam. (2.) M.Joh. Jae. Vfiz,eri 
Ideaprudentia literaria generalisy Altorfii 17 II. 
ln qva tradit prudentiae RegulasGenerales, in re 
literaria obfervandas Au&or , fed unam ex iis 
ipfemet negligit, qyam §> ? ? . p. 4 1 . Reipubli- 
cce literarisc civibus prsdcribit, ut in lucem nihil 
proferant, nifiqvod novum fit prorfus, vel no-, 
va denuo, & non ufitata ratione adornatum (3.) 
Qorn. Dietericuf Koch^ Deumfolum effe fatientem r 

Helm* 



j?S CapJL DeScriptor.Spectant.AdHist. 



Belmftad. ijof. Au&oritatibus tantummodo 
pugriat Au&or, non rationibns, nec probat qvod 
probandum fufceperat : Deum folum effe fa- 
pientem , fed id folum , non effe fapientem. 
hominem. Ethoc ita tuetur, ut, dum homU 
nem nefcire multa , demonftrare fatagit , Aca- 
demicorum & Scepticorum caftra fecutus^com- 
monftret , eum fcire nihil. Qyodjfl cum veri- 
tate confpirare exiftimat, nec hoc qvidem fcit 
homo > hominem fcire nihil. Nedum iftud : 
Deum folum effe fapientem & fcire omnia» 
Cum ipfo Auctore tefte §. is- nemo mortalium 
cognofcat , qvis & o/valis fit Deus, (4.) M* 
Folycarpi Lyferi Animadverfiones Critica in Epheme- 
ridum literatarummethodum^\i/"ittenb€Ygx 17 i6 t , 
Non fatisfaciunt Ephemerides literariae hodler- 
nasAuctoris guftui, Adeoqveqva rationeemen- 
dari qveant , docet , & cautiones fuggerit ab 
iis obfervandas, qvi annalibus ejusmodi conden- 
disnavant operam; Neqve eae afpernenda* funt 
omnino , fed non omnes ejusdem funt comma- 
tis , & qvaedam ex iis ipfaemet cautione indi- 
gent , & fale providentiae opus habent. (f.)! 
Joh. Chriji 4 Emejii Dijfertatio prior & pofterior , de 
incommodo ex literatis Ephemeridibus capiendo^Wlt- 
tenb. 17 1 6. Ex duabus hifce DifTertationibus 
pofterior priori eft prseferenda. In priore enimi; 
Auctor , oblitus inftituti fui , fere nihil adfert^ 
qvod ad rem praefentem pertineat , fi Epifto- 
lam Dn. Job. Gvilielmi Bergeri exceperis , qvaej 
praeclara eft , & ledru digna. !n pofteFiOre au- 
tem circuli fui magis memor fuit Ephemerido-' 
maftix , ted ordinem dilucidum & expreffur 

tam 



LitErariamInGenere. Jn Qyarto. if? 

tamen non obfervavit. EphemeridoJogaftris 
etiam nonnullis potius , qvam Ephemeridibus 
dicam fcribit, & incommodaEphemeridum ita 
lambitat, ut CanisiEgyptius aqvam Niloticam, 
velociter & trepide. (§. XI p. i r.X Qux co- 
piofius multo & majore cum irapfaria delinea- 
re debuifTet Siqvidem cottidiana docet expe* 
rientia , (i.) Ephemeridum lectione juvenes 
tollere criftas , & vana Polyhiftorias perfvafio- 
ne fibi blandiri , (2.) a cognitione Artium , lin* 
gvarum, & veterum Au&orum abduci, (3,) /3*- 
Ghicyyvtriet fuperficiaria «Sc falfa faspius imbui. 
Et qux funt aiia hujus generis iacorrimoda, qvac 
ex Ephemeridum abufu tamen tantummodo pro- 
veniunt. Adeoque ufum earum tollere noni 
poffunt. (6.) M. Joh 4 lob. Gleich de Singulari- 
bus 1 heologorum 1 qvorundam fatis , Lipfias 1714* 
Apes vero qvanto ingeniofiores 1 unt qvibusdarn 
hominibus. Non enim tantummodo exceliunt 
colligendi fcicntia , fed & digerendi. Nec flo- 
ribus qvibuscunqve incumbunt , fed optimis* 
Et qvem ex iis hauriunt fuccum, fagacitate natu- 
rsc, & proprietate fpiritus fui mutant in meliorem, 
ut 6V fibi & aliis alimento efTe qveat. (7,) M. 
Godofr. TVageneri Scriptores, qvi de fua ipfi vita ex- 
pofuerunt , Wittenbergse 17 16. fn cujus 
tttfiir^a tacite petit J. B. Menckenium , qvi 
in Charlataneria fua p. i f. reJatum fe a viris fi- 
de dignis accepiffe fcribit: M. Johannem Sege- 
rum Poetam laureatum , c< Judi oppidani Wit- 
tenbergenfis Rectorem curafle in tabula senea 
«tepingi Ghriftum ctueifixum , qvem Segerus 

ille 



ifg Cap.il. De Scriptor.Spectant.AdHist. . |j 

ille fub cruce ftans, Laconicecompellarit verbij i 

ex ore ipfius emiflis , Domine Jefu amas me? Adij 

quae Salvator , cum ampliflima honoris prsefa-j; 

tione de crucerefponderit: Clarijfime , pereximie\\ 

nec non dociij/ime Domine Magifier Segere , Voet&^ 

Laureate Cafaree,& SchoU H ittenbergenjis Retlor du j , 

gnijjime amote. Petitinqvam, Menckenium in 

tmptTpa> hujus Diflert. Wagenerus, & hanc de; 

Segero narrationem anilem fabulam efTe con*| 

tendit. Conditoremqve Ephemeridum Galli-; 

carum ( Journal des Scavans 171 6, jan. p. 470i 

fimul deridendum propinat , qvi hanc fabulantj 

novis acceflionibus adauttam pro veritate vendi.j 

derit.Et ha&enus fortaflis beneWagcnerus Quae' 

vero in DifTertatione ipfa leguntur , tantum' 

abeft , ut vaftitatem argumenti exhauriant, utj 

primoribus digitis idipfum vix attingant. Ple- 

rique enim & optimi , qvi fuam ipfi vitairr! 

Commentariis illuftrarunt funt prateriti, 6V fex\ 

illi qvi allati funt, non fine partium ftudio funtj 

producti i nec ipfi ea ratione vita? fux curfurm 

expofuerunt , ut exempli Ioco proponi,&ocu~ 

li€ Ledoris fubjici potuerint. (8.) M. Joh. 

Barth. Lenzius , de Profejforibus natione Francis 

qvi Wittenbergam Muftrarunty^WittenbergXIJOl. 

Cui bono ? Et qvid inde Hiftoriae literariae ftu- 

diofus emolumenti exfpe&anduin habet, G fci« 

verit , in Wittenbergenfi Academia fuifTe Pro- 

feflbres XXIII. natione Francos ? Itane abun- 

damus otio &temporeiUt in fupervacanea iftud 

erogare qveamus ? Et nonne alia funt in Hifto- 

ria literaria , quas fcitu magis funt neeef 

faria 2 



Literariam In Genere. Jn Qvarto. If9 

farja ? Sane fi duplicetur nobis setas vix fuffici- 
mus iis , quas maxime funt neceffaria , nedum 
iis quce funt fupervacua & ufum nullum haben-^ 
tia , vel admodum exiguum. (9.) Joh. Ludol- 
phus Biinemann de Mmdenfibus do&is , Mindse 
17 1 1 . (10.) M. Gvil. Steinbach de W/agnerisfeu 
eruditione , feu fcriptis claris , Witteb. (II.) 
M. lobia Eckhardi Duces Holfatia Mufageta^ 
Qvedlinb, 1718* (12.) Andrea Goepelii Familia 
Lubbreniana ex mtiqvifjimis monumentis Hildefianis^ - 
Molhufse 17 1 9. (I t, .) M. lobia Eckhardi Me- 
rita ComitumStolbergenfium in rem literariam, QyedU 
iinb. 1719. (14.) M. Chrift, Ziegenhals gratulatio 
M, Chrift. Frid. Wilifio fatla, (l f.) Vrogramma 
in funere Chriftoph. Heinrici Rittmeieri. (16,) In 
funere Andrea fulii Bbtticheri. ( 1 7,) Matth. 
Georg. Schrbderi Mifanthropia eruditorum , Lipfias 
1717. Diatribe digna quse ad qvisqvilias Par- 
nafli rejiciatur , usqve adeo inepta eft , & in- 
fulfa & putida , five diclionem fpedles , five 
difpofitionem rerum , five res ipfas , quae Hi- 
ftorix cum fint fine omni tefte produ&as, non/ 
majorem habent fidem, qvam fabulse, (ig.) 
Ejusdem de Mifogonia eruditorum, ifeid. eod* (19.) - 
E)usdem de Mifocosmia eruditorum, ibidem eod f 
Scilicet Menander fecit Andriam & Perinthianu 
Qvi utrarnyis re&e norit, ambas noverit. Nam 
licet diflimili fint argumento , non tamen difli- 
mili oratione funt fattse ac modo. 



XLVilL 



i6o Cap.U. DeScriptor.Spectant.AdRist! 



XLVIII. 



Herm. Frid. ZoUius de eo qvod divinum efHn 
Hiftoria literaria , Rintelii f 7 ? c* Aut nos pa- 
rum in rebus divinis cognofcendis verfati fumus, 
aut Audtor qvid fit to B-iiov plane ignorat. Sa- 
ne exHiftoria Uteraria nihil taleinmedium pro- 
ducit, Et Morhofius , cujus exemplo excita- 
tus , fcripfit hoc meletema , plura habet , ad 
hoc argumentum pertinentia , in una periodo, 
qvamhic inintegraDiftertatione. (2») Guftav. 
Georg. Zeltner de Pauli Lautenfack fatis & placitir r 
Altorfii 1716. Cujus viri chara&er eft : Po- 
Jyhiftoria cum moderatione animi & gravitate: 
Theologica conjunfta ; 

Qyae tria prseclare dominantur in omni-J| 

bus ejus 
Excufis chartis. 

(3.) Erhardi Reufchii Commentatio de vita & obim 
Sigismundi Jacobi Apini , Helmft, 1732, Nitida,, 
candida , 6c fingularem prae fe ferens animi con- 
citatiouem. (4.) fufti von Einem , Commentatio: 
de Origene fatis , & incrementis Bibliotheca Coencbin 
Bergenfis , Magdeb. 1722. Qvod Audtor §. %\ 
p, 6. feribit: Hanc Bibliothecam libris raris 
omnino & utiliflimis , veteribus juxta ac no-j 
vis , refertam efle ; Liberius paulo pronuncia^ 
tum efle exiftimamus , ipfi enim eandem plus, 
vice fimplici oculis ufurpavimus , & ejus com-! 
matis cffe deprehendimus, ut ex iis, qvi quandarrji 

eru 



Literariam In Genere. In Qyarto* \6l 

eruditionis exiftimationem fibi adfciverunt, op- 
pido paucos reperiri exiftimemus, qvi non ma- 
jorem librorum rariorum & utilium habeant ap- 
paratum. Ipfi enim eandem plus fimplici vice 
oculis ufurpavimus. Et fi nunqvam eandem 
conlpexiffemus , cx Commentationis hujus in» 
dole f acile hariolari poifemus , Bibliophylaziurn 
Bergenfe , non magis abundare opibus qvam 
Nummophylazium , de qvo Audror §. 3. 
p. ij. icribit , exfpetlare adhuc incrementa* 
(f .) Ejusdem , Nova de tempore nati Chrifti 
Meditationes , ibidem , eodem. Blanda o- 
mnino eft hypothefis Chronologica , qvam de- 
fendendam iufcipit Au&or 5 Poji creationem Ada- 
mi VIU Annos 15 LXX. Annos hebdomadales , at- 
qve iterum Septies LXX. hebdomadales certijjime % 
& citra omnem dubitationis aleam Annum nati Chri- 
ftiprodere ; Sed nova non eft ; Verum a Jo- 
hanne d^Efpagne jam pridem tradita ( vide ejus 
Opera p. f 90, feq. ) nec iis rationibus 6c argu- 
mentis iuffulta , ut capitofum expugnare ftatim, 
6c in hserefin fuam pertrahere valeat. (6.) ^dh. 
Leonhard. Frifch Htftoria Lingua Slavonica , Bero- 
lini 1727. Multadocet Au&or de Cyrillicis 
literis , typis , libris &c, qvse adhuc ignoravi- 
mus. Et ob hodiernumReipublicae literarise in 
Mofcovia ftatum ignorare tamen vix poflumus. 
(7.) C. A. Heumannus de latinitate plebeja avi Ci- 
)•! ceroniani , Gbttingse 1726. Schediasma perni- 
fc| tidum & percuriofum, in qvo Au&or do&ii£ 
*| & nobis amiciirimus p. 8. exhibet fpecimen Lt- 
^xici plebeja latinjtatis , qvale ut eruditorum 3IU 
JJf ■ L '» qvis 



i6i C^.//.DeScriptor.Spectant.AdHist. 
qvis elucubraret p. f. exoptaverat Atqv 
in eo defideria noftra cumejus votiscongruun 
Qyod autem 1. c. etiam Grammaticam plebeja k 
tinitatis defiderat , cui ufui illa efle qveat, fat< 
mur nos non difpicere. Nec etiam videre n 
tionem , qvomodo illa confici a qvoqvarn po 
fit , cum plebs in loqvendo Grammaticoruii 
habenas non audiat. Egregie etiam fpecime> 
Lexici latinitatis plebejae augeri potuifTet , e 
A. Ge!Iii«oaibus atticis , v. g. L. I C.XX. lc 
cisqve aliis, ( 8 ) Joh. Georg. Lotterus de Tabi ., 
la Peutingeriana , Lipfia» 17; z. Qyae Thcodc 
fii aevo, h, e. circa flnem Seculi IV, & initiuy 
Seculi V. ab Aucrore incerto confecta , usqv 
ad Seculum XVI in fitu & fqvalore delituit, q\ 
demum a Conrado Protuccio Celte in ccenot 
cujusdam Spirenfis Bibliotheca reperta , in m 
nus Conradi Peutingeri Patricii Auguftani rj&j 
venit , poft cujus obitum Marcus Velferus P.-j 
tritius Auguftanus A. C. if 91. fragmenta qvrt 
dam ejus ad ie delata edidit , integram poft tl 
Joh. Moretus A C. 1 f 9g. vice prima , fecunk 
Petrus Bertius eodem Anno if^g. tertia Gec» 
gius Hornius 16 c 4. in delineatione orbis an» 
qvi, <7«flmChriftophorus Arnoldus 1682. qv\- 
ta Chriftoph. Henr Henninius \6<)%.fextaWo : 
gangus Jacobus Sulzerus 1714. Poft qvae te . 
pora Sabaudius Princeps Eugenius Francifcus A 
chetypon sere non modico redemtumBibliotl- 
cie fuse , regiis opibus fuperbienti, inferuit , 1 
qva etiamnum affervatur. (9.) M. Sigism, /.- 
drea llachs veftitus e Papyro in Gallia nuper int* 



Literariam In Genere. ln Quar to. 163 
duftus , e fcriniis antiqvitatis erutus, moralibusqve 
notis jiipatus , Lipfiae 1718. Dignurn Sche- 
diasma, qvod oculo non fugitivo perluftretur, 
(10.) Confultationes de ■univerfali comtnercio lite- 
rario ad rei medica & feientia naturalis incremen- 
turn , 17 ?o. (»i.) C, A. Heumanni Hijkris 
gladii Academici , Gbttingse 1 7 $ 4,, CujusAu- 
ftoris nomen dixifle laus eft, 

XLIX. 



Bibliotheca Marqvardi Gudii , Kiloni 1706. 
Qvod in Pannonia Johannes Sambucus , in Ita- 
lia Joh. Vincentius Pinellus , inGalliaNicolaus 
Ciaudftis Peirefcjus , in Germania X. C. ab Uf- 
fenbach, id in Holfatia fuitMarqvardusGudius, 
Vir maturitatc judicii , & varietate do&rinse 
prseftantiffimus , & librorum fele&iflimorum 
ac rariflimorum copia ita inftru&us , ut pauci 
in Republica literaria. Cujus rei fi nullum ali- 
utn haberemus teftem , hic foius Bibliothecas 
Gudianse Catalogus caufse huic probandse abun- 
de fufficeret. Et fi qvid de eo exiftimandum flt 
refcifcere difcupias , duos excitabimus tedes^ 
vel judices potius , qvos reprobare non pote- 
ris , nifi rei literarise univer!se& Mufis omnibus 
dicam fcribere velis. Qyorum alter eft D. G. 
Morhofius , alter C. S. Schurtzfleifchius. Et 
illius qvidem de hac Bibliotheca judicium , ad 
invidiam usqve benevolum, extat in Polyhiftoris 
L 2 Libro 



164 Cap. 11. De Sr.iptor.Spectant. AdHist. 

Libro I. C. VII §. 67. p. m. 74» Unde repetX 
tum poftea ab eo , qvi librorum Gudianorurn 
confecit Indicem , huic Catalogo prasmiflum 
eft , ut velut hedera fufpenfa , qvale vinum la- 
teat in hoc Catalogo nunciaret. Scilicet priva- 
tarum Fibliothecarum omnium Gudianam fi 
ego dixero Reginam , ait 1. c* Morhofius, nihil 
#• ultra veritatem aut jadtantius loqvi videbor. 
Tanta eft in illa MSCtorum Codicum , & an- 
tiqviflimorum & rariflimorum copia , is fele- 
clus , ut vel cum regiis contendere Bibliothecis 
poflit. Sunt in illa libri graeci , latininusqvam| 
in luce vifi toto orbe literato , prascipue irrj 
Italia fummo ftudio conqvifiti , qvos , vel nonj 
extare amplius multi , aut jam dudum periiflfe 
crediderunt. Hos emaculatos in lucem edere, 
non annorum aliqvot , fed Seculi labor eflet. 
Cum hoc primum mihi ingredi Sacrarium da« 
retur , inLatium & Athenas veteres reducrusJ 
& in ifta rerum varietate totus mihi ftupere vi- 
debar &c. Hactenus Morhofius harum rerurrrj 
aeftimator & judex optimus. A qvo nihil difc] 
fentit C.S. Schurtzfleifchius rei literariae itidem 1 
peritiflimus. Hic enim Tomo II. Epift. arca- 
narum Epift. $ 1 8. p- f f o. Nulla eft in Ger- 
mania inter privatas Bibliothecas praeftantior Gu4 
diana , nulla inftrudtior , fi Codices reputo.j; 
qvibus multas Principum Bibliothecas vincitJi 
Et 1. c. Epift. ?S*. p* S 6 8- Gudius Junior qua<!i 
tuor & vigtnti millibus Imperialibus conftare 
patri fuo mihi afKrmavit ; - - Solum Photii I 
Etymologicum , duobus voluminibus conftans. 
mille florenis seftimatur* Infcriptiones qviden 

comA 



Literariam In Genere. In Quarto. I6f 



communicatse funt cum Batavis , fed ipfum & 
manuGudiiau&um cmendatumqve Opus etiam. 
num ibi afTervatur. - - Alia funt MSCta in In- 
dice non exprefTa , ob gravem , ut intellexi 
caufam , qvam Epiftote committere non 2ufim. 
- - Libros excufos non fpecies externa , fed 
bonitas pariter ac raritas commendat. (i.) % 
H Michaelis Dijfert. de Codicibus MSCtis Biblica- 
Hebrakis, Halas 17 06. In qva Theo!ogus,Hi- 
(loricus , Criticus , inveniet , qvod ufui & de- 
le&ationi effe qveat. v. g. Jeremiam in princi- 
pio Prophetarum reperiri in MSCtis qvibusdam» 
Atque hinc Matt. XXVH,9. verbaZacharise tribui 
Jererniae , a qvo univerfum Prophetarum vola- 
men , appellationem habuerit. Initialem enim 
librum Se&ionis cujusqve , totkis Se&ionis no- 
mine veniffe. §. f . p. f. (2.) In Codtcibus 
MSCtis Hebraicis mediocriter vetuftis , pun&a 
cc accentus & Maforam a recentiori manu ad- 
jeCtam deprehendi §. 9., p. 8. Scribas etiam, 
i qvi textum & confonantes exararint , diverfos 
iuifTe a Punttatoribus , qyi vocales fubjecerint 
ccaccentus 1. c. (>.) Ex diligenti & accurata 
plurimorum Codicum Grccorum & Latinorum 
evolutione erudftos certa criteria eruifle , e 
qvibus de illorum , per fmgula Secula , setate, 
veritate,au&oritate&c. judicium ferere qveant» 
m Ebraicis tamen Codicibus dijudicandis nemt- 
aem adhuc defiderio doaorumrfatisfechTe # 



M 



165 Cap. ll. De Scriptoji.Spectant.Ad Hist. 

l. 

Joh. Rhodii AuBorumfuppofottiorum Catalogus 
cum notis V Placcii , Hamburgi fine die. (2.) 
Vincentii Placcii ds Scriptis & Scriptoribus Anonymis 
atqve Pfeudonymis Syntagma , Hamburgi 1674. 
(} ) Fnderici Geisleri Dijfert, de nominum mutatio- 
ne & Anonymis Scriptoribus , Lipfise 1671. Biblio- 
pegae vitio faclum eft , ut horum Triumviro- 
rum nomina juxta ac Meletemata turbato ordi- 
ne in hoc volumine fibi fuccedant , qvx hac fe- 
rie potius fibi fubfticui debuiffent. (1 ) Frideri- 
ci Geisleri DifTert. (2.) Joh. Rhodii Catalogus, 
(5.) Vinc, Placcii Syntagma. Siqvidem priorum 
exemplo excitatusPlaccius ad condendum Ano« 
nymorum & Pfeudonymorum Syntagma fe ac- 
cinxit j qvod 1674. prima vice e prelo edu- 
crum, poft obitum Au&oris infinitis acceffioni 
bus adau&um denuo in dias auras revocatunr 
A, C. 1708. f. excufum eft. De qva editioncl 
lege , fi tanti putas nugas noftras , quse fupn 
abundantiore verborum apparatu differuimus 
Ju vabit interim & has editiones, cuftodivifle, qvia 
rarius apparent 

li. I 

Chriftiani Thowajii Vrogramma , Hatre 17 rc 
Scripfit hoc programma Vir do&ifftfnus cur; 
Samueli Strykio Academiae Halenfis Profeffc 
ri primario in muncre docendi fuccederet -If 
prasclarum eft qvod pertra&andum fiM fuml|,j 



LlTERARIAM In GeNERE. /« QvartO. 167 



irgumentum , de ortu 1$ progre/fu qvatuor facul- 
atum , quae hodie iri Academiis florent ; Sed 
jvod oportune monet Auctor , pro ratione in- 
tituti breviter tantummodo & ftrictim expo- 
itum. Adeoqve fi latius in hoc campo e^fpa- 
riari vclis, confulendus tibi erit Hermannus 
Conringius in Antiqvit. Academicis Diftert. IV* 
loh. Launojus de varia Ariftotelis fortuna, pri- 
mum impreflus Lutetise Parifiorum 1 65-3. in 8^0. 
Tum Hagse Comitum 16 f 6, ln 4to. Porro ibi- 
dem 1662. in 4to. cum novis acceflionibis, Sc 
tandem Wittenbergse 1720. in 8vo. cum aliis 
qvibusdam opufculis Homogeneis a Joh. Her- 
manno ab Elswieh eidem additis. Claudius 
Fleuri in libello Gallico de Selectu & Methodo 
ftudiorum Num. g. feq. p. ?t. feq. Chrift. Tho- 
mafiusincautelis circa prsecognita Jurispruden* 
tiae C. 2. §. 7. not. f. p. 44. Et in Obfervat. 
Halenf. XV. Tomo VI. p. 126. Nec non in Hi- 
[ftoria pleniore juris naturae C. IV. § 7. p. 44. 
[Joh. Peter Ludewig in Hiftoria qvadripartitie 
^eruditionis, Halsc 1711. qvse rivuluseft,exTho- 
mafii fonte dedu&us, & auclarium Inventis Tho- 
|mafii additum , & Paralipomenon Chronico 
Thomafiano adje£tum 4 Gebhardus Theodor. 
Meyerus in Hiftoria religionum C. V. Sec~t. 1 ?♦ 
§. 6. p. 200. & Se&. 14. §. 4. p. 206. Stepha- 
nus Pafchafius in eruditiflimo Opere Gallico, 
qvod infcripfit Recherches de France. Guido 
FanciroHus Libr. IV. de claris Iegum interpre- 
tibus, (2.) J. C. Schrammius de Philofophia Ca- 
Menjtum balbutiente , Helmftadii 1707. Sinihil 
aliod in Theologia & Philofophia ( de utroqve 
L 4 enim 



1 

i£8 Cd/>,/i 4 DeScriptor.Spectant.AdHist. j 

enim agit Au&or ) Canadenfium reprehenden u j 
dum , qvam eorum , qvi eandem profitentuf|| 
balbuties , nec poftponenda eflet noftris exetf 
citationibus Theologicis & Philofophicis , necjl 
noftra eidem praeferenda , qvi & ipfi yivartc*\i 
fitv (K pipvt iCor.XIII, 9.<Sc lingua titubanteefF 
quae cognofcimus , pronunciamus Sed nor 
balbuties eft , qvae Canadenfium Qto\oy xpua 
& (pi*.oro(pvfAivci vitiat, fed beftialis loqvacitas 
& foedus Epicurseismus & Atheismus. Ethoc 
eft qvod Baro de la Hontan in hac faba Amerii 
cana fe reperifte gloriatur. Scilicet aptam fuii 
labris lactuculam. ( ; .) Job. Jac t Mutter de vir-. 
tutibus ac vitiis Philofophorum Orientaltum , Jena 
1609 Nimis amplum eft, qvod huic patella 
impofitum eft operculum. Non enim de Phi 
lotophis Orientalibus agit Auctor in hac Biatri 
be , fed de Chaldaeis tantum & iEgypt iis. EJ 
in defcriptione Chaldseorum virtutes tangit fo 
Iummodo non vitia. Et fi in feqventi Diflert 
qvam Se&. z» §. n. p. 17. promifit , non afio 
defcripfit , qvam Indorum & Sinenfium Philo 
Jfophos, mutilus tamen Sc mancus adhuc eft Phi 
lofophorum Orientalium chorus , tantumabefi 
ut omnibus fuis partibus fit expletus. (4.) J. C 
Schrammde Myfteriis l/etevum Judaorum , Helm 
ftadii i7og; 

Fuit hsec fapientia qvondam 
Publica privatisfecernere,Sacra profanis» 

(f .) Job. Jufli Lofti Biga Differt. frima de Pom 
Arifiotelis , fecunda de conjenfu Cabbaliftarum cut 

Vh 



LiterariamInGenere. InQyano, 169 

■J Vbilofophia Academka & Peripatetica , Giflae Haf* 

1 forum 1706. De qvo J. A. Fabricius in adden. 

i dis ad Libr. III. Eibliothecse Grsecse p. 826. He- 

8 braicam verfjonem Ariftotelis Libri de pomo 

» nuper cum latina fua interpretatione & notis 

ej edidit J. J. Lofius Hildefienfis, qvi fola editione 

)!, Francofurtenfi ufum fe teftatur , neqve veteris 

J latinse verfionis facit mentionem , qvam fi vi- 

I difTet , & Manfredi setatem cogitaflet (videFa- 

$Vt bricium I. c. p. 166, ) non reprehendiffet p. f€, 

M Buxtorfium, qvod Au&orem Ebraicse verfionis 

circa A, C. 1200. vixifTe, fcripfit. Hactenus Fa- 

J bricius. Cui facile damus ', Lofium noftrum in 

Buxtorfii reprehenfione aliqvid humani paffum, 

5| ied hoc tamen contendimus eundem Virum per- 

f doctum eife,& meliore fortuna dignum. (6.) 

Jok. Georg. Salig Philofophumena veterum ac recen- 

tiorum de animaiS ejus [immortalitate^ Halse 17 14* 

Non Differtatio , fed liber eft , isqve varia eru* 

ditione tinctus. 'Et ad modum iftarum obfer- 

vationum confedtus , qvas nos olim Tomo IV, 

°f V. & VIII. Obfervat. Halenfium inferuimus: 

Philofophos nefcire qvidfit ignis, air, aqua\ terra, 

j Qvod non pbfcure indicat Au&or in Pro&mio 

: p. 7. Ubi tamen harum obfervationurrt ita 

mentionem facit , ut le&or facile in eam fen- 

tentiam difcedere qveat , eas ab ipfo hoc 

Qt*oro$Bttiw9 Auftore effe elucubratas. Et 

cum prseter hanc Differtationem Hiftoricam 

duas alias promilerit in proemio , Phtfofophicas 

unam , qva argumenta nulfius momenti efle 

dempnftraturus fit , qvibus Philofophi adhuc 

immortaiitatem animse probarint; Alteram qva 

L s viam 



■ 



170 Cap.ll. De Scriptor.Spectant. Ad Hist. 

viam novam fit oftenfurus , qva immortalitas 
ejas probabikflime ex rationis lumine confir- 
mari qveat , rem gratam omnino fecifTet eru- 
ditis , fi , qvae pollicitus eft verbis reipfa prat- ' 
ftitifTet. Qyod fa£fcum nondum eft , qvantum 
qvidem nobis conftat. Nec V. E.Lofcneri vo- 
to fa£fcum eft fatis , qvi m Hiftoria Enthufiaf- 
mi Philofophici §. 1. Dudum negle£ta jacuit 
animae noftrae & rationis Hiftoria , qvam uti- 
nam pares tanto oneri , & ferre parati tiumeri 
fufciperent , explicatamqve nobis dareni (7), 
M. Math. Lobetantz, , de propagatione veterum phi- ' 
lofophia, ac vxriis doElrinarum mutationibus, Kilo- 
ni 1704. Compendiolum Hiftoria: Philofophi— 
qx exhibet Au&or , & id qvidem: 

Arida commonftrans non internodia tan- 

tum, 
Opplet enim vacuos linea du£la finus. 

Prae claro enim librorum apparatu inftru&us 
fuit. Nec diligentia eundem deftituit eo re&ej 
utendi , & qvae ibidem deprehendit animipa- 
bula , adhibita ingenii cura & facultate in fiic- 
cum & fangvinem vertendi, (8) M. Ifrael 1 rau- 
GottGarman de SapientiaJEgyptiorum Dijfertationes 
dua r Wittenbergae 17:0. Non Parum induftriae 
eontulit ad has Diatribas Au&or. Sed vaftum, 
eft argumentum & varium , & ita late patens 
vi paucje pagellae ei exhauriendo vixfufficiant. 
Et juvabit fortafTe hifce tentaminibus Garman- ■■ 
ni Acaderriicis , addidiffe noftras anticjvitates 
kterarias ikgyptiacSs ,. qvx 5yftemati noftrc 



LiterariamIn Genere. JnQvarto. 171 



antiqvjtatis literariae accefTerurit , & a C. A. 
' Heumanno & aliis laudatae funt , ubi omnes, 
! qvi derebusjEgyptiacisfcripferunt, antiqvos, 
medios , & recentiores enumeravimus. (9) 
jfoh. Willh de Neve de . Epicuraorum , & Stoicorum 
convitiis Chriftianijmo intentatis , Francf. ad Via- 
drum 1708. Qva: nefcio qvid habeat injucun- 
ditatis DifTertatio. Non enim eruditione defti- 
tuitur , fed eruditione inaffeftata caret. (10) 
Jujiuf Cellarius de ratione libere philofophandi in 
: ;, i perveftigandis cumprimis rebus naturalihus , Helm- 
' ftadii 1674. Primus eft Cartefius , qvi Philo- 
fophiam Ecle&icam , & modum libere diffe- 
rendi de rebus naturalibus inftauravit denuo, 
& e fepulchro qvali exire juflit. Et hoc nomi- 
ne plus gratiae meruiflet omnino , qvam habita 
eidem eft ab Au&ore p. zt. feq. Licet a ve- 
ritate non abfit Ifaaci Voffii , de eo judicium-; 
Callidumin eo efle Cartefium qvod, cumtam 
plana & perfpicua praemittat prmcipia , mox 
tamen iis reli£rjs alia promat, qvae neqve vifu 
neqve fenfu percipi poiTunt , globulos {cilicet, 
particulas ftnatas , & elementa invifibilia. lllis. 
pofitis , non probatis , incipit phifofbphari, 
qvia nempe ubi oculi & fenfus deficiunt , ibi 
hngendi incipit libertas. Vid. Au&or p. 24. 
& ipfe Vofliusde,natura & proprietate Iucis C, 
IV. p. m. ?. (11) Joh. David MuUer de illuftrio- 
rihus per orhem tenarum ^PhiiofQphorum fcholis. 
Helmftad, 1700. (12) ?. A. Schmidii Avrog 
%Qtt Pythagoraorum coUatum, cum avrog $(pa Chri- 
) flianorw* Helmftadii 1712. Differtatio pia>do,- 

Ct3j 



17* CapJL De Scriptor. Spectant.Ad Hist. 

ila, elegans. Cujus oratio talis eft , qvalii 
erat Au&oris vultus. (13) Job. Jac. Lehmanndt 
Mutatione fludiorum , von JJmfatteln derer Studiren- 
den , Jenae 17 12. Opufculum in qvo , qvaead 
nodofum hoc argumentum fpe&ant , ftudiofe 
funt collefta , ingeniofe etiam & folerter col- 
locata, & ad folvenda problemata , de ftudio- 
rum mutatione moveri folita , ita adaptata, ut 
veritatis cupido facere pofiint fatis, (14) J. D. 
Koch^ de ignorantia , Helmftadii 1705-. Jn qva 
re£fce praefagit Auclor §. 1. p. 4. Nihil novi fe 
di£turum. Centies enim haec incus jam ab: 
aliis eft contufa. Et materies tot lucubrationi- 
bus eruditorum difcuffa , ut pars non ultima 
eruditionis fit hodie, novhTe, qvot & qvinam! 
fint ii , qvi de ignorantia doctiflime fcripfe-' 
runt. (if) Augufiimis Leyfer de errore Germano*-' 
rum exterat Academias patriis praferentium,\{t\m-\ 
ftadii 1712. In qva variis peregrinationibus li-? 
terariis , propriaqve adeo experientia cautius 
mercari doctais Auclior , tantum abeffe docet, 
ut Germanorum Aeademiae , & qvi in iis vi- 
vunt doclrores , virtute & meritis , eloqventia 
cumprimis & eruditione, exteris cedant , Bata- 
vis , puta , Britannis , Gallis , Italis & omni-i 
bus aliis Pontificiorum Ephoriae fubjeclis , ut 
eas longo potius intervallo poft fe relinqvantJ 
Qyodipfi etiam eruditi noftri Hildefienfes, qvii 
Sacris Pontificiorum adhaerent , agnofcunt , qvi j 
liberos Jurisprudent-iae , Philofophiae , & Hir 
ftoriae civiii deditos, in Proteftantium Academias} 
citius qvam Pontificiorum ablegare folent. (i£j 
J, A, Schmidii netitia Ordinis Cipertienfis^Hdm^ 

17 uJ 



LiterariamIn GeneRe. InQyarto. rjt: 



r7.il. In qva Comment. lucet eeii ftellula ea 
particula, qva qvi Ciftertienlium res variofcri- 
bendigenereilluftrarunt, enumerantur. 07) 
Ulrici Jwiii Oratio Inauguralis cum Profejjiomm Ma- 
thematum fufciperet , Lipfiae 171 1. Jn qva de 
Joh. Kepleri meritis & fcriptis, editis 8c ineditis, 
lta dilTerit Auctor, ut valde haereamus,an ali- 
qvis de iis diiferere valeat copiofius , folidius 
exqvilitius. (1$) Caroli Arndii Oratio de Hift % 
literaria fubfidio in Iheologia Catechetica & Anti- 
qvitate hebraica , Roftochii 17 11. Obfoniis illis 
iimilis qv# falem non habent. (19) ]oh. Hen- 
rki Stufs Oratio de Eloqventia Lutheri , Helmft. 
17 11. Non fegniter elaborata, nec nihilhabens 
ernatus atqve condimenti. 

LII. 

Chriftiani Schottgen Hiftorte derer Buchhand- 
ler , tuie folche in alten und mittlern Zeiten gewe^ 
fen , Niirnberg 1722. Prodiit latine hoc Sche- 
diafma, Lipfii 1710. Atgve de eo judicavi- 
mus in Idea Syftematis antiqvitatis literariae, P. 
I. §. 4. n. XII. p. 60. Yerelegans eiTe opufcu- 
lum , & plane ad noftrum palatum. Ut pote in 
qvo Aucxori nec voluntas defuerit nec facultas, 
tale qvippiam elucubrandi , qvod eruditorum 
calculo dignum cenferi poftit. Praeferenda ta- 
men hsc Germanica editio latinae eft, qviaco- 
piofior , & ordinatior, & ab omni parte abfo- 
lutior. Nec putamus in hoc argumento extare 
ialiqvid , qvod iit expolitius & nitidius. (2) 
B. G f Struvius de qvmqvertionibus emditis , Jense 

1721. 



174 G#./Z, De Scriptor.Spectant.AdHist. 



1721. Si placuifTet do£UfT. Au£tori Homerumi 
confilium adhibere , atqve ex ejus monumer 
tis huic particulae antiqvitatis- literarige dare li 
^cem , eomperiffet fane 7rwa&\& five Qyir 
\qvertia (qvae a tot exercitiorum generibus a< 
cepifTe vocabulum hariolamur) nunqvam i 
majore honore fuiffe , qvam excidii Trojaii 
tempore , nec Pentathlos plures unqvam v<< 
illuftriores extitiffe qvam ea tempeftate, Im 
nec Qyinqvertia tantum illo aevo fuifTe ufitatj 
Heroibus ; Sed & Sextertia & Septertia & 
Eaqve omnia praeclare ab Homero difcripta; Se 
maluit ex rivulis fitim reftingvere qvam e| 
fonte. Adeoqve ab Homeri teftimonio ita i 
abftinuit , ac fi nullas plane fperare potuiffi 
fuppetiasin hac fcrupofa caufa. Cum vel e 
fola Iliade noftra poft Homerum , five de ii 
cunabulis ornnium fcientiarum exHomeroen; 
tis Se8c. 2. C. 2. p. 72. conftare valeat , qvid I 
qvantum Homeri Poemata ad Hiftoriam Qyiij 
qvertionum ornandam conferre qveant. i , 
M. Petrus Kuntuus de Viris nomine & omine iUi 
jiribus , Jenae 1720. 

Conveniunt rebus nomina faepe fuis.j 

Nec raro rerum funt omina nomina qv<" 

dam, 

No£Hbus hifce tamen felices indere fj 

les. 

Non eft cujusvis. Sane nonauguris huji, 

(4) Seb. Kortholtus de Bibliotheca Kilonenfi, Y- 
loni 170 j\ Splendidioribus librorum officir; 

n<. 



Literariam In Genere. lnQyarto. IJ£ 



non connumeranda qvidem ; Attamen non m 

poitremis habenda prorfus. (?) 'M. Jawbijun- 

gendres Epiftola de libris accuratius imprimendis, 

Francof 1721. Extat Joh. Conr. ZeltneriCor- 

re£torum in Typographiis Eruditorum Centu- 

ria, & Hieronymi Hornfchuchii hfiorvTroypoL- 

<£><*♦ Atqve ex iis fuppleri pofTe , qvas huic 

Epiftolae defunt , Auttor fcribit p. 17. Qyi 

Corre£torem in libris adverfariorum expunge- 

re qvaedam , qvae modeftiae limites tranfcen- 

dunt, & mitigare pofTe judicat, qvae funtafpe- 

riora p. 18- Et errata typographica , typogra- 

phorum potius feftinationi & pertinaciae, qvam 

Corre£torum ignorantiae adfcribendas ^eiTe con- 

tendit p. 16. ]n qvibus fententiae noftrae cum 

ejus mente non plane confentiunt. Nam fi qva 

ex fcriptis citatis fuppleri poiTunt inhac Epi- 

ftola , cur ipfe non fupplevit , qvi eam dare 

debebat abfolutifTimam. Et li Correclori licet 

in adverfariorum Schedis expungere qvaedam, 

qvare non in noftratium ? Et fi Iliacos intra 

muros peccatur & extra , cur fphalmata typo- 

grahica non corre£toribus aeqve adfcribenda 

effent actypothetis? (6) Georg. Nic. Kriecgh de 

jujiitia Sc4wlis apud Perfas , Ilefeldae 1721, (7) 

lmmanuelis Weberi Specimen Paramiarum Hiftori^ 

carum Primum , Secundum Tertium , GifTae 171 f « 

feq. Levioris negotii res eft colligereParaemias 

Hiftoricas , qvam Hiftorias Paraemiarum. Si- 

qvidem illas ufus faggerit etiam non qvaerenti- 

bus ; Has non item. Et au£tor qvidem utri- 

qve indagando fe dedit, fed Pararmiae perpau- 

cae 



176 G^Z/.DeScriptor.Spectant.AdHist. I 
cae funt qvas congregavit , & origines Hiftori 
ricae , qvas attulit , plerxqve incertae funt t '■ 
ambiguae & in cafu pofitae. Et fpecimina fer ! < 
omnia totalienis conftipata funt , ut, li ea re' 
fecarentur $ qvae nihil pertinent ad rem , paujj 
cis plagulisimplendis vixfuffeciffent, qvaenun 
occupant plures. Qyod faftum non eflet, fi Era|4 1 
mum imitandum iibi propofuifTet Au&or, qyl 
Parasmiarum origines mqvirit plerumqve , fe< : 

Non is multa qvidem verum argutiflima* 

<jvippej 
Pauciloqvus ,J £ flroAvjUvS-cf. 

(8) Augujihii Leyferi Oratio , de malis Acade 
mm Helmftadienjis & eorum remediis , Helmfta 
dii 17ZO. 

LIII. 

C. G. Schwartzius de libris plkatilibus vetet 
rum , Altorphii 1717. Vir ad antiqvitates lite-; 
rarias ornandas natus, do&rina, diligentia, jui 
dicio , rerumqve multarum cognitione & ufij 
confpicuus. Cujus exercitationes omnes de 
morfos fapiunt ungves. (2) Ejusdem de variA 
fupeQetlile rei libraria veterum , Ibidem 172^ 
Ejusdem cum priore metalli exercitatio, fi ap- 
pendicem five §. 17. exceperis in qvo de Libri.< 
Refcriptis Auftor differit ; Sed ita at Bernard 
deMontfauconPalaeographiamGraecam ei ad ma- 
num non fuifle appareat. In qva L. IV. C. VIII 

P 



LlTERARIAM In GeNERE. /« QltartO. \fj 



p. 3 18. feq. praeclara funt, qvae de Libris ejus- 
modi fovTtptypciQois leguntur. Hujusmodico- 
dices , fcribit 1. c. Montiauconius ubi vetuftio- 
re deleta fcriptura , nova fuperfcribuntur , mi- 
rum qvam multi occurrant inter eos, qvi duo- 
decimo , decimoqve tertio , & decimo qvarto 
Seculo exarati funt. Ut plurimum autem prior 
illa Scriptura penitus obliterata eft , ita tamen 
ut in ipfa charta vel eradentium conatus , vel 
lartificii veftigia , vel alia qvaedam figna fuper- 
flnt. Si qvis decimi tertii , vel decimi qvarti 
iSeculi membranaceos codices diligenter explo- 
ret , non multo pauciores iftiusmodi deprehen- 
det , qvam alios, ubi femel tantum fcriptum 
fuit &C. C3I G. Clemens Draudius de Clepfydris 
Veterum , Giflk 1732, Digna cui minio afterif- 
cus appingatur Commentatio. (4) M. Joh. 
Godofr. Ungtrus de DMV h.e. de Papyro frutice dd 
EfaU XIX. 7. Lipfiae 1 7 \ 1. Vox r\T)V qvae ex- 
tat Efaiae 1, c, eft a,7rajr \iy'opi v oq m SS. Cujus 
radix incerta, & fignificatio ita dubia, ut deea 
adhuc Philologi certent, & adhuc fub judicelis 
fit. Nec au£tor ita vindicavit , qvam C. Sto- 
ckii manuduftione ufus , eidem impofuit Pa- 
pyri notionem , ut extra omnem dubitationis 
ialeam fit pofita. Le&u tamen digna funt, qvse 
hac occafione de Papyro difleruit , & plura de 
eo potuiflet in medium proferre , fi Sebaftiani 
Kirchmeieri Diflert. de Papyro Veterum , Wit- 
jtenbergae 1666. excufam, & noftras antiqvita- 
. tes literarias yEgyptiacas §, 42. p. 91. voluiflet 
[ m fubfidium vocare. (5) F. P. Tackius^ de De- 
M '*'■'■ dica- 



178 Cap.ll. De Scriptor.Spectant.AdHist. 

dicatioriihusLllromm, GvelpherbytL 17^3. Cun 
qvo fi conferas J. G. Walchium, deDedicatio 
nibus Veterum , & D. F. Janum defatisDedi 
cationum Librorum , non facile deerit qvip 
piam , qyod ad argumentum hoc accurate co 
gnofcendum eft neceflarium. (6) M. G, || 
Kjreenius de Ibeologis Gracorum , Lipfiae 17; M 
Cui meletemati non deeft cultus. Multaenin 
continet ad Hiftoriam Theologiae Graecorum il 
luftrandam praeclare facientia. Sed argumen 
tum ipflim , qvod hedera fufpenfa promittit 
non exhaurit. Et unicum caput , de Sacerdoti 
hus Gracorum, qvod in C. Briiningii Antiqvita 
tibus Graecis eft XVIII. paucis verbis plura dici 
de Graecorum myftis , qvamau&orDifTertatio 
nis hujus tanto verborum ambitu. 

LIV. 

M. C, Schotgenius de Librariis & Bihliopol 
antiquorum y Lipfiae 17 10. De quo fupra N 
f X jam diftum. Ubi Differt hujus verfio Geci 
manica eft allata , quse hac latina eft au&ior m 
locupletior. (2.) M. C. G> Scbwartzii de ornt 
mentis Lihrorum apud veteres ufiatis, Dijfertatio pr 
ma , fecunda , tettia , Lipfias diverfo tempoi 
editaj. Qyinqve funtDiflertatjones, qvas Auclc I 
de ornamentis librorum apud veteresufitatisjfc 
lucem publicam prodire juflit» Easque omnt: 
ejus (unt commatis , ut harum deliciarum Cii 
pidos dele&ent , & nomen ejus , cujus indi ■ 
ftria elucubratae lunt , illuftrent, fidemqve f; 
ciant , ^oft C.Cellarium nemjnem facile apti« 

rei 



LrrERARiAM In GenEre. InQyarto. 179 



rem efle, ad Syftema antiquitatisliterarise,qvod 

defideratur adhuc , condendum , qvarri hunc 

Altorflnarum Mufarum tutorem & antiftitem.. 

( ; .) M. C. Godofr. Barthii Dijfert de Imaginibus 

Veterutn in Bibliothecis ve/ alibi pofitis % Halsei702. 

Cui utut laus debita deneganda non fit , cum <5c 

ftilo fua virtus conftet & methodo ; Attamen 

nec inficiandum eft , 6c rebus qvasdam infiderc 

maculas» Siqvidem §. 1 1 . p. 1 t. Voffii con- 

fufi , & res domefticse alienis qvamplurimis ita 

funt accumulatse , ut exXXVU. paragraphis vix 

duo vel tres infcriptioni Diflertationis refpon- 

deant. Qvpd tum ex rationibus aliis , tum ex- 

[ inde potiflimum evenifle putamus , qvod Ed- 

j mundi Figrellii liber de ftatuis do&orum in Bi- 

bliothecis ipfi ad manus non fuerit , utut eun« 

dem §. 1 1 . p. 1 a. qvafi ab fe le&um allegave- 

j rit , <5c ad eundem lectorem remiferit. (4.) 

; Chrift. tellarii lucubratiuncula de Vigiliis 45 lucubra- 

1 tionibus Veterum , Halse 1699. Quse tota 

! tw Atfciw *W£«, Sane plus olei qvam vjnt 

confumfit Au&or celeberrimus , & fuis egregiis 

j lucubrationibus seternam memoriam apud po- 

f fteros promeruit. Nec difficile fuiflet ipfi , de 

} Ariftophanis , Cleanthis , & Epifteti , lucubra- 

tionibus quaedam adhuc addere, utpote qvorum 

lucernulae omnes in tanta veneracione fuerunt 

apud antiqvos Grsecos , ut prioies duse in pro- 

verbium abierint, & ultima magno sere redem- 

ta fit , nifi fuis canccHis inclulus , maluiflet aliis 

fpicilegium relinquere , qvam meflem univer- 

fam ad extremum usqve manipulum occupare. 

Nec exigua eliam ex Job. Schefferi libro de ftu 

M 2 to 



igo Cap.I/, DeScriptor.Spectant. Ad Hist. 



lo exercitiisqve ejus C.XIH. §. 10. p. 170.hu 
lucubratiuhcula» fieri potuiffet acceffio. Si v 
lupe fuiffet ipfi alienis rivis fua prata irrigar 
Imo&ejani Durantii Cafellii Variis qvaeda- 
fua facere qviviftet , qvi Problemati , qvopal 
Homeri tempore in tenebris lumen fieret ? L. 1 
Var. LecT:, C. ig.p. ifj- fatis facturus nc 
plane nulla habet conleclanea ad hoc argumei 
tum fpectantia. (f.) Ejusdem de ftudiis Roman 
rum literariis in urbe & povinciis , Halse 169! 
Qyod Au&or celeberrimus in lnfcriptione pr< 
mittit , id in tractatione etiam egregie adin 
plet, & ita adimplet, ut, fi cx hoc ungue Ie< 
nem aeftimare liceat , non pofHmus non ita fe 
re judicium : Cettarium pra cateris concinnanc 
Syntagmati antiquitatis literaria fuijfe parem. San; 
hasc flmbria non Ievidenfe fubminiftrat teftim< 
nium de texti venuftate. Et infpe&o hoc dig. 
to temperare nobis vix poflumus , qvin Colo; 
fum univerfum exoptemus. (6.) M. Conrhi 
Budde de Studiis liberalibus apud Veteres Romc, 
nos , Jenae «700. Cedit in pluribus Buddeu ' 
Cellario, fed in nonnullis qusedam attulit, qu 
Cellario exciderant. Adeoque Diatrrbe utriui ■ 
qve digna eft , quce in Syntagma antiqvitatr 
literaria» adfcifcatur. (7.) M.Ge. Nicol. Krieg 
de peregrinationibus Romanorum Academicis^ jeni^ 
17 04- Au&or dodtiflimus recenfet in ho* 
fcripto gentes , & infigniora loea , quae Roma 
niadierint, prudentise, fcientise, & morum com 
pofitionis caufa. Atque fic prse caeteris agit d . 
peregrinationibus eorum in Academiam Athe 
nienfem , Rhodiam , Apolloniam , Maflilien 

fem 



Litekariam InGenere. InQyarto. i%\ 
[ femT Neapolkanam , Mytilenenfem , Alexan- 
;, ! drinam , Smyrnenfem , Mediolanenfem , Bur- 
t digalenfem &c. Reliqva Graecia?, Sicili*, Gal- 
Vlis, Hifpanise , Brittannicae , Africae , Arme- 
~\ nise , Thracise loca fpatiorum anguftia exclufus 
I praterit , tam prasclare hoc fuo officio defun- 
"J ctus , ut omnes non prasteriiffe malint, & huie 
Jfiio Chronico. literario Paralipomena adhucad- 
J jeciffe» (&.) Georgii Pafchii Dijjert. de ufitata Ve. 
■J terum exemplo ratione tradendi per Dialogos , Kilo. 
D inj fine anno. Cujus ftilus , methodus , & ar^ 

I gumentum ipfu.m tale eft , ut laudem Au&ori 
l Kl jam.conciliarit; n.on trafatitiam,majoremqV£con- 
J citiaifet adhue , fi lambere hunc fcetum , & ad 
Jmajorenx deducere perfeclionem perrexifTet,, 

j ficut cseperat ., E Scheda enim fugitiva , dum 
jincorpus tranfumfit iftudhanc fuam laboris A- 

I I cademici particulam , qvod de variis modis mo- 
l| talia. tradendi infcripfit , & titulum fecit diluci» 
jdiorem, & qua; minus accurate exprefferat 

I emendavit , & quas hinc incfe omifit , fupple- 

j vit infuper & adjecit. (9.) M. J. Phil. Ireuner 

' j 4e Antiqyo interregandi modo ad mentem Platonis 

■j i$. Arifiotdis , Jenas r 6 $ g . In. qvo Schedias- 

mate totus in eo eft Auftor , uti commonftret 

antiqvum interrogandi modum non fusqve de- 

qve habendum in Republica literaria , fed ob 

^ fummam, qvamhabet utilitatem, poftliminio 

jineam reducendum. Atqve hoc ipfo abit. a 

jmente Pafchii , qvi didionem per dialogos in- 

^[ftitutam adPhilofophandum minus idoneamefTe 

exiftimat , qvod res apta convententiqve ferie 

. sion elaboretur , nec tam firmis , ut dehet ra- 

M 3 tio- 



Ig2 CapJlJbE Scriptor. Spect ant. Ad Hist. 

tionibus fulciatur , neqve in fua membra & ar- 
ticulos jufte digeratur. ( r o.) Joh. Andr. Schmu 
/iius de diverfis difputandi Vrocefifibus y Jense 1 6% 4. 
Brevis omnino, ut eft in titulo, fed nervofa fi. 
mul hsec eft disqvifitio a Pafchio juxta $c Schnei- 
dero(inDiffert. de variis argumentandi metho* 
dis Veterum & Recentiorum) diligenter le&a, 
& diligenter ufurpata , qvi inventis Schmidia- 
nis inventa fua adjicientes , novas inde fcenas 
in Republ literaria adornarunt. Et optandum 
omnino eflet, ut Logica Ebraorum , & Logicai 
ftov-antiqua vidiftent lucem , de qvibus Auftoit 
«lo&iflimus in hoc Schediasmate Leftori fpem 
cjvandam facere videtur. ( 1 1 .) M. Gerbard 
Jbhhmann de Vigiliis , Wittenbergse, >66o« 
Qvarn tradendam fibi fumit Au&or de Vigiliis 
veterum Judaeorum, Romanorum & Graecorum 
do£trinam , eam ita perfeqvitur , ut ipfe nom 
fatis didicifle videri qyeat , qvod aftos docere 
conatus eft. No&em jam tempore Homeri fuifle 
TpQuhaw , b, e in tres vigiTias diftin&am 
nosmet in Idea Syftematis antiquitatis literaria?., 
Se£t. IV C. 8 p. z\ }. non uno Homeri tefti-' 
jnonio probavimus. (12.) Chrift.CeUarii de me- 
lioribus literis refiituendis oratio^ Haiae 1 697. ( 1 3.] 
M* G. Vockevod Fatura artificiofa Jacohi , Jen2£ 
I6B$. (14.) M.C.G. Barthii de recitatione & 
retraSiatione veterum Dijfert, Halx 1701. QUagt 
fuas omnino habet Iaudes. In verbis entm ele- 
gantia ,. & m rebus diligentia 6c judicii perfpi- 
cacia elucet ; Sed & teviores qvasdam babet 
maculas. Qvippe recitationem veterum Grje- 
CQrum obiter UtttumsBQdo & «fwj<t^& tanJ 
' "" «it. 



LlTERARIAM In GeNERE. ln QvaYtO. I& $ 



l git, & latinorum non ita exhaurit, ut non quam 

,' plurima notatu digna preterierit. Qypdr qvi- 

dem ex duplici caufa accidifle hariolamur. (r.) 

I Qyod Au&or iis fubfidiis inftru&us non fuerit, 
• qua» ad argumentum hoc abfolvendum reqvi- 

runtur, (2.) qvod iftud ad mentem fententiam- 
j qve C* Plinii Caecitii fecundi folummodo» tra- 

I I ftandum fibi fumferit. Adde q vod & in Oeco- 
' nomia operis humani qvippiam paflus videri 
J qveat, dum §.24.6: 2f. decapfa retra&ationis 
M prolixe diflerens, membra hujus corporis inter 

fe confundit, & a pofteriori ad prius rurfusde- 
labitur. (if.) Job. Andr. Schmid de Letlio- 
nariis Orientalis & Occidentalis Ecclefia tn genere 9 
"' & figiUatim de JoA. Chryfoftomi LeBionario MSCto 9 
jj Hclmftadii 1703. (16.) M. Gvil. Juch^ dz m&- 
dis yrobandiinnocentiam apud veteres, Jenae 1709« 

LV. 

Melchioris Zeidleri Tr. de gemino veterunudocendi 
n i ntodo Exoterico & Acroamatico, Regiomonti i6g f. 

I^Pe qvo negari non poteft, Au&orem in eo non 
-j ubiqve fecutum methodum docendiAcroamati- 
\ cam ; Sed multa infperfifle vulgaria , & ad Le- 
ftores extraneos 6c vulgares potius fpe&antia» 
qvam o<*«W five genuinos & domefticos. A- 
liena etiam nonnulla & parum ad fuum inftitu- 
tum facientia ; lmo & minus decenter inter- 
dum cramben eandem bis recoxifle r atqve 
hanc fuam uvoft,stKia» §, %6. p. 66. Simili 
qvodam diflimiii excufare voluifle ; AttamenSc 
t hoc extra dubitationis aleam eft pofitum , mul- 
M 4 fca, 



184 Cap.H.Viz Scriptor. Spectant. AdHist. 



ta plaeclara de modo docendi veterum ab e 
anno&ta, Et titulo hujus Operis , fi non i 
omnibus , in quibusdam tamen egregie fatisfa 
£tum. Neqve enim exhaurire poterat hoc v 
gumentum penitus , qvi & fuum genium , d 
Michaelis Piccarti Ifagogen in ie&ionem Ariftc 
telis fecutus , introductionem in libros huju 
Philofophi meditabatur , & fic ad docendi mc 
dum veterum hoc animotantum erat digreiTus 
ut lucem daret fuo themati , non ufe illud e: 
profeflb illuftraret. 

LVI. 

M. Joh. Held de Judaorum Synagogis & Scho 
lis , earundem antiq-vhate & propagathne , rebu 
Sacris, vdr**s ftudiorum generibus , Dotloribus^ a 
audnoribusy Norimbergae 664. Egregia hui 
vino fufpenfa eft hedera,& tenui opufculoam 
bitiofus titulus prsefcriptus. Sed parum refpon 
det nigrum fuo rubro , & mus ridiculus nafci 
tur, dum montem ingentem parturire videsj 
Perpauca enirofunt, qvsepraeftat Au£tor ex iisi 
qvse promittit Leclori. Et qvseprseftat non d 
fuo largitur, fed de alieno. Qyicqvid enim bc 
ni habetex Altingio collegib, a qvo proeceptc 
,re p« f .fe diflideie fimulat ingratus difcipulu: 
Reliqva qvas ipfe addidit & pauca funt & levi 
denfia , & vix digna tanto hiatu & rictu , qv 
os funm diftendere Auctori placgit. (2,) A" 
Valentinus Friderkus de titulis DoBorum Judaicc 
rum 5 Lipfise 'jt 692. Qvx DilTert tota ex Jacc 
fci Altingii Hiftoria Academiarum Ebraicarum ei 

es 



LlTERARIAM In GeNERE. ltl QuaYtO. ig^ 



exfcripta , Altingii nomine ftrenue fuppreflb. 

( ; ) M. Joh. Jacobus Qyand de Atramento Hebrao- 

rum ExercitatioRabbimco-Talmudka^Kcgiomoa- 

ti 170?» QyaAu&orCl fuam in Rabbinicis 

& Talmuciicis abunde demonftravit Polyhifto- 

'1 riam. Et hoc uno fpecimine probatum dedit 

p omnibus , fe ad Syntagma qvoddam antiqvi- 

J tatis literarias Ebrseorum componendum tam 

% aptum effe, qvam qvi maxime ; Et un-um Joh. 

I Jac. Qyandtium decem Georgiis Urfinis hac in 

parte efte prasferendum. (4.) Georgii Vrfini 

Antiqvitates Ebraica Scholaftico- Academica^ Haf- 

ni2ei70», In qvibus Antiqvitatum loco me- 

ras novkates affert Au&or , easqve protritas 

i fere & ubiqve obvias. 



lvil 



M. G. Vockerofc Hiftoria Societatum & rei 
literaria ante iiluvium. Accejfu fragmentum ex libris 
Henochi fc Egregoris^ Jenas 1687. Buabus hsec 
Diatribe abfolvitur capitibus , qvorum primum 
de Hiftorise hujusScriptoribus agit, alterum de 
fodalitiis & monumentis literariis mundi primi 
ipfis , adeoq ve ftatum Sethianorum ac Caimtarum 
literarium depingit , qvorum iili Bilii Dei , hi 
Filii hominum in SS. funt appellati. Accefterunt 
| pofteain lecunda editione , qvse A. C. 1704. 
lbidem in 8vt> prodiit fupplernenta r qvibus 
fodalitas Crotonienfis & Ephebi , nec non pri- 
morum Chriftianorum conventicula , & hetaj. 
riae , imo & focietates i^euJWft* yvoruif 9 
conventu* C hriftianorum publici , cum pri- 
M f yatis 



18* Capll. De Scriptor. Spectant, Ad Hist. 



vatis collcgiis antiqvioribus fubPapatu,&recen- 
tioribus ad morum emendationem inftitutis, & 
literarum convcntus Berolinenfes & Halenfes 
funt defcriptL Qvx omnia magna navitate <5c 
induftria ab Au&ore funt colle&a. (2.) C. H. 
Rittmeyeri Difqvijito de Kirinth - Sepher Jive civita- 
te literaria , Jofuas XV. v. 1 5". Helmftadii. Ir* 
qva nihil certi de hac nrbe affirmari poffe do- 
cet , qva de caula illo nomine oliro fit appella- 
ta , cjvando itidem & qvare id mutatum dein- 
ceps ln Debir , nec non inKiriath Sanna. Va- 
rias etiam variorum fententias enarrat , velfi! 
mavisconje&uras,&tandem concludit, orones. 
eas infirmoniti fcibicine, & idoneis deftituipro- 
bationibus , eo qvod univerfa hsec vpetypaTOr 
Xcyia nullo alio rundamento qvam folius ono— 
matologias incumbat, adeoqve conjiciihocqvt- 
dem. , at probari non pofle , eam vel Acade». 
miam qvandam vel urbem fuifTe literariarn.. 
(3.) M. Chrift. Bomitius de Synagogis veterumil 
Ebraorunt) Wittenb. 16 fo. Qvi SynagogasJ 
fuifTe sedificia, ubi Judaeiexinftituto convcnerind 
diebus certis, legis percipiendae & precum cau— 
fa , non male conjectat §. 5. nec inepte probad 
di&a priora fuirfe Judasorurn ofricia §. IV. 8c: 
V, Sed qv£e feq vuntur in defcriptione, Judse os ; 
eertis diebus in iis convenifte legis percipien- 
dse& precum caufa,DifIertationi fecundse refer- 
vat , quae an fuccefterit poftea certo affirmare' 
non pofTumus, (4.) ]oh. Ericus Oftermannus de- 
Convivandi canandiqve veterum ritibus, "Wittenb». 
1645, Parum nota? funt Oftermanni hujas| 

Sche- 



LlTERARlAM In GeNERE. l?l QlldYtO. \%J 



Shediasmata , digna tamen omnia quae multis 
innotefcerent , qvia varia literali do&rina funt 
refperfa. (f.) J. M. Mayfart, Bildnifs eines 
wahren Studenten, Erfurt 16J4. Qyo nemo Aca- 
demiarum lutofas maculas acutius perfpexit, 
nemo majori ir*}fn<ri& deteftatus eft, Utinam 
|hoc tempore intemeratior earum eflet facies, 
jSed 

JEtas parentum pejor avis, tulit 
Nos neqviores , mox daturos 
Progeniem vitiofiorem. 

Siqvidem eaedem [Erynnes adhuc Bachantur 
in noftris Academiis , fi Pennalifmum excepe- 
ris. (6.) Joh. Andr. Schmidius de Gymnafiis lite~ 
rariis Athenienjium , Jenae 1688. GymnafiaAthe- 
nienfium literaria in hac Exercitatione defcri- 
bit Au&or celeberrimus , fed nobilioratantum, 
& maxime illuftria , & qvorum praecaeteris in 
fcriptoribus antiqvis fit mentio ; Videlicet Pla- 
tonicorum Academiam , Cynicorum Cynofar- 
ges , Ariftotelicorum Lyceum , Stoicorum 
Stoam , Epicuraeorum hortos, GymnafiumPto- 
lomarum. Reliqva, fcilicet Ganopum , Odeurr» 
Palladium , Prytaneum , Tempe &c. filentio 
praeterit , qvia nihil vel parum memoratu di- 
gnum de iis in Hiftoria Graecorum literaria fe 
lpfi obtulit. Et fane fex priora ita ab eo defcri- 
pta funt , ut omnibus , ejusmodi argumentum 
nipofterum occupaturis, exemplo efle qveant.. 
(7.) M. Benjamin Bederici Comment. de ScholaAle- 
xandrina 4$ 'I arfenft t Wittenb. 1704. Perbre- 

vis 



igg, Cap.ll DeScriptor.Spectant.AdHist. 



vis & concifa , fed digna qvx legatur. ( &,] 
Friderici Schraderi de typis Academiarum ab Erudi- 
tis & fapientibus annotatis , HelmftaOU I703. (9.} 
Phil. Theod. Veer PoortenniiDifcrepantia Dei^ & Ho- 
minum deScholis judicia , Coburgi 1709. ( 1 o.) 
jf. C. Schomerus de CoUegiatifmo^ tam orthodoxo qvam 
heterodoxo , Luneburgi 1692. Dignum Opus 
qvod ab omnibus accurate , & ftudiofe le£Hte- 
tur , qvi , qvo Ioco Collegia pietatis % jam inde 
ab A. C. 1670. ufqve ad hunc temporis articu- 
liim in diverfis Proteftantium ccetibus freqveri- 
tata , habenda fint , nofle defideret. Namli- 
cet in thefi tantum & abftrafto ,. ut loqvuntui 
Philofbphiae Magiftri, de iisdem agat Auftor, 
nec ad hypothefin five concretum fe unqvamj 
demittat , attamen de legalitate ,. & necefTitatej 
& utilitate eorundem rationibus, ab utraqve 
parte conqvifitis ita dilTerit, ut ejus. do&rina, 
pietas , prudentia , moderatio , & qvicqvi^ 
laudari poteft in Theologo ubiqve excellat Sd 
emineat^ (n.) Befchreibung des dritten Leipziger 
~Jubilai y Jenas 1710*; (12.) Joh Stigelius ■ de eaufis 
qvare confiituantur , Academiae i^£. (13O J°h< 
Baggeri Jubilaus Academicus , Witteb. 1666. 
(14.) Joh. Bugenhagen , we es Wittenberg 1^46* 
in dem damahligen Krieg ergangen , Witteb. ij'47« 
Schediafma perrarum^ & dignum qvod Anna- 
iibus iftius aevi integrum inferatur , qvia ab au- 
ftore Evy%pQ V a, 5c avrOTrly concinnatum multa 
fingularia continet , qvx alibi non facile inve^ 
nias. (iy.) Avftzctmtrts Gymnafii Magdebur- 
geniis , cum fuis Programmatibus , legibus,le/j 






LlTERARIAM In GeNERE. /« QvaYtO. l89 



£tionibus &c. Magdeburgi 16 9. (\6) M. 
]oh. Blocii , de pane lucrando , Roftochii 16 17. 
(17.) Ej usdem de Diaboli filia , M-ngdeb. 1 6 1 g . 
(18.) Ejusdem, de Diaboli pro-filia , Ibiderr, 
Eodem. (*?.) Ejusdem Marttnale , de qvibus- 
dam hodie bibentium moribus 45 gefiibus. Ibidem, 
Eodem, (20 ) Dominici Arumai , dejure Sala- 
riorum , flipendiorum , Mercedum , Jenae 165 O. 
(21.) Jo/?. Manttius , <fe Acacjemia & Acaiemicis 
Honoribus. (12.) M. Elia Geis/er , ie Societate 
Frutlifera , Lipiiae 1672. (25.) M. Valmtini 
Friderici, de Capillamentis , 1/0» Barticken , Lipfise 
167}. (24 .) Preujfifche Societat derWiffenfchafft % 
i Berlm 17 11. (2?.) M. Fr/V/. Hannibal Stempel, 
de Societate Abbreviatorum Romana , Jense 1704. 
(26.) J4#f0« Ulrichs Academie in\ W olfenbiittel t 
Wolfenb. 1710. (27.) Academici CoUegiati tem- 
pli Inatiguratio , Helmft. 1704» 

LVIII. 

Jo#. MafA. Meyfarti Erinnerungen von fom 
Verierbnifs der hohen Schulen , Schleiftingen 1636. 
Vir doclius , gravis , pius , & Pietifta ante Pie- 
tiftas , .Wolfgangi Heideri difcipulus , (p.213. 
mi.) qvi Prarceptorisjiujus excitatione & pro- 
pria experientia edoctus Academiarum prolap- 
fam difciplinam acute perfpexit , & tanta ani- 
mi firmitate deteftatus eft , ut omnes ejus vim 
imperterritam admirati finU 

iiii 



IpO Capjl. De Scriptor. Spectant. Ad HistV 

• Illi robur , & xs triplex 
Circa peclius erat, qvi fragilem truci 

Commifit pelago ratem 
Primus, nec timuit pratcipitem Africurrij 

Decertantem aqvilonibus, 
Nec triftes Hyadas , &c. 

Nec nihil egit hoc opere Meyfartuj. Siqvi 
dem hoc ipfo fufcitavit dormientes Scholarurr 
Ephoros , & ut de repurgandis Mufamm offi! 
einis , & abrogando Pennalifmo inprimis cogita 
rent, inftigavit. 

LIX. 

Frtierict Luca Europatfiher Helkon^ aufwei 
chen dte Acaiemien von Anfang ier Welt bis itz.o 
aUer Nathnen , befoniers Eurofxe , mit ihren lun 
4ationen y Ungliicks - Fallen vorgeflellet , Francfun 
1711. Qvx infcriptio aureos montes pollice 
tur , fed qvi in fumos poftea delinunt. Net 
pratftare poteft Au&or ea , qvorum tam opi 
mam fpem oftentat in Operis Propylaeo. Siqvi 
dem non unius eft hominis , Hiftoriam univer: 
falem condere Scholarum omnium ab O. C. uf 
qve ad haec tempora. Nedum ejus , qvi Hi 
ftoriae literariae cognitione leviter tantummodc 
eft tinftus. Et apparafu librorum , qvi at 
eam cognofcendam reqviruntur , non fatis in 
ftru&us , 6c facultate judicandi ita deftitutus 
ut rerum dele&um habere vix valeat Et nn 
temere hocdixiiTevidearjiur; Age,dabimusHi 

ftoria 



LlTERARlAM In GlNERE. JnQuQYM. I9I 



ftoria: Scholarum Graecarum qvandam tntict- 
y$»(pi*v y qyam olim eandem incudem cum 
Auciore 'tundentes in chartam conjecimus , & 
Leclorem folicitabimus , ut eandem cum Luea 
noftro contendat , qvi P. 3. C. 4. p. 210. Scho- 
larum Graecarum memoriam e tenebris erue- 
re , & chartis hifce fuis inferere conatus eft. 

§. 1 . Scholae Graecorum fuum habuemnt. 

1.) Ortum. 
2.) ProgreiTum, 

§. 2. Ortum grando habuerint aeqve obfcii- 
rum eft , ac qvando vox ifta Schola , de ludis 
literariis ufurpari caeperit. Siqvidem juxta Au- 
libnium 

- - Grajo Schola nomine di&a, 
Jufta laboriferis tribuantur ut otiaMufis, 

f Qyod enim Joh. Templerus Theologus An- 
glus in Idea Theologiae Leviathanis Dogm.XL, 
exiftimat, Verofimile efle Japheti pofteros, fuas 
inGraeciam aliasqveOccidentis partes deduxifTe 
( colonias, ante lingvarum confulionem, & ex- 
tru£tam turrim Baoelicam , fimulqve illas Ar- 
tes propagafle , qvas ex Noachi fcnola haufif- 
ient ; Id vero tam eft diflimile , ut, notante 
Adamo Rechenbergio in Exercit. de origine & 
ufu Scholarum §, 10. p. 496. Au&or ipfe de 
eo flu&uaverit , Antiqvitatis Sacrae & profa- 
nx teftimonio ac afieniu deftitutus. Et fi vel 
m/ixjme daremus Templero hoc Trafbfofy* 

Hi- 



192 CapJI. DeScriptor.Spectant.AdHist. 
Hiftoricum , & fi&am ex ingenio Japheticarr" 
migrationem ; Scholae tamen Gracorum hoc ip- 
fo non fierent annofiores , tnm qvia Japhet: 
progenies Scholas procul dubio conftituifTe 
Ebraicas , non Graecas , tum a^via & pari vero- 
firriilitudine dici pofTet , earn & reliqvis Noach 
.pofteris tam procul difTitam , artes f. ScientiaJ 
a Noacho traditas protervis dediiTe ventis por- 
tare in mare Creticum, & iisdem ftrenue vale- 
dixifTe. Sane recentiores multo Scholas Grae- 
corum facit Petrus Lambecius , qvi L. 2. C 3 
Prodromi Hift. lit. p. »29. Cecropem nationc 
^gvptium Mofi o-vyxpovev eas primum ape-: 
ruiiTe fcribit. Et huic Epochae adhuc qvaedani 
Secula detrahit Georgius Hornius , qvi in Hi-i 
ftoria Philofophica L. 3. C. 7; & *?. p. 1 f /7. na-j 
tales earundem a Mythologis hujus gentis , 
Homero inprimis arceflit 

§. 3« Qyoqvo autem modo fe res habeat , & 
qvae Graecarum Scholarum prima lit Geneafo) 
gia , id certum eft , eas ad imitationem barbai 
rarum gentium primum inftitutas , plane 111 
PhilofophiaGraecanica a barbarica eft derivata 
Atqve hinc a primo fuo exordio progrefTun 
habuerunt. 

1.) Feliciorem, 
2 4 ) Infeliciorem. 

§. 4. Feliciorem progrefTum habuerunt 
primo initio , ufqve ad Seculum III. poft C. N 
Hoc enim temporis articulo effloruerunt. 

1,; Plui 






LlTERARlAM In GeNERE. ltt QuaYtO. 19$ 

i.) Plufculum. 
2.) Plurimum. 

§. f . Plufculum effloruerunt a primis nataii- 
»us ufqve ad regni Periici fplendorem , vel, ii 
navis Hiftorise literarix Epocham , ufqve ad 
tocratem , qvi Seculo V. ante C. N. inclaruit. 
loc enim tempore effulferunt, Scholae 

(i.) Heroka , in qvibus difcipuli prudentia 
Politica & Legislatoria augebantur. Et 
huc fpectatinprimis Gymnafium Cretenfe, 
in qvo Lycurgus a Thalete Muiico&ICto 
eft eruditus , tefte Joh. Philippo Pfeiffero 
in Antiqvit. GraecisL. z. C. 66. p. 444. - 

(2.) Poetica. In qyibus res verae fabulis in- 
volutae vin&o fermonis genere propone- 
bantur. 

(3.) Philofophka , in qvibus de rebus divinis 
ac humanis libere difTerebatur. Atqve in 
iis eluxit prae caeteris Schola 

(a) Pythagorka , a Pythagora Samio inftitu- 
ta Sec. VI. ante C. N. qvae annos 2 yo. 
floruit. 

(b) Jonica , cujus au£tor Thales Mileiius 
Cyro Zvyxpovog. 

(c) Eleatica , cujus Stator Xenophane* Co- 
lophonius, Spinofae Prodromus. 

(d) Cyrenaica , ab Ariftippo Cyrenaico ex- 
citata. 

N t (e) Elia- 



194 C^-7/, DeScriptor.Spectant.AdHist. 



(e) Eliaca, a Phoedone Elienfi adaperta. 

(f) Megarica y ab Euclide Megarico in urb< 
Megari referata, de qva videndus Joh 
Calpar Gunther de modo difputand 
Megarico §. 2. p. 5 . 

Atqve haeSchoIae omnes fuereprivatae acdo- 
mefticae , non publicae, non au&oritate Magi-j 
ilratus conftitutae , nedum ex aerario publicc 
" confervatfc. Tantum enim abeft , illuftris Virj 
Hermanni Conringii judicio in Antiqvit. Aca- 1 
dem. Diflert. I. p. g. illis temporibus fumtupu; 
blico civitatum nutritos fuifle artium fcientia-t 
tumqve doctores , ut ne locus qvidem aliqvisi 
pubhcus Magiftris illis fuerit conceflus. Tefti j 
monio certe vel unus Socrates poflit efTe, cujuj 
tamen eruditionem & variamSapientiam faltirrl 
potifftmi Atticorum civium funt admirati, qvi j 
qve eam ob caufam flimmo in pretio hominem 
habuerunt. Vixit ille vitam privatam inops t 
nullo ftipendio publico , & docuit , non certo 
qvodam inqve ufum confecrato auditorio , fed 
modo in via publica , modo in taberna qva- 
dam , modo fiib platano , aut aha qvadam pa-. 
tula arbore. Eadem vero conditio fuit etiani 
illorum , qvi aut artes Mathematicas , Geome- 
triam fcilicet , Arithmeticam & Aftronomiant 
docebant , aut Poeticam vel Muficam artem 
profltebantur. Praeter has autem liberaliuma* 
tium, & Philofophix,MedicinaeqveProfeflionei 
non habuit tum temporis illa cultiflima terral 
jrum Graecia Magiftros eruditionis, Neqveenirr 

eran 



Literariam InXjt enere. laQvar lo. 19 f 

rant, qvi cultum divinum docerent inpubli* 
, aut Attici juris prudentiam proflterentur. 



§. 6* Plurimum excfevefunt Scholae Gfaeco* 
um a Socrate , ufqve ad Sec. IV. poft C. N« 
lac enim temporis periodo au&ae funt nume- 
p ^ immunitate , fplendore. iE privatis fa£be 
Lmt pubhcae , eseqve peculiaribus legibus , ju* 
ibus , privilegiis , & inprimis libeftate do- 
endi donatae , & ab exteris etiam ob do&orum 
celebritatem vifitata^ Conf. Coringii Anti* 
Bvii Academ. Difleft. L p. 8 . Adamum Rechen» 
jergium , de Ofigine Scholafum eohtra Hob* 
)cfmm §. XI. p. 497. Inclarueruht autem prse* 
taeteris Scholce 

i (. Atknienfium* Etihiisy 

(a) Academia Platonis , Aeademicofufh Ah* 

tiqvofum Patriafcha?. Baec enim Scho- 
lafuhi publicaf ufn apud Gfaecos vide* 
tuf fuifte prima. Atcjve de ea jpeculia- 
fem Schoh contemhehdam oratiohem 
tonfcriplit Joh. Peter Ludewigi Halafc 
1 69 v. Secutus ih ea veftigia Herman- 
hi Conringii in Antiqvit Academ.Difc 
fert. U p. 7. Et in Supplem. I. f>. i 47* 
Et Suppiem. 7. p. m. Et joh. Ahdr, 
Schmiaium in DiiTert de Gymnafiis 
Athenienfiiim literafiis p. m. 6. feq. 

(b) tyceum Af iftoteiis, Per ipateticor ufn Prin- 

cipis , de qvo prcclare dhTefit J> A* 
Schmidius I. c. p. tf, 

N % (c) tyno* 



ifCCapJ LDz Script or.Spect ant.Ad Kcst. 

(c) Cynofarges Antifthenis , Cynicorum pa 
tris , crvod accurate defcribit J, £ 
Schmidius 1. c p. 2f. Et Meurfms i 
Athenis Atticis , C. $. qvem & Con 
ringius laudat hoc nomine in Antiqvi 
Academ. Supplem. I. p. 197. teftatui 
qve, qvod Lyceum & Cynofarges pra 
clare profecutus fit. 

(d) Stoa Zenonis,Stoicorum antiftitis,qvar 
item graphice depingit J. A. Schmidiut 
1. c. p. 47. Aftnimixlibertatis in phi 
lofopnando infimulat Herm. Conrin 
gius in Supplem. X. ad Antiqv. Acac 
p. 226. 

(e) J&mEpicuri,Se&ae opovvfAit Au&om 
qvos fuis coloribus delineat J. A. Schmi 
dius 1. c. p. f 6. Scholafticorum auter 
privilegiis indignos fuifTe cenfetHerrr 
Conringius 1. c. p. 2 16. propter impu 
gnatas reipublicx confervanda: necei 
farias w^roQfiVe^deprovidentiaDei, ani 
mae immortalitate , & judicio divin; 
etiam a morte accipiendo, 

(f) Pertiatf Paecile , qvae Schola fuit Hifto' 
rica & Geographica. Vide Tobia: Ec 
kardiPorticus Scholas veterum, Qyed 
linburgi 1711. editas. 

(g) Cymnajium Ptolomatum in foro nov 
Athenienlium fitum , de qvo legen 
dus J, A» Schmidius 1, c. p« f?. 

(h) Ij 



LtterariamInGenere. lnQyarto, 197 



(h) Canopum, Odeum, Palladium, Pryta- 
neum , Tempe & alia , de qvibus pau- 
ca occurrunt ^iofiyrifAOfiVT* , juxta 
Schmidium 1. c. p. 6o* 

IL Lacedamoniorum , de qvibus confulendus 
Joh, Phil. Pfeifferus in Antiqvit, Graecis 
L, 2. C. 66. p. 443. 

III.. Corinthiorum, apud qvos inprimis incla* 
ruit Kjirtwiv Vide Pfeifferum 1. c. 

IV. Rhodiorum , apud hos enimfuit Gym- 
nafium Athenarum semulum , qvod Ro- 
mani fibi prae cseteris eligebant , & fre- 
qventabant plurimum^ut docet, M. Georg. 
Nic. Kriegk inDifTert.de peregrinat. Rom. 
Acad. §. 3 g , p, 39. feq, Adde Pfeifferum 
I,c. p. 444. 

V. ApoUoniorum.. Vide Kriegkium l.C; §. 47. 

VI. Mytilenenfium. Kriegk I. c, §. f9 . p. 60. 

VII. Tharfenfium. Kriegkl. c. §.6i*p,62, 

VIII. Laodicenfium., Conringius l.c.p. 11. 

IX. Conftantinopolitanorum. Conf, Codicem. 
Juftin. L. II. tit. 1 g, 

X. Alexandrinorum. Herm. Conringius Di£ 
fert. I. Antiqv. Academ. p. 23 , 

Ac eas qvidem partim ante^ partim poft C. N. 
Joruiffe, teftis eft Hiftoria illorum temporum, 
jvae ftatum reipublicae literariae defcribit. Ac 
icet interdum duro neceftitatis telo cefferint 
tfufa: , & fuas acdes aliis in habitandas reliqve- 

rint„ 



* 98 CafAl. DeScriptor.Spectant.AdHist. 

rint , redierunt tamen poftea , & fuas ??dc 
rurfus oecuparunt. Qyippe Georgius Abu] 
pharajus ii\ Hift.. Dynaftiamm Dyn, VII. p. n 
77. Auftor eft , Adrianum Ca?farem juUifl 
extrui in urbe Athenis fcholam , atqve in e 
fepientes multos conftituifle , & leges Sokn:; 
6f Draeonis, ratas fecifle. Atqve exinde floruiflj 
fcientias Athenis.. Et patet ex LudolphiNeci 
cori five Kufteri Diatribe , de Mufeo Alexar j 
drino , &; Herm. Conringu Antiqvit. Acad. Di: 
fert.. I. p. 23. feq. Ac Joachimi Joh. Madei j: 
Epiftola , de Seholis Veterum , ad Conringuu 

Eerfcripta, GraecosAlexandriaeScholas publie;! 
abuifle a Seculo 111. ufqve ad Sec. Vh poft (1 
N. Qyorum verba in Hiftoria Schojarum J| 
gyptiarum attuHmuSi, 

§. 7. Infelkhrem TprogreffumhabueruntSchcl 
las Gra?corum a Seeula IV. poft C. NL ufqye a 
pi-aefentem temporis Articulum.. Siqvidem. 

(l) A Secufo IV. ufqve ad Secuhim rX. e: 
ipirarant fenftrrv Qyippe 

(a) A Seculo fexto omnes Seholse, imo rai 
. tum non omnis eruditio (Conring 
haec verba funt, qvibus utitur in Ant 
~<qvi& Academieis Differt. I. p. 28.) i 
tota OccidentaU Rom. Imperii part 
per Italiam , ajo, GalEam, Hifpaniar. 
& Africam ,, nfytimo autem per om 
&em. Orientalem Regionem , Afia 
nempe r Grxciam $ J"gyptum , fis 

<frti 



Literariam In Genere. bt Qyam. 199 

ditus , Germanicarum Scythicarum- 
qve gentium , alibi Saracenorum, flo- 
rentuTimas Romani Imperii provincias 
occupantium barbarie deletae funt. 
Imo , qvod mireris , ipfemet Juftinia- 
nus Carfar , Scholarum fortunam haud 
parum labefa&avit. Diferte enim Joh. 
Zonaras de Caefare illo Tomo 3. Nec 
vero hoc duntaxat , fed & afia phira 
templa extruxit , ad qvorum aedirlca- 
tionem cum infinitis egeret pecuniis, 
de confilio praefe&i liberalium artium 
olim conftituta ftipendia in omnibus ur- 
bibus fuftulit, qvas vacantibus literarum 
ludis rufticitas invafit. Idem plane jam 
memoraverat Procopius Juftiniani rvy- 
X£* v6 s. Imo ex Procopio hatc defcrip- 
fit Zonaras. Verane haec fint , an m 
©dium conficta, haud dixerim. Id cer- 
tumeft,praeter exiguas reliqvias Con- 
ftantinopoUfuperftites,inomni ifthoc 
Chriftiano orbe Scholam illuftrem nul- 
lam poft Muhammedis tempora fuper* 
ftitem commemorarL 

(b) Seculo VM. Schola Conftantinopoti 
adhuc ftiperftes per Leonem Ifaurum 
tiKwofiaxpv deleta eft , prout prolixe 
docet ex Joh. Zonara, & Pauto Diaco- 
no Herm. Conringius 1. c; Qyibus ad- 
huc fuperaddit Conftantinum ManafTen 
Toach. Joh. Maderus, in Epiftola ad 
Conringium de Scholis veterum, qvar 
N * Aa- 



20o Gj/>,7/.DeScriptor.Spectant. Ad Hist. 
~Antiqvit, Academ. fubjun&a eft p. 

(2.^ A SecuIolX. ufqve ad Seculum XV. re- 
fpirarunt. Qyippe 

(a) Bardas Caefar A. C. 8vo. fub Michaele 
tertio Imperatore vecorde &ignavou> 
ter innumera maja hoc tandem boni; 
fecit , qvod eruditionis provehenda 
magniim ftudium habuit. Nam cui j 

3ve difciplinae fcholas conftituit , & 
o£bres defignavit , & fingalis publi- 
ca ftipendia decrevit, & omnibusma- 
gnum & communem do&orem prafe- 
cit LeonemPhilofophum, pofteaThef 
falonicsE Epifcopum. Itaqve erTecit ui 
literae florefcerent , exiguoqve tempo* 
re incrementa caperent , atteftante Zo- 
nara Annalium Tomo 3. PJ29. feq Edit 
BafiL 

(b) Conftantinus Porphyrogennetus Leo- 
nis Philofophi filius , is qvi libro dc< 
thematibus & excerptis inclaruit. Se- 
culo a nato Chrifto X. tam philofq- 
phiam , qvae pene in oblivionem ve-j 
nerat , qvam alias difciplinas , do&oi 
ribusordinatis, jam deflcientes refocilj 
lavit. Ut teftis eft Joh. Zonaras 1. c 
P-i3f* 

(3.) A Seculo XV. ufqve ad haec tempor; 
fufprarunu Qvippe Imperio Oriental 

ex 



LlTERARIAM In GfiNERE. lnQycMO. 201 

extin&o , & Graecia univerfa a Turcic 
fuba&a, 

In Latium fpretis Academia migrat A- 
thenis. 

Et licet non prorfus fidem habeamus P, 
Bellonio, qvi mObfervat. L.I. C. 3. p. m. 
n . fcribit, tam infignem apud Graecosho- 
die regnare barbariem , ut nulla apudeos 
urbs inveniatur , in qva fit Academia; 
Neminem etiam eiTe , qvi fuos liberales 
artes aut literas edocere curet ,. qvippe 
Alexander Hellanicus natione graecus , 6c • 
in Academiis Germanicis diu verfatus , in 
libro de ftatu praefenti Ecclefiae Grsecae C. 
3. & 4. plane docet contrarium , & Joh. 
Mich. Heineccium , aeqve ac Joh. Fech- 
tium 1. c caftigat acerbiflime , qvi Grae- 
cos hodiernos denfilTLmae barbariei, plane 
ut Bellonius , infimulaverant , fcribitqve 
teftis avToirlw & ^07ri^og , & Scholas 
adhuc fuperelTe in Graecia & Academias, & 
qvendam fanebonarumliterarumguftum ; 
Attamen tantum abeft , ut Scholae hodier- 
nae Graecorum cum antiqvisilfisludis lite- 
rariis aeqviparandae fint , ut vix umbram 
eorundem referant. Siqvidem nec ipie 
Hellanicus civium fuorum acris defenfor 
1. c. miferam earum conditionem diiTimu* 
lare poteft. 

Haec noftra eft qvalisamqve de Scholis Grae- 
corum Commentatio Hiflonca. Qyx an cedat 






20 2 CapJLDE Scriptor.Spectant.AdHist. 
Au&oris Commentationi , an eandem poft fi 
relinqvat , tuum erit Lettor definire. 

LX. 

BiplomaCaroli M. lmperatovis de Scholis Osna> 
hrugenfts Ecclejta gracis & latinis Critice expenfun) 
ab A. I.1717 ExtathaecchartaCarolina in Fer 
dinandi Epifcopi Monumentis Paderbornenfibus: 
p, m. 299« edit.Francofurt. 1 7 1 5 . & ab Au&o- 
re hoc A. I. h. e. Joh. Georgio Eccardo voS-uetu 
eft infimukta, a Jodoco autem Hermanno Nun- 
nmghio Canonico & Scholaftico Werdenfi de- 
fenfa , fed ab Eccardo denuo impugnata , &! 
Crifis hasc ab adverfarii objecrionibus vindica- 
ta» Nec cottidiani prorfus (unt commatis qvar.i 
Eccardus prtvilegio ifti Carolino opponit. Di- 
gna fane quae femel & iterum legantur , ob va- 
rias obfervationes Criticas , ad artem Hiftori- 
eam & Critkam ornandam pernecefTarias, 
Sed conje&uris fuis indulget nimium , & caviUj 
Ks, & puritatem di&ionis tam parum curat, Scri-' 
ptorum chartissevi medii innutritus,ut omnes re- | 
re paginas barbarismis cV folaecismis , fint in- ■ 
qvinatae. Sic enim v* g. legitur in cenfuras ^V- 
pologia genuior ,, p. f 9. 69. ignorantior p. 6g. I 
genuinitas p. 4$. pleniter p. 6$. Arehivium r 9, 
adverfus aliqvem vitilitigare ^9. Vereor haec 
tela obtufa efte, & non feritura 4 g . Difticulter 
ad hoc refpondi poteft 4 6 . cVc. (2») J. L. BU- 
nemann de BiUiothecis Mindenjibus antiqvis & no~ 
tfis , Minda» 1719. Vir vigilans Sc induftrius., 
foHiftoria literaria <5c cognitione Hbrorum cum- 

primi&j 



LiterariamIn Genere. InQvarto. 20$ 



primis non perfun&orie vcrfatus. Bibliotheca 
/ele&a ipfemet inftru&us. Adeoque ad Biblio- 
thccasMindenfcs defcribendas peridoneus. (?.) 
M* 1. Eckards Nachrkht von denen offentlkhen Bi- 
kliotheqven zji Qyedlinburg^ Qvedlinburg 17 1 f . 
Qvt Hiftorise literariae Tcientiam ita aflecutus 
eit , ut exa&e conveniat in eum qvod nobis §♦ 
j 6. p.^i.impertit elogium. Nec nullum hujus 
rei in hoc meletemate fe exerit veftigium. 
Qvod ita elucubratum eft , ut , qvi litcrarum 
amore tangitur ,. non poflit non probare, ver- 
borum perfpicuitate & rerum fru&u addu&us. 
Et nos qvidem tota cogitatione cuperemus , de 
omnibus Bibliothecis , qvx ullibi adhuc latent 
in civitatibus , Monafteriis , Scholis &c. extare 
ejusmodi Hiftorias , ut ex iis tandem Syntagma 
aiiqvod Hiftorise Bibliothecarum , & arcano- 
lum literariorum , qvas in iis confepulta funt, 
connci qveat. Nullus enim libertam maluseft, 
qvi non aliqva ex parte prodefle qveat. Et 
nulla Wibliotheca tam iners & rudis eft , in qva 
non aliqvid extet memoratu dignum, dummo- 
do Scriptorem naneileatur ab ufu rei literarise 
non plane alienum. (4) Georgii Setyilii invitatio 
ad eaitionem opufculomm rar.iJ]tmorum Job. Launoji 
pomovendam , Ratisbonae 17 19. OmmaOpe* 
ra Joh.Launoji funtrara, omnia etiam praecla- 
ra. Rara , qvia prohibita in iis oris in qyibus 
nata funt. Et prseclara, qvia ab eo confedU, in 
qvo multac literae eaeqve recondjtq? 6< exqvifttas 
fuerunt* Atqve hinc Joh. Alb. Fabricius ia 
prgefat. Joh. Mabilionii itineri Germanico prae- 
aaiflk p # ^.Utjnam fcribit,eilet , qvi illa recud* 

juo. 



204 C^.II. De Scriptor.Spectant. Ad Hist. 
jundtim in Ecclefiae ufus curaret. Qvo defide^ 
rii igniculo excitatus Georgius Serpilius , huc 
omnia confilia fua literaria contuiit , ut Opera 
Launoji congereret, & IV. Voluminibus com- 
prehenfa in lucem afpectumqve publicum ede- 
ret. Nec fpernenda eft Sylloge qvam conva- 
favit. Sed nec emendata eft fatis , nec ab(o!u- 
ta prorfiis. Siqvidem «vtKSora, plurima r qvx 
in Gallialatent adhuc, defiderantur inhocSylla- 
bo Serpiliano. Et qvod dolendumeft maxi- 
me, inftitutum hoc in herba fuppreftum eft,nec 
tinqvam ad finem perdu&um , ex qvo multumi, 
emolumenti in noftram Ecclefiam emergere po- 
tuiflet. Nam licet audacior omnino Launojus 
fuerit in Criticis , & intemperantior in Pole- 
micis, cV argumcntis negativis in Hiftoricis ti i- 
buerit nimium, amator tamen veriutis, & tutor, t 
& Hyperafpiftes fuit maximus. (f.) Georg, 
Pfrolfg, Wedelii ProgreJJus Academia natura curiofo- 
rum Catalogo CoUegarum exprejfus , Jenae 1 6 g o., 
Qvi Catalogus abExordio Academiae h» e, A. C. 
1 6 f 2. fumens initium , in Anno 1 6 8 o. con- j 
qviefcit. Adeoqve eorum qvidemnomina fiftit 
tantum , qvi primis 30. Annis illuftri huic CoL | 
legio interfuerunt , fed cum luculento Wede- 
lii prasfamine. (6.) Iboma Lanjii Commentatio/ 
de Academiis , Helmftadii 1666. J A. Scher- 
tzerus ex unius religionis defihitione univerfam 
elicit jTheoIogiam in Brevicufo Theologico^ 
Et hic nofter ex unica. Academiae definitione 
totam Academologiam , h. e. opufculum brevi- 
tate feftivum , do&rina- confpicuum 1 varietate 
Jucundum,. 6c id: omne fiftens. hKifibMo* 

qvoc* 



LlTERARIAM In GENERE. ltl QyartO. 20 f 



qvod de Acadcmiis fcitu eft neceflarium. (7.) 

: Balthafaris Meisneri Scbola Babylonica , Wittenb. 

\6io. Commentarius cft in caput 1 Danielij* 

1 Sed luculentus , & prseclarus , & copiofus. 

In qvo , velut Apeiles olim in linea artificiofif- 

firoe du&a , oftendit Au&or , qvid valeant bu- 

mcri , in linguiscV fcientiis, Theologia prsefer- 

: tim &l Philofophia, Hiftoria etiam & Philologia, 

ln tenui labor , at tenuis non gloria. 

(8) Judiciuut de hodiernis prognoftkis liberum 9 
j 6 x ; . fine loco. Schediasma perrarum , ut 
funt omnia fere Prophetica hujus commatis, 8c 
in iis illa etiam antiqva & recentiora , qvorum 
non faftidiendum Catalogum exhibet Au&or p* 
iy. feq. divinationum ejusmodi venerator ma- 
ximus , & fcientia augurandi, & futura prseco- 
gnofcendi percupidus , qvae nefcio qvomodo, 
plerisqve mentibus hominum inhaeret. {5.} B. 
Meisnerus de Arca Noachi & CherubinisfWltttrfo, 
1665. (10.) Luca Schyockii Hiftorica continuatio 
Vrogreffus Academia natura curioforuni, Norimber- 
ga: 16 89. (1 i.) J. A. Marcardus de utilitate 
Scholarum in propaganda religione , Cellis r 7 1 7* 
(12.) J. H. Kohii de Scholarum Scholafticorumqve 
ftatu 6" dignitate <5tC. 

LXI. 

Cenfura Diphmatis Carolini de Scholis Osna- 
brugenfibus ab obfervationibiis vindicata a J. G, Ec- 
cardo »-, Helmftadii 17 zi. De qvo vide , fis> 
S u * Num. t 6o, diximus. (a f ) Andrea Jrolingi 

Ditilrt. 



206 Cap JI.De ScRIPTOR.SpECTANT.AdBiST» 

Differt. l, de doBrina humana & rationis in fludih i 
frogrejfu, Helmfladii 1664. (3 ■) A,7implerm\ 
de Ordine do&rina. (4.) B. Meismrns de medih\ 
tfvibus comparari potefl Exoterica Theologia cognitio^ 
(f,) G.Valandur de Speficatione fcientiarum. (6.) 
M t I). Otto Kegelius de Gn&flofophia f Scrutinio fa* 
pientia, In qvibus 

Meisnerus longe reliquos fuper eminet omnes 

lxii. I 

t>. Votycarpi Lyferi Schola Babylonica , &GV 
Getx 1607. Falleris, & in limine deficis& o£ 
fendis , ll ad Hiftoriam litereriam hoc Opus re»- 
ferendum effe exiftimas. Qyod aliud nihil con- 
tinet qvam conciones , in capita IV.prioraDa* 
nielis, ab Au&oie diverfis in Jocis, diverfisqve 
temporibus habitas , cum verbi divini preco in 
aula Saxonica Elettorem Chriftianum II» pere^ 
grinantem , & morePrincipum, nunc hac nunc 
illac confiftentem, in itineribus dele&ationis cau- 
la fufceptis , comitari cogeretur. Atqve hind 
perpauca in eo literaria , nifi id huc ref erre ve* 
lis i qvod p. 53. de femetipfo fcribitt De me 
certe fateri ipfe cogor , maluiflem eqves fieri 
qvam ftudiofus ; Sed parens me a juventute 
fludiis addixit, & ha»c verba Calendario Eberl 
ad 18. Martii diem manu fua adfcripfit, Dies 
natalis Polycarpi Lyferi filii mei in lucem editL 
Winidise qvse patria mea eft if ; 2. &c. Dignus 
tamen vifus eft B. Meisnero hic Commentario* 
lus Homileticus cujus iix do&iffima de Schola 



LiterariamInGenere. InQuarto. 107 



Babylonica Diflertatione vcftigiis interdum in- 
fifteret. 

LXIIL 

M. Thomas Sagittarius de Summa Urbium, in 
qvibus Academia ereBa funt , felkitate , Jense 1611. 
Diatribe venufta , qvte ita placuit qvibusdam, 
qvinoftra aetate eandem incudem tutuderunt, ut 
integras paginas ex ea excerpferint» Qyorum 
nominibus pudorem incutere nolumus. (2.) 
Hermanni Kirckneri de fatalibus Academiarum Dif* 
fipationibus ac ruinis oratio , Marpurgi ? 7 I o, 
Oratio diferta & copiofa , verborum ac fenten- 
tiarum floribus refperfa , nervis etiam & viribus 
non deftitiita. Cujus argumentum eoluculen- 
tius , qvo rarius , de Scholarum ruinis , & lite- 
ris jam deperditis , & cottidie adhuc per- 
euntibus, <5c harum cladium eaufis. Ex Hifto- 
rias iiterarise monumentis ftudiofe congeftum, 
& ea ratione elucubratum , ut , fi teftes cre- 
brius paulo produxifTet Auctor , vix qvicqvam 
in hoc fermone defiderare qveas, (3,) &. A. 
Cranii invitatio ad inaugurationem magnifica nova 
damus in Academiafulia , Helmftadii 161 2. (4.) 
Rud, a Diskau cur piro genere nobilt inftituenda Jit 
peregrinatio , Jenasi6u 4 (f.) Gttolf. Gebhard 
a Warbergk de vera ttatura , 43 conftitutione & pair>- 
tlbus Jurisprudentia , Helmftadii 16 11. (6) J. 
C.A.von Ebleben uffWartenburgde utilitate^ digni* 
tate £> praftantia juris civilis Romani , Wittenb, 
* f 9 9« (?♦) W • Heideri Parentalia Dn. Johannis 
' Ducis Samnia , Jenae I<Sll # (8«) Leonhardus 

Hutte- 



208 C^Ji.DESCRIPTOR.SpECTANt.ADHlST. 

Hutterus de Vita , rebus geftis & obitu Georgii Mf \ 
lii , Wittenb. 1607. Cujus orationis Com-| 
pendium extat in Melchioris Adami VitisTheol 
p. 560. feq. 1,9.) M. Sant. Hauenfchildi Marty-' 
rium Mylianum , ibidem eodem. (io.) Wolu 
gangi Heideri Orationes dua de Vulpeculis Scho/ajii-l 
cis , Jense 16 14. Feftivae, lepidse , venufta*| 
& raras. In qvibus prse cxteris duae Hiftoriola 
le&u dignae , de origine fcommatum Gcrmani-J 
corum , der Menfeh ift ein Hafe. Item er ift ein 
Schulfuchs , le&u funt dignse. Qyarum altert 
extat in Orat. 1. p. » ** & ita fe habet j Subinw 
tium hujus Acadamiae cum Erhardus Schnepfiual 
SS. i h. D. Vir eloqventiffimus nobis, cum in 
sede Sacra publice interpretatus eflet Hiftorio- 
lam de EJifxo Domino 6c Gehafi miniftro , qvo« 
rum ille Naheman Syrum , qvi lepra fuerat in« 
feclius, priftinae valetudini reftituerat. Hic ve-! 
ro infcio & invito Propheta pecuniis emunxe- 
rat,cujustamen pleonexia» pcenasdedit gravjffi- 
mas, Hasc igitur cum explicaret Schncpfiusi 
quaererecaspit: An &inter nos forent nonnulli^ 
qvi Gehafi fimiles ? Hoc eft , qvi pluris face- 
rentqvteftum, pecunias, opes, divitias, qvant 
Deum , qvam fidem , qvam pietatem , qvanr 
docentium au&oritatem, Imo vero plures, in- 
qvit , paffim reperiuntur. Ego fum Gehafi, 
tu es Gehafi , otnnes prope fumus Gehafi. Qvw 
verba, cum diutius in hac materia hasreret, ali- 
qvoties iterafie perhibetur. Necmora, qvod 
vir optimus dextra portigebat , id finiftra non- 
nulli Scholafticorum homincs lafcivi , & caia* 
phantse ridiculi arripuerunt , & fuas intcr epu- 

las 



LiteRARiAm In Genere. InQuarto, 209 



as & compotatiunculas , primo qvidem Ci qvis 
uam captaret utilitatem , & aliqvid infidiofe 
noliretur , tum vero qvicqvid tandem praepo- 
tere & inepte faceret,eum Gehafi vocabant, 
Dimanavit hsec fabula vicinas in Academias, & 
n hominum qvoqve vulgus defluxit , donec 
■nifellus ilJe Gehail s abfciffa priori Syllaba 
^apite multaretur, ita qvi.dem,ut omnes,aqvi- 
ous perperam aliqvid nec fatis cogitanter fieret, 
ingua nobis patrialeporesi feu Hajii nominareti- 
>ur. Atqve h£c prima Heideri de primo ca* 
villo eft Commentatio, Altera de vulpeculis 
£cholafticis extat in eadem oratiorie p. 16. <k 
bujus eft indolis : Erat olim nobiscum Vir & 
[jonus & eruditus^ qvi plura in receflu habebat^ 
qvam prima fronte pollicebatur, fed interim ti- 
itiidiulcuius, & femper fere metuens ne ctelurri 
^rueret Is igitur e Schola triviali , cujus ia 
bulvere jam annos aliqvot defudarat, &Sifyptii 
jaxum volverat , ad nos Jenam reverfus , offi- 
:io publico in Academia fungebatur, Gerebac 
lle tum pallium , qvod pelle vulpina erat &f- 
ultum. Ab hac itaqve vefte ^ & a vitse prio- 
is conditione nonnulli ftudioforum Vitulantiufll 
ipfum vulpeculam Scholafticam denominabant 
rlic igitur hujus honore nominis diutule folua 
ruebatur, folus erat vulpeculaSchoiaftica, fo* 
us ejusmodi fubfannatorum digitis monilraba* 
:ur. At vero non multo poft fa&um , ut hujus 
«ominis qvafl contagio ferperet longius* & norf 
eliqvos faltem ad Scholafticos , fed etiam ipfos 
id Profeflbres , & ad omnes literatos * & de- 
liqve fummos ad Viros qvi ftudiis noftrisaeqvio- 
O res 



ito &?/>.//. DeScriptor.Spectant.AdHist. 
res funt , 6c altores Scholarum, mirifica & pro 
pe ridicula tranfitione dilaberetur &c* (n ; 
LXVL SekBiores Philippl Melanchthonis ad Fride 
ricum Myconinm Epifio/a a M. Cyriaco Schnegajft 
' Myconii progemro edita , Jena» 1^96. Myconi 
Bildniifs ( verba haec non noflra funt, fedChri 
ttianiJunckerizwgw/^He» und filbemen Ehren-Gt 
dachtnifs Lutheri p. if?. ) welches Luthero feh 
tihnliget , habe angetroffen in p. 2. eines raren Bu 
ches deffen litul ift : Selectiores vereqve Thec 
logicas clarorum Virorum Martini Lutheri, Phi 
lippi Melanchthonis , D. Bafilii Monneri , Jufiil 
Menii &c.ad D. Fridericurn Myconium confcri 
pta» nunc demum editse a M. Cyriaco Snegaffi 
Smalcaldise in 4. ohne jfahr , find $ \. Bogm^ 
Ha&enus Junckerus. Qvi fi vidiffet hanc nC 
ftram EpHtolarum Syllogen majori , procul du 
bio , lastitia perfufus fuiffet. Eft enim Smalca! 
diana rarior & plenior , conftans o£to integri 
plagulis, in qvibus una cum Myconii effigiecor 
tinentur LXVJ. Epiftolas Melanchthonianae * 
Myconium exaratse, & appendix de obituMycc 
nii h. e. oratio funebris, qvam Pancratius Suflij 
bachius Re&orGothanus in iaudem ejus 1 5*4* 
die R. Aprilis recitavit. Nec nullametiam A^ 
cror in hac pofteriore editioneprioris facitmeri 
tioem. QyiinEpiftolaDedicatoria ego fuperior 
vere fcribit,fedecirnEpiftolas felectiores vereqv 
Theologicas a diverfis Aucr.oribus contexft 
fcmalcaldiae in lucem emifi. - - Has feqvunti 
ha» fexaginta fex a folo D. Philippo ad eundei 
Myconium confcriptas, qvas&ipfas ex pluribi 
fele&as , & ex autographis ( prseter duas ) di 

fcr" 



LitERARiAM In Genere. Jn Qyarto. 2 l I 



fcriptas dc doclorum Virorum confilio & au* 
ftoritate , qvod felix ac fakttare fit > in publi. 
cum nunc edo , & cum Ecclefia Chrifli com- 
munico. Digniflim^ enim editione vife funt, 
qvod & eleganti ftilo ( ut iftius Viri omnia) 
contexta? fint, &plura u^u^ftovtjura fcituqve 
utiliffima, utpote de iilius temporis Ecclefiarum 
& Scholarum , imo & Politiarum ftatu , de 
tereticorum deliriis , de conventuum certami- 
'nibus & periculis &c. contineant &c* (12.) 
'Heinrici Meibomii de Veteris Saxonia pagis , Helmft. 
il6lO. (13.) Adami Luchtenii Oratio cum Magi~ 
}(lratum Scholafticum refignaret , Helmftadii 16 1 r. 
|( f 4 .) Hier. Val. de Cantoral, an in bene conftituta 
\Republ. diverfitas religionum fit toleranda , Wit- 
ftenb. 1798. 

LXIV. 

^foh, Gifenii Vita Academica ex Scriptura pfa 
\tiffimum , Rintelii 1619. Ex ungue fcilicet leo- 
fnem, & ex indice cognofces Opus. Qyid enim 
Jeft vita Academica ex SS.defcripta ? Audacior fa- 
?ne & parum inftru&us rebus , qvibus oportuit, 
iinvafit Auftor hoc negotium , & Academica- 
firum rerum Hiftoriam fcribendam fufcepit* Hi- 
Jftoria; Iiterariae cognitione deftitutus. Unde 
fmirum non eft , fi toties a re propofita digre- 
[ditur , & terminos prarfcriptos tranfilit , & ex- 
iitra chorum faltat , & de alliis fcifcitantibus de 
icajpis refpondet. (2.) Godofridi Svevi Academia 
\Witunbergenfis ab anno fundationis I fci. usfue 
\adanmm 1 6 j- j- # Wittenb. i6ff. Opus exi- 
O x mium 



2i 2 Capjl. De Scriptor.Spectant. Ad Hist. 
mium, e tabulis publicis Academise excerptur 
qvo carere non poteft , qvi Hiftoriam Wittei 
bergenfis Scholse perfpectam habere geftia 
00 jfoh.Hundorpbii Encomium Erfurtinum. (4. 
Ejusdem Encomii Erfurtini Continuatio , Erfun 
(f,) Henmngi Dedekindi Celebratio Academia £: 
furtina , Erfurti 1614. Trias lucubrafcionui 1 
ad Hiftoriam Erfurtenfem Eclccfiafticam civilei 
& literariam perutilis, 

LXV. 

Ludovici PerfonOratio de Witteberga % ibiui 
1602. In qva de urbisortu, incremento,fp!eni 
dore, dignitate, & fortunas viciflitudine ita dt» 
ferit Aufior , ut ejus Polyhiftoria non obfcut! 
pateat , mirumqve videri qveat , ejus nomeJ 
tanta caligine obdu&um efle in Republica litc 
raria. Nec obftat qvasdam non extra omnet! 
controvetfise aleam efle pofita, qvse prodit vjj 
Wittebergam a Wittekindo Magno conditat 1 
ab eo accepifle vocabulum, 6c Wittekiudiburgum 
vel Wittiburgum efle di&am. Adeoqve mini 
commode Leucorin, Alborin, Montem Sioni; 
Montem Album ( qvalis ibidem nullus fit ) 
qvibusdam vocari. Rec~te enim Livius , In W 
bus ambiguis qvse fimilia funt,pro veris efleacc) 
pienda. (2 .) JEgidii Hunnii Oratio Secularis 160: 
htfefio ^/ittebergenfis natalith habita de laudibv 
Deo omnipotenti habendis pro inenarrabili donoaccet. 
fa lucis doBrina, (;.) A. l.Siberi Oraiio eode* 
tempore fcripta. (4.) f". Taubmanni Carmen feci 
lare % eodem ibidem. (f .) Augufti Junion 

Brun, 



LiterariamInGekere. In Qyarto. m 



runfuicenfis Ducis & Rofiochienfis Academia ReBo- 
s orationes & edifla publice propofita , Roftochii 
f 9 4. (6.) Solennia anni Secularis Academia Fran» 
furtenjis ad Viadrum celebrata 1 606. (7.) Jo- 
oci \Viftichii vita a Matthao Hojiio defcripta 
rancofurti 1607. Rara, praeclara & magna in- 
uftria elaborata. Non vi(a a Melchiore Ada- 
10, Medicorum : Germanorum Scriptore. Et a 
. C. Be.cmanno vifa qvidem , 6V notitiae univer- 
tatis Francofurtana: inferta p. it€. feq. Sed 
a mutilata , ut quae memoratu funt digniffima 
leraqve fint refeifla , & ex o&o plagulis vix 
nica retenta. (g.) Augufii Buchneri Panegyricus 
wmoria Danielis Sennerti dicatus , Witte 0.164$. 
%) Qyid Carolus I. Brittanniarum Rex loqvipo- 
terit lata in fe ferali fententia. (10.) Jfocratis 
epace focialit oratio grace &~ latine , Helmftadii 
640. ( 1 r . ) M. Chrift. Rofd de Trivialium Scho- 
wum gloria / Berolini i%. (1 a.) Varia. 

LXVI. 

Fr, Albertus JEpinus.de ReBoribus Academia 
lofiochienfis Magnificentifiimis, , Roftochii 17 1 4, 
£yod; Schediasma adHiftoriam Academiae co- 
nofcendam.tortaffis aliqvidadferre poflet. Ad 
terarias & civilis arcana, referanda perparum. 
4ec multum artis r autcjura,ad fcribendum adhi- 
►uit Au&or, 



O 5 LXVIL 



*t4 C<*/>./Z. DeScriptor. Spectant.AdHist. 

LXVII. 



» 



Centuria Scriptorum injignium^qviin Academik 
iJpjienfi , WittebergenfiiS Francofurtana afunda\ 
tione ipfarum usque A, C. i j" i f . foruerunt ab Ano 
nymo concinnata, aj, J. Madero edita , Helmfta- 
dii 1660. Rerum utilitate , qvam di&ioni: 
venuftate vendibilior Au&or. Qyi ex Secul 
vitio traxit aliqvid rubiginis , v. g. poft capeffc 
Magifterii infignia N. X ( qvod alibi faepius re- 
petitur) capeflisThcoIogiae infignibusN.XVIUj 
Hoc fuper extat N. XVII Vir fupernumerariai 
aetatis N. X1II« Sed in rebus ipfis multum habeti 
utilitatis. Siqvidem Scriptores Ecclefiafticoij 
eos congeffit maxime, qvi ab aliis funt pra»teri- 
ti, & eorum fata & lucubrationes ita enarravir. 
ut mirari fatis vix qveamus , qvare Vir Do&iff 
J A. Fabricius eundem Bibliotheea» fuae Eccler. 
fiafticse non inferuerit , cum Trithemii telarai 
diduxerit amplius & amplificarit, c 

LXVIII. 

Herm. Cowingii Commentarius- de Scriptoribm 
XJ/l.poft C. N. Seculerum , Uratislavia» 1705. 
pe qvo vide Num. 27. (2.) Chrift. Saalbach M 
Libvis Veterum , Gryphswaldias i70fv Egre? 
gia funt qvas Au&or de hoc argumento congef- 
fit conlectanea ; Attamen non ita eomparatatrt 
nasvis omnibus & peccatillis careant Nam 1) 
in libris veterum defcribendis recentiorum ma« 
gis qvam veterum ufus, eft teftimoniis. 2) Ex 

rece» 



LiterariamIn GeneRE, InQyarto. i\\ 



ecentioribus non prirricerios femper in confi- 

ium adhibuit , fed fecundicerios. % ) Multa 

>mittenda attulit, <Sc adrerenda omifit. 4) Non 

>auca congreganda fergregavit , & congregavit 

egreganda, ut§-38. f) Univerfam Oecono- 

niam ita difturbavit , ut , quse prirrio loco dici 

JebuilTent , dixerit fecundo, & vice verfa. (? .) 

M. G. C. Jochii Prodromus Bibliotheca Politica^ 

Ijense 170 f. Primus qvi inGermaniaPoliticam 

!a Jurisprudentia accuratis limitibus diftinxit eft 

Johannes Cafelius. Poft cujus tempora in Hi- 

ftoriam & @$faoy*a rt&v hujus difciplinse ftudio- 

;fius inqvifitum eft. Nec dedignandum putamus 

l^ioc Au&oris inftitutum ; Plane tamen fic ratio- 

inem ducimus , eum , fi a Prodromo digreflus 

ad Opus ipfum fe accinxiflet , adje&urum fex- 

centa fuiffe qvas omifTa funt , & emendaturum 

qvse parum exqvifite tradita. (4.) Joh. Chrifl* 

ScheUii Oratio Inauguralis de Ortu & progrejfu do~ 

l .llrina Imperii Germanici , Lipfiae 1709. Qvam 

^ orationem ifcauguralera infcripfit Au&or longio- 

re vita digniffimus, jure introdu&ionem in no,- 

titiam Scriptorum Juris Publici Hiftorico •> Criti- 

cam potuiffet nominare. Siqvidem hoc Opus, 

I hic labor ejus eft prsecipue , ut oftendat qvam 

varios Scriptores do&rina Imperii Genruhabue* 

1 rit" , & qvam paucos fagaces , & odorandi vir- 

; tute eximia praeditos. ChriuV Lehmannum^n- 

mum vidilTe qvam diftent sera iupinis, Et ab eo 

I yeram imperii do&rinam habuiffe initium. Hu- 

jus veftjgia fecutum Hermannum Conringium, 

& Severinum de Monzambano five Pufendor- 

fium, 6c tandem fucceflifTe Scriptores Syftema- 

O 4 tum 



21$ Capjl. De ScRiFToa* Spectant. Ad Hist. 



tum Juris publici. Dolet interea Vir do&ifii 
mus defiderari adhuc fufficientem recefTuun 
Imperii Hiftoriam , qva , fi fingulorum Comi 
tiorum convocatorum occafionea & caufae evol 
verentur* rerum mutationes circa ftatum publi 
CUm variis temporihus fatta» infinito cum fru&i] 
notari pofient. Deniqve mantifias loco addil 
Programrna, in qvo praecipuos Phiiofophije mcvi 
ralis Scriptores ita enumerat , ut inHiftoriali«i 
teraria Philofophica , noq minus qvam juridica 
verfatum fujfte appareat. ( s .) Georg. Nicolm 
Kriegk Pqrergica Diatribede modis inclarefcen,di apua 
tLomanos , Jenae 1707. Perelegans hoc efll 
opufculum&dignum omnino, qvod temporunr 
cdacitati fubtrahatur. Et Iicet ejus pars frm 
tantummodo ad Hiftoriam literariam pertineat, 
cjva modi per literas amajniores apud Romano* 
inclarefcendi recitantur , diciturqve illud fieri 
foUtum per aemulationem, accufationem , con« 
verfationem c<c. Non autem pofterior qva ratio* 
nes per arma apud Romanos exfplendefcendij 
defcribuntur. Tota tamen Diatribe lucernamj 
olet, &praemorfos fapit ungues, & Au&oris Do- 
#if£ ingenium ac judicium praeclare oftendit* 
(6.) J. B, Hemken de Viris militia aqve ac Scriptis, 
ifluftribus , Lipfia? 1708. Qvammore in Aca- 
demiis ufitata , qvafi non a le efaboratam fedt 
ab eo , qvi fub umbone fuo tutus propugnaviti 
eandem, in Epiftola Synchariftica impenfe lau- 
davit Au&or. Necfine ratione prorfus* Multat 
euim in ea le&io % nec cottidiana illa tatitum 
& librorum vulgafeorum, fed rartorum 6c egre» 
^iorunij ocineditorurnetiam qvorundanit Unde 

& 



Literariam In Genere. In Quarto. 217 



Sc excerpfca rionnulla alibi non facile obvia, Cri- 
ices etiam & Philologiae qvacdam (pecimina» 
^vid autem hoc fit qvod in prasdi&a Epiftola 
Mcnckenius fcribit : Sermonem in hac Difler- 
tatione non efle publici faporis, id qvidem nos 
fcire fateniur , cum ignariflimis , hoc fcimus 
nonomnesThyrfigeros efle Bachos, nec omncs 
in hac Uiatribe defcriptos ruifle Heroas <$c rnili- 
tia claros , licet ftipendia fecerint , <5c turbae 
militum immixti fuerint ad hreve temporis fpa- 
tiolum, (7.) Joh. Burch. Mencke de Gracarum 
& latinarum literamm inMifnia reftauratoribus Dijfer- 
Itatioy Lipfise 170 1«. Qyid fTIfagogen inHifto- 
riam Literariam Milhenfem appetlaveris? 
Sane ex monumentis optimis editis & ineditis 
eruit Au&or , Mifniam ante Seeulum IX. literas 
plane non novifle* Tum A. C. 1206. Mifenae 
ludum literarium efle excitatum, & A.C.ncg. 
Academiam Lipfienfem conditam,in qva Conra- 
dus Celtes pimus linguam grcecam & Fatinam 
i docuerit, FreiburgenfeGymnafium a Joh.Rha- 
[gio /Efticampiano 1^14. apertum Petrum Mt> 
feilanum nobilitafle, A Georgio Agricola Scho,- 
Jam Cygneam A. C, i?-'$. ere&am. Johan- 
nem Rivium repurgafle Seholam Annabergen- 
fem 6< Schnebergenfem , 6*c totum inftauratio- 
nis negotium , adh&ito in eonfilium Melaneh- 
thone, perfecifle Joachimum Camerarium. (g.) 
Luca Schrockii Memoria Welfchiana f. Htftoria. vita 
G. hkron, Weljchii , Auguftse Vindeh 167?. 
G.H. Welfchius ab meunte aetate cum morbis 
collu&atus .> nullo unqvam honoris vocabulo 
( Magiftri , Licentiati , Do£oris ) ornatus,an- 
O / num. 



ng CapJIl. DeScriptor.Spectant.AdHist. 



num vitse f ?. vix e^reflus, Vir fuit Trokwyhurr 
t&>to,T9$ & 7roXvi<zopiH.uTMos ,- Linguaj Gra»car 
& Latinse , & omnium fere Europsearum/ 
nec non plurium Anatolicarum , Ara- 
hlca: cumptimis , Perficas , Turcicse &c. benej 
peritus , & fcientise nuliius cxpers, qvas ad hu- 
manitatem pertinent. Medicinas maxime &: 
Hiftorise literariae cognitione ita praeftans , ut 
parem vix haberetGermania. Cujus rei teftes; 
Junt libri ab eo editi C. VIII. longa ferie a 
Schrockio enumeratL Nec nihil deWelfchia* 
na Polyhiftoria loqvuntur Scripta ejus inedita, 
qvorum Gatalogus exhibetur C. IX. Sane exl 
eo luce meridiana liqvidius apparet , qvid HU I 
ftoria literaria perdiderit in eo , in qvo velufi 
in uarbore infita fuerunt tot fapientice genera> 
qviqve occupatus fuit in elucubranda 

i) Bibliotheca Medici eruditi p. jG* 

z) Hiftoria Medicorum Orientalium, & idea 
Chronolog. Medicorurri 1. c, 

5) Diatribe de Scriptis Medicis p. 6o, 

4) Diatribe de Manufcriptis. Medicis p. 64, 

$*) Acceffrone ad Lipili Tr, de Bibliothecis 
p. 6g. 

6) AccelUone adGabrieHs Naud$i Biblior 

graphiam Poiitkam p, 69. 

7) Notitia Au&orum Panglotta p. 71. 

3) Commentatione de Medicis illuftribus Au» 
guftanisp, 74, 

* 9) K- 



Literariam In Genere. InQyarto. 219 

9)~Biftoria iiteraria Turcarum e MSCto 

Conftantinop* p. 7f- 
10) Pasdia G. Scioppii five Caralogo libro- 

rum ex MSCt ducto p, 76. 

(9,) Chrift. Kortholt deAtheismo veterihus Chrifiia* 
nis objeBo , Kiloni 1707. Argumentum hoc a 
pluribus eft occuparum , docente J. A. Fabricio 
inSyllaboScriptorum deveritate religionis Chri- 
ftianae C. $7. p. 660. feq. Sed a nemine ea 
folertia & liberalitate eft difcufTum , quam a 
Kortholto noftro , qvi praeter hanc Diflert. 
1689. prima vice editam , pluraalia in lucem 
1 prodire juflit, ad hoc ftadium (pe&antia , qv32 
Fabricius 1. c. percenfet. (10 ) Michael Dau de 
Atheismo Chrifiiano Thomajio imputato , 1700/ 
(11.) Henr. Ammersbachii Spira defperans y Ha\ber* 
ftad. i67f« Non magni admodum momenti 
funt commonitiones qvas editor huicHiftorias ad- 
fperffc. Et malimus earum loco duo aliaexem- 
pla Parallela eidem adjeciflet , qvse in Michae- 
Jis Neandri Menfchen -. Spiegel perraro libello p. 
97. feq. extant,& aeqve funt terribilia lectu ac 
hoc eft. (12.) M. J. D. Strobach de eruditione 
Patdi Apoftoli , Lipfiae 1708. Teftatur Au&or 
C. L §. V. (e ea animi firmitate non efle ut, qvid 
fit eruditio definire aufit , ftudet tamen 1. c. 
eandem dividere. Qyafi de partibus conftare 
poflit , fi totum ignoretur. Aliud etiam qvid 
efle veram eruditionem concedit 1. c. qvam qvod 
vulgo creditur, attamen qvid fit , dicere vix 
fuftinet, Adeoqve Tauli eruditionem demon- 
ftraturus idcontcndit folurnmodo^eumiisrebus, 

qvae 



220 Capjl. DeScriptor.Spectant.AdHist. 



qvae vulgo reqviruntur ad eruditionem nonfuiffe 
deflitutum. Qyod idem eft atqve fi qvis Hy^ 
pocntam efle verum Chriftianum declaraturus, 
oftenderet eum iis rebus qvse vulgo in Chriftia- 
no reqviruntur non deftitutum. (M«) ^- ?•< 
C, Ortlob de Ephejiorum Irbris curiojis combuJiis y 
Lipfifc 1 7 o 8 . Aoy 6(Att%tct q videm eft, q vam Au- 
cW excitat in hac Diflertatione, fed non repre- 
hendenda prorfus , qvia nullam ex hoc mufta-/ 
ceo captat laureolam. Nec negamus /pripnpyias 
voce pluresaliasmalefanasarTesfigniftcari qvam. 
Magiam ; Putamus tamen in hanc pras caeteris 
digitum intendi A&. XIX. v. 19. Tum qvia 
qvae antecedunt hoc non obfcure docent , tumj 
qvia-ex Epiftota Pauli ad Ephefios v & Au£to-. 
ribus profanis conftat Ephefios Magia» pra; cae- 
teris fuifle deditos. (t^-i Georg. HenrkusGotz,iu& 
4e ' Cornelii a Lapide Commentarits in SS, 1709. 
In qva de CorneKi vita & Scriptis ita diflerit 
Audtor , ut ejus Commentationes diligenti.ma-. 
hu tcivifTe,c<plusiisdem.tribuifle videatur, qvam^ 
vitia earum, in ipfa hac Diftertatione enumerata^ 
permittunt, ii cum virtutibus^ compofita, ad au« 
riflcis ftateram, revocentur. (if.) M.P.C. Hil- 
fcher de erroribus Pitlorum circa nativitatem Chrijli, 
Lipfiaj 1707. Vir diligens , do&us & le&u, 
jucundus,, nifi id verl>um fra&o&afFe&ato 
gcnere dicendi perdidiflet* (16.) M. Mi~ 
chael Lilienthal Fabula qva Hatto II. Anhiepifcopus 
Moguntinm amuribus Corrofia, vulgo circum fertur , . 
Jense 1707. Primus qyi, Hifioriolse hujusfalfi- 
tatem detexit e£t Nicolaus Serarius Soc. Je(u 
TheohSS.Th, Di 6t in AcademiaMoguRtiacaPP. 

Hic 



Literariam In Genere. ln Qyarto. 221 



Hicenim LJV. rerum Moguntiacarum p. 69 1. 
fabulam efle, & in ea nec veras nec verifimiles 
res contineri luculenter demonftravit, Cujus^ 
hlum iecutus Au&or DocW. docetin hac Ditfert. 
Scriptores omnes, qvi Seculo decimo, q vo Hatto 
animam efflavit , & tribus proxime feqventibus 
vixerunt , filentio prseterire ftupendum hoc 
mortis Hattonianas genus. Qvosdam etiam 
eundem fimpliciter mortuum & diem fuum 
obiifle afleverare , imo & fepultum, Et eos 
Iqvi a muribus eum devoratum tradant mirum 
qvantum inter le diflentire. Atqve hasc omnia 
ingenii cura & facultate ita digeita (unt abAu- 
ctore , ut , etiamfi appareat , unde fumta fint, 
alia tamen efle qvam unde fumta funt , appa- 
reat. (17.) J. F. Reimmannus de Chronici Hal- 
berfiadienjis MS, qvod Joh t a Hinningenfied ante 
1 jc. annos elucubravit virtutibus & vitiis ,. Hal- 
berftadiinoi. (18.) C.Sam.Schurtzfieifchii An~ 
tiqvitates Diplomatica , Wittenb. 1705* 

XLIX. 

Heinrici Leonhardi Schurtzfleifchii notitia Bi- 
bliotheca Principalis pinarienjis, Francofurtii7i2 4 
Si , qvam p. 40. liberaliter dedit fidem , fol- 
viflet Audor , & Bibliothecse Vinarienfis Cata- 
logum nobifcum communicaflet , & qvi in ea 
delitefcunt Codices MSCti , & virorum dofto^ 
rum manu notati , commemoraffet , tunc qvi- 
dem notitiam Bibliotheca Princifalis Vinarienfis im« 
pertiviflet nobis, hoc eft propinaflet vinum (u- 
fpenfa hedera dignum, Verum jn hoc Opcre 

««lyud 



IVL Ca/>.//.DESRlPTOIuSPECTANT.ADHlST. j 

aliud nihil,tradit , qvam brevem de Bibliotheca 
rujji qvarundam in Germania & Vinarienfis cum 
primis, Hiftoriam, cum Claudii Salmafii in Chro 
nicon Eufebit Grsecum & Latinum ledrionibu! 
variis & emendationibus ex Icriniis Vinarienfii 
Bibliothecae erutis. Qyod tantum abeft ut litirr 
eorum reftinguat , qvi gazophilazii hujus thcc 
fauros pr-opius cognofle cupiunt , ut eandenr 
exfufcitet potius atqve adaugeat. Idqve eo m* 
gis , qvo minus divinationes Criticas Salmafii 
a fratris Schurtzfleifchii diftinxit, qvas ita per* 
turbavit, utqvid hujus, qvid illius fit parumi 
peliuceat, I (a.) M. J. C. Wendler de variis ram 
tatis librorum impreforum caufis , jenas i7ir. Ra*ij 
riorum librorum Elenchum nos olim dedimusij 
Tomo X; Obferv. Hal. infertum. Sed fruftula.il 
rnentum hoc eft tantumrnodo de hoc coloftb K«i 
terarlo, Qvem excitaturi & ordine Syftemati«i 
co adornaturi ex affluentiflimo Hift, lit. penuV 
qvae reperire potuimus congeffimus , & fecurw 
dum feriem fcientiarum difpofuimus. Sed latenft 
adhuc in fcriniis hsec noftra colle&anea, &ma«i 
num ultimam exfpedtant. Nec defuerunt interea^ 
qvi in eodem hoc argumento humeros explora^ 
rint, G. Serpilius , J. E. Bergerus , H. A. GrQ- 
fchuvius , P. Heinius , J. G. Schelhornius , G^ 
G. Zeltnerus, & hujus Differtationis Archite&us, 
qvi caufas raritatisjibrorumimpreflbrumfcruta* 
tus , eas qvidem non omnes , afTecutus tamen 
eft prascipuas. Et qvod laudandum in eo eft 
maxime in allatis exemplis aliorum fcrinia non 
compilavit , fed fua induftria ea qvse fpe&anda 
exhibet collegit, Hoc Scriptoris uniuscujusqve 

munus 



LlTERARIAM In CtENERE. lll QliartO. 22 J 

nunus efle ratus novos Lectori fpargere flores. 
'3-) J* ^amuel Strykius de Jure Biblothecarum, Ha- 
lae > 70 2. ln qva Diatribe plura qvse ad Juris- 
prudentiam fpetbnt, perpauca autem qvae ad Hi- 
Itonam literariam. Necpoterat Au&oralialinea 
incedere, nifi a lerrsita deviare, &a meta difce- 
idere vellet. (4 ) Joh. Samuei Strykius de Jure 
fr&fationum , Halas 1702. Ea dexteritate fcri- 
;pta Diflertatio, ut & Hiftorise literariae & Juris- 
prudenUae periti animum rclaxare qveat. ($,) 
r). C. Schramr/nus de Librorum prohibitorum indici- 
bus , Helmftad. 170^. De qva Diflert. dixi- 
>mus in Catalogo Bibl. Theoi.p. 204, (6.) 
De Jufto Upfio deque ejusdem Itbris Politicis , Je- 
inae 16^9. Digna Diffcrtatio qva* femel & ite- 
rum legatur , usqve adeo nitida eft , & venu- 
fta & elegans. Dictio eft cafta & dilucida. Ju- 
dicandi ratio modefta , fincera cum fagacitate 
& rerum cognitione & ufu conjun&a, Obler- 
vationes de Lipfii dodirina , moribus, & Scriptis 
Politicis prasclarae.. Eumpm«a?« devitatis vulgi 
femitis,&comrnunibus erroribus regia inceflifle 
via , ac fepofitis qva* cognitionis tantum, non 
prudentise poiiticae funt , vere fe intra orbitas 
ufus & a&ionis continuifle. Nec exhibere tan- 
tummodo magnum prafceptionum civilium mir 
rnerum. Sed dextre qvoqveapplicare, & no- 
biliflima argumenta exemplis incomparabilibus 
illuftrare. - - Rara etiam felicitate do&rinas 
& ingenii dogmaticum docendi genus cum cha« 
ratteriftico & parsenetico permifcere, - - Et in 
animorum ingeniorum & morum notitia inqve 
chara&eribus politicis non excellere modo, fed 

ne 



124 Cap.ll. De Scriptor. Spectant. AdHist. 



ne habere qvidem praeter veteres, cujus exem 
plum feqvi potuiflet , aut qvi ante ipfum iden 
fuiflet conatus. ( p. 13. 14O Dedicationeti ■; 
PoliticorumprsecipuisLipfiani ingenii atqve elo 
qventise exemplis debere anteferri. (p.i80 Ne^ 
qve tamen pulcherrimum hoc corpus omnibu 
carere nsevis; Non enim integram Lipfium no 
bis dedifle do&rinam civilem , fed unice egiflii' 
de principatu , nec omnes principatuum exhi 
buifle differentias , nec de ortu , interitu, mu 
tationibus qvicqvam tradidifle , pauca de cort 
fervandi ratione ac remediis , imperantium pofi 
to magis , qvam miniftrorurn fpe&afTe ufunfr 
De rebus religionis trigide & ambigue difTeruirfe 
rtiutatis etiam aut omiflis poft Apoftafiam , qva 
antea contra Pontificiam crudelitatem & Hifpaa 
nicam inqvifitionem docuerat &c* ( p. \6. ) (7. 
Adamus Rechenberg de Libris Obfcanis , Lipfia;l 
1690. Audtor vendibilis , in cujus di&iom 
facilitas , in ordine venuftas , & ut ita dicarrn 
decentia , in rebus fele&us. Qvi Petronium 
ex antiqvis, exrecentioribusThomamSanche^; 
vel Sancium cumprimis cane pejus & angue vl 
tandum efle docet* Nec vitiofa nuce , vel titi 
vilitiodigna elfe argumenta, qvibus perfuaderd 
volunt w AitiA(yw«f , Libros obfcsenos labeml 
ledoribus infpergere non pofle, cum naturaliaj 
non fint turpia , & caftitas di&ionis rerum oB 
fcasnitatem qvafi tollat. Etenim moraliter turv 
pia funt naturalia , (1 non phyfice. Et di&io- 
nis elegantia non cum periculo rnorum eft con 
fe&anda. Siqvidem fatius eft 1 verborum ve< 
tiuftatecarereqvamtnorum. (g.) GottfridOlea- 

rim 



LlTERARIAM IN GfiNERE. Jn QtiartO. 22f 



?ius de Scriptis Socratif ad Leonif Allatii dialogum, 
Lipfiae 1696. Socratem fcripfiffe qvsedam con- 
tra veterum fere orhnium fententiam contendit 
Leo Allatius , cui hanc DifTertatiohem oppo. 
[uit Gottfr. Qlearius ex Anglia tunc redux, & 
juvenis adhuc* fed omni literarum genere prse- 
tlare tindtus. Qyam poftea Thomae Stanleji 
Hiftoria* Philofophicse inferutt P. 2. C. 18. p. 
1 9 8 - 209* Mutatam tamen aliqvantulum , Sc 
Epiitolisillis fclatonicis orbatam, qvae h. L §.X. 
leguntur, Has enim Parti IV. Stanlejani Ope- 
ris C. 1 f . p 322. refervavit , ubi Philofophia* 

! Platonicae apparatui easdem adjecit, cum afTeve* 

1 ratione , fe eas primnm e tenebris in lucem pro- 
traxiffe. Laudavit hanc diatriben J A. Fabri- 
cius L. 2. Biblioth. Gr. C. %i. §. ?6 pr. ?g|« 
(9). Adam Rechenberg de ineptiis Clericorum Roma- 
■mnfmm literariis , Lipfia* 1660. NoS Olirrt ifl 
Scholarum Hildefienfium Hiftoria defcribenda 
occupati , monuimus , eas obfoletis tarideril 

! t)ruidum ( qvi erant vhbfcm actl t)A*<p<Acf, SyhU 
tola?, Hillesheimer) ludis literariis a SeculolX* 

1 lusqve ad Sec, XI. ita eminuifle prsecseteris * uc 
[SeculoX.tres Imperatores/erie non interrupta in 
"Imperio fibi faccedentes < alumrii Schblatum Hil- 
defienfium fuerint , fcilicet Otto i< Otto ? . & 
Heinricus t. Sed eas rriirurri qvantum poftea 
immutatas , & ita prolapfas» Ut clerici rerum 
omnium , qvse ad humanitatem pertinent^ fue- 
rint imperitiflimi. Qyod ut fuftirierefrius exem- 
pla plura produximus, & in iis illud etiamqvod 
Au<aor§. 14. deAbbate qvodam Hildefienii 
legenduffl propiaavit. (io.; J t A. Schmidius dt 
P tJbrii 



T 



iiC Cap .ll. De Scriptor.Spectakt.AdHist. 
Libris &Epiftolis coelo &infemo delatis, Helmft 
1704. In Catalogo noftro Theologico p. 1 
Operarum oicitantia excufum eft , de Libris 
Epiftolis coelo delapfis* Qyod emendandum , 
hoc infuper addendum , Diflertationem ha. 
plane Schmidianam effe h. e. humanitatis, c< 
clrinse , & multse le&ionis teftem, (1 1.) , 
C. Zoega 4e ufu le&ionis Scriptorum profanorum 
Iheologia Dogmatica % Lipfise 1694. In qva h< 
maxime fatisfecit nobis , qvod C. I. §. 4. xtY 
tum abAu&ore legimus , in Ovidii L.IV. Faftf 
rum ( p. m 8y . ) haberi Hiftoriam , illi , qv. 
Judic. C. XV. narratur de vulpeculis Samfom, 
prorfus fimilem. Qyam fine Myclerismo legum 
Athei , cum fi in eam incidunt , qvas in Codicc, 
Sacro continetur , rifum tenere vix qveanl 
(l 2 .) J. A. Scbmidii "Stritlura Theologica in jfw| 
JHarduini Opera Sele&a , Helmftadii »710. U 
qvibus videndus Catalogus nofter Theologici 
p. 102. (13.) Iheod. Hackfpanii Exercitatio a 
Epifiolam S. Hieronymi , Altorfiii^i. (14. 
J. Schmidii Stritlura breves in UbeUum cui titulu* 
Cogitationum novarum de primo i5 fecundo Adam 
Qompendium , Lipfise 1702, Qyis Au&or fitco 
gitationum novarum de pnmo & fecundo Ada; 
mo, & qvid in iislaudandum exiftimemus & re: 
prehendendum in Catalogo Theologico p.670 
feq. pronunciavimus. Et digna omnino eflen^ 
hascparadoxa qvae folida refutatione enervaren 
tur; Siqvidem mendacirefplendent omnia fuco> 
An vero hoc prasftiterit Diflertationis hujus Au-< 
£tor,aliis definiendum reiinqvere malumus, qvarar 
ipfimet definire» Qyas enfe recidenda funt, 

ftri : 



Literariam InGenere. InQuarto. 2x7 

: ri&uris non tolluntur. ( y.) J. H. Steinfeld, 
•ccata omijjionis qvindecim jf, G. Neumanni t \ 702. 

lt 6.) A, Calovii Difput. de monflrans Iheo- 
orus Hackfpanius ejusqve tr. ^2. thejium «<5g<r~ 

vall 



ortt qvantopere a Libris Symfolicis dejiciat , Wit- 
mbergae i6#$\ (17.) Cbrift. Sontag , de diva- 
'.cationibus novatoriis &c. Altorfii 170 £♦ (18.) 
. i*, Reimmannus , <fe »j ^<z/<se /'» Epiflolis Ciceronis 
dhuc a DoBis ignorantur , Halberftadii. 

LXX. 



Paidi Colomejii Operal heologici , Critki & Hi- 
'^'[jorici argumenti , <?d/'ta Job t hlb. Fabricio^ Ham- 
' >.urgi 1709, Multum gratise iniit J. A. Fabri- 
n ;ius ab omnibus, qvi rei literariae ponuntpre- 
|;ium, qvod opufcula Colomefii in unum vo- 
.1 lumen reda&a in confpe£tum publicum prodi- 
| l Ie juflit. Qyse rara omnia.& praeclara , & ad 
/J, jrliftoriam literariam, & @i@hto'yvuQ*letv augen- 
^'pam tam utilia & neceflaria, qvamvix ullaprae- 
l^jerea. Nec cum veritate eonfentaneum eft, 
to pvod Au£tores Lexici Eruditorum {gelehrtes 
^ lexiconin voce Paulus Colomefius) tradunt: 
^Mifcellanea Colomefii Hiftorica (MelangesHi- 
. ftoriqves) non contineri in hac Sylloge Fabri- 
i piana. Extant enim in ea p. %o%. ufqve ad p. 
-'344* Et diferte monet in praefat. Fabricius, 
' ( sa non ex Editione Araufionenfi 1675^ vulga- 
^ b efle defumta , fed ex locupletiore Amftelo- 
fj| jdamenfi, qvae reperiaturinOperibusEuvremo- 
* aiif Et fane Vir erat Colomefius , qvi omnes 
P z fcien- 



228 CapJlDE Scriptor. Spectant. Ad Hist. 

fcientiarum partes pari felicitate implevera 
Cui ingenium verfatile , attentio, vigilantia, 1; \ 
bor , <& ut uno verbo comple£tamur omnia, d 
ligentia firenua , converfatio cum viris erud 
tis freqvens , leclio librorum rariorum mult; 
& Bibliothecae Lambethanae ufus cottidianu:| 
Atqve hinc illa de Scriptoribus & fcriptis , re 
busqve dodlds egregia conleclianea, qvorum tar , 
tus in his opufculis contineturapparatus. Qyo; 
enim in religione fuit ecle&icus, & Theologi 
omnibus tacite infeftus , & in iis qvae ab Ifaae 
VolTio ipli narrata funt nimis credulus , & i 
eruditos qvosdam v. g. Erafmum plus aeqv 
propenfus, id lilentio involvere qvam tanger 
fermone malumus , cjvia nihil plane ad huhij 
noftrum Bachum. 

LXXI. 

5. W. Shiteri Propylaum Htftoria Chriftiam 
Lipfiae 1696. De qvo vide fisCatalogum Biblia 
thecae Theologicas p. 109. (2.) Joh. Fechtii, a 
Ecclejiaftica Hijioria Seculi XVLubertate, & fm\ 
Bu , Roflochii 1690. Unicum hoc Seculun: 
XVI. a N. C. plura habet a^iofivfjf*ovivTct qvani 
fex vel o&o antecedentia. Nec deerat Au&o 
ri facultas, haec omnia in lucem protrahendii 
Qyi ante oclo annos jam Supplementum Hifto 
rix Ecclefiafticae Seculi a N. C. XVI ediderat 
Praeclara etiam funt,qvae deHiftoriae hujusSe^ 
culi ubertate & fru£tu, in hac Commentatiun- 
cula diiTerit , fed orationis color inelegans ef 

& 



LlTERARIAM In GrENERE. Itl QuartO. XlJ 



i incivilis. (3.) % A. Schmidii recenfio ordina- 

onum Ecclefiaftkarum Brunfvko-Gvelpherbytarum, 

[elmftad. 171^ (4.) M. % F.WUdeshaufen, 

Mbliotheca Difputationum 7 heologico-Phiiologicarum 

iV.<5 N. 7. Lipfiae 1710, Qyem qvidem la- 

orem non damnamus prorfus , eft enim ineo 

tilitatis aliqvid ; Sed hoc. dicjmus, Au&orem 

a non obfervare inOperis decurfu , qvae pro- 

.c,(i;pifit in Introitu. Non enim Difputationes 

antum conducit in. hac Bibliotheca ,.' fed inte- 

\[ ;ra etiam volumina , $c cornmentationes in 

athedram fcholafticam nunqvam dedu&as. 

^Jec preftantjores tantum , fed & vilioris me- 

alli faepius. Et in iis nonnullas , qvas ipfe 

lunqvam oculis ufurpavit, §c de. qvibus fando 

antummodo aliqvid videtur accepifle v v g. p.. 

1 02.. fcribit in Pfalmum 137., fcripfit 

SchfieiderusWitte^ -. Qyis enim qvaefoeft ille 

Schneidems ?. Et qvando vixit ?. Et qvantum 

ucis ad hunc Pfalmum attulit i An totum. ex- 

:: ^Hcuit, anverficulum tantum , vel didlionem? 

M Et qvam ? Nihil dicit , qvi nihil certi profert. 

' (f .) C. L. Rilderheck Bibliotheca Juris publici Ger- 

) l hnanici, Francof. 1709. Qyam leniori cenfura 

1 tmgit J. C. Spenerus in Jure Publico P.I.. L. 1. 

C. 13. §. i ; p. 597. Graviore, B. G. Struvius in 

:> [Biblioth, juris p. {-37. (Edit. 172 f.) Graviflima, 

J. J. Moferus in Bibliothecajuris publici P. I. n. 

29. p. 139. feq. Nec abnuimus i> Seriptaqvae- 

dam in hane Bibliothecam relata , qvae ad ju- 

1 ris publici notitiam plane nihil faciunt , cujus 

generis funt Thomafii & Geulingii Ethica §. j. 

P- f. 2) Qyaedam omiffa , qvae juris publici 

V 3 ftu-- 






2$o Cty .II.De Scriptor. Spectant. Ad Hist. 
itudiofo cognitu cumprimis funt neceffaria. 3 
De allatis vel nullum plane Le&ori fuggeftun 
efle judicium, vel fugitivum tantum, & cunl 
veritate non fatis confpirans. Qyale eft iftu(' 
qvod §. 3 p. f . legitur: Scriptores Politicos recen\ 
tiores multis parafangis praferendos ef[e antiqviori\ 
bus ; Qvam vocem mallemus Au&ori do&ifll 
non excidiffe. Interim & hoc, kvTafyia edo- 
£ti adfeveramus , qvaedam in hac Bibliotheal 
reperiri , qvx in aliis hujus metalli fcriptis fru- 
ftra qvaeras. Sic enim v. g. §. 27. p. 44. isl 
notis indicat , qvis ille fit , qvi fub n&o no-< 
mine Cafarei lurriani , A. C. ^94. edidit deti. 
glorwiirdigen Adler. Ubi dolendum de Schop- 

Eio dete&opraeterfolum nomennihil cognitui» 
abuiffe , qvem advocatum Camerae $c Prapo- 
fiturae Cathedralis Syndicum fuiffe accepimus, 
Virum non indo&um , fed fan&ioris do£trin# 
defertorem. (6.) J. C. Schrammius , de Scripto 
ribus Btbliothecarum 1 heologicarum , Helmftadii 
>1,7 10. Qyi & fibi , & Le&ori , & rei literariast 
confuluiffet re£rius , fi pauciores Bibliotheca- 
rum TheologicarumScriptores enumeraffet,eos- 
qve accurate le£r.os , & luculentius digeftosv 
& exqvifita cenfura notatos. Qyod, qvia vel 
©perofum nimis vel non necefTarium effe judi- 
cavit , plane in eum convenit , qvod ipfe de 
Gisberti Voetii Ribliotheca Theologica (plag. 
C.) pronunciavit, optandumut refe£tis multis 
au&oribus id , qvod privatis publicisqve Le- 
£tionibus fervaverat & collegiis, addicuffet lo- 
co judicii & examinis ad pauciores & optimos; 
multa etiam re&ius difpotuiffet. (7.) M 4 % 

C. 



Literariam In Genere. InQyavte. i$i 



C Albrecht , de Bibliatheca ftudio/orum portatili, 
: Ipfiac 170^ . Eum, qyi ex juventute nondum 
eceflit,multos nofTedebere libros , paucos ha- 
tre, & qvos habet nocturna ac diurna contre- 
^atione fibi familiares reddere, jam olimprae- 
cpimus. Eumqve @t@*.toy*u<rU fatis inftru- 
; ium efle pronunciavimus , qvi perfpectum 
k Jibeat , qvis in qvavis facultate & fcientia fit 
J:riptor primus , ultimus , raruTimus, optimus 
i ;.«.; iraqebdojrpTctTog. Sed qvi hanc Bibliothe- 
nm ftudioforum portatilem adornavit, in no^ 
mh librorum hofpes alios docere praemmfit* 
c i?od ipfe non didicit. (8) M. C. GottfchlingH 
Of ibliographia Ethka , £.wi nonnuUi Scriptores Ethici 
ffacipue Galli recenfiti eF dijudicati , Lipfiae 170 I.. 
H Ijyae Bibiiograpria Ethica dititur primis voci- 
jus inlndice,ad nonnullos Scriptores hujus di- 
ipplinae adftringitur in fubfeqventibus, , 8c 
rsecipue ad Gallos , qvi ita recenfentur & di- 
idicantur in hac Diflertatione , ufc Auctorem m 
}i&Aioym<ria Ethica , adhuc tironem fuiflfe, 8t 
JLis vix prima Elementa didicifle appareat,. 
b.) M. A. N. Hubnerus, de cultura- Philofophia 
ioralis , Halse 1710; Philofophiam moralem 
x variis docentium vitiis male fe hahere ho- 
Jfie (§. u - 19.) fed certis remediis advaletu- 
anem virtutemqve revocari poflfe , §, 20. - pj^ 
irxclare doeet Au£tor, harum rerumfcientiam 
iB. aflecutus ut pauci 4 (jlo^ Cafparis Ihurman^ . 
i Ribliotheca , Statiftica , Halae Magdeb. i^or. 
audat Thurmannum ab tfA7nio)et &Q>\icL*ty y 
fartinus Lipenius. in pra*fat, Bibliothec$ realis 
?4 Ju- 



2 jl Capjl. pE SCRIPTOR, SPECTANT. Ad HlST, 

Turidicae , & Dan. Georg. Morhoffius in Poly 
hiftore L. 1. C. 17. n, 64» p. 228. Sed in har. 
Bibliotheca merum ., fe exhibet Nomenclato 
rem , tantum abeft ut rei librariae pentiam o< 
flendat. (11.) M. Chriftian Hiibner , de ftudid 
Geographico in genere >, Halae 170. LaudataDif 
fertatio a G. Stollio , in der Anleitung z,u der Hi \ 
ftorie der Gelahrtheit l\ 1. C. 6. §, ??. p. Z%6. E 
JD. Haubero in difcurfii de praefenti ftatu Geo* I 
graphiae p. ?*. not. t. Et in tentamine Hiftoria < 
tabularum Geogr. p. 3, not. b. Aliis. Et ew 
plaufu excepta ab eruditis , ut exempla ilicc< 
defiderata fint , & ab iis fere omnibus defcri* 
pta qvi eidem poftea materiae illuftrandae Vtm 
num immiferunt. Erat autem Conradus hic 
frater Johaimis illius Hamburgeniis Re&oris 
percelebris , & Martisburgi Conreftoris vicei 
fungens 1713« d. zo. Jan. una cum Conjuge ea* 
dem die praematura morte extin&us e vita ex* 
cedebat. Qyi li vixiflet praeclaram dare po- 
tuiftet Bibliothecam Geographicam, cujusinhao 
DilTertatione jam egregiam dedit <rKtaypct<pUw 
( " I ) J. II Nachtenhoferi Inftttutiones juris Bi? 
bliothecales , qvibus juxta thulorum in inftitutionibut\ 
"^uftiitianeis ferkm AaBores tam veteres qvam recen-- 
tiores recenfentur , Lipfia? ! 688« Qyas infatiga- 
bilis diligentiae & diffufae Le&ionis fpecimen 
appellat Joach. Fellerus iii Carmine praemifTov 
Nec fpernendus plane eft hic labor , augen- 
dus tamen & emendandus in locis piurimis , fi 
noftro hoc tempore praeftantem fru&um ex eo 
colligere velis. (12.) G. Fr. Neumann , de Bi- 
htiotheca Haknjt y Halae 1 710. Ea fcilicet qv# 

ad 



Literariam In Genere. InQyarto. 2}$ 



id Ecclefiam Marianam fpe&at. Praeterqvam 
k Academia & Orphanotropheum fuas ibidem 
labent Bibliothecas a librorum copia & fele£r.u 
audandas , qyarum «5 iv 7rao6lca mentionem 
njicit Auftor p. T4. i'f. (l$.) Chriftian ]un- 
;ker Hiftortfhe Nachricht von der offentlichen Bi- 
bliotheqve des Qymnafii z,u Eifenach , und einigen 
:n Sachfen befindlichen bffentlichen Bibliotheqven, Ei- 
fenach 1 709. In qva Sylloge excellit praecipue 
recenfioBibliothecarum publicarum, qvae funt 
m Saxonia. Siqvidem hac ipfa demonftravit 
Auftor, non efle Mvarov qvod ipfe in votis ha- 
ibuit, ut extaret Bibliotheca univerfalis Saxonica 
(ibrorum typis impreflbrum & MSCtorum , & 
^nde extruendum Syftema Hiftoriae 6? arcano- 
;rum Bibliothecarum. Nec nihil egit, dumHi- 
ftoriam Bibliothecae Ifenacenfis contexuit. Hoc 
enim labore ftimulos admovit aliis, adfimilem 
laborem fufcipiendum , & Hiftoriam de Biblio- 
jthecis qvibusdam condendam, qvarum ne 110- 
men qvidem ante haec tempora innotuit. Cata- 
logus autemBibliothecae lfenacenfis , qvia mul- 
tos continet libros protritos , & triobolares & 
! minimi pretii , majori cum aviditate legeretur, 
fi , qvae rariora funt monumenta tantummodo 
in eum effent conje&a. ( 1 4.) & Ir. Uahnii Di- 
floma Fundationis Bergen/is ad Albim canobii Hifla- 
ricis annotatiombus iUufiratum , Magdeb. 1710, 
ln qvo tria offendimus perjucunda. (a) Hifto- 
riam artis diplomatica? in prsefatione fuccm&e 
delineatam. (b) Cautelamvel, fifaftidishanc 
1 vocem , cautionem in arte diplomatica peruti- 
P t lem 



2, 5 4 Cap.ll DE SCRIPTORiSPECTANT. Ad.HiST^ 



lem & perneceffariam , Diplomatacorrupta non, 
fiatim habenda pro falfis. (c) Annotationest 
Hiftoricas ex Scriptoribus non cottidianis de, ; 
promtas. Vir enim ingenio , folertia 8q 
varia eruditione excellens erat Au£tor , qvi 
jam inde ab anno aetatis XIV. Scriptis qvibus- 
dam inclaruerat , ad majora poftea progrevTus v 
& fexcenta adhuc inHiftoriamediiaevi detexif- 
fet incognita , niii in medio curfii vitae , Anno, 
fcilicet 37. aetatis, a fatis efTet interceptus. Op- 
pugnatus qvidem aPolycarpo Lyfero , aliisqve v 
nujus diplomatis Bergenfis caufa ,. fed non ex; 
pugnatus prorfus,. qvod pracclare docetJ.FX. 
Hahnius , Simonis Friderici frater in piis mani- t 
bus , in qvibus vitam , mores , libros &infti--, 
tuta defunjfti enarravit , fupremumqve offi- 
cium eidem perfolvit p. 14 feq. (if<) M.C^ 
Schotgenius de librariis (5 bibliopolis antiqvorum^ 
Lipfiae 1 7 « o A ( 1 6.) M. ]oh. Schufner de Multi- 
tudine likorum^. Jenae 1702.. Diatribe non in-* : 
eruditaC A. Heumanni judicio in Confpe£ht ; 
Hift. Hter*C, VI. §. 45., p. 3$ g. nofcy. hoceft,, 
iatis erudita,. fi ex natura ^imTnros & DifTerta-., 
tionis ipfius indole hoc elogium explicetun. 
Multos fane errores communes in republica li**' 
teraria obvios obfervat Au£ior , caufasqve muK 
titudinis librorum , & noxas inde redundantes. 
in rem Uterariam non inepte indagat Se& 
aculeatiore fermone utitur interdum qvam de^ 
cet juvenem, & in praefcribendis remediis huic,- 
rnalo adhibendis Lecltori non fatis facit. Uti- 
litates autem ex muititudine Ubrorum prove- 

nien- 



LiterariamInGenere. InQyam. 2^ 

ientes oratione plane non attingit. C17.) G. 
/. Gotz,ii Selefta ex Hijioria literaria , Lubecae 
709. Qyae hifce pagellis continentur , eletla 
jnt omnirio ex Hiftoria literaria , fed non eU- 
enda. Qyid enim attinet fcire , qvi ex Erudi- 
orum numero fuerint Mercatores , Ruftici, Su- 
|ores , Sartores , Opifices , hoc eft , a merca- 
urae, agriculturae, artis Sutoriae, Sartoriae, alio- 
•umqve opificiorum exercitio avocati ad colen- 
ias humanitatis literas. Ha?c omnia ad illu- 
ftrandam Hiftoriam lit, ita funt neeeffaria , ut 
l.lipervacanea potius videri qveant , & vitio 
j/erti Hift. lit. ftudiofo in rebus tam exilibus & 
/ilibus curiofam pofuiffe Operam. Re£fce enim 
Dmnino Seneca de brevitate vitae C. is. p. m. 
5S4. Operofe nihil agunt , qvi in rerum inuti- 
lium ftudus detinentur. Qyae jam apud Ro- 
imanos qvoqve magna manus eft, Graecorum 
ifte morbus fuitqvaerere,qvemnumerumremi- 
igum UlifTes habuiffet, Prior fcripta Ilias an 
iOdyflea. Praeterea an ejusdem effet Au&oris. 
Alia deinceps hujus notae , five contineas, ni- 
hil tacitam confcientiam juvant , five proferas, 
non doftior videberis , fed moleftior &c. (18,) 
P. E. Ldfcheri Arcana litmaria & alios XXX. Li~ 
bros edendos Mufis confecrat. 1700. Fuerunt qvi 
vanae oftentationis reum facere Au&orem co- 
nati funt , qvi oneri humeros fe ftippofiturum 
promitteret , cui ferendo vix triginta Heroes 
literarii fuffieerent ; Sed defendit fe ab hifce- 
obtre&ationibus in Epiftola peculiari , qvae M. 
Chriftiani Feuftelii Mifcellaneis Sacris inferta 
|eft , p, 670-77^-. In qva de ftatu progreflu- 

gve 



236 Capjl. DeScriptor.Spectant.AdHist. 



qve Scriptorum abs fe promifTorum copiofe diA 
ferit , ".& Hiftoriam fuorum fiudiorum & cona- 
tuum literariorum plenius defcribit Nec pce-' 
nitebit ipfa Feuftelii mifcellanea perluftrafTe,. 
in qvibus & Hiftoriae Lofcherianse , & hifce 
fponllonibus ejus lux non fpernenda arTundi- 
tur. Adde etiam fis Mich. Lilienthalium , de 
. Machiavellifmo literario §. * 6. p. 94. Ubi LbJl 
fcherus contra Diarii Trevoltienfis Auftores & 
Burch. Gotth. Struvium defenditur , qvi eun- ■ 
dem in clalTem animalium glorise referendum 
efTe di£titaverant. ( 9) Ejusdem, Vorfchlag' 
dreyer hochfi benothigteh Schrifften , ais Phrafeolo-' 
gia Sacra, Theologia Polemica generalis , undTheo^- 
logia Myfiica orthodoxa. Eodem. (20.) Jj, 
Fechtius , de fiudii Biblici cum Syfiematico coyinexio^ 
nehujusqve divina origine , Roftochii j 701. De- 
q vo vide Catalogum Bibl Theol . p. 2 \ . (21) 
Adamus Rechenberg , de Bi@Mo<pctyiot> Ezechielis^; , 
Lipfise 1710. (22.) Panli Patris Dijjert. de tyl- 
ps literarum earumave differentiis r \\^\x 1710. 

LXXII. 

Joh^ Gottfr. Lakemacher , de fatis ftudiomr 
, apud Arabes , Helmftadii 179. Grave vulnus; 
optimis literis inrlixit prsmaturus Au£toris obi->- 
tus. (i736.d.i6.Martii) Qyi lingvarum Orien- 
talium & Arabicse curnprimis peritus , & mo- 
numentis Arabicis jjiitru&us , de fatis ftudior 
rum apud Arabes luculentum nobis dare Com- 
mentarium potuifTet , fi^diutius fuperfuuTet» 

Sa- 



Literariam In Genere. InQyayto. 237 

iSane ex uno hoc fpeciinine qvid praeftare va- 
luiflet in hoc eruditionis generc fatis licet con- 
jicere. (2-) Jobannes Bilberg , de Anagnofiif y 
TJpliiliae 1689. Cujus licet ftilus hinc inde vo- 
cibus qvibusdam ac phrafibus barbaris comma- 
culatus iit , & totum , ' qvacnnqye patet opuf- 
lculum , fphalmatis typographicis ita deforma- 
tum , ut fenfus Auclons vel obfcuratus miri- 
fice, vel plane perverfus fit ; Attamen resipfae 
funt egregia? & ab Au&ore in ejusmodi fafci- 
culum colle£fce, ut , fi DiiTertationi huic prio- 
ri pofterior, de Anagnofiis Sacris acceiTiifet, cu- 
jus fpes Le&ori fa&a eft , haberent Antiqvita- 
tis Literariae amatores Syftema qvoddam de 
hac particula , ad cujus imitationem etiam alias 
ejutfdem generis elaborare poifent , & fic tan- 
dem membmm membro fuperaddendo corpug 
univerfale literario-Archaeologicum compone- 
re. ^ Scilicet Joh. Schefferus auclori fangvine 
conjun&us eft. Adeoqve non mirum , ejus 
genium hinc inde in hac Diatribe fefe prodere, 
& iniis etiam locis fe fpe£tandum praebere,ubi 
ejus mentio fa&a nulla eft. ( % .) Meinrkus Mei- 
bomius , de incubatione infanis Deorum Medicma 
caufa oltmfatla , Helmftadii 16^9. Non Praefi- 
dis Hermanni Conringii hsec eft Exereitatio, 
fed Henrici Meibomii eandem defendentis, qvi 
gloriatur in Dedicatione , neminem fibi in hoc 
argumento praeivifTe. Nihil autem inventum 
fimul & perfeftum eft. Atqve hinc mirum 
nemini videri poteft , hac una velificatione 
tantum Oceanum non ita potuifTe circum iri, ut 
qvae obfcura fueruntantea ftatimomnia fuerint 

de- 



138 Cty* H- De Scriptor.Spectant.Ad Hist. 

dete&a. Neqve enim adhuc fatis compertum 

eft , qvae & qvotuplex hujus incubationis fue- 

rit ratio , qvando & ubi primum caeperit & tan- 

dem defierit. Et qvse funt alia qvse glaciem 

fcindenti nec occurrunt ftatim nec in mentem 

veniunt. (4.) Herm. von der Hard , de Pherecy- 

de & Herodoto &c t Hiftoricif vetuftis , Helmft. 

27 1 9. Novamplane & antea inauditam, & por- 

tentofam valde hypothefin in Rempubl. lit. in- 

vexit Auetor , Hiftoricos omnes ufqve ad He- 

rodotum Mythico & Symbolico ufos efle fcri- 

bendi genere , & v. g. fceminas nominafle Me- 

dearri , Helenam , Jo , &c. & per eas urbes, 

gentes, colonias &c. intellexifle qvo ipfo uni- 

verfam Hiftoriam antiqvam evertit Nec fa^' 

tis habuit ejusmodi cladem intentafle rei lite- 

rariae , Theologiae etiam formam priftinam ex- 

tingvere annifus eft , dum Mofis & aliorum 

V. T. Virorum Qeoxvwzav Hiftorias fymbolice 

efle intelligendas , variis Schediafmatis pro pu- 

gnavit, qvaemaximam partemau&ontate pub- 

lica fupprefTae funt. (f . ) J. C. Harenherg veri 

diviniqve natales. (a) Circumcifionis Judaica. (b) 

Templi Salomonai. (c) Mufices Davidica \n Sacris. 

(d) Baptifmi Chriftianorum illuftrati^ Halberftadii 

11720. Ab Ethnicorum difciplina & inftitutis 

arceflebat harum rerum origines J. F. N. Cui 

oppofuit hanc Diatriben Au&or fatis moderate 

& erudite fcriptam. (6.) M. Tobias Eckard,de, 

Decanis & Decanijfis , Qyedlinb. (7.) M. joh 4 

Phil. Odelem , de Diaconijfts primitiva Ecclefia^ 

Lipfiae 1700. Qyi pleraqve & optima haufit 

e Cafparis Ziglen capite XIX, vel ultimo de 

Dia* ' 



Literariam In Genere. ln Quar to> 239 

fSiaconis & Diaconiflis veteris Ecclefise. (g.) 
A. J. Botticher, de purpura rabra vulgo, den Rothen 
Fntftl, Helmftad. 17 18. (?J J. A. Schmid.de 
re Monetali Ebraorum % Helrnft. 699. In qva 
Hiftona monetarum Ebraicarum abO.C.ufqve 
ad Hafmonaeorum tempora deducrtur , qvibus 
nummos literis Sammaritanis infignitos cufos 
ifuifle conjecTtatAuftor, reliqvos omnes autem 
eile fuppofitos , qvi ante hoc eevum percuffi: 
jcredantur. Atqve ha?c omnia ea ratione exae- 
difkavit, ut , una cum di£tionis claritate re- 
rum perjucunda varietas & charadier Schmi- 
dianus ubiqve pelluceat , Polyhiftoria fcilicet 
jfine ulla oftentatione admixta. (10.) G. H. Go- 
ltz,ius i de conviviis eruditorum , Lubecae 1716. 
lEcloga le£tu digna. Sed in qva deeft , qvae 
vel maxime hucfpedliabatJodociWillichii con- 
vivandi ratio , aMathiaHoftio defcripta in lu- 
culento , qvem de vita Willichii concinnavit 
Commentario , ex qvo J. C. Becmannus iepe^ 
tiit in notitia Univerfitatis Francofurtanae ,p, 
229. Jodocus Willichius in conviviis ea eomi- 
tate & hilaritate perpetuo ufus fuit, utomiiium 
convivarum oculos in fe facile converteret, col- 
loqviisqve jucundis,honeftis , eruditis &utili-» 
bus exnilararet ut nemo non & melior , & hi- 
larior & eruditior inde difcederet. Muficae 
qvoqve amantifTimus fuit , unde fi focii adef- 
fent , libenter cantayit , trium, qyatuor, aut 
qvinqve vocum , adhibitis faepe fiftulis, & aliis 
inftrumentis muficis , ut illa jucunda varietate 
gvotqvot praefentes erant, exhilararentur. Qyi 
ideo & auaor fliit aliqvot Viris bonis hone- 

ftif- 



240 C/^./Z.DeScriptor.Spectant.AdHist. 

ftilTuni inftituti , qvo cr^ithrm feu convi- 
vium circulare agitaretur , qvod a.pra:cipuo 
argumento Mujicum appellare placuit , qvod : 
jnufica & vocalis & initrumentalis exhilarandi 
gratia inter epulas & fercula admifceretur $ 
exerceretur. De qvo narrat Hoftius : FuiiTe 
tunc temporis non paucos , Viros bonos ac do-' 
&os ProfefTores , Do&ores , Magiftros , & ho- 
neftos cives non apxrQ g , qvi honeftis convi- 
viis & congreflibus dele&ati, fvaves, utiles & 
eruditas confabulationes amaverint. Interhos 
itaqve Au&oreWillichio convenifTe, ut hujus* 
modi cv^TrbTiet inftituerentur , ad qvae certdr 
tempore convenientes fefe recrearent , leriisi 
negotiis perfuncTii , idqve non tantum ad ho-j 
rieftam hilaritatem conciliandam , fed &admu- 
tuum amorem alendum , tollendas , fi qvaft 
exifterent, fimultates , dirimendasac diluen- 
das inimicitias , ineundamqve, conciliandam 4 . 
& ftabiliendam amicitiam. ConftitiiTe hoc con- 
vivium certis legibus , primumqve in eo fuifT& 
convivatorem feu conditorem convivii , qvi convi-»- 
vium 'in eamam vefperi appararet 5 qvod ta- 
men noii opiparum , fed honefta fragalitatejn- 
ftruttnm , neqve enim nifi tres mifTas fivefer- 
cula apponi licuifTe. Caenam ejusmodi verOi 
qvolibet menfe femel , ab eo qvem ordo teti- 
gerit paratam & efcis inftru£fcarn fuirie. Con- 
vivas tot extituTe qvot funt Mufae , vel adjun- 
£fco Apolhne decem , vel ad fummum numero 
Mufarum adjunftis Gratiis, ut fimuleiTentduo-: 
decim* PotumfuifTe cerevifiam & vinum ad 

qvem 



Literariam In Genere. Jn jQvarto. 24 1 

fvem conviva par qvisqve fuam fymbolam con~ 
ilerit» Qyemqve bipifle qvantum pOtuerit, 
•ullis poculis impetitum. Magiftrum cohvivii 
lorona ornatum fuhTe, qvam inifine camaefuc- 
jflbri juxta ordinem dederit , & futurum coh- 
ivatorem defignavefit , ut qvis futuri cohvi- 
ii conditor effet orhnes certo fcireht. Ih-hac 
oia ut vefperi hofa qvinta ^ omnes ih puh- 
to intra hofae Jqvadfahtefh adeffent •, finitaj 
pcna hofa decima ihtra hor£ qvadrantem abi^ 
ferit j legemfuhTe. Qyod qvi negligeret, ei 
ertam miil&am , qvx ad potiim c6hferretui% 
andam fuUTe; Pf aeterea Sympofiaca Prdblemata 
p$ Qvaftiones convivales pfidie a cohvivatofe" 
liflas eife .-, qvam cacna pararetuf % de rebiis 
aiiis , utilibus , eruditis & honeftis 4 ut coh^ 
ivx de his ante cogitafent , eascjve examiha- 
itit & explkaf ent , ne ppftfidie impafati act 
ahc caenam accedereht , fed inftf u£h fenten- 
am qvisqve fuarii dicefent^ & certas fu3effeh s 
^ritiae rationes afferreiit de pf opofitis (^aeftid^ 
ibus. Difputatum fuiffe de rebiis propbfitiiS 
!)brie, familiariter •, arhice ^ absqve pSrtihaci 
(ohtentiohes conviciis^ iffiiione;,autpllius coh- 
?mtu i cunctaqve adeo modefta ^ joci -, gaii^ 
ii, rifus hilariofis^ ufbahitatis^ & rhutuae behe- 
- olehtiae plena extithle; IntelceflUTe etiamjo- 
>0s iiberales h hoh mbfdaces * fales urbanos 
bsqve fcuffiiitate. Ofdihem dehiqve qvaeftio- 
lis proponendi taiemTuifie * ut alternatifh elcis; 
inaqvaeqve admixta & expUcataMuficamhuhc 
!r ocalem tfiurii * qvatuoryaut piufiufn vocurrii 
iiunc inftrumehtalem additam fuifle ■, adhibi^ 
Q lis 



242 C^JI.DeScriptor.Spectant.AdHist. 
tis etiam fiftulis 8c aliis iriftrumehtis Mufici 
unde qvoqve hoc convivium a praecipuo argi 
mento & fine , qvod hilariiatis mutuaeqve b 
nevolentiae gratia inftitutum, Muficum vocatu 
fuerit, licet & Vhilofophkum ex parte dici p 
tuiflet, qvod de variis feriis^ & utilibus rebu 
qvae ex intima facpe philofophia depromts x 
fent, ineodem difputaretun 

LXXIIL 

M. Polycarpus Lyferus, de origine eruditio'%, 
iion ad ^fudaos , f«d ad lndos referenda , WitteL 
bergae v}\G. Medicum qvendam e Silefia oii 
undum diu in Malabaria vixiffe , lingvaruni 
qve & inflitutorum Indieorum gnariiTimu 
fuifle , & in horto Malabarko Rhediano (Henri 
de Rheeden) adornando operam multam p 
fuifTe , & librum de Indorum eruditione fcri 
fiffe , qvo demonftrarit ab Indis origihem er, 
ditionis efle repetendam memorat Auftor 
47» Qyi hujus exemplo excitatus eandeminC: 
dem iibi fumfit tundehdam y "hujusqve ihftit' 
ti hanc dedit Promulfidem. Daturus plura, . 
copiofiotes appofiturus dapes,fi per fata licii: 
fet- Siqvidem p. 41. Hiftoriam literariamuri 
verfalem fe editurum pollicetur , fed interc^ 
ferunt cosli decreta , & Lyferum non opinaj 
tem de ftatione. fua migrare jufferunt. Q 
ipfo non leve damhum fubierunt praeclara 
terarum ftudia. Nam licet in hac DifTertatiol 
nihil magnOpere praeftiterit laude dignum 
Qyippe ih alienis diftrictus, iftius, pfopter qv< 

31 



LiterariamIn Genere. InQyarto. 243 

Irripuit calamum prope oblitus eft ; Multa ta- 

len egregia prxftare potuiiTetinrepublicaeru- 

itorum Vir juvenis adliuc •, & dotibus inge- 

,11 excellenter condecoratus , & lingvarum 

jxta ac fcientiarum variarum peritus , & Bi- 

liotheca copiofa ac fele&a initm&us. (2.) M. 

fah, Frid. Scharfus , de Galhrum Druidis , Wit- 

mberga: , iine die & confule, Qyo melete- 

'iate Hiftorico in Syftemate Antkjvit. literariae 

;. l.p. 7. feq. Efaiam Piifendorffium-mirum 

lyantum adjutum efte docuimus , qvi poft 

'unc noftrum DiiTertationem iimiiem ediditde 

t ;)ruidibus A. C. t 6f o. Lipfia: impreiTam. (3.) 

) Nkolaus Moller^ Antiqvitatis vera titulum gentibus 

\ kitis politisqve fpeciatim Gracis & Romanis horum- 

|pe rebus nullo jure comfetere , Kiloni 17 01. Con- 

[|edit , tamen Au&or p. % 1. antiqvitatis titu- 

[|um (Jiceat nobis cum zo @ao@aglZiiv) Graecis 

i pmanisqve dari pofTe propter rerum antiqva- 

t|tum reliqvias , rudera , Fragmenta v veftigia y 

dcjve certo modo & per aecidens. Atqvehoc 

atis efle putamus. NuIIa enim gens eft anti- 

jva nifi eompsrate. JEt antiqvitas non ad ei- 

entiam populorum fpeftat , fed acl fortuita* 

4.) M. J. Ludovicus Boye , de legibus cibariistS 

l leftiariis Pythagora earumqve caufis , Jeiise 171 U 

f Jyibus rebus inftru&um efTe oportet eum, qvi 

i ion lento greiTu proeedit ad Sapientice Metro^ 

)olin , iis fane non deftitutus fuit, cjvi huic 

)iiTertationi nomen fuum prafcripfit , ingeiiio, 

ilo&rina , afliduitate , librorum bonorum ap- 

^aratu , Virorum do&onim coniilio &e-. Nec 

lulgare hoc eft eruditionis fpecimei^ qvodde- 

Q.a dit. 



144 CapJlJ)E Scriptor.Spectant.AdHist 
dit Legum Pythagorae cibariarum & veftia 
riarum verum fenfum indagat , & vindicat 
falfiim repudiat , rationes expifcatur , errore 
qvosdam populares confutat , & univerik Phi 
lofophix Itahcae lumen afFundit ejusmodi l u 
hos in Le&ione hujus Schediafmatis faepius e£ 
optaverimus vidilTe eam , qvam p. 7. promitti 
difqvifitionem de abfiinentia variarum gentium, un; 
£um raris illis temmoniis Chaldaeorum , de hai 
virtute Pythagorica , qvae p. 6. alibi proferen 
da fcfibit , cum nos nullibi oportunius adferf 
potuifTe credamuSi (f.) j. A. Scbmid , de DM 
Borum Primitiva Ecclejia vario docendi diffuianM 
qve genere, Helmftadii 1701. Paucae fuht fchedaJ 
fed dighseqvae lenta feftinationelegantur,qvii 
qvae de ihodo docendi& diiputandi SSiPatruni 
continent , minio notari merehtur. (6,) Eju§ 
derh ., deCathedris DoBofum s Jenaei6S7. (7 
Ejusdem, de Catbedrh DoBorum^ Helmftadii^ 170^ 
pe qvibus in ldea Ahtiqvitatis literariae chiTe 
ruimus P. I. p. 1 li, feq. (g.J C. G. Schwat; 
iziuf, defatis vocum qvanindam , Altorfli 17 V4 
Hiftoria vocabulorum eft particuia Hiftoriae li 
terariae ; Sed ihculta adhuc^ &antiqvis juxta 1 
recentioribus incoghita. Et primus foftaiTis 
qvi ad eam excolendam cogitationes admovi 
eft K D> Huetius ^ qvi ^ 11 vera funt qvx le 
guhtur in Huetiahis p. 94. Au&oribus claflii 
cis* in ufum Delphihi adornahdis, indices vocur, 
ejusmodi fupefaddendos fvafit ^ qvibus un 
momento qvafi, & oculi ni£tu, confpici pofle 
vocabuli cujusvis ortus ^ aetas , ufus , faturr 
duratlo, defe&io, extin&io, Qyodtame;< 

cor 



r : 

Literariam In Genere. ln Qyarto. *4f 

: ifilium ad maturitatem nonpervenit, fed 
u herba fuppreflum eft. Succeflerunt poftea, 
q i idem animo agitarcnt , & in his eft C. G. 
SWartzius , Vir cui patent ea in LL. qvae la- 
tit plurimqs. Qvod vel fola haec Exercitatio 
ttan poteft , li defint monumenta alia. Nos 
i c oqve jam ante aimos XVJIL introdu£tionem 
1 1 i: Hiftoriam vocabulorum Lingva? Latinae in Iu- 
?|m publicam emiiimus , qvam poftea fubinde 
Jfiximns & locupletavimus.. Extatqve exem- 
llttum in Bibliotheca noftra fexcentis acceflioni- 
ffis & emendationibus illuftratum. Nec fub- 
'W timu s in his cancellis.. Sed ultra lineas hafce 
%bgrefli elaboravimus etiam Introduclionem 
(jiil Hiftoriam vocabulprum Lingvae Graecae in 
rr^aspartesdivifam , qvarum prior continet 
jillenealogiainj vacabulorum Graecorum ante 
(Ciriftum natum , pofteriorGenealogiam voca- 
yotjilorum graecorum poft C. N. Siqvidem tefte 
ifelmafio de lingva Hellenift. P. 2. C: 4.^.40?. 
;»illa fuit lingva, qyx plures pertulerit muta- 
'tbnes ac pt?fti$eii$ii$ , non folum in verbo- 
im rlexionibus per varias dialeftos , aliis at- 
i^e aliis pro locqrurn ratione fa£fcis , fed etiam 
% ipfis verbis. Antiqva eorum lingva ,. qvam 
iu intra fines Macedonum & Theflaloruin fte- 
Ijfef , in totum alia fuit.. Haec apxaU i\\a,$ 
Mbiftoteli. In fingulis etiam diale&is eadem 
tflitatio contigit , qvod ad ipfa verba attinet. 
t|i&enus Salmafius.Etlicet hoc opusnofirunx 
Ijtflius fit multo qvam iftud , qvo Hiftoriam. 
«fcabulorum latinormnjradere conati fumus, 
Q, 3 non-^- 



146 Cap.ll. DeScriptor.Spectant.AdHist. 

nondum tamen in confpecl:um publicum pro- 

diit , fed adhuc latet in MSCto. (9.) Frid. 

lioffmannus , de Athleth veterum ,, eorumqve dia- 

ta £f- habitii y Halse 17 17. Qyi. ii in argumen- 

tohocobfcuro & nebulofoin cohfiiium adhkl 1 

kere voluiiTetHomerum, & in Homero Ubrujjll 

XXIII. Iliados , qvi totus fere eft athleticus, f$|l 

cile animadvertiiiet. 1) Artes Athletieas apudi 1 

Gra^cos jamprjdem ufttatas fuiiTe aiite certarni|| 

num- Olympicorum tempora. 2)Non Spartanqf I< 

eas primum accepi{Te'abiEgyptiis,nec SpartanaJ| 

rum Legislatorem Lycurgum , qvod-§. 2. corfcl 

jeftat Autor, fed Lycurgo 300. annis, efTe arjfi 

tiqviores. 3) Non qvatuor tantum , fed plurM 

omnino earum fuifle genera. Sed &s i» 7rapdty 

tantum defcribit Auclor athletarum. Veter.urfll 

Hiftoriam, & huc retulit praecipue fuas cbgitafl 

tiones in hac Differtatione , ut. eorum dise tam ' 

defcriberet & habiturcu Qyo labore itapewl 

fundlius eft , ut laudis meritx prsemia eidenr 

deferenda exiftimemus. (10.) M. Joh. Iricdm 

rkhMeyer y de Ludis Olympkis , Lipfiae 167 u\ 

Qvi cum Hieronymum Mercurialem ,. & Pe-.l 

trum Fabrum , & Laurentium Joubertum , & 

Erafinum Schmj.dium , non viderit , Ludorurc 

Olympiacorum.Scriptores optimos & laudatim- 

mos , ' facile fufpicari poifumus , qvas de iis- 

dem nobis apponere potuerit dapes , fcilicei: 

fubfrigidas, , & exiles, & aromatis nonitatem- 

peratas ,. ut falivam Le£tori movere qveant 

(ir.) Herm. Conringius y $e incuhationeinfanu 

Peorutm mefawa caufa olim frt^Helmftadii 1669 



LlTERARIAM In GeNERE. Ifl QyOYtO. 24.7 



|; qva Volum. 71» n. 3. (1.2.) lobias Eckhar4 % 
i tabulariis antiqvis , Qvedlinburgi 1717. Cu«. 
Js Viri, fr qvis ignoret dotes eximias , indu- 
iiam , doctrinam , modeftiam , & praeclaros 
i Philologia y Hiftoria , & re literaria progref- 
f s , vel unicum hoc Schediafma infpiciat, in 
<;o dictione dilucida & inaffe&ata , & collo- 
c tione rerum venufta & accommodata , de 
tbulariis veterum , nominatim ^Egyptiorum 
j 4. Chaldaeorum §. f . Phcenicum §.6. Ju- 
icorum §. 7. g. 9. Perfarum §. 10. 11. 12. 
traecorum § 15.14. Romanorum §. 1 f . 16. 17. 
(hriftianorum §.[{?. G.ermanorum §. ig.19.20. 
| tandem de tabulario Qvedlinburgenu* §. 10. 
ia diflerit , ut eum non limulacra eruditionis^ 
|d; vera omamenta affecutum appareat. Nec 
yprehendi poteft , qvod conje&uris interdum 
•.iqvid dederit. Qvia in iis rebus fufpiciones 
'abent locum , ubi demoliftrationes exfpe&a- 
, nonpoftunt. (n.) Joh.God. Lefihnerus « de 
kcanis ccelejiibus , Wirienbergae 17.16. ( r 4«) 
I Anjr t Babricius , deMatbefe Patribur Pr. Eccle- 
m & aliis qvibusiam non ' fufpecla ., Lipftae «717^ 
|f.) M. Samuelis Schmijii. Cathejrologia , Qyed- 
;nb. 1690. (16.) Gpttfried Olearius , JeSocratis 
amomo, Lipfiae 1702. fnferta poftmodum ab 
uclore Thomse Stanieji Hiftoriae Philofophiac 
3.C. 6. p. 130. feq. mutatis tamen qvibus- 
im, & indice ita variato, ut, qvae de Damo- 
io Socrat.is hoc loco dicitur,poftea de G<?«w So- 
ratis infcripta' fuerit. (17.) M, Ludovici Han-' 
m Difert. de Damonibus , Jenas 1687. (ig.) 
. M^ DiUherri Areopagus in qvem abdutlus efl S. 

Q_4 «4?°- 



^48 Ca^llDE S;G^!PTO^cSl?Jf CTANT.^.D,HlSTo 

Apojiolus Vaulus,cum noyum religionis dogma Atbe- '• 
nienjtbus annunciaret , Jense 1 640, Phijologm 
eminentiffimus dicitur Dillherus in ftujus Difler. 
^ationis fronfce ab eo qvi refpondentis provini | 
ciam fuftinuit, qvod adulationis vocabulum yi-: 
deri poilefc. Sed qvi Dillherriana, monumenta, I 
verfavit , & hoc ejus Schediasma oculo nonri 
{omnolento Iuftravit , nihil datam ejus aurib.us 
intelliget. (19.) Jac. Tappius d$incubo, Heln>\ 
ftadii 1 66 1. Qvod in hac DiiTertatione defcrH 
pitur Sympfeoma nos ipfos centies infeftavit, Et 
lacile inducin^ur ut credamus ex caufis naturali-i 
bu,s habere ortum , fed ita ut fpirkus malignii 
non excludantur ab hac fcena » qvi rebus mt\y 
ralibus, utuntur , ad mojeftiam hominjbus ex^ 
hibendam. Et parum. abeft qvin cre^amus, idemr 
malum, aMxifle Paulum* qvi 2 CorXlI. y. 7; 
Ccribit , appofitum fi.bi elTe ftimulum, carni, an^ 
gelum SatanEe, qyo tundatur, ne nimis efferaturv 
(loj Chrjjlianui Gi{einz,ius de didaElro, , HalaR 
1 64 7. Disq vifitio erudi ta c< f e£fcu noA injucunH 
da , ied jueunciior, fi yoces barbarse 3$ terminii 
technici horridiores ab i.11% abeflent. (2fl| 
Eberhardus Baringius, de rapfodia , HannoyeraH 
164?. Julii Carfaris Scaligeri CaputXLI Poe.. 
tices, qvodde rapfodia agit* hpc Commentario 
illuftrayit Au,£tor. s Et hac occafrone ex anti- 
qviflimis Graecorum monumentis to.t de Poetis 
vetc^um , & Homero, cum primis convafavit 
qfyofivyponvTa, U fe y fi L^doipho Kuftero hoc 
opufculum ad, manus, fuiiTet , Hiftoriam Homeri 
Criticam, qyam elucubravit, multa reddere po-i 

tuiffet' 



LiterariamIn GkNERE. InQyario. 249 



jifTet locupletiorem. (»2.) A. Chrifi. Aufpur- 
us (Le difciplina $cholaftieq , Hildefise 1658, 

LXXIV. 

*Joh. Heinrici Conradi Silefia Togata , Ligni» 

ii 1706. Cujus. Operis Hiftoria extat in Bio- 

raphia Aucloris , q.ya? huic Profopographiae 

lelicse praemifTa eft. Nec ftocci pendendum 

flet hoc inftitutum , dummodo ad rationem, 

anqvam aeqyifltmam lancern diligentius fuiifet 

evocatum , <% a lupinis aera folicitius difcreta. 

)vod qvia fa&um non eft , par^um utilitatis in- 

e manat in rei literariae & literatorum Hifto- 

iam. Qyi enim, in hac Sylioge enumerantur 

! ileriqve funt obfcuri, & ignobiles, 6V nulla do- 

) trinas laude commendati Viri. Etfiqvaineru- 

3 iitorum civitate habent merita,, ea a> Audtore 

!i lentio funt inyohi.ta. Carmina id faiis nonha- 

li >ent , qvod in Epigrammatis inefTe debet. Et 

1 Lva? iis adje&a eft exegefis Hiftorica mutila eft 

b ixpius ( p. 68. ) <$c parum qvandoqve aecurata 

1, t p- 2. ) Et male not)ifcum ageretur , fi praster 

nbncnon aHam haberemus Silefiam eruditam, 

it »'ed proftat Martini Ha.ncUi de Silefiis indigenis, 

i X alienigenis eruditis Optis, bipartitunvegre- 

ti tium , qyo Catone tamd^u contenti efTe poflu- 

» tus, dum Nicolai Henelii Sjlefia Togata in pu- 

ilicum prodeat , qvam in Silefiographia reno- 

rata C. VI. p, 691. promittit , qvasqve in 

: , viSCto fuperat. (».) Laurus Lipfica h. e. publi- 

)f orumAcademkorum nec nonSenatorioruminfcriptio- 

| les memorabiles, veteres ac recentiores^ Lipfias 169 o # 

Q f: Au- 



2f o- Gff .H. DeSc&iptor.Spectant.AdHist, 
Au&or eft Salomo Stepnerus Vir navus & in- 
duftrius, 6*c dignus cujusnomea Lexicoerudito- 
rnm Lipfienfi inferatur , in qvo ejus mentio fa-J 
fta nulla eft Magna fane fedulitate congeflit, 
qvotqvot Lipfise reperiuntur infcriptiones, eas- 
qve in certas cfaifes diftributas fedecim infuper 
dlverfis Indicibus ornayit. Ac licet non omnes 
memorabiles fint > permultas tamen in iis ejus^ 
funt commatis, ut legi, & ad pofteros. transrnit- 
ti mereantur. (5.) M t A. N. Hubnerus. de Sa- 
fientiapagananonrepYobanda. % Helmftadii 1709,1, 
Aucroris.diiigentiam , doctxinam , ingenii fejBj 
citatem <Sc judicii acrimoniam oftendens Differ- 
fcatio. (4.) M.J.B.Baierm ■ dePhoenicibuseorum-f 
qveftudiis, & inventis :, Jense 170^. Hiftotiaft 
literarias Phceniciae <rmcty£ciQlct'/ dixcrkhoc Mq>: 
Jetema Academicum. In qvo Au&or :ductores< 
optimos fecutus,, Phcenieum dodirinam, 3a 
Viros do&os , & dogmata ita delineat , ut Hi 
conleftanea conlectaneis adjicias , focile inte- 
gram Hiftoriam literariam Phceniciam poflisi 
concinnare , qva adhuc deftituitur Respublicaa 
Jiteraria, (f.) Zacharia Grapii Theologia Sinen-- 
Jium, Roftochii f70g. In qva, qvod di&ionis: 
elegantke deeedit, ordints concinnitate, c< rer« 
rum novitate, & fele&u & jupunctitate penfatur. 
Et fi iis monumentis inftruclus fuiffet Auftor, 
qvae in Hiftoria Philofophke Smenfis nova Me- 
thodo tradita C IV. p, 19. feq. indicavimus,, 
fpecimen procul dubio Theologias Srnenlis ex- 
hibuiffet, multo uberius , accuratius , fplendi- 
dius, jucundius. Non enim dexteritas defuitj 
Aecjiite&o r fed caementa , ligna , lapides. j 
> > ':• Ne*\ 



LiterariamIn Genere. InQuart o. 2fi 

>Jec ipfe materiam. fed materia deftituit ipfum. 
6.) yoachimi letieri Cygni Qyafimodogeniti , h. e, 
Zlari aliqvot Cygnei qvorum in Chronico Cygneo aut 
mlla aut fuperficiaria faBaeft mentio r Lipfias ( t, 
Scilicet Fellerus, & ipfe Cygneus , cum Bibiio- 
thecae Lipfienfis, Paulime cuftos eflet ; Rogatus 
a Ferbero confule Zwickavienfi , ut , li qva 

\ lortafiis \\\ hac officina libraria reperiret 
f u.£ippy>iponvTa de Cygnea & Cygneis , ea com- 
municaret benevole , ut , velut Paralipomea 

? fuperaddt poflent Chronico Cygneo aM.Tobia 

: Schmidio edito, qvod non nemo continuandum 

e: fulcepiflet , hanc ex Matriculis Academicis & 
libris editis ac ineditis cpllegit Syllogen, in qva 

01 Cygneos, eruditos Theplogos , JCtos , Medi- 
cos , Philofophos ac Philologos enumerat, qvo- 
rum in Chronico Schmidiano nulla vel fuperfi- 
ciana tantum facta eft mentio, (g ), Jacebi a 

tl Melkn notitia Majorum Lubecenfium* , aliorumqve 
ekrorum vlrorum , Lipfiae. 1707, in qva vitas 
fuorum genitorum & progenitorum ( utfcribit 

1« j Auctor ) ab aliqvot Seculis repetitas filiis, fuis 
contemplandasexhibet, ut 

Qvem peperere patres ipfi tuerentur ho- 
norem* 



(§.) Holmia. literaria, Holiniae. 1701«. Infcri- 
ptio fimplex , operis prseclari, In qvq fexcenk 
ta , R eipublicse noftrae Jiterarias Senatoribus in- 
cognita, de Suecorum Scriptoribus & Scriptis, 
cditis, ineditis, novis inventis , npmis', ima- 
J I ginibus seri incifis , naturse miraculis , rebus 
js ? mechanicis , xnetallii, lapidibus , tabulis geo* 



X f 2 Cap.H. De SCRIPTOR. Spectant. Ad Hist. 

graphicis , Bibliothecis , Pinacothecis, numo, 
phylaciis, 6<aliis ad Hiftoriam eruditionis perti- 
nentibus, deqvibus in monumentis. noftris lite. 
rariis , ne y$v qvidem. Et qvibus Jobannis 
Schefferi Suecia literaria , & qvse Joh. Molleri i 
ope eidem accelXeront Hypomnemata mirunv 
qvantumaugeri poflunt Utinara ad noftra us» 
qve tempora hoc opufculum effet eontinuatum, , 
& meliore ordine digeftum. (9. j M s ]ob, Die- 
terici Dijfert.de Ann#berga& clarit Viris inde onun- 
Ss , Lipfis 1 f<* *.. Ex \L Chrift, Frid. Wili- . 
fchii L$fertatione Hiftorka, de Annasbergen- 
fium vicinarumqve Ecclefiarum, qvi ab U. C. f ue- 
runt, Ephoris augenda & locupletanda. In ea-i 
enim viginti enumerantur Ecclefise Annaebergen- 
fis Ephori, cum in hac o&o tantum exhibean- 
tur clari Annaebergenfes Theologi, (10,) Geor-\ 
gii Fabricii Freibergi defcripth <£j ' Annales accedh M t 
G ', Pfr agneri feries' collegarum Gymnajii ab A. C. Ifi4»>. 
asqvead_ 1700, Wittenbergse 1710. 

LXXV. 

M. Urlanus Gottofredus Siberus de illuflribus:- 
Alernannis, Commentativ, Lipfise* 17 1 o. Vir fa- " 
ne pr£eclara : eruditione & fingulari mentis acu-.- 
Hline ornatus eft Au£lor 1 Hittoricus, Antiqva-' 
sius, literator eximius, Qha familiam Aleman- 
norum, ajeptingentis annis in Repu|ica civili- 
jiixta <% literaria qelebratam , & eruditione non, 
mbus qvam armis& juftitia illuftrem ita de- 
fprihit, iit ejus in inqvirendo fedulitas,indicen? 
#$facili&s, ih tra&ando ielicitas ubiqve fccon : 

fpi- 



Literariam In Genere* ln Qyarto. 2f3 

"piciendam praebeat. { 2. ! J. F. lokkius de il- 
luftri nomirie Antonii, Sondershufse 1 700, Diflb- 
lutae fcop&. ($,) \}oh. Goes opufcuia varia de 
Weftphaka ejusqVe dotlis alicfuot Viris , Helmftacfii 
166 3. Hasc qvafi Mscro-Bibliotheca eft , qva 
:arere non poteft,qvi Hiftoriam literariarrtX^eft- 
phalicam cognofcendi ' cupiditate tertetur. 
(4,) D J. F, Meyerus de Cathariria Lutheri conju- 
\e , Hamburg 1699. De qVa M. David Rich- 
ter ih prsefat. Genealogiae Lutherorum p, 28. 
W er die VIII. Tornos Scriptorum in Academia 
f Wittcnbergenfi von Anno 1 5-44. bis 1 f 69. pu- 
1 blice propofitorum befitx.et , und dabey Zeit und 
1 Gefchicklichkeit hat y der kari diefe meine Arbeit ver^- 
1 hoffentlkh um ein groffes daraiis ergdnizen , zliu- 
Wiren , auch wohl verbeffern , weii ich weifs war 
mir der Tomus fextus hat vor angenehme Undfa/l 
unentbehriiche Dienfie gethan ^ weichen ich von des 
Buchbinders Hdnden eben fo gerettet habe * als Vfa- 
genfeii den Seder Moed be)> dem Hrn. Wolfio inBl- 
blioth. Ebr P. 2. L. IV, C. ?. & g) p, 888* 
Mir deucht auch t dafs ich diefeibe in der Bibliothe- 
ca Meyeriana habe gantz, arigetroffen , und den- 
twch ift esgewifs, dafs wenn derSei. Mannfich der- 
felben hdtte erinnert gehabt ^ jeine galante Difpu^ 
tation de Catharina Lutheri Conjuge hatte itt 
eben denfelbenStucken kbnnen erieiitert werden * dd 
ich deffeiben Continuation verrichtet habe\ Jch wift 
ts aber nicht ungefageifeyn iaffen , dafs eben diefelbe 
Difputation infeiner Hibiiotheca p. 207. R443» 
cum fnultis notis MSCtis wird vermehrter angege- 
^en , fo mir aber weder zu Handeri noch z,u GefichU 
emahls kommen. (f.) J 4 Meierus de Bojoruutmi- 

gra- 



2f4 G^.//.DeScriptor-.Spectakt.AdHist. 
grationihus -, & de claris Bohmeris , Gottinger 
I7fO. (6.) Gebhardi Iheodori Meieri Mom\ 
menta Julia , memorias Profefforum Hclmftadtenjiuh I 
yw diemfuum obieraritexbibenua)ile\mhadui6$t 
Qvod opus Biographicum noa amice fatis con 
fpirat cum fuo indice. Non enim Memorii 
Profefforum Helmftadienfium, qvi diem fuun 
obierunt, eodem continentur , fed Thelogorutr 
tantummodo qvorundam , & JCtorum , qv 
iti hac Academia pubtico docendi munere per-i 
funcri funt , Medicis omnibus & Philofophiii 
& Philologis omiflis. Et horum qvidem me ; ( 
moria ita eft tradita ^ ut , qvae prsecaeteris funr 
memorabilia, fcriptaffere oronia, & certamitrt 
erudita , & fata fingularia fint prseterita. (7:' 
J.C. ^4 W de pracocibuseruditiSy Hamburgi Ut 
Spicilegium hoc eft adAdrianiBailleti, Davidfl 1 
Sculteti, <Sc aliorum melTem In qvo eos recea 
fetAu£ror,qvi majores in eruditionisqvam a*ta<i 
tis tramite fecerunt progreiTus j qviqve ec 
temporc pleriqve adhuc fiipererant. Qyibuii! 
& femetipfum luo jure fuperaddere potuiffet,praK 
coci ingenio a natuia praeditum, & jam inde abl 
anno ao.astatisfcriptis prxclaris inclitum. (84 
G. H. GoetxAus de Theologis fub aufftciU novorum 
offciorum demortuis , Lubecse 170$. Qya; Difrj 
fertatio Epiftolica, eft continuatio iftius Eclogajd 
qvam de eodem argumento jam ante ediderafe 
Au&or docliilimus, <5c ad excerpta literaria corv 
roganda natus. (9.) M. J. Manz,e/ii Prafagk 
emditorum de eruditis , Dresdse 1709. ( 1 o j j 
Progrdmma in funere Henrki GriinfeldiijCti & PPi\ 
Helmftadii 1 6 1 9. (jk) Programma m funen 

Frant, 



LlTERARIAM In <J E NER E . ht QyartO. 2ff 

WamifciHenrki\Ni(felii, Helmftadii 162 j*. (J2.) 
M. joA &£ Mittemacbtii Vanegyricus funebris me- 
moria jacobi Xtfelleri a Molsdorf <&c dicatus, Lip- 
fise 1 6 6 6* Jn qvo fe integras interdum e Buch- 
nero aliisqve celeberrimis oratoribus periodos 
mutuo accepiffe , <k huic telar intexuiffe , ultro 
fateturAuctor in praefatione ad leclorem. Alia. 

LXXVI. 

M. Carolus Gottfridus Zapfius de MariJe, 
ipfise 1706. Ab Abaride orditurLexicon fuum 
Hiftorlco-Cnticum Petrus iteelius ; Nec cotti- 
; m'ana funt, qvae de eo memorat Vir n^TiKUTdTQ^ 
& ad rem literariam ornandam i elici fidere na- 
tus, Sed qvi hujus Differtationis Auctor eft* 
Baelium multis parafangis poft fe relinqvit , & 
qvae in monumentis antiqvorum difperfa jacent 
de Abaridis appellatione , jetate , Praeeeptorl- 
bus , ftudiis , moribus , veftibus, fcriptis, mo£- 
te cVc. uno fafciculo comprehenfa ita exhibefc, 
jut dubitare qveas, utrum diligentiam majorem 
[adhibuerit , an judicii acrimoniam. Sane pei> 
iegregia haeceflDiatribe, <&digna qvse abomni- 
bus legatur , qvi Hiftorise Pbilofophicas ponunc 
pretium, imo etiam ad pofteros traducatur,in- 
fprimis cum tam inculta adhuc fit, & deJerca,& 
|}ubhorrida Hiftoria iiteraria Scythica. (a.) M. 
E, Hoppe de Pbilofopbiajofephi Proregis JEgyptii, 
Helmftadii 1706. Qvi fcientiam Philolophiae 
Empiricam, qvae fiiit in Jofepho, a Scientifica non 
fatis videtur diftinxiffe. ( % .) M. J. GV Dieteri- 
tus de Philofophia Homwty ^ittenbergaj 1704. 

Cse* 



2f6 Cap.ll. D£SRIPTOR.Si?ECtANttAbHlSt. 

Csecus de coioribus. Neqve enim in fcripti 
Homtri ita verfatus fuit auctor, nec Philofophfr 
ita peritus , ut de Philofophia Homeri potueri? 
condere Commentarium. Et putarrius nos, qvdd 
praefifcine dicimus, iri IHade rioftra poft H jififei 
rum certiora Philofophise Homericas dediffe iiir 
dicia , qva incunabula omnium fcientiarum e? 
Homero eruimus, & Syftematice defcripfimiisi! 
(4.) M C, Schradertir de Pythagord, Lipfias 170$; 
De q va GottHeb Stollius ih der Einieitung &«fc 
Hiftorie der Gelahrlheit P. 2. C. 1. §. 49. p. 2 66s 
M. Chrift. Schrader hat z.war vier Differtation^ 
verfprochen , in deren erjien er de brtli > prsecept<# 
ribus , & peregrinationibus PythagorEe, in de\ 
andernvonfeiner Lehr-Art und Schute, in der drifa 
ten von feiner Philofophie , und in der vrertex. 
von feinemHingang aus der W«/^ und denek: 
fo de rebus Pythagoricis gefchrieben , handelri vioU 
len j mir iji aber ZiU dato mehr nichl als die erjie zL 
Gefichte kommen. - - Et in riotis ; Mich wunderv 
Adfs der Auclor die ExercitatiOn des Hrn. Buddes 
de Peregrinationibus PythagofaVj die zm Hak 
169^. herauskommen^ nicht allegiret, weiche er dodt< 
dHerdihgs vor Augen gehabt , ja mich wundert^, daft 
er hicht diefe erjie Piflertation ,gar weggeiajfeh, ebet. 
vseii der Hr. BuddCUS eine voh gieicher Materi git 
fchriebeh. (j\) Ddn. Gvii. Mullerus de M. Anit 
Coccio SabeUico * Altorfii 1698. Qvem Au&bi) 
de Sabellico exhibet colle&ariedrUm HiftoricO" 
rum rafciculum^ ndri qvidem lacUriarUm eft e& 
pers ; PlagiariUm enim fUiffe SabellicuriTriot' 
iridicat, qvad ZwingefUs in prsefatidrie theatfi 
Vitsi humarise de eo refert p, if* Ejus tamet 

ef 



LlTERARIAM In GeNERE. Jn QtiartO. IfJ 



tt metalli,ut no qvidem deScriptoribus omni- 

tis ejusmodi flotum fparfionem habere cupere- 

lUS. (6.) Ejusdem Dijfertatio de Leonhardo Wurff. 

Itnio s Ibidem 1710» Primum ornamenturn 

!:riptoris eft, poffe conliftere & fecum morari* 

4vod in hoc Auclore deprehendimUs. Nonva- 

jls eft & inftabilis ^ fed qvod flbi felegit argu- 

tentum,eidem familiariterfeapplicat, neccur- 

In ac properanter idipfum transmittit (7.) J. 

I Schrammius de meritis B. Lutheri in TheologiaM 

tnalem , Helmft. 1711. iEqva Au&oris qvere- 

1 eft & expoftulatio, in libris Theologise PraclicSB 

; trius commendari Lutheri fcripta, imo vixnd* 

f inari in iisdem unqvam. Licet enim Syftema 

' heologiae moralis non condiderit * nec locoS 

ommunes , ordine apud nos ufitato difpofitos£ 

Jerum tamen moralium copioiiffimam reliqvic 

Igetem , ab infelici lolio , & fterilibus avfcnis* 

(|>ae dominabantur antea repurgatattt j & ad ni- 

^rern ctcleftem denuo revocatam, Nec ini* 

nrum eft ejus defiderium , ut ex Lutheri Scri* 

Jjps Theologise moralis Syftema^ velCompen- 

l <um faltim conficiatur , utpote qvo Ecclefia 

Jutherana adhuc indigeat (80 M, A. % Dorn* 

Hej/eri Lutherus humanioris literatura ctitior & afti~ 

[ \ator , Halae 170;. Dt&ionis nitore lta ex- 

^llens Auclor, ut C. Cellarit difciplina ufum ef- 

% intelligas 4 (9,) j t E,Hanmanni^anusGru^ 

Wftf in Burchardo Qotthelff StruviO refufcitatus^ 

jiax 1708. (iO*) M. G. Hecht de Wkmanno 

jntiflite Magdelurgko s /^fittenbergse 1710. (n.) 

t|» H. HeucherUs de Mechanicis non Mechanicis) 

'Cittenbergas 17©$. Phcenomena Phyfica Sc 

R Mc- 



if 8 Cap.ll. De Scriptor.Spectant. AdHist. 

Medica,ncn ex principiis Mechanicis , fed e: i 

legibus natura? effe explicanda,contendit Au&ol 

In lettioneceleberrimorumScriptoriim egregti 

verfatus , judicandi facultate non vulgari prsc 

ditus , &iis artibus, qva? adEncyclopaediam pei 

tinent , cumulate inftrucrus. Atqvehis opibu 

fuffultus, alta voce conclamat: Medicos hodiei 

nos qvi jaclant Mechanismum non effe Mecha 

nicos , cum ex Mechanismi principiis explica 

re non poflint , vel folam menftrui fluxus pe; 

riodum, velftatos febrium dies & horas. (12; 

D. G. Motler de duodecim judicibus Jfraelitarum, 

Altorf 1709, In qva DhTertatione fe talerji 

rion exhibet , qvalem in Sabellico & Wurff 

bainio. Pleraqve enim curfim & properantet 

transmittit , qvx attentius omnino <Sc ftudiofiui 

animo agitanda fuiffent. ( t 3.) G.G.Zeltnerus deft, 

minis ex Ebraa gente eruditis^ Altorf 170?. (141 

Ejusdem Debora inter Prophetijfas eruditio , Altorr" 

1700. Laudata Eiflert. a J. A. Schmidio d 

modo propagandi religionem per carmina §, 1« 

"p. 24.» (if.) Ejujdemde Prifcilla Aauila uxot 

tanqvam faminarum gen&e Judaicarum eruditarm 

fpecimine adA£l.i$ , 1. &c. Ibidem 1 7 09. Au&or qv 

fupereftadhuc,&exornata»tatis noftrse glorian 

VirSeculorum memoria dignus, qvi olim nc 

minabitur nunc intelligitur. ( 1 6.) Af. C. | 

Schroder de ruflicis eruditione claris , Jense 170?' 

Sedvix primis digitis tangitur hicce labor. (17; 

M. C. Altmannde Senio eruditorum ^von Hauptge 

lehrten Mannern^ die in denen 3 . letzten Seculis ifbi 

70. bis go. Jahr alt worden , Lipfise 1711, (1$. 

Jdem de itiis qvi vita terwwnm a Moje Pf.jQ» v.ic 



LlTERARIAM In GeNERE. Ift QvaYtO. 2 J 9 

latutumper VI. annos protfime elapfos fupergrejji 

unt, Lipfiae 1711, Qyi nominis fui omine 

; Altmann ) fe ad hanc particulatn Hjftoriae li- 

erarias elucubrandam vocatum effe credidic 

\uftor , humeros fuos non fatis confuluiffe vi- 

letur, qvid valeant. Siqvidem non par eft fe~ 

endo huic oncri , invalidus adhuc Orator , in-» 

/alidior Hiftoricus , & Philofophus longe inva« 

idiftirciHS, qvibus tamen tribus capitibus,unam- 

jvamqve harum DifTertationum abfolvendam 

i irbitratus eft* (19.) R. H t Rollius de eruditis 

ZlimaBerico maximo denatis , Roftochii 1707» 

Cui bono ais ? Huic, inqvara, utfcias,non 

1 miverfalem effe Canonem , qvem in ore habe- 

ffl e folent Medicorum filii : Literarum ftudiis bre- 

uiari vitam. Qyiete enim cVotio debilitari cor«* 

>oris vires , & rlaccefcere , motu autem ali <5c 

(i :onfirmari. Etenim hujus rei contrarium do- 

: :et Y. D. Huetius in Commentario de rebus ad 

:um pertinentibus p. 4T. Docemus nofmec 

; J innum 71. aetatis fere egrefti. Docet DifTerta- 

ii rionis hujus Au&or , qvi qvinqvaginta viros • 

'«ii miditos , velut in tabula confpiciendos fiftit, 

q ]vi omnesannum clima&ericum maximumh.e. 

riai §4. attigerunt, atqve hifce (uis exemplis probant: 

n Studia literarum non obeffe longavitati, nec iisdem 

C :acite abfumi vitas balfamum. Qyod in men- 

•: :em non venit Rollio hanc Differt. fcribenti, 

(i) buoi de eo prsecipue cogitare debuiflet. (*o.> 

J. J. Baierus de longavitate Medicorum, Altorfii 

i 1705*. Exercitatio do&a , acuta , & qvod 

(i| primo loco dicendum erat , fan&a. In qva 

i ^xempla Macrobiorum fele&a , caufse longaevi- 

R % tatis 



i6o CapJL De Scriptor. Spectant.AdHist. 

tatis humanse probabiles, & in iis prsecipuavc 
luntas Dei. Qyippe 

Ludit in humanis divina potentia rebus, 

& in setate hominum cumprimis. Et hcec e 
prima ac praecipua t*,ctKf>o£ioTt}TQs8cfuitpoGtoTiin\ 
caufa. (2r.) M. J. C. Ifchanterus de eruditisjk] 
diorum intemperie mortemfibt accelerantibus , LiplT: I 
1 7 o f . Qvas afFer t Auctor quatuor pra vas efu 
ditorum confuetudinesr.)Parcam fomni ufurptl 
tionem , 2.) illegitimam vi&us fruitionem , %'.\ 
inconvenrentem coporis motionem , 4.) peflj 
lentiffimam excrementorum retentionem; B| 
non adhaerefcunt eruditis omnibus , nec ex fti ' 
diorum intemperie tantum , fed aliis caufi 
proflcifcuntur fepius. Et fi mortem accelcraii 
eruditis, non ftudiorum eftintemperies, qvse^: 
faciat proxime , qvod Auctor tamen in indic 
fignificat. ( 2 2.) J. A. Schmidius de Apofiolis uxt ' 
ratis , Helmft. 1704» Non graviore fulmifl! 
pcrcuti poterat Pontificiorum Decretum de nfe 
cefHtaCe cselibatus clericorum , qvod Sec IV 
flniente aIiqvantulum,Sec.XI pIuscuIum,&S& 
XVI. plurimum invaluit; Si de Apoftolis omut J 
bus probari poiTet » fiiifle eos uxoratos, v« \ 
ut latinius loqvamur , vixiiTe eos in conjugk 
Sed folius Petri matrimonium eft extra dubita i 
tionis aleam pofitum. Et hoc ad caufam harr I 
perorandam fufficit; Summus Sacerdos in V n 
T. fuit uxoratus, Petrusqve Apoftolorum Prir, [ 
ceps in N. T.E. Deus conjugiumSacerdotibus na -. 
interdixit ; Imo potius prohibitionem matriraflp 
niido&rinam dsemoniorum vocavit iTim.I V.j.l f 

prc 



Literariam In Genere. InQuarto. 26 I 



popter fornicationem vitandam unumqvemqve 
hbereuxoremfuam debere fancivit i Cor.7, 2. 
Scerdotes etiam primae Ecclefiae f uerunt uxorati. 
1 find auch in Teutfchland erft vor 400. Jahren^, 
tce verba Auguftanae Confeffionis Artic. 2;, 
[tn, ;;, die Priefter z,um Geliibde der Keufcb- 
k't von Eheftand mit Gewalt abgedrungen , xwelche 
$= dagegen famtlick auchfo gantz, emftlich und hart 
getz£t hahen. ,. dafs ein. Ertz,- Bifchoff zm Maintz, 9 
zjcber das Piibftliche > neue EdiB l verkundiget , gar 
%hein einer Empovung der gefammten Priefterfchafft 
teinem Gedrange ware umge&racht. (2 $.) M.,C* 

fil. Vollandus de vita. Chryfoftomi,. Witten&ergas 
1 1.. (24-) Idem de ElogwCljryfoftomiy Ibidem 
C dem. (2 f ♦) ldem de veteribus acfide dignis vr- 
, t Cbryfofiomi Scriptoribus , Ibidem eodem. (26 .) 
w iem de Scriptis Chryfoftomi,\bidem epdem. (27.) 
h optimis QperumChryfoftomi editionibus , Ibidem 
C;dem. Non vidtt Vir TroftvpetSriraTOs J. A, 
1 Fibricius ultimam hanc de optimis Operum 
(lryfoftcmi editionibus-Diirertationem Vollan- 
fl Adeoqve in Bibl. Graeca L.V.C.XV,p,f6o* 
j.jcptuor eundem tantummodo fcripfiffe memo- 
jlt. Nec indiligenter hic Pentateuchus ab Au- 
loje eft elucubratus. Siqvidem qvas de Chrv* 
1'Jporai fatis , Scriptis , Scriptoribus &c, nota- 
JJj. digna funt , pleraque eodem continentur. 
"Jeraqve, inqvam; Multa enim fuperefTe pa- 
ilipomena, Nemo mtrabitur , qvi Hiftorise li- 
! i trarise perfpe&um habet ambitum; Sic enim 
1 J H. Hottingerus in Bibiiotheca Orientali L. j. 
I *. p* 6;. refert: Opera Chryfoftomi afTervart 
\ Oi iente Arabice» Et I. c, p. 8 & Annales Joh. 
R j Chr^ 



f 

162 Cap.ll. DeScriptor.Spectant.AdHist. 

Chryfoftomi extare Arabice, & eorum crebram 
fieri mentionem in Elmacino. C S. Scburtzflei- 
ichius in Opp Hift. Polit. p. »o8g. Zofimuifljf 
Chryf-ftomo Hiftrioniam objecifie refert. Joh, 
DaUieus de u r u Patrum p. 275 Chryfbftomomul- 
taexcidifTe vel fa!'o, ve! certe incaufius difta, 
& venium pofcmtia Qvaleeft, qvod fomniatt 
Davidem eosPfalmos, qvi qvinqvagefimum prcmf 
xime feqvuntur, humanafimpliciterinteliigentia 1 
fcripfifTe, fpiritu vSandto vacuum&c. Et alia lex- 1 
centa hujusgeneris,qv2eomniaaVoIIandoin his 1 
DhTert. funt praeterita. (,g.) Joh.lribbechcrjiui | 
de vita & Scriptis Clementis Alexandrmi , Ka!ae I 
1706. d<) Jdem in Clementem Alexandrimm I 
de Philofophia definitioneij divifione, Ibidem, eollfc 
dem. 30.) !dem,<& Philofophiafine,mediis # ttfu afok 
duEtum Ctementis Alexandnni , Ibidem, eoderrialEi 
Trigam hanc i3iflertationum non vidit J A F&' I 
bricius eo tempore, qvo de Clemente Aiexan. 
drino litens proriidit,qvaeL. V.^ibl GrsecaeCw 
§.2 . p- 102,, leguotur. EtTribbechovius Fa. ' 
bricii Commentationes videre non potuit, tum 1 1 
nondum editas» Uterqve tamcn Clementillt 
Opera ftudiofe verfavit & praclare de iis difife- r 
ruit, diligentia minimeimpares; Polyhiftcrfr 2 
prior pofteriore,infertor, (31.) % C. Emefti^M 
Eufibio Pamphili, Epifcopo Cafarienfi , WitteilJB& 
170?. Duas funt difqviGtiones Hiftorico-IBli 
ckiiafticae Wittenbergse A. C. i68g habitaMri 
& ibidem poftea reculse. Laudatse a J, A, Filp 
hricio in Bibliotheca Grseca L, V. C. \ V. p. 32 
Ex qvo illuftri Opere mirum qvantum emenda 1 
ri & Idcupletari poffunt v, g. §, a. DecemEttfc 

febioi 



Literariam In Genere. hQvart(h 36$ 

loios indicatAu&orabEufebioPamphili diver- 
tj. Fabricius autem 1. c p. 1 o f . fexaginta enu- 
rsrat Eufebios Homonymos, (32.) M. J. A+ 
iebs de Stilo LaBantii Firmiatii , Halae 1702. 
t.&antii ftilum Ciceronianum efle diferte ait 
/ittor §, 4. p 11. additqve L c. p. n 4 eundem 
prpetuum effe imitatorem Ciceronis , & tan- 
qam fcopulum vitare inufitatum verbum. Et 
tnen §♦ i. p. 2^- 20. plauftra vocabulorum 
afert, qvibus ufum Lan&antium fcribit, & qvas 
riicaCiceronenec ab ullo Auftore clafitco ufur- 
.©&: fuiffe perhibet. Qvae qva ratione fecum 
Jjre & conciliari qveant , nos qvidem difpice- 
rnon poffe libenter fatemur. Et maluiffemus 
ihe Audtorem hujus Diftertationis Apologiam 
idpfiffe pro La&antio , & in ea eundem ab 
lasmi infultibus vindicaffe, qvi in Ciceroniano 
K) p. m. 241. falfe ridet: La&antio falfo tribu- 
(ititn Ciceronianismum. Probabis opinor , ait, 
[fjilephorus , Ladtantium , qviCiceronianaeelo~ 
fcjentiae Ia&eo flumine manare didtus eft. Cut 
urfpondet , Noloponus , di&us , fed ab eo qyi 
rCsceronianus non erat. B. Verum illud inficiari 
mn potes, La&andum Ciceronis eloqventiam 
e^fectafTe. Id declarat in tertium inftitutionum 
lirum Prsefatio. In qva defenfurus Chriftianas 
rliilofophise veritatem , optat eloqventiam , fi 
;l)n Tullianam , certe Tullianae proximam. N. 
•|ec prorfus infeliciter affectavit, qvanqvam a£* 
flputus non eft. B. Qvi fic ? N. qvoniam irr 
ijima ftatim Operis praelatione , fic loqvutus 
Jt ; Alioqvin nihil inter, Deum hominemqve 
rJBitaret , # confiliack difp&fitiones iiiius Majefta- 
1 R 4 tis 



$64 Capjl De Scriptor, Spectant. Ad Hist. 

tis seternse, cognitio afleqveretur humana. U 
Cicero dixit difpofitiones pro decretis ? B. In 
dtam Ciceronianus efle ftudet , fa&us eft Cic 
roni diflimilis, Eft enim hoc Ciceronis, re 
eandem duabus vocibusidem,aut propemodu 
idem fignificantibus inculcare Hinc eft iIlud:Co 
filia & difpofitiones Qvi lcis, an & vocaliu 
Jiiatum captarit , ut Ciceronianusertet, in con 
lia ? & rurfus in cogitatio ajfeqveretur. Fortafl 
6c compofitionem afTe&avit , bzacontis claudi 
la comma finiens , velut in balneatore & Arch< 
firata. Cujusmodi claufuhs freqventer utitit 
in eadem prseiatione, ut in prima ftatim pem 
do inharere^ & rurfus, injimere pojfimus y &. mo 
apud Graecos , atqve iterum luce orationis omat 
& civQtg ctii, honefta fufcepta Mox , & honoraj. 
nec multo poft, nomints tradas y \teYum y ut feni 
tentur hertare* , item aliqvanto poft, reliqverui 
HoccerteTullianum habet,qvod fubinde ditr 
cha;o finit , ut r contulerunt , convocamus , J | 
pia.mus, inchfamus, femcl ponit in claufula, qv,. 
Jijfe videatur Hsec indicant illum magno ftudd 
Oceronis imaginem afTe&afle. Verum hocno 
mine juftius rejiceresLa&antium atituloTulii 
norum , qvod nec eruditionem, nec vim, nn 
peclus attulerit ad defenfionem Philofophi 
Chriftianse, qvse M. Tullius attulit ad aclione 
caufarum civilium. Haec Erasmus L c. de L 
ctantio. Hic rhodus , hic falta. (H«) * 
Wilh. Seyfried ie Joh. Hufp Maxtyris mu , e$w* 
pone % ftudiis, iqBrina^ vita morte & Scriptis , Je* 
17 u Scriptor non in poftremis habendi 
Irantum enim habet fedulitatis, , qvantum de 

te 



LiteraRiam In Genere. InQuarto. %fy 

eritatis & ingenii. Nec deftituitur facultate di- 
:endi, &judicandi. Sed librorum &nummo« 
um apparatu non fatis amplo & prolixo inftru- 
,tus cft. Et qvod multum impedimenti eidem 
n fcribendo attulit , Chriftophori Walpurgeri 
rliftoria Huffitica caruit. Licet enim in prsefa- 
ione p. 7. eandem vidifTe & verfafTe videri ve- 
it. Attamen nunqvam ad eandem provocat 
n hoc Opere , nec iis documentis utitur , qvi- 

cIji dus Walpurgcrus narrata fua fufFuIcit. Et fex- 
centa oc^iofivmovivTa prseteric , qvibus Wal- 

i ipurgerus a&a hujus Martyris egregte conftipa- 

? vic, Et cum in prima hujus Differtationis edi- 
tione , qvse 1698. imprefTa eft , duos num- 

mos in memoriam hujusHerois percuftbs, con- 
fpiciendos exhibuerit Au&or, genuinum unum, 
& alterum fuppofititium. Ecce ! in hac altera, 
reje&o prio*e , qvod mireris , pofterior tan- 
tummodo recufus eft , qvem Auftor ipfe §, ult. 
p. 126 habet pro fpurio. Elenchus etiam qvi 

f in flne adje&us eft, monumentorum Huffitico* 
rum pleniorem omnino & dilucidiorem exaedi- 
ficationem meruiflet. (54.) M. G. E, Geigerus 
de Hitlele & Schammai antiepis Judaicarum Setla- 
rum condttoribus , Aftorf. 1 707. Multum indu- 
ftrise in concinnanda hac Diatribe, & illuftran- 
dis antiqvis Hillelianorum & Schammseanorum 
Se&is confumfit Au&or ; Sed id tamen non 
animadvertit , qvod Hieronymus , & qvi ex 
Hieronymo hoc repetiit Vir weAv/*ct3-f5-«Tofi 
J. C. Wolfii» in Cataloga Do&orum Mifchni- 
corum Gve P. z. pibl. Ebraka» p. $17* HUIelia- 
nos traditiones , Schammasanos autem legem 
& * fcr> 



j£6 C^.Z/.DeScriptor.Spectakt.AdFIist. 



fcriptam efTe fecutos. Atqve hinc natos e(T . 

poftea Pharifseeos & Scribas, Karrseos & Tal i 

rrudiftas. (5 f.) J. H. Majus de origine, vita at ! 

qve Scriptis Don jfaaci Abrabanelis , Altorfii 1708 

Qyi Actorum eruditorum Coile&orum A. 16 S* 

p. 5*27, fecutus filum, hudatus eft femel&ite ; 

rum a j. C. Wolfio in Bibl. Ebraica P. r. |J 

629. feq ex qva hsec Biographia magnopenj 

augeri & iocupletari poteft. (36.) Al. fol 1 

Adamus Calo de vita facobi Bcehmii , Wittenber-j 

gas 1 7 07. Non de vita tantum Jacobi Bcehmii 

led & de morte ejus & Scriptis , & dogmatisJ 

6c Sechtoribus diflerit Auclor , fed ita ut igno- 

rantia cum partium ftudio & infirmitate judici'1 

ubiqve dulci connubio jun&a peiluceat. (37/ 

M. Carl. Gottl. Zeidleri Hijloria Davidis Georgi\ 

ejusqve affeclancm, Lipfise 1:701. Duobus caph- 

tibus ablblvuntur hi AnnalesGeorgiani. Inqvo- 

rum capite primo prseceptoris , fecundo autenr. 

difcipulorum Hiftoriam perfeqvitur Auctor. Sedl 

pofterius prceponendum eft priori. Illud enirm 

ex fontibus eft hauPcum ; Koc ex cifternis tan- 

tum. Siquidem ipfius Gecrgii Scripta non lcgitJ 

Zeidlerus , nec eorum qvibus in fatis ejus tra-* 

dendismaximehabenda eft fides, Difcipulorumi 

autem qvi fcripferunt Hiftoriatn pctiffimos in- 

fpexit , & hinc plura de iis & fele&iora exbi- 

bet capita. C? g.) Scbeitafma de vitiis Vafarum 

adverfus eorundem infallibilitatem , Colonise 1699. 

In qvo tot monftra vitiorum objiciuntur Ponti»* 

ficibus Romanis, ut iis tollendis vix decem Her- 

cules fufficiant. Non enim mendaces iunt lar- 

irag , aut vana fomnia ., aut inanes prjeftigia^ 



' 



jterariamInGenere, InQyarto. 167 



vae in his pagellis recitantur , fed A&a ex ip- 
s eorumAnnalibus eruta, qvi Saeris Romano- 
im meruiit addicti , qviqve maluiffent pro- 
ul dubio , haec omnia falfa effe, qvam vera. 
59-) M. J. F. Kern, de Vita % OUtu, Scriptisqve 
fhoma Ittigii , Lipfiae 17 10. Vir Pentathlili- 
1 lilis fuit Ittigius , omnifarije eruditionis opi- 
1 !us , & librorumTheologicorum, Patrumqve 
umprimis cognitione ita mftru&us, ut pauci. 
eoiif i)ig nus propterea cujus memoria ab oblivione 
andicetur. Utinam placuiffet Au&ori hujus 
Uographiae , controverfiarum, qvibus implici- 
us fuit , fuperaddere fimul Hiitoriam , & qvae 
:uivis Scripto ejus acciderint memoranda pau- 
is aperire. (40.) Ll C Crellii ©«uparcA^ias 
j. b. Seiigmanni^ Lipfiae 1707. 



LXXVII. 



DiviEpiphannliber de vitis VrophetarumGra- 
ve & latine cum notis Joachimi Zehneri , Schleu- 
fingae 16 12. Obfcurum Zehnero non fuit, hoc 
Opufculum Epiphanium Auftorem non habere r 
cum in Operibus ejus non reperiatur , nec a 
Patribus eidem tribuatur , & m di&ione & re- 
bus ipfis qvandoqve ab eo defle&at. Nec fu- 
git eundemAucl:orem,qvisqvis ille fuerit,nar- 
rationibus veris inanes multas immifcuiffe fa- 
buias , & librarios lapfu temporis eontextum 
ipfum rnifere corrupiffe ; Attamen tantum ab- 
eft, ut eundem propterea rlocci faciendum pu- 
tarit, utjrepurgandum potius & illuftrandum, 
& denuo in lucem edendum exiftimarit, Nec 
q«'| • ma- 



i6$ CapJL De Scriptor.Spectant. Ad Hist. 

male de eodem eft promeritus. Etfinge, eu 
alicubi hallucinatum , tam putide tamen 
acerbe caftigan non meruit , atqve a Dionyf 
Petavio caftigatus eft, in praefat. adTomum • 
Epiphanii. Sed hsc eft nota characr.erifti ] 
Petavii : Aliorum vel minimis vitiis offenc 
fuis licet maximis abblandiri. (2.) Ih.lhwA 
mius, de feftis Judaorum 45 Chrtfiianorum , Ti 
bingae 16 1%. Qyod Opufculum totum ex Ho 
piniani voluminibus excerptum eft. (%.)S.Hi 
ronymi Catalogus Scriptorum Ecclefiafticorum cu. 
notis variorum, Lipfiae 1722. Primus eft Hit 
ronymus, qviAudxores ab Eeclefiae Chriftian- 
incunabulis ufqve ad fuam tempeftatem ilh 
ftres , & Scriptis qvibusdam incrytos , (mitat 
ro CXXXV.) eo ordine qvo vixerunt defcrir. 
iit, & in lucem publicam prodire juiTit , ut Cei 
fo , Juliano , Porphyrio, , & aliis Chriftianc 
rum hoftibus os obftrueret , qvi Ethnicis pei 
fVaferant , Chriftianos elTe ftupidos 6c bardo; 
nullosqve unqvam habuifte Viros- docrrina l: 
eruditione excellentcs. (4.) Chr. Sontagii «*£« 
yvuqcb pracipuorum qvorundam Secu/i XVI. ( 
XVI L Iheobgorum Lutheramrum , AltorfTi^ic 
Qyi vitas eruditorum literarum monumenti 
commendarunt adhuc , i.n eo pleriqve aliqvit 
humani pafli funt , qvod rei literariar non fati 
rationem habuerunt, h. e. non expofiicrunt di 
lucide, qvae in re literaria eorum fuerint me 
rita , coniiiia , inftkuta ,. pubtica & arcana co 
namina, qvx virtutes pssefcipuae, qvx vitia, qv 
uodus ftudendi , difpatandi v converfandi 



LlTERARIAM In GENERE. hlQyartO. 169 

rivendi , edendi , bibendi , iocandi s fe gu- 

lernandi domi , foris, & qvae funt alia.ad rem 

iteranam ilmftrandam fpecbntia , qvae fi non 

>mnia , pleraqve fane ab Au&ore funt perfpe- 

ia. Qyi eum in fi nem vulgavit hune Biogra- 

>hiarum fafcieulum , ut fpecimen extaret , qva 

atione vit± eorum elucubrari debeant , qvi 

iis civitatis literariae aifecuti fuerunt; Nec ma- 

e collocavit Operam. Multa enim de Septem- 

zirishis, qvos defcripfit,tradidit, ab aliisnon 

' >ene praeterita. Multa etiam praeteriit adHrfto- 

•lam eorum literariam non attinentia. Meliore- 

11 letiam & concinniore difpofitione ufus eft, qvam 

yulgo obtinet. Etfi lacunas pervulgatas Bi- 

bum bliographorum non omnes , qvasdam fupple^ 

ll t vitfane , & qvomodo omnes inpofterum fup- 

lf !pleri pofTint, confilio & exemplo docuit. (f.) 

m D. Gvtl. Molkruf , $e Mofe Philofopho , Altorfi 

P« 1 707. Mofen omnium earum fcientiarum pe- 

^lritum fuiffe , qvibus Encyclopaedia Philofophi- 

iMjfca hodie abfolvitur , facile largiri poffumus 

«Jijcontendentibus , fi intelligant , Scientiarum 

7, (tprima Elementa , & femina , & ova fpermati- 

- fJ ca, qvae naturae & fanae rationis funt fcetus, non 

cn { ea omamenta & fculptilia , & aranearum tela, 

qvae fuccefTu temporis a fublititate artis funtat- 

texta & fuperaddka, (6.) G. H. Gbtzji , de re- 

liqviis Patriarcharum V. 1. Lubecaei7?c. Qyi 

reliqviis Patriarcharum adnumerandufn cenfet 

locum , ubi Adamus peccata defleverit , Mon- 

tem in qvo Cainus Abelem occiderit , fpelun- 

j cam in qvaLothus perpetraverit inceftum &c 

rjeum fimbrias hujus vocis mixum qvantum dila- 

taffe 

\ ' ' 



270 Cap JI J)e Scriptor. Spectant. Ad Hist. 

tafle necefle eft. (7.) J. A Schmidius , dc f& 
His & fatis duorum prophetarum Judaici & Betht 
lici , 1. Reg, XIII. Helmftadii 1710. (8.) J C 
Busmannus , de Profefforibus Eloqventia priorun 
qvatuor Seculorum, Helmftadii 1710. (9.) Epk 
meridum S. Yatrum bono cum Deo edendarum inflitu 
mm & Scopus, Flensburgi 70 }}. Scilicet hocvo 
lebat Au&or , fingulis menfibus, & in qvalibe >i 
Ephemeride 1) obfcura qv;>:dam,&a novatori- 
bus inflexa Patrum loca dextre & dilucide ex>, 
ponere & vindicare. 2) Falliatas haerefes ve< 
ro vultu confpieiendas proponere , % ) qvoo 
in antiqvitate occurrit , & novatorum fraudJ 
& malitia corruptum eft, defendere ; Sed tair 
tum abeft ut ad flnem perduxerit hoc inchoa, 
tum opus , ut in menfe Majo conftititerit fta 
tim , & mum vix caeptum denuo abruperii 
(10.) M t Chladenius, de Monothelifmo Honoru?&. 
pa , Wittenb. 1710* (1 1 .) P, Antonius , de Vitt 
& dotlrina Haymonis Epifcopi Halberftadenfis , Haa 
lae 1705". Commentatio ftudiofe conqvifitr 
fed qvae acceflionibus qvam plurimis locuplee 
tari potuiffet , fi Aucxori do£tifl*. ad manui 
fuuTent Gvilielmi Budxi annales Halberftadem 
fes MSCti & inediti , qvorum ipfe in vita AH 
berti 2. p. 2. mentionem injicit , & qvorurr 
haec ipfa Alberti Biographia, qvi Epifcoporurr 
Halberftadenfiuni fui.t XXIX. Pars eft\ Halbeu 
ftadii 1624* 4. edita, fcite , folide , copiof 
elaborata , fed inventu rariflima. («.) G. h 
Gotzius , de Vomefticis Lutheri , Lubeca: 1707" 
Scilicet vitam Lutheri demefluerunt alii ; Spi 
cas in hac Diatribe legit Aucxor* Sed & ipf 

ad ; 



LiterariamInGenere. InQvarto. 271 

Ihuc granula qva^dam colligenda reliqvit M. 
avidi Richtero 211 Genealogia Lurhcrorum p. 
79. feq. (*3.) G. G. Zeltncri Paralipomenon 
fiandrinum f. Leonhardi Culmanni vita <i3 fata % 
.ltorf. 17.0. Cujus Viri (Zeltneri) haec eft 
lidoles ; Cramben ab aliis jam co&am 11021 ap- 
onit leclori , & qvam apponit ita adornat, ut 
!at fimul & obIe£tet. ( 1 4,) Salomonis Qefneri 
mcioin funere JEgidii Hmmii , Wittenb. 160 5 . 
: f ) M. Jch. Brendelii Concio in funere Cafparis 
i.- leuceri , Serveftas 1 603-. Qvam Chriitianiis 
c ierberus A. C, 1730. Drefdx recudi curavit, 
Lim admonitione prarniifTa : lch kabe des fel.Peu- 
lt; J ri Leich-Vredigt diefem meinen Lheol. Bedencken 
kkyfUgm \joUen , weil fie fehr rar Hnd fchvjerlich 
( u bekommcn , gleichwohl aber -fihr erbauliche Dmge 
:, 'arinn enthalten , die einer guten Seele viek Erwe- 
i/fi hmgen machen konnen. lch verfichere den Lefer % 
\\ \afs ich diefe Leich - Vredigt in iiiekri Bibliotheken 
^ergeblich gefucbet, (16.) Widerkgung des Gafoi* 
^iifcbenlejiaments ^ Confejfion und Leicb- Predigt- 
^afparis Peuceri) durch die Iheohgijcbe Facultat zjt 
S^ttenberg, Wittenbcrg 1603. (17.) lefia- 
\Sw D. Cafpar Peucers , Zerbft 1 60 5 . ( I S •> 
^Jefiamentum Lntinum D t Qafpatis Veuceri , Ser- 
M%k 1703. (19.) Copey des Scheibens D.Caf- 
[fllkr Feucers aus dem Gefdngnifs z,u Leipzig w den 
^bur-Furflenz.u Sacbfen &c~. £ 1. 1603. (20.) 
M. H. Vajlelabus , de Vita <5 Agone D. Margarita 
Martyris, Hag£ Schaumburg. i6ig. (21.) M. 
rf.Wahrenburgi ab Altkinhen , Dialogus oppofitus 
piiiabus narrationibus Hifioricis Herm.Hamelmanni^ 
m$t x (22,) J$. &hfit Qqbleri^ Psra?ttwortung 

:■':" ; : ~ m 



zyiCap.II.T)E Scriptor.Spectant.Ad Hist. 
der Schrfft , fo D. Volycarpus Leyfer wider D. H ■ 
fenbecks fel. Erben ausgegojfen , betreffend des S> . . 
QhrifiL AbfcHed und Bekdntnifs , 1589. 

lxxviii. 

Ahafveri Fritfchzi Tr„ de Typogrdphis , Bibliop ( 
lisy Chartariis (?apier-macher ■ ij Bibliopegis , Jf 
nae 167$;. Rei literaria: ftndiofis omnibus , H: 
iis cummaxime aecommodatum Opus , qvi J1J1 
risprudentiam cum rei literariae fcientia coti 
jungunt , qvia qvae de Typographis , Biblii < 
pelis , Chartariis & Bibliopegis fubnafci po > 
funt dubia & problemata juridica , in eo pl< • 
raqve funt tacta. Licet non omnia , qvo fie,- 
debebat , acumine & plenitudine fint decif 
(2.) M. G. S. Greenius, de Scholiafie Arijiophani 
Wittenbergae 1^99. Non vidit Vir Trohv^a^v 
qaxoc J. A. Fabricius hanc DifTertationem e 
tempore , qvo de Ariftophane cornmentati 
eft L. 2. Bibl. Graecae C. 2F. p. 669. feq. Alic 
qvin eandem non laudaffe tantum, fed totai: 
forte fuis conle&aneis inferuuTe credimus , uj '■ 
qve adeo praeclara eft , & erudita , & gnfti 
Fabriciano confona. (3.) P. Poiretdefenfus a&i 
verfus fah. Willh. Baierum^ qvi eundem Sabel/ia 
nifmi infimulaverat , Jenx 16^5-. Petri Poiret: 
de eruditione folida , fuperficiaria & falfa Li 
bri tres Francofurti & Lipfiae (velHalae potiu* 
excufi A. C. 1694. in publicum prodibant, Chri 
ftiani Thomafti Diflertatione praeliminari \ d 
Scriptis Au&oris , ceu prologo qvodam Galea 

tc 



LiterarUmInGenere. InQuarto. 27$ 

~7~muniti. Qyae tamen Au&oritate publica 
pprimebatur ilatim , & cum Poiretiano Ope- 
venundari prohibebatur , ne in vulgus dif- 
lerent «, qvx in eo fparfa erant nova Parado- 
L Seqvebatur autem anno feqvente 169 r. 
W. Baieri , de Monarchiaiiis Anti - trinitariis 
ltiqvis & recentioribus Differtatio , v in qya 
yfterium Trinitatis ex rationis principiis de- 
onftrari poife negabatur, & Poiretusinfulpi- 
onem Sabellianifmi adducebatur. Qyamma- 
llamhicPoiiretiani nominis Hypefafpiftes,Iive 
nomalius fuerit , iive alius , diluturus, hafce 
in, Baiero oppofuit vindicias, qvi eo ipfo anno* 
vo prodiere, extfemum effundens Spifituhi 
lacide in Deo obdormivit. (40 M.C.ScLoet* 
miiis, 4e librariis 45 Bibiiopolis AntiqvorUtn ^ Lip-> 
x 171O. De qvo ahbi. (jit C Meifneri Eqvi~ 
?s Silefi bonuribus Academicis fulgentes ^ Witten- 
ergse 1706. Decas l. Ejusdem Decasll. Ejus- 
em Decas III. Ibidem. Eodem. Qyi ii yitula 
* T icoiai Henckelii non arafTet , aenigma hoc Hi- 
toricum non perveftigaffet. (6*) M» J. G* 
iunckel, de Silefiorum in Poe/i Germanicd praftan- 
ia , Lipfiae 1698. Silefios iil Poefi Gefmani^ 
jam inde ab Opitii a?tate fingularem pr£ 
eliqvis Germanis habuifle praerogativam navi- 
ms atqve qvadfigis contendit Au&of §. *f% 
jiillmulare tamen non poteft^ praetef Sibyllani 
ieminem explicar epolTe,in q vo haec praccellentia 
:on!iftat ; Et 'fi fupereft adhuc & vefcitur au^ 
.ra^ facile coiicedet aliam eife hodie Poefe«S 
■ Germanicse faciem,& qvi anteL. annos poftfe^ 



m 



x conditionis erant Saxoniae inferioris vates 
S jam 



274 &_>.//. ^E ScRIPTOR.SpECTANT.AdHiST, ! 

jam cum praeftantiiTimis Silefiae Poetis de pa 

ma contendere. (7.) M. E.N. (Mag. Er, 

tnantt Neumeifter) de Poetis Germankis hujus Sect 

pracipuis Dtfertatio Hiftorko-Critica Recuj'a,Wittv 

bergae 1708. Juvenis erat adhuc Auctor i 

C. 1697. cum hanc DuTertationem primum ed<: 

ret , Annum aetatis 24. vix egreffus. In qv; 

qvi ab Opitii aetate Poetae Germani vel fuerin 

vel eife voluerint,ordineAlphabetico recenfe 

& qvae in fcriptis eorum vel obelo vel afterifc* 

digna lint figmficat , idqve libere fatis inter 

dum & modefte. Sed concife nimium alicabi; 

& ob acuminis affe&ationem qvandoqve fubl 

obfcure. (8.) M. I.C. Blum , de Vrincipibu. 

Voetis Difertatio prior , Lipfiae 1709. (9.) Ejus 

dem , de eodem argumento Dtffertatio pofterior, Ibid 

Eodem. Qyi priorem infcripfit Antonio Ulri 

co Duci Brunfvicenfium. Cui & DiiTert. 2. § 

5 2. p. 26. in illuftri Poetarum Principum cho-, 

ro locum aflignavit , fedCantionalis ejusmeiv 

tionem non fecit , qvod ab eo profe&um, fuil 

titulo Davidifcbes Harffen - Spiel , Norimberg& 

1667. prodiit , & cujus caufa prsecipue Poetiii 

connumerari meruit. (10.) M.J.C. Woljjiuty 

de pracoctbus eruditis , Hamburgi, De qvo ali-i 

Jbi. ( 1 1 .) M. J. C. Ifchanterus , de eruditia 

ftudiorum intemperie mortem fibi acce/erantibus^Lip- 

fiae 1704. Prior haec eft DifTertatio Auclioris, 

eaqve Hiftorica,Pofteriori, qvae fiipra N. LXX V. 

n. 2 r . allata eft , & Phyfica erat , omnino prae* 

ferenda. (12,) G.H.GbtzAus^ de Sutoribusj 

eruiitis, von gelehrten Schuftern , Lubecse »708. 

Ubiinrnemoriamredit, qvod Chr. Thom.afius 

, ■ ' \' '"_'•'" fcri- 



Literariam In Genere. ln Qyarto. 27? 

f ibit in Programmat. XII p. 240. jam tempo- 
r Socratis flitores fuifTe Philofophos, & parum 
ate adeo eos, qviBohmium impugnant, argu- 
r mtum inde defumere, qvod futor fuerit. (1$.) 
Iem, de Erroribus quos Joh. Bannier SartorStar- 
g-Jienfis propofuit , Lubecae 1707. (14.) J. C 
Xolffii Carcer Eruiitorum Mufcum, Wittenbergac 
pib. Nonrediitin memoriam cumhaeccom- 
xlentaretur Au£tor Do&ifT. Balthafar Hencke- 
hs J. U. D. & Sacrae Regiae Majeftatis Sveci- 
c : Confiliarius , cujus apud nos extant Epifto- 
1 carcerales , Holmiae 1 640. in g. editac , & 
yx caeteris ad hunc cenfum referendae , qvia, 
1: ipfe in prafat. de fe fcribit , intra biennii 
^atium novem diverfbs carceres fuftinuit , 6c 
</id inter hafce anguftias carcerales per varios 
< miculos , & cum praefentiflimo vitx periculo 
i;ntaverit, qvibus cogitationibus animum, cu- 
jtsvis fupplicii contemtorem, & aeternitatis me- 
ibrem obleftaverit , in hifce Epiftolis edifTe- 
:iit. Egregia fane do&orum Virorum de iis 
41 exiftimatio. D. G. Morhofius in Polyhifto- 
;fc L. I. C. 24. n. 94. p. 542. Balthafaris Hen- 
itelii Epiftolae carcerales rarae funt , qvas fe- 
Itel tantum vidi. Prodierunt Holmiae 1640* 
ji g. Fuit Henckelius Svecicus confiliarius, 6c 
jegotiorum geftor per Germaniam , durante 
jello Germanico-Svecico. Inciderat is in ma- 
us Pontificiorum & Jefuitarum , qvi illum irv 
ircere inclufiun diu tenuerunt. Epiftolae ejus 
aria habent Svecorum confilia, Jefuitarum 
lachinationes, & arcaniora qvaedam illiusbel- 
, qvae alibi expreffa non facile inveneris, Sti- 
S * lus 



276 Cap.lWz Scriptok. Spectant. Ad His' 

lus etiam non contemnendus. J. B. Majus 
Orat. de fcribenda Hiftoria univerfali Sec. S 
p. 28. Balthafar Henckelius , de bello Sve< 
egregiam difceptationem edidit , nec non h 
ftolas , qvas vocant , Carcerales , in qvi 
varia Svecorum confilia ; Jefuitarum machi 
tiones , interioresqve iftius belli caufac eleg 
ter non minus qvam vere defcriptae funt. A( 
J. A. Fabricii Vol. 3. Bibl. Latina: p. 20 f A 
ubi plura reperies ad hocargumentum illufli 
tiun & illuflrandum egregie facientia. Et J.| 
Betulii (Burchardi) Epiitolam ad amicuir 
ff.feq. (i>.) J. B. Menckenhts , ie J/irisn 
tia ac fcriptis iUuftribus , Lipfiae 170 g. De t 
fupra. (16.) C. H. Starckius , de dotlorum 1 
fnvata^ Lubecae «708, Vir agili & exercit 
ingenio. Exqviiita etiam diligentia inftrucl 
Et ad caput hoc Hiftoriae literariae ornand 
fatis accommodatus. Sed ambagibus dele& 
■tus nimium , & librorum rariorum & exim 
rum fuppelle£tile deftitutus. (17.) J. H. Fe 
kingius , de Pa/inodia Sacra , five He retraBath 
bus "theologorum in rebus fiiei , Wittenbergae i^ 
Schediafma luculentum. In qvo diclio faci 
vivax & rlorida , le£rio pingvis , multa & 
ria, Judickim compofitum & fedatum. Ma 
ries rara nec a qvoqvam facile oecupata , 
gna qvae iubinde magis magisqve evolvatun 
per omnes facultates atqve fcientias diffunc 
tur. (i#.) G. H. Gotzii Iheologus Semi-Secuh 
funfz,ig-jahrige Lehrer in Chrifti Kirche , Lube 
i7D9.-Qvorum potiilima pars vitaelabores fi 
runt, &incommodaPfalm. 90.10, (19,) 



Litekariam In GenerEc In Qyarto. 277 
/?. Carpzovius , de Medicis ab Ecclefia pro San- 
flitahitis, Lipfiaei709. Ordine Alphabetico 
rdicos XXX.velutin tabula fiftit Au&or 
\\ Ecclefia pro Sanctis habitos , non ut 
:,ii )ratione perfeqvamur eorum nomina , fed 
ti eortim cum veneratione recordemur. , (20.) 

^ifi. Kortholti diffoifitio ;. Utrum Petrm Lotichius 
e ndus obfidionem urbis Magdeburgenfis pr&dixerit y 

<oni «703 Petrus Lotichius fecuridus, qvi 
ilperare Ovidiumin Elegiis v &.Virgilianam in 
E<Glogis fvavitatem unus exprimere videtur D. 
oC Morhofio.in Polyhift. L. IX : XIX. §. 40. P-. 

14. Elegiam, fcripiit ad Joachimum Camera- 
j; rim de obfidione urbis Magdeburgenfjs,,qvae 
: ,jCi arta eft Libri 2. editionis, Liplienfis.1^4. 8. 
r ; /[qve in ea hoc fingulare & propemodum di- 
i^ptfm efle fcribit Morhofius L,c. qvod obfidio- 
i ],i l j m& expugnationem urbis, Magdeburgenfis 
\i jtegro^Secuto in ea prxdixerit. Veruntamen 
[jan loqvitur Lotichius, in hac Elegia de obfi- 
IJpne/ urbis, Magdeburgenfis Pappenheimia, 
, f <yarA. C. 1631. contigit,. fed de Mauritiana, 
>ffx- A. C. 1 sso. die 16. Septembris.caepta, & 
po feqvente 1 ^ 1 . die 9 . Novembris . finita, 
J ab Henrico Meckelio eo tempore Senatui. 
^agdeburgenfi a Secretis defcripta, & Magde- 
hrgi 1 5-87- excufa eft. Scilicet belli Smal- 
„<f ldici hic erat Paroxyfmus, qvo aura vitali vefc 
^baturLotichius, & cui ipfeintererat,8ceqve$ 
^ciebat ftipendia , ut patet ex ejus vita a Jo- 
(lanne Hagio pereleganter defcripta p. 4fO» 

;q. Nec obfcure.hoc docet ipfe conditor hu- 






7f 
178 &/>.//. De Scriptor. Spectant. AdHist. 

jus Elegise , ubi urbem Magdeburgum introd 
citloqventem : 

Funerabis vidi campis indignameorunti 
Damna bis adverfo triftia Marte tuli, 

Qyas clades ea tempeftate pa(Tos Magdebu I 
gentesMeckelius I. c.'docet. Nec obftat expl 
gnationem urbis defcribere Poetam , qva ! | 
belloSmalcaldico nullafuit; NonenimHiftori y 
perfonam luftinet Lotichius, fed Poetae. N< | 
qvid fa&um fit commemorat, kd qvid fieripoj ( 
fit , & futurum fortaflis (it , conje&at Et ii I c 
genii umbra utitur potius & imaginationibUHr 
qvam veritite rei. Atqve tn eo dilcrepat nofii 
a Morhofii & Kortholti fententia , qvos all 
qvin ea qva fas ett veneratione colirnus. (2r[ 
M. Henricut Rothius de Martyriif affeElatif, Wil 
tenb. 1709. Martyria afTectata, vel ultro qvj | 
fita, aPfeudomartyriis diftinguit Au&or §. 7. Sfr 
inter verum & falfum non datur tertium. I ! 
qvia afre&ata martyria prseceptis Chrifti, & nrf 
ribus Apoftolorum , & legibus naturse , & pruj 
dentise Chriftianse funt contraria, Diflertationl 
hujus Archite&o ipfo tefte & judice §. ttl 
Veraqve adeo Martyria dici non poflunt, f aL | 
crunt omnino , inprimis fi ex ambitione orr 
qvod accidifte qvandoqve Sulpitii Severi tef 
jnonio probatur § 4 X t (2 2.) G L. Battdi/ius.* 
titulif Piri inluftrif^ fpeftabilif, Clarijjimiy Mag* 
fici , Excellentiffimi , Amplijfimi^ olim aulicif nu 
etiam Scholafticif , Lipfise 1 706. Digna eft m 
teries cui aliqvid olei & operae impendatur.Nt 
defuit Aucjfcori dexteritasHiftoriamqvandam 

tul 1 



Literariam In Genere. InQuam. 1J<) 



:i orum concinnandi. Bene etiam cognita fue- 

r it monumenta virorum do&orum , qvae ad 

i, <orem hunc pet fkiendum f unt neceffaria , no- 

t.ia dignitatum Orientis&Occidentis&ineam 

( iidi Pancirolli Commentarii , Jacobi Guthe- 

X de officiis domus Auguftae libri , Jacobi Go~ 

diredi ad Codicem Theodofianum Comment. 

Ipc enim omnia laudat Baudifius C. 2. §. ?♦ 

Sd incertos nos inlimul relinqvit qvare his 

tlumviris Johannem Seldenum non addiderit t 

c jus extat illuftre Opus de titulis honorum„ 

cfod jam anno 1696. latine prodiit , & femel 

I iterum in hac exercitatione addu&um eft, 

fi ita frigide, ut iftud ab AudtoreDo&ifT.vide- 

li qveat obiter tantum infpe&um effe. (z$.) 

4 fi* &• Beernerus de Romuli cagnomento Qlarisqve. 

isuirinis , Lipfias 1709, Differtatio redolens 

jj&oris dexteritatem & folertiam, Oratio lar- 

$ , fine perturbatione , non fme curfu tamen 

^niens. Difpofitio diiucida & exprefta. Res 

^ecte , pra>clara* , & ex ipfis fontibus petitse» 

i in iis hocpras cxteris minio dignum , qvod 

§. 7» notatur Joh, Georgium Herwartum 

imum f uiffe , qvi locum vexatifftmum Luc. z* 

2, ita reddendum exifltmarit. Hac defcrtptio? 

his vel ante faBa efl , qvam Syria praejfet Quiri' 

js. (24.) M. Chriftophorus Scfmitz,e de Juda» 

m mortali, von ewigen Juden , Regiomonti 171L 

lon Hiftorica hsec eft Differtatio , prout infcri- 

ijtur , fed Mythologica potius. De Judseo enirr* 

Joc Peripatetico verbum non faciuntScriptores 

ficri N. T. nec Patres Grcci & Latini. Efe qvi 

^c recentioribus hanc f abulam attingunt ita iru 

S 4 ter. 



%$o CapJl De Script*o r.Spectant. Ad Hist 

ter fe diffentiunt , ut ex difcordia pateat , ret 
effe in incerto & in opinione dubia pofitam. D 
qva & nos olim Scripfimus Schediasma, fed ho 
temporis injuria ita periit, ut ne nobis ipiis hc 
die exemplum qvoddam (uperfit. (2fj C. / 
Kochius (le Ariftotele in numero aureo , Helmftad 
170^ Qualis fit ille Index MSCtus numtnc 
rum, aureorum, argenteorum & asneorum, q\ 
in manus aucloris incidit , &c in qvo una cut 
aliis nummus fuit Ariftotelis erfigie notatus, nc 
qvidem dicere non polfumus , qvia Auctori i 
indicare di^ucide non placuit ; Hoc autem di 
cimus , qvaj de hoc nummo ipfi differere \l\ 
buit , meros elTe lufus ingenii. (26.) M. R 
manus leller de exijlimatiojie Philofopbwu,- 
gentilium , inprimis ISyiJlotelis ^ apud Cbriftiaxo* 
Lipfiae 1 69 f . Qyae Diatribe confufa eft, 8c ftn 
ordine moles , & fine judicio. C2".) M. Jw 
Qottlieb Olearius de Pomponatio. r Jen^e 170C 
Diftertatio docla &le£tu digna , in qva omnet 
Atheismi maculamexnominePomponatii eiu< 
re ftudens , eam a cxcis Ariftctelis amatoribr 
profe&am, ipftqve praeter meritum inuftam cor 
tendit. (18.) J C. Hert^og de Philojophta Prt 
ftica Apollonii Tyanm , Lipfise '709. Apolif 
nium Tyanasum Spinofismi fcabie infecliim fui; 
fe ve! tx fola EpiftoJa ejus patet , qvoe Valeri 
infcripta,in fylloge Epiftolarum ejus qvinqvagi 
flma o&ava eft , vbi p m. 405. ita fe prod 
forex : Rerum vifithilium nuUus modus finguloru 
efi mdividuorum , fed omnis. eft modus unius reifii 
gularis. Hoc vero qvo alio qvis nomine vocans qva 
frima eflentia reEle nominaverit ? Qya fam folae 

fi 



LlTERARIAM In GeNERE. Ift Quar tO, 1$ X 

cit i$ patitur , & fit omnia in omnibus^ Deus ater- 
us , nominum tantum <& reprafentationum varieta- 
iproprium nomen amittens , injufte licet &c. Ipfe 
ane Au&or Difiertationis §. 4. p. f . fatetur, 
Pyanajum in his verbis ftateram tranfiifle , 6c 
}odofredum Olearium cefeberrimum Commen- 
jatorem de hac re confulendum efle dictitat. 
ijvi 1. c Apollonium non Ionge abfuifle a Be- 
iedicti Spinofas fentcntia dilerte fcribit , qvas 
-lerzogium procul dubio puduit referre.Sienim 
ialis tuit Philolophia Tyanaei theoretica , qva- 
jem ejus Philofophiam pra&tcam fuifTe putabis? 
pcilicetdigna magis,qv2e tenebris perpetuis op- 
primatur , qvam qvas tanto labore e fchedis 
bjus eruatur, & tot prasconiis condecoretur. 
ijjA.) Ihomas Ittigius de Guilielmo PojleQo, Lipfise 
1704. In qva Commentattone naturalis, faci- 
|lis, & inafFe&atadi&io, librorum rariflimorum 
iiedtio , rerum fexcentarum % qvas incognita 
ilunt aliis, expofitio. Sane dePoftelli vita,,fcri- 
Iptis, <$c 4o&riaa nemo unqvam difleruit copio- 
lius. (? O») Joh. Wolfgajig Jagerus de vita. ' do- 
tlrina BenediBi Spinoz,# ', Tubingse l7lO> QyJ 
de vita qvidem Spinofae nihil dixit , qvod ab 
aliis non jam. dicium fit antea, do£trinam tamen 
abundantius expofuit qvam. reliqvi Biographi, 
eamqve exipfisSpinozae fcriptis hauftam^ Qvo 
ipfo iis maxime rem gratanv fecit , qvi monu- 
mcnta hujus horainis vel noacompararunt fibi, 
vel non lectitarunt. (3 1») hanfcifcus Cuperus 
malafide^aut mimmumfrlgide^ Atheifmum Spinofa 
oppugnans. Qyoddocet Job. Wolfg. Jagerus^Tu- 
ibing* 1710. Scilicet Cuperus eorum potius 
S r Ca- 



28i Cap 4 II. De Scriptor.Spectant.Ad Hist. 

Catalogo,qvi Atheismo dicam fcripierunt,qvairj 
qvi ejus caufam defendendam fufceperunt , vi. 
deri poffet inferendus , fi ex fpecie tantummo» 
do, non cx r« ipfa eundem aftimare velimus* 
Oppofuit enim fe Benedido Spinozae , ejusqve 
tradatum Theologicp Politicum refutavit. At- 
qve hoc libri primi Arcanorum Atheismi reve. 
latorum argumentum eft , cui fuperaddidit fe- 
cundum , in qvo Atheorum omnium tela fe in- 
fradurum poliicetur. Sed fumos vendit , & 
prodigiofam rerum magnarum fpem oftentat qvi- 
dem fatis arroganter , verum nihil praflat» 
qvod nos luculenter docuimus in Catalogo Bi-- 
bliothecae - Theologicse Syftematico - Critico 
p. 987. feq.Qjoledoremamandamus, ut, qvast 
a nobis & Diiiertationis Audore dodiffimo de: 
hac re difputata funt, inter fe componat. (5 *.)] 
Emeftus Sal. Cyprhni de Pbilofcpbia Tboma Campa- 
fieUa^ Helmftadii 1700. Programma hoc erati 
aufpica!e,qvo in Aeademia Julia lediones publi-- 
cas indixerat Audor eo anno, qvi inlnfcriptio. 
ne exprefTus eft. Qvod acceflionibus qvibus- 
dam audum, &in formam libelii redadum,re- 
cufum eft poftea Amftelodami 170^. in gvo. 
tum pluribus additamentis locupletatum , 6*6. 
prologo qvafi galeato munitum contra Jaco- 
bum Echardum Monachum Dominicanum , qvi 
iftud exfcripferat,.& grati animi loco Audo- 
xem variis contutneliis confpurcaverat , tertia 
vice typisrepetitumAmftelodami apudWettfte- 
nios 1722. 8- Unde poteft intelligi qvam non 

njucundum orbi erudito hoc fuerit opufculum. 

3 5 ♦) Vita i5 Scrt]>ta Wilhelmi Emefti lem^elu 

con* 



Literariam In Genere. InQyarto., 2^3 

onfcripta ab Adolpho Clarmunio Latine ij-Germanu 
« , t resdae 1708. Vir in qvo multae literse, 5c 
532 qvidem reconditse & exqvifitae: erat Tentze- 
lius. Et optandum ut , qvem ipfe de fe , & 
rebus fuis condidit, extarefc Commentarius* In 
eo enim multa fuifle fingularia , & maxime 
Scriptorum fuorumoccafiones & Hiftorias teftis 
eft Clarmundus , id in frne hujus Biographise 
corrigens , qvod in medio ejusdem fcripferat ; 
Sed qvia fpes omnis eundem oculis ufurpandi 
nunc decollavit prorfus, hoc Catone debemus 

efte COntenti. (54.) G. H. Goetzi Vita JacobiBatti 
U- Nicolai Medleri , LubeC35 I 7 1 0, ( $ f .) EJUS- 
idem de Cornelii a lapide Commentariis in SS. Lipfia i<fpp. 
de tjvo Meletemate VoL 67. N. 13- (36.) M. J. G. Hoff- 
mann de loh. Hoffmanno primo Academi*. Lipfienfis Auclore 
&> Profefire , Ll$flX 17 10. {^J.)Chn/i. Cellarius 
de Silio Italico Poeta Confulari , Halas 171©. CajUS 

Silius Italicus eft Poeta latinus epicus, setatis ar- 
gentese , qui fcripfit XVII. libros de bello Pu- 
nico fecundo, ordine Chronologico^ ftiloqve co- 
piofo , & Virgilium aemulante qvidem , fed 
eundem non prorfus afTeqvente, ut conftaret 

Becus omne laborum 
Antiqvse Hefperias , qvantos ad bella 

crearit, 
Et qvot Roma Viros , facri cum' perfida 

pafti 
Gens Cadmcea, fuper regno certamina mo- 

vit. 

Atqve in eo recenfendo h 4 e. notis fuccindtis, 
tabulisqve geographicis 3 j& neceffariis indici- 

bus 



284 C<#;7/. De Sriptor.Spectant.AdHist. 
bus inftruendo ea. tempeftate diftri&us fuit Cet 
larius , qva hanc Diflertationern in pubhcurft; 
prodire permifit. Siqvidem A, C. 169?. Lipfiac, 
e prelo erupit ejus Silius in izmo. Ad qvenx 
rite intelligendum iafroductionis loco poteft ef- 
fe ha»c lucubratiuncula. ln qva is rerum eft, 
felectus , ea difpofitionis venuftas, id diclionis 
decus , ut , fi de Au&oribns Claflisis omnibus 
ejusmodi extaret Commentatia, ii qvi literis. 
humanioribus delectantur , relicius in hoc fta- 
dio poflent progredi , dc meliores ia iis facere. 
progrefllis. SedCellarii 

Apparent pauci nantes in gurgite vafto, 

Mufarum ; 

Sicut Po£ta* confulares pauch (38.) iob. MolUm 

jOiatribe Hijlorico ■ Critica de Hebnoldo presbytero in Waj 

gna, Bofovienfi , Lubecae 1702. Vir in Hiftoria 
literaria verfatiflimus , <5c in Cimbrica (ine pa- 
ri y qvod vei fola hsec Diatribe docet. In qva. 
de Chronici Helmoidiani Auctpre, ejusqve vir ? ', 
tutibus ec vitiis , meritis <5c elogiis , fatisqve 
profperis <Sc adverfis , continuatoribus etiam <5c 
edifcoribus ita diflerit, ut omne tulifle pun&urrt 

Videri qveat. (39.) Nic. Hieron, Gundlingii C. Tre. 
batius Tefla lCtus injttriis tam 'veterum qvam recentiorum., 

mi&orwn liberatus , Hajas t 7 1 o. Liheriore qvi- 
dem calamo fcripta Apologia* (eddocta tamen». 
cc multa ekgantifllmaqve eruditione conftipa- 
ta Recufa Liplise 1756. accurante G. A. Je- 
mchen, qvi praefationem de JCtis Romanis illu- 
ftribus.adjecit, <5c finguiaria qvsedam de Treba r 
tjp annotavit^ 

LXXIX. 



Literaria m In Gen bre. InQym o. 2ty 

LXXIX. 

Tjoh. Mieh. Langii Vhilologia Barbaro - GracA 
Par$. f. & II. Altorfii 170 g. Lingua Graeca 
tantum puritatis nativas perdidit, qvantum pe- 
rcgrinarum yocum <5c phrafium fucceflu tempo- 
ris admifit. Qvod aliqvantufum fecit poftAle- 
x&ndri M. aevum , plulculum poft vaftum Ro- 
manorum in brbe imperium , plurimum poft 
Gonftantini M. tempora. Sed de mutationibus 
hilce parum foliciti iuerunt Germani ante-Mar- 
tinum Crufium , qvi in Turco-GrasciaBafileEe 
I f 8 f . edita fol. 1% f . ie vpon» linguaEBajrbaro- 
GrsecEe in Germaniam introdu&orem appellat. 
Nec id fine ratione. Ac licet poft ejus obitum inter- 
mortuum quali fuerit apud noftrates Philologiaj 
Harbaro-Grascae ftudium , revixit tamen fupe- 
riori Seculo , poftqvam A.C. 1618* verfio N« 
T. Barbaro- Grseca edita eft Lugduni Bat qvse 
Londini poftea 170 ? . ope Hieromonachi Sera- 
phim recuia eft. Nec parum ad iftud in vitam 
revocandum, & exqvifitius excolendum, attulit 
Grarcorum qvorundam ex Oriente ad nos pro- 
fe&orum peritia , Michaelis Anaftafii Macedo- 
nis cumprimis , qvi in Academia Halenli fub- 
ftitit noftra memoria, 6V qvod Au&or P.i BiG 
fert. t. § lojhujus Philologise fatetur , eandem 
in hifce fludiis egregie juvit ornavitqve , atqve 
hinc nata joh, Tribbgchovii Gra?cse Jinguae vul- 
garis eiementa , Jenas 170?. in 8. impreffa, 
I Georgii Matthiae Konigii Grammatica, & Lexi- 
con Bubaro. Grscum meditum, ( vid. Difiert. 1. 

P.z. 



ag£ C^//.DeScriptor.Spectantj\dHist. 



P. i. §. 20, ) Et Auftoris noftri PhilologiaBar- 
baro • Grsca, in qva de iingua. hujus fatis, Au- 
ctoribus , admimculisqve ea profert , qva? Le. 
dfcorem harum dehciarum cupidam non poflunt 
non capere <x dele&are. (2.) C D. KocbiusJi 
Metaphyfica Artftotelica y Helrr.ftadii 1710. ( ; . . jf.P„ 
LudewigHijioria rationalu Vh:lofophiaapudArai 
Turcas , Halae 1709. Polyhiftorem Logicura 
eo tempore parturiebat Autior, cujus & Sche- 
ma in fine Diflertationis Le&ori exhibet, egre- 
gium fane, fi lambere hunc fcetum &maturijB 
in Iucem emittere potuiflet. Sed qvia facile* 
pravidebat , fe aliis occupationibus diftentum 
id vix ac ne vix qvidem lperare pofte,hanc hu- 
jus Colofli literarii edidit particularo, eximiara 
omnino & Polyhiftoriae. non vulgaris teftem* 
In qva, fi qvid non (atis amuflitatum eft, & ad 
funiculum exploratum , id eo faeilius condo- 
nandum eft Auctori, qvo certius eft, qvodiple 
de fe §. 9. p. 24. fcribit : Vrimum fe occupafle 
hanc materiam , & fragilem truci huic pelago 
commififle ratem. (4.) C. D. Kochii Imua Voiy- ( 
hiftoris Logici , Helmft, 17 1 o. ExemploLude- , 
wigii excitatus manum injecit huic Operi Au-, | 
&or; Sed inchoatumid qvidem eft, non autem 
ad finem perdudtum , nec Hiftorice elucubra- . 
tum, (ed rap(odice^& Paradoxologiis variis diftirj-, | 
ftum ( p. « 8. ) fed qvx tentatse fu^runt magis, j 
qvam expolita». (f.) D.Nic.Hieron.Gundiingii 
Hijioria Vhilofophi* moralu , Halse 1 703 , Pri- 
mum hoc eft eruditionis fpecimen, qvod Au&or 
chartis coniignavit adProfeftbris publici honorem 
in Academia Fridericiana eve&us, Et injuriam 

face- 



LiterariamIn Genere. InQyarto. 287 

aceremus manibus illius, fi diffiteremur, eundsm 
le Miilofophiae moraiis antiquitatibus egregie 
ffe meritum. Rara & prasclara multa excuflit 
nonumenta. Libere de Scriptis 6V Scriptori- 
ius dixit fententiam. Vcritates qvasdamabftru- 
as& reconditas detexit. Et qvalis fuerit olim 
Egyptiorum , Cbaldaeorum , Arabum , Indo- 
um , Gallorum , Ebrasorum & Phcenicum di- 
:ipiina morum ita docuit , ut ante eum nemo. 
)jod vero Vir qvidam eruditus exiftimat, nihii 
1 noc Meletemate obeio notari p~ofie , qvam 
,vod ultra partem^primam nihii prodierit , id 
videm i-zs-io@ot.Mus pronunciatura efte exiftu 
namus, cum emtndari omnino, & addi eidem 
nuita qveant , inprimis C. IV. & V. ubi Ara- 
ma . & Perfarum antiqvorum Fhilofophia mo-. 
alis defcribitur. ( 6.) M. J. J. Ufii Difiurfus 
T heologtco - Ybilologkti! de fucce(fiva corruptione Ju- 
'xornm , WerDJgerodat 1711. Curfum exfpe- 
tabat lecror, non Difiurfum^ eumqve non Theo- 
ogico- PhiloJoeicum, fed Hiftoricum. Difcur- 
bs enim. (1 ciafticcs Au&ores ccnfulas , curfus 
■r.gus & incertus eft, ein Umlaujf, vide N. zo. 
.t luccefliva Judaeorum corruptio , exergafiam 
eqvirebatHiftoricam,nonTheologicoPhilolo- 
,icam. (7.) Anonymi Antiqvitas Romana , fed 
on Catholica religioms , fine loco 1632. Ponti- 
ciorum facra partim ab Ethnicis partim a Ju- 
zis mutuo efte accepta , atqve hinc non fine 
mni ratione dici pofTe antiqva, pereleganter do- 
et Auctor. Qvi , tefte Prologo p. 3 . fuit M. 
leinricus Chriftianus , cum eo , qvi hanc fe- 
undain editionem accuravit , non confunden- 

dus, 



28S Cap.II.DE Scriptor. Spect ant.AdHist. 

dus , qvi , qvemChriftianus ante plures anm 

emiferat libellum Hiftorico • Polemicum, aca 

fionibus qvibusdam locupletatum , denuo pr 

dire juflit , idqve ., ut ipfe in prsefat. p. 3. fci 

bit , inter tot armorum ftrepitus. (JJ.) Chn 

Hoffmannr Catholifcher Kirchen- Spiegel , f. a. 16: 

Qyod procul dubio confictum eft nomen ; R< 

autem minime confi&a eft. Scilicet , Eccl I 

fiam Evangelicorum veram efle & antiqvatn 

Pontificiorum contra mufteam, & recentem« 

falfam. Adeoqve bona Ecclefiae ab iis occupo 

ta , hifce rcftitui non debere , nec repetundi 

rum accufari pofle qvi catui Lutherano nomc; 

dederunt. (9.) Martini Rudolphi Vapa Barbar^ 

Islebias 1617. Secularis hsec eft oratio a Maa 

tioo Rudolphi Islebienfis Ecclefiae ad D. Pet 

Cantore, inGymnafio Isiebienfi publice recfct 

" ta, cum jubilaei Evangelici feftivitas m eo a£ j 

taretur, Rara omnino , ut folent Schediasm 

ta ejusmodi minora , fed non indigna tamc 

qvae femel & iterum legatur* Neqve enim ve 

bis deeft gratia , nec rebus lepos, Siqvide; 

perjucundum eft ficcis ocults videre monfti 

natantia, &, qvam fqvalida fuerit Mufirum < 

Reipublicas literariae facies anteLutheri temp< 

ra, adlpe&u qvafi fenfifle. Hoc enim caput ee 

hujus orationis , ha*c fumma. Hoc Au&or »1 

culcat prxcipue , & variis exemplis illuftrat,li 

ex ungue le&or Leonem seftimare.qveat. Ec< 

enim Grammatices ignorantiam ex defcriptioBc 

Magni Chriftophori , Colonise olim confe&t 

fiRudolpho fides, 

Sar 



LlTERARIAMj IN GENERE. /« QvcMO. 289 



Sanfte Chfiftbphore, 
Qvi fers JEfu Chrifte, 
Per magnum fluvius-, 
Nec aqva tangit culus, 
Et hoc noh eft mirum^ 
Qyia tu es inagnum Virum. 

: Nec major fuit Diaiectices pefitia -, fi verum 
i tqvod Au&of p. i?, fcribit , fuifle , qvi ad- 
td [}£ Sophifrha-. Afirius habet pedes ; Tu ha- 
:d rs pedes. Efgo. Refpohderit diftingvendo 
Ennl ter pedes ratiohaies & irf atiohales. Qyafi 
Jilkfct informa nihil infit obelo^ dignuhi , & 
folamatefia lateatvitium -, fieut ahgvis ifi 
l\1 'rba. Noh tahgimus ea qvse ad Rhetoricam^ 
Pe befin & Theologiam fpeftant pbftehta. Ne- 
eci;(io ehihi qyid fit qvod hobis ahimuhi ihfpirat 

i hde Aucxoris ih qvibusdam fecus exiftimah- 
:ii , & fufpicandi qvod honnuila ex ihgenio vel 
anipfe cohfinxerit , vel eohfi£ta ab aliis fineprae- 
nvjio examine admiferit. Sane mens ejus tota 
.jd{U Pohtificios acfi ifa exaeftuat. jEt tjvoddifci- 
3 j uli interdufn delirafuht , id tfibuit Pf seceptb- 
m jbus. Et foli Pajpae illos flu&us adfcfibit, qvos 
!? p |us fatellites & admihiftri ih iimtoulo excita- 
yt( aht. Infidiis fallaciae non caufae ut caufae cifr 
:r jumVehtus. (16.) Intimatio ^ubilai Evattgeli-. 
jt ■< in Acddemid tbitienherqenfi^ jbidem 1617; (ii.) 
iJrdnung, wie dajfelbe in denen ChurfiirJH. Ldnden 
tioif* gtfeyret werden, ( i 2.) Leonhardi kechien- 
:$ ach Oraiio Jubilad in (jymnafio Iflebiano , 4e Se- 

tffione Ecclefiarurii Luiheranarun? ab Ecclefia Romd- 

\mfium h fitne tite jfyoftafid a fide Chrifti ad perfi- 

T ■ diarti 



290 Cap.Ik De Scriptor. Spectant.AdHisi 
diam Anti-Chrifti velfecus ? Islebiae »6ig. j 
Gerh. Bunthenii a Concionibus in Coradsburg Ot 
de Bachanalium feu Lupercaliorum origine turp t 
dine, i3 lafcivia recitata Erm t slebii tn ade p 
chiana, Halberftadii 16 3. (14.) G. [ 
Zeltneri Eloqventia harejium objletrix , Ali> 
fii 710. Ubitria fe exhibiturum capita pronu J 
in proemio 1) Hiftoricum , hsreticorum ab 1 1 
qventia famoforum Catalogum fiftens. 2)11 
lofophicum, modum & caufas oftendens,qvil:f 
eloqventias donum multum ad haerefes movi u 
das promovendasqve adjumenti tulerit. 
Pra£ticum, media prarfervantia prxfcribens,, 
fimili artis optimae abufu pari exponamur pci 
culo; Sed haecDiffertatio praeter primum Ai 
culum nihil comprehendit amplius. ( 1 jf.) J- 
1 Frid Schneider , de propagatione Philofophiie ' 
contemtu , Halx 1708. Ambigua eft infc 
ptio hujus Diilertationis , nec apertior mu.| 
rerum in ea comprehenfarum exaediflcatio. I 
qva hoc maxime agit Au&or , ut doceat, cc 
temtum Philofophice , & , qvae in ejus coro j 
nitent , difciplinarum, occafionem dediiTe f 
pius , eas ftudiofius excolendi , ut pondcj 
palmec fe animofius extollendi. Qyod difcq 
fione non indignum eft argumentum. SedrrJ 
fcet Schneiderus Philofophiam cum Theolod 
aliqvoties. Nec Hiftoriae Philofophicae prae.: 
diis fatis munitus eft. Et facultate cogitataf 
compofite , ornate & dilucide explicandi d J .| 
ftitutus. (16.) J. A. Schmidius , de modo pr 
pagandt religionem per carmina , Helmftadii 1 yu \ 
Patentiorem fibi felegit Au&or campum qva - 



LiterariamInGenere. InQyarto. 291 

;7s. Cypriani, qvi de propagatione haerefium 

er carmina Meletema qvoddam fcripfit , cum 

ofter hic Gamaliel (fuimus enim olim fub 

jusdifciplina) de propagatione religionum 

er carmina commentatiunculam elucubrare m 

nimum induxerit. Duae autem inprimis reli- 

iones funt qvas excutit , Judaica & Chriftiana» 

)yarum Poetas omnes tanta navitate enumerat, 

- t totam Poefeas Judaicae & Chriftianae Hifto- 

v lam exhaufiffe videatur, Vir omne genusftu- 

iorumpervagatus, & in Hiftoria literaria ita 

:erfatus, ut pauci. m luftrando fedulus &in- 

m [efeffus , in narrando candidus , in decernen- 

ir P 10 parcus , in laudando liberalior» Et in de- 

; niendo tam cautus & providus , ut in rebuS 

M mbiguis twi%uv eligere, qyam certi qvippiam 

. j >ronunciare maluerit. Cujus rei illuftre §. 1 *• 

r ' >. 21. deprehendes fpecimen ubi de natura 

^Coefe^s antiqvae Ebraicae verba faciens * fen- 

10, entias aliorum recitat, fuam cohibet & infinu 

! ' ci |k'cultat. (17.) J. C. Wolfii Hiftoria Bogomilorum^ 

: f Vittenberga? 1712. Laudata eft feec Com- 

^j nentatio a J. A. Fabricio in Bibl. Grseca L. VI. 

™!p, X. p. 784. & fuo merito ac, jure laudata. 

W°n enim habemus qvi Bogomilorum Se£tam 

;fl0 jSec. XI. & XII. graffantem , 8t a Bulgaricis vo- 

^ipabulis Bog & milui h.-e. Deus miferere fic appel- 

> r |latam, dererfich GOtt erbarmei) tam copiofe, 6c 

ta Txqvifite , & luculenter & erudite defcripferit, 

' ic !^el defcribere potuerit^ qvamCommentationis: 

fffYu&or , qvi apparatu monumentorum rarifli- 

1 taorum editorum & ineditorum fuit inftru&us, 

T 3 Eu» 



49 * Cap.ll. DeScriptor.Spectant,AdHist. 

Eutymii Zigabeni Panoplia dogmatica cui 

primis , Grece nondum edita, ex Bibliothe 

Bodlejanse tabulario ipfi communicata , c ' 

unus & folus eft ex antiqvis , cjvi Bogomil 

f um dogmata literis commendavit , & ad p 

fteros transmifit. (18.) Zacharias Grapius , 

Neo-prophetis Cemmenis Angliam & Scotiam hot 

turbantibus , Roftochi «711. Qyi primis huj 

Seculi annis univerfam Europam murmurefi 

implevit rumor de Neo-prophetis hodieplar 

conticuit. Et uno digitulo ,^}vod ajunt, unr 

verfam hanc fcenam difturbare pofTumus , 

dicimus , qvae a vatibus hifce praedifta , & a : 

Au&ore Seft. I. § 4. p. 17. & §. 9. p 27. alhl 

ta funt vaticinia ufqve adeo non efTe impleth 

ut exitus rei a verbis prorfiis difTenferit* ( 1 9.} 

jac. a Melkn , de Itinertbus Luheaenfium Sacris I 

de religiofts (J njotivis eorum pefegrtnatidnibus- vm 

go Wallfahrten, Lubecae 17 1 1. Commentatif: 

in qva multa leftu digna, qvae alibi fruftf.r 

qvseras, (20.) Jenckinus Ihomafus , de perit 

grinationis literaria infigni utilitate, Bafileas 70^' 

Lege , & judica , utrum Thomafii fententia 

probanda magis an Senecae , qvi in Ep. CIW 

p. m. 608. Peregrinatio notitiam dabit gew 

tium , novas tibi montium formas oftendett 

inufitata fpatia camporum , & irriguas peren^i 

nibus aqvis valles - - caeterum neqve melic*> 

rem faciet , neqve faniorem. Inter ftudia ver- 

fandum eft , & inter au&ores Sapientiae , ut< 

qvaefita difcamus , nondum inventa qvaera- 

mus. - Qyamdiu qvidem nefcieris qvid fu- 

giendum , qvid petendum , qvidve neceffa- 

rium, 



LlTERARIAM In GeNERE. ltl QvaYtO. 1$$ 

iim, qvidfupervacaneum, qvidjuftumqvid 

I iieftum fit , non erit hoc peregrinari , fed 

i care. Nullam tibi opem feret ifte difcurflis. 

J. A. Schmidii notitia Qrdmis Ciftertienfis t 

^elmftadii 171 ... Vid. Vol. f 1. n. 16. (2 a.) 

h. Vetri Ludewig H*ftor*a Qvadripartita Erudi- 

■»»//, Halac -1.7 -1 1 . Scripferat Chrift. Tho- 

afiusA. C» 17JO. Programma. Academicdm, 

|2 Ortu & progreflli qvatuor ■•facultatum qyae 

)diein Academiis.florent. Cujus, haec Hifto- 

a. eft rivulus ex. Thomafii fonte dedu&us , & 

uftarium inven|is,Thomafianis. additum , & 

;aralipomenon Chrpnico Thomafiano, adje- 

ium. De qvo plura, diflerimus in Syftemate 

htiqvitaris Iiterariae p. 1 aov C: a &) $6 Chrift. 

tvike/mus Vollanduf, de folid& : emdhionis fubji- 

Uf , Wittenb. 171 o. Praeclarum argumen- 

1 !am. Sed> Au&or Wfmt$jfta* ,, h. e. extre- 

pi& digifcis tantum, & leviter idipfum contre- 

Ijfcat", ut ; lu&atores folent qvi *K0OMtPt<rot,i\ 

ppellantur. Solam enim notitiam librorum^ 

tommendat; velut eruditionis folidae fubfidium. 

itutn ad Eruditionis.fbliditatem & eminentiam 

bmparandam converfatio cum eruditis , & 

neditatio non minus faciat , qvam bonorum 

j\u£t.orum le&io. (24.) M. Ephram Gerhardi^ 

h nonnullif Sapientia impedimentts , Jenae 170$" . 

Diatribe dofta , arguta , fale & aceto perun- 

ia , non compilata ex aliis , fed ex ingenio 

fec experientia Au&oris edu&a , ut ftamen e 

peftore araneae. In qva multa peplo Minervas 

iiligna, Errores vulgares eruditorum notati. 

T | Cau- 



*94 G^.II.DeScriptor.Spectant.AdHis i 

Cautiones qvaedam egregiae praefcriptae. For ■ 
tes unde manant impedimenta fapientiae dete 
6ti. Et in iis qvidam , qvos alii adjumenta l \ 
fcaturigines verae eruditionis dixiflent, v. £ 
Multitudinem eruditorum, Academiaram, dig 
nitatum Academicarum , Librorum &c. Ephc 
meridum inprimis Literariarum noftro jueucic 
qvibus orbis eruditus hodie velut llluvie qva 
dam immiti inundatus eft , & ex qvibus oritui 
illa Hiftoria,& @t@Aioyva>(r)* y & eruditio Ioun 
nahftica, verx fapientix fimia (*f.) M.Jo/. 
Henr. Bocrifius, de Veris & falfis Vhilofophia '(( 
yhtlologia fubfidiis , Jenae <70g. Cento fine jiM 
dicio confarcinatus. (16.) Anium iUiberaliufht. 
Qyerimoniae &c. 69*>* An£tor eft Gabriei 
Wagner, qvi, flib fifto Realis de Viennano-' 
mine, varia Schediafmata edidit opprobriis & 
convitiis plena. ( 27.I Jah. Jac. MiV.ler, de vir 
tutibus ac vittis Vfvlofophorum Orientalium , Jena: 
170 9. De qvoVol. 57. n. 3. (7 ftJ Dan. Gv& 
Molier , de Mathefi barbarica , Altorf. »71 r. Utt 
difciplinas Mathematicas , Arithmeticam, Geo- 
metriam, Mechanicam, Architecturam, Aftro' 
logiam & Chronolo^iam , jam ante Graecos \ 
barbaris excultas , & ad aiiqvem perfecl:ioni< 
gradum dedu&as contendit Auclior , J. J. Sca- 
ligeri fententiam alienam efte a veritate con> 
monftraturus , qvi in Prolegomenis iri M* Ma- 
nilii Aftronomicon docuerat contrarium. (29.) 
M. P. C. Hitfcherus , de Chrefio Svetonii cjvod non \ 
fit Qhriftus , Lipfiae. Scilicet qvia nomina non 
eonveniunt , & tempus repugnat , & hiftoria 

difi 



LiterariamInGenere. InQuartol 29 f 



\ fentit , & ftilus reclamat. Hi enim funt illi 

: /dines, qvibus aedificium hoc Hilfcherianum 

ms affabre extru&um incumbit. (30.) J. F. 

Iddeus de Origine, dignitate & ufu nominisChri- 

t ni , Jenae 1 71 1 . De qya C. A. Heumannus 

i Differt de ortu nominis Chriftianorum §. 2. 

m. not. a. Edidit A. C. 571 t. do&iiTimam 

t origine, dignitate , & ufu nominis Chriftia- 

1 ad Acl:. XI. v. 26. Difputationem praeftan- 

tfimus Theologus Buddeus. At cui religioni 

ferint addi£ti , qvi primi Chriftianorum no- 

i:en ufurparunt , judaeine fuerint an Ethnici, 

m Chriftianae religionis focii , non diiqvirit. 

ijfxipfh mihi fmtoccafio componendae hujus 

«Jfertationis. Ha£t>enus Heumannus. Et fa- 

» hujus vocabuli non ita demeffuit fegeterr» 

Jjiddeus , ut Heumanno non amplum reliqve- 

1: fpicilegium. (31» ) J. P. Ludewig , de EdiBo 

'ultani eontra Fhilofophos Chrifiianos , Halae 1702* 

•jyis praeter Au&orem in hanc meffem falcem 

;amiferit, & deocchifis a Juiiano Schofis com- 

^ientatus fit , copiofe , \A folet , docet J. A» 

:|abricius in Salutari luce Evangefii C. XlV. p. 

2.feq. (32.) J. i\ Schneider , devariis argu- 

entandi Methodis veterum ac recentiorumphilofo- 

wrum, Halse. De qva vide fis noftr um judi- 

um in Syftemate Antiqvitatis literariae p.145- 

72. (??.) M. J. C # Gilnther, de modo difputan**- 

i Megarko , Jenae 5707. Lucernam olet haee 

iffertatia, Siqvidem vix ullibi madum clifpu- 

uidi Megarieum ea diligentia excuffum repe- 

ias. Scriptores antiqvi operofe confulti, tefti- 

lonia eorum accurate examinata , dilucide ex~- 

T 4 pii- 



196 Cap.//.DESCRIPTOR.SPECTANT.ADHl$T. 



plicata , exemplis illuftrata , ab objeftionib 
vindicata &c. Et ft cautelac de hoc difputan 
modo §. i i. p.. 16. fuppeditatae paulo efle. 
uberiores, omne fere puncxum tulilTet Au&oi 

LXXX. 

Orationes\ aliqvot recitata mAcademia Witt^t 
hergenfi poft Philippi obitum , Witten,berg3£ if 6< 
Extant declamationum & denunciationum i 
AcademiaWittenbergenfiab A. C. 1^44. ufqv 
ad A. C. if7 1 . fcriptarum Tomi Sex. De q.y \ 
bus Thomas Crenius in Animadverf. Philolog 
cis P. I. C. r. §. 8. p. . 1 ? • Sunt in Tomis decb 1 
mationum , & intimationum Witteiibergae H 
periore Seculo flib initium, reformationis hab. 
tarum nonnulhe pradfationes , qvx ut cognc 
fcantur , rei Theologicse & literariae interei 
Qvam rari autem ditti declamationum & infc. 
mationum , id eft , programmatum in Biblic 
thecis Belgicis , ubi ahas. maxima rarorum \ \ 
felectorum librorum copia , fint , Catalogiirii' 
dicant , in qvibus me iiloru.m titulum ^ ha&et 
nus legiiTe , nifi femel , non recordon Ha£tee 
nus Crenius. Atqvi hi Tomi o.mnes funt apuu 
nos. Et qyae in hac Sylloge continentur Orai 
tiones plerae qve leguntur Tomo V. Plerarqve^ 
inqyam , non erum omnesibidem reperiun 
tuT. Atqve iccirco in honore habenda eft hae. 
Collectio , qvia ex ea a.d Tomum jam di£h.iBn 
fieri poteft accellio. z) Jaeobi ' Herlrandi\Orati 
fimebris in.obitum PhiHppiMelancbtonif , Tubin 
gae 15-60. Qyinqve integros annos fub Philip. 

p 



Literariam In Genere. InQyarto. 297 

1 difciplina fuit au&or , omniaqve yitae ejus 
t do&rinae Secreta ita perfpexit, ut Cleanthes 
>enpnis. Idoneus iccirco ad Hiftoriam Biogra- 
hicam condendam. In qva Praeceptoris vi- 
im , eruditionem , fcripta, mores &c. genere 
icendi Philippico , h. e. perfbicuo , aecjyabili, 
k temperato exponit , & menta cumprimis li- 
^raria commemorat , fcilicet 

(1.) phirippum pr.imum yerum Philofophiac 
ufum mor^ftrafle- , Methodicam, tra£fcatio- 
nem ad materias, Theologicas, accommo- , 
dafTe , ac utriufqve Theologia? & Philofo- 
phiae difcrimen refte docuiSe. Pauciora 
ltem & breyiora tradidilTe praecepta, atqve 
exemplisutili0imis iUuftrafTe, & ufum eo,- 
rum monftrafTe. Studia artium & lingyarum 
ac verae Philofophiae & Mathematum fua 
iinduftria & auftoritate accendiiTe, & qvafi 
poft Uminio revocafle, & ad c^mmunem 
yitam franstuljyffe., 

(2.) Difputationum Paulinarum inEoiftolisr 
de juftificatione; gratuita folius fidei ,. ex : 
mifericordia Dei propter mediatorem Chri- 
ftum , difpoftionem &ordinem, Spiritu 
S. &o€tote prtmum ammadyertifTe & Eccle- 
ftx monftratfe. 

($^) Ejusdem , devim & mam^ Job> Brentii 

Oratio , Tubingae 15-70. Copiof&, : luculenta* 

uniformis , vegeta ,' §c rebus variis- notatu di- 

gnis , devita, meritis , Iafeoribus * periculis, 

T } f dif- 



2p$ Cap.ll. De Scriptor.Spectant. Ad Hist. 

difciplina , i.uftitutis , fcriptis , morbis etiam- 
& morte hujus Viri affluens. v. g. Durantibus 
Comitiis Auguftanis in°*) utriusqve partis 
Theologos a qvodam magni nominis Epifcopo 
invitatos , ut familiariter de qvibusdam reli- 
gionis controverfiis conferrent. Et cum ad in- 
vocationem San£torum effet ventum , Cocrw 
laeum S. S. teftimoniis deftitutum , eandem 
hoc.argumento adftruere conatum , qvod fci-« 
licet Mater Ecclefiahac in parte eifet audienda, 
cui hoc vifum fuifTet. Ibi tum Brentium fub^., 
jecifle ; Qvid fi autem Pater diverfum prccci4 
piat. Qyo in exfpettato refponfo illum velut 
rulmine percuflum. Et cum refutare non pof^ 
fet , aliqvoties non fine aliorum moleftia in-4 
geminafle. Pater ! Pater i Pater ! (4.) Johji 
Majoris Oratio habita tn fejio Catharina Carmine- 
latino , Wittenbergac 1669. Poetanon abje-J 
£lus , attamen non dulcis, nec meilifluus. Qyi ' 
Philippo ufus Magiftro , ejus de generatione 
filii do&rinarn; Scilicet Filium cogitatione Pa- 
tris eflenatum , qvi feipfum intuens &con-.i 
fiderans eundem genuerit ab seterno , e.tiam- 
huic orationi intexuit : 

Chrifte Deus, namtegenitor, fine origine> 

& cEVO, 

Mente fua in fe rediens, & imagine viva 
Goncepta ,. genitaqve fuo de Numine 

vivo, 
Naturaqve flia,propria fe luce moventem, 
Per fe pollentem , ftantem', nullius egen- 
tem, 

Patrer 



LiterariamInGeneR-e. InQyarto. 2Q9 

Tatre refultantem tamen , & patris inftar 

habentem, 
Edidit &c. 



(f.) Brevis mrratio Profefforum Wittenbergen- 
r i7i exponens , qvo fine vitam clauferit Philippus Me~ 
iacbtbon , Wittenberga; if6o. Qvx recufa 
i cum fcriptis aliis, de morte Philippi editis, 
Httenbergse 1 f 61. in Rvo, Et nos qvid exi- 
[memus , de illa collecldone jam in Catalogo 
fbjiothecae Theologicae p. 168. pronunciavi- 
ros. (6.) Derer Profejforen ZMpf/ittenberg kur- 
ter Bericbt , wie Philippus Melanchthon fein Le- 
tn hie auf Erden geendet , Wittenberg if6o. 
I enior eft haec narratio germanica qvam ante- 
Idehs latina. Et multa continet de Philippi 
[Arentibus , Praeceptoribus , Studiis , moribus, 
Irmonibus , vita & morte memorabilia, v. g. 
1 1 1 . Philippus kam in Ihomas Anshelmus Dru- 
ierey , tindwar bey 2. Jahren fein Corretlar, eben 
m die Zeit , da er das Chronicon DoEloris Johan- 
u Naucleri druckete. Als aber das erfte Theil fehr 
erwirret war , mufte er dajjelbige in eine Ordnung 
ringen und richtig machen , vselches er ohne die 
\ibel nicht zuwege bringen kunte. Es war aber zu 
\erfelbigen Zeit die Bibelfchwertich zu bekommen ; 
edoch bekam er endlig eine inkleiner Form, dielafs 
• emfig Tag undNacht^undgewannalfogroffe Luft zu 
er Theologie , hbrete auch Lecliones Theologicas^ 
nd ftudirete die Griechifche und Hebraifche Spra- 
^e daneben. Daz,u gab ihm Votfor Reucbiinus Bil- 
■ter , und liefs bey demfelbigen Anshelm auch fein 
\ucb : De verbo mirifico drucken, Item p. 32. 

Phi~ 



^oo Cap.il. DeScriptor.Spectant.AdHist. 
Philippus fragete A.. C. if6o. den rf Aprtlis , a\ 
er den i^^daraufgejiorben^ den Camerarium-, ttbei 
auch des Spruchs in feinem. Euchlein iiber des H. Apo- 
ftels Pauli Epifteln gedacht hatte : Ich begehre 2u 
wandern , und bey meinen lieben Herrn CHri- 
flo zu feyn. Denn es jiiinde in dem^ Grjechifhen | 
lext ein ^Wortlein , das ware in der Lateinijchen 
Sprache nkbt recht gegeben. Denn esfoQte \Jandern 
heijfen , oderfich auf den W<?£ riijien, Der, Herr 
Camerarius aber fagte , er batte es, verfeben , und 
gereuete ihn , dafs er nichs davon. gefaget hiitte. HiEC 
& alia plura hujus commatis. id refarcire pof-f 
funt , qvod in locis qvibusdam peccatum eft,i 
V. g. p. 13. LutheKum A. C f 5- 1 8- cum Frideri-: 
co Ele&ore fuiffe in Comitiis Auguftanis. Ubi 
proLutheri nomine fubftituendum nomenSpa-i 
latini.. Et p. $4. Ubi dicitur haec verba .: Ick' 
werde Jiich fterben , fondern leben , und des HErrn\> 
Lob verkiindigen , legi in fbriptis Prophetamm/. 
cum extet Pfalmo CXVIII. v. 17.. (7 ) Scm- 
ptum Publicum propofitum in Academia Wittenber-i- 
genfi , qvo Scholafiki convocati funt ad deducendunkf 
funus ?hilippi , Wittenbergsc *<;*> °- (80 Idem, , 
Scriptum Gwmantle , Norimbergae- 1 f6o. (9.JJ 
Tf/under-Predigt, vm einer Jungfrau von «7. jfeA-$- 
ren zm Freiberg inMeijfen j$6q_. denxy. May gebal*-- 
t&n , Wittenberg 1^60, Cui prcfat^onem prae-i- 
milit Hieronymus Wellerus Scholarum Freiber-r 
genfiumeo tempore Infpe£fcor, in qva Virginem 1 
hanc vatem fuiffe divinam , & SupremiNumi- - 
nis inftin&u futura pra?m.inciafTe fcribit (10.) 1 
jfoh, MajorisParentalia, anniverfaria Martina Lutbe^ ■ 

ra> 



Literariam InGenere. InQyarto. ;oi 



& P^i/. Melanchthoni celebrata , Wittenbergae 
162, ln qvibus haec canit de Philippo 

Fortunate fenex. tibi nunc , tibi prsemia 

tipelo 
Expe&are licet , qvando hic tibi trifte re- 

li&um 
Dd£fcrirt£ pretium , nec parcit manibus 

ipfis, 
Qyi nuhc Parthenope fsevit Tilemannus in 

urbe , 
Atlhi magne pater divum miferere , tuo- 

qVe 
Infanum hoc detrude caput hoc mb tarta- 

ra telo , 
Qyando aliter neqvlt irtfe&am compefce- 

re lingvarm 

tompungit hoc loco Tilemannum Heshufium 
mclor , qvi hoc tempore orationibus Philip- 
icis Magdeburgum impleverat. Qyod , qva 
is eft , finceritate refert M. J, J. Struvius in 
'rolegomenis JubilaeO Magdeburgenfi braemiftis 
. 40, feq. p.~,i. feq. Nec obftat hoc nonpro- 
ari a Eo&iflimis A&orum eruditorum latino- 
um conditonbus MDCCXXVI. p. 119. rno- 
eriqve Struvium j. C. Leucfeldii Hiftoriam 
leshufianam (imul confulere debuifle s irt qva 
1. J : i. feq. gefta Heshufii molliore multo ora^ 
ionis filo enarrentur, qvam a Dn.Struvio enar- 
•ata funt. Namqvod pace tantorum virorum 
HixifTe liceat , Leucfeldius 1. c. alium teftem 
lon habet qvam ipfum Heshufium in Apologia 
:ontra Senatum Magdeburgenfem. Struvius 

con- 



$ 02 Capjl J)e Scriptor. Spectant. Ad Hisf 
contra nititur fcriptis qvam plurimis public 
a Magdeburgenfium Senutu , & minifterio $ 
clefiaftico , & Scholas Do&oribus editis. Qv 
fi ab hoftibus concinnata efle dixeris; Eandei 
fane fidem habent , qvam Heshufius in cau 
propria. (n.) In cineres Philippi MelanchthonA 
Epicedia Martini Franci , Michaelis Hatte , Pet 
Streuberi, if 60. (12.) ]oh. Banwgarten Hiftor\ 
der Lehre und Lebens Luca Rofenthals , Magcj 

1 f 60. Qva carere non poteft, qviHiftonarij 
ReformationisMagdeburgenfis, & oppugnaticiil 
nis Mauritianas A C. 1 f f o. fadtas cognitam hn 
bere cupit. Permulta enim in ea leguntur qvsv 
fi alibi qvsefieris , oleum <5c operam perdas^ 
( * ? ♦) Johannes Ajfelmannus de Philippismo fugiew 
do , Roftoch. t6 16. Promittit Audlor § 14^ 
fe a&urum I.)delaudibusPhi!ippiftarumHyper 
bolicis <5c ementitis , qvibus Philippum oneranr 
magis qvam ornant. II ) De Fhilippo astatit 
primse orthodoxo. III.) De Philippo astathi 
mediae publice bono , privatim malo , adeoo 
qve hypocrita. IV.) De Philippo aetatis por 
ftremas inconftanti , ex heterodoxo Calviniftii 
Papifta , Majorifta. V.) Qyantum au&oritafei 
Philippi deferendum. Sed fata intercefTerurm 
his confiiiis, Non enim primum caput abfolvri 
integrum , tantum abeft ut reliqva confeceritil 
Et bene iibi confuluit Auftor qvod datam fidenn 
deferuit. A Philippismo enim ad Philippum foo 
lum deflexit. Et in id unice incubuit , ut eju;j 
nomini seternas notas infamiae inureret. Qyoc 
vir hic totoorbe celeberrimus, & ab ipfis adver r 
fariis laudibus condecoratusjneqvaqvamraeruifr 



Literariam In Ginere. JnQuarto. 303 

e videtur. ( 1 4 ,J Vita Davidis Chytrai, Roftoch. 
i6or. Fafciculus qvo continentur duo Pro- 
>rammata Academica, tum orationes dua? Pane- 
;yrica?,qvarum una a Chriftophoro Sturcio eft 
labita , -Academice Roftochienfis Profeflbre, al- 
era a M. Johanne Goldfteinio Ecclefia: Rofto- 
hienfis Paftore. Porro concio funebris a D. 
.uca Bacmeiftero Ecclefiarum Roftochienfium 
►uperintendente recitata, & tandem Epicedia 
3rseca & Latina, Ex qvibus omnibus eminet 
>ratio Chriftophori Sturcii , qvi Chytraeo per 
mnos 2f . familiariter ufus eft , (p. 16.) eum- 
:jve omnino habuit cognitum. Ex ea enim 
vlelchior Adamus , qva: in vitis Theologorum 
). % 2 1 feq. de Chytraeo retulit pleraqve velut 
|ie fonte haufit, Et hic qvse de eo maxime funt 
fytpwpbviVTct non qvidem magno cum Iepore, 

Ittamen percommode explicuit , fcilicet , il- 
im primum fcribenda* ac intelligendse Hiftorias 
itionem , ceu oculum demonftrafle, confcri- 
ta Chronologia , <$c defcriptiones familiarum, 
:u Genealogias accurate, tam veterum qvam 
^centiorum Principum, delineafie & defcripfifle. 
p. 24. ) Et efto , eum Melanchthpnis fujfle 
uifcipulum ( p, j. ) & cum eo fub iisdem habi- 
jtafte trabibus f p 27. ) vocatumqve fuum Da- 
yidem; ( Mein David p. 19, ) Exinde tamen 
|ion confeqvitur id, qvod qvidam, & in iisjoh, 
AfFelmannus in Exercit. de Philippismo fugien- 
do p. m. 10. elicit , Chytrseum fuifle Crypto Cal- 
jVinianum» ( 3 f ,) Andrea Poach von dem Chriftl. 
\Abfchied Matthai Ratz,enbergers , Jenae 1669. 
Hic Matthseus Ratzenbergius non conf undendus 

eit 



304 CapJL DeScriptor.Spectant. AdHist. 
elt cum Cafpare Ratzenbergio, cujus extat hei 
bariumvivum ineditum in Bibliotheca Gothan; ; 
docehte Ernefto Saloraone Gypriani , in Cats 
logo Codicum MSCtorum Bibliothecae Gothr 
nsep. 72. Et mUltum gratias iniiflet Au&c 
hujus Biographiae apud eruditos * fi vitam Mai. 
thaei copiofius enarralTet * & fcripfjorum etiait . 
qvae ab eo confe&a funt , feciflet mentionerf :; 
Non enim riihil eunderh literarum mbnumenth 
commendaffe , patet ex eo qvod refert Chriflf 
Thomafius in opufculo , Erorterung der EJji 
und Gewifens- Frage : Ob Luthefifche und Refofn 
mirte lurfiL Perfonen einander mit guten Gewiffeu 
Heyrathen konnen C. 1. §. 10. p. ; o. lch haU 
ohnlangfl ein Teutfch MSCtum gelefen , wtlches deu 
Titelkatte , Hiftorica relatio de Johanne Fridge 
rico Electore i Mauritio&Augufto DucibusSas 
xonise , Luthero& Philippo ^ in welchen- ich feh< 
viele ungemeine Dinge angetroffen. Der Audtor wda 
xJwar nicht dabey gefetzec -, aber es gabeti viele Uhin 
flande, dafs es D. Matthasiis Ratzenberger , der a) 
Churfifiirft joh. Friderichs Hofe gewefen , vrrfertw 
get hatte , und vietleicht eben dar Chronicon feyi>i 
mogte s das Hortleder 7. 2.von denen Urfachen de. 
Teutfchen Krieges L. 2. C. 29 f. 1^3. Edit Gotfrl 
164 scitiret. Hadlenus Thomafius.Qvi MSCturfr 
hoc acceperat a joh. Gottfrido Zeidlero a qvt 
poftea infertum eft Tomo 2. obfefvatioriufin 
Halienfium Germanicarum p« 2.; 7. feq; dighurri 
omnino qvod femel & iterum legatur. ( i jHj 
Oratio funebris Johanni Ravio Medic. Doflori difti 
db Eberhardo Mefomylio lefil* O7O Memofb 
Georgit Noesleri Medid Do£ $> PP, eelebratd t. 

Ni& 



Literariam In Genere. In Quarto. 30 f 



{ coalo Rittershufio , Altorfi 1 6 ? l> Qvi p, % i> 
Miil fcriptorum edidit Nbslerus , nec ut face- 
r : adduci potuit * negans fe Epidemico illd 
r )rbo laborare > qvo literis mediocriter tin&i, 
J ros in publicum emittere conantur - 7 & no^ 
r ?n fuum in Gatalogis Francofurtenfibus con^ 
f ci laborant. (18.) -Pita <t$ res gefta Johannit 
Intzovii , Francofurti 1 f 67. (19.) Protefta- 
t wider Jacobi Andrea , genannt Schmidlein , awge- 
■1 ften neuen Primat , 1^89 (20,) J. J. .6r<?/>- 
/ «/»m D. iacrym^s fuper obitu ]oh. Krebjii ■, Halai 
.»'99. (21.) M.]oh, Reineccii Bejferung derer 

/tch des Evangelii ruhmen , fonderlich der Cleri- 
zm Halberftad , Magdeburg, 1624» (22.) 

kehrang Petri Pauli Vergerii % befchriebeft von Jofa 
1 ftifta Vergeirio , 1 699. Conf. Catalogum nO. 
J!um Bibl. Jheol. p. 14» 

LXXXL 

Chrtftianus Korthoh de Origtne^ progrejfu 45 dfc 
uitate Philofophia. Barbarica , JenSB I66o* Afl 
[vitates Philolophise barbaricse eXplicaturus irt 
|c Diatribe Au^or doctiffimus agit; I.) In ge- 
1 re de Philofophia barbarica * docetqVe bar^ 
Ijros Philofophiam non accepiffe a Grsecis, fed 
<|r«cos a Marbaris § 1-3. II.) ln fpecie de 
hilofophia Chaldaica §1 4^16. iEgyptiaca §. 
ijt- 19 Perfica§ 20. if, Indica§.26-5 1, Cel- 
f|:a f. Gallica §, 3 2. ad finem ; Sed juvenis 
linc telam exorfus perficefe ea dexteritate non 
]|)tuit, qva abfolviffet procul dubio, fi gravior 
inis majori terum copia , & accuratiori judi- 
V cio 



306 CapJL De SCRIPTOR.SPfiCTANT.ADHlST. 

cio inftruclus eidem manus admoviflet. Siq 
dem de origine Philofophise barbarica* hat 
pauca , pauciora de ejus progreflu , & de PJ 
lofophorum barbaricorum dogmatibus & mc 
bus longe paucifllma , eaqve protrita pleraq. 
& vulgaria. (a.) Job. branc. Buddei Sapien 
iteterum h. e. ditla iUuJirwra feptem Gracia fapienn 
etlo difputationibus expiicata ■', Halae 1699, I 
, fapientia veterum egregie Seneca Epiftola 9^ 
p. f 6 y. Antiqua fapientia nihit aliud qvam J 1 
cienda & vitanda prsecCpit ; Et tunc longe rjn 
liores erant viri ; Poftqvam ido&i prodierun 
boni defunt. Simplex enim iHa & aperta virt 
in obfcuram & folertem (cientiam vcrfa eft,dc 
cemusqve difputare non vivere. iFuit fine ci 
bio vetus illa fapientia cum maxime nafcens 1 
dis , non minus qvam caeterce artes , qvarc 
in progreftu fubtilitas crevit. Sed'; ne opus q' 
dem erat remediis diligentibus, Nondum 
tantum neqvitia furrexerat , nec tam late 
fparferat,poterant vitiis fimplicibus obftare v. 
media fimplicia. Nunc neceffe eft tanto op t ! 
rofiora effe munimenta , quanto valcntiora fui I 
quibus petimur. Ha&enus Seneca. Qui lot: 
non fuccurrit Au&ori in concinnandohocCon 
mentario diftri&o. Nec diffitemur eum mi 
tum ftudii eidem infumfille; Sed di&a feptci 
Tapientum non omnia collegit , verum no 
nulla tantum ; Nec optima femper ex iis attul 
fed obvia faepe numero. Et Philofophica lu 
confperfit qvidem, non autem Hiftorica , d 
Critica,h.e. non dixit, qua occafione prol; 
fint, &qvot, & quantae in iis reperiantur, 



LiteRaRiamInGenere. InQyarto. 30? 

515 le&iones. (? ) fal Ermfti Lbfcteri Hifto- 

• Enthufiafmi Fhilofophici. Wittenb. 1697. 
I uidem de Enthufiafmo Platonicorum agit Au- 

• r tantum , PythagoriCorum , Ariftoteiicoruni 
! Cartefianorum Ev&xrieuriv alio temporetra- 
t urus ( §. 3 o.) Sed ita agit ,ut fummo ftudio, 
^exquifita cuta eluCubratafn effe hanC Gom- 
r mtatiunculam appareat. Siquidem Hiftoriae 
Ibrarise & Philofophic2eperitus,Platonis ipfius 
i PlatoniCorum monumenta, antiqua & recen* 
t ta , genuina & fuppolititia , accurate excuffit» 
;<iqvid iri iis de animse vi b^mct^ §,. xii 
^lrerum a rationis ordiiiaria perceptione fejun^ 
^irum erTentiis§.2;. Luceqve, cognitionis En- 
'tjpfiafticse pfincipio §• 24. vocabulis item &* 
luflaftis utitatis §<t^.i6. Medicis etiam, pur- 
jjtione & contemplatione §.27. & vifionibus 
'" lilofophicis §. ig. fcriptum fit, ea fedulitate; 

< juit ; Ut qVem Enthufiasmus Platonicus habUe- 

ortum , & progreffum UnO qvafi obtutu co- 

ofci qveat. (4.) Cafparit Sagittarii Hiftori& 

-a 03 moriu TtiViA M. l.ticeronis filU , Jense 

\j$. In cujus diclione agnofcas candorem 5c 

feilitatem. In rebus induftfiam & judiciumj 

^lanimum fecum habitantem,&reiinftitutaein- 

Iptiim. Deprehendas autem fimul, muita huic 

Wiftorise ab auclofe ex ingenio & conje&ura 

Jfe intexta. Multa plane omiffa, qvae neqve 

Hl conje&ura , neqve ex Hiftoria fupplefi po- 

' ijetunt. Totam Biogtaphiam exdifperfis antu 

^/otum particulis , velut vefterri e Variis pan- 

■ilculis effe confarcinatam. (f.) Gerhardus 



308 Capjl. DeScriptor.Spectant.AdHist. 
Meyerus de Ariftotelis falute , Hamburgi ii>t 
Obruit le&orem Au&or teftium alJatorum ! 
pia, fed Edi&a eorura non itadigerit, ut form 
fyftematicam habeant, & corpus qvoddam c i 
ne&fanguine & nervis inftructum repra»f 
tent. (6») M. Joh. Vkil. Apinus de religtone j 
neca , Wittenb. 1691. Duos tantum Sene 
agnofcit Au&or, cum tres fuerint omnino, m, 
Philofophus , alter Orator , tertius Poeta. I 
bonam caufam qvam fufcepit , Philofophi 
religionem Chriftianam nunqvam amplexiji 
fed in Ethnicismo vixifle pariter & periifle, n 
le defendit , petendo id qvod eft in princip, 
& colligendo aliqvid ex eo , ex qvo non feq 
tur, &, tanqvam inarena Scholaftica confil 
ret, Syllogismis perpetuis, qvafi bipennibus,} 
gnando, &, velut monumentaSenecsc extam 
nulla, vix unum vel alterum verbum de iis 
ciendo. (7.) Joh. Vhiiippus Treunerus Iheok 
Athei, feu,qvi ita injufte audit^ Z,K«0«f,Jenan6cj 
Treunerus Vir judiciofus&acutus, Domini 
fpondentis M. Frid.MichaelisKornmanni hun 
ris in elaboratione hujus argumenti . c<- nfif 1 
plura deinceps ipfemet in eodeprehenditnod^ 
da , qvam in Epiftola eidem adjccta monuitJ 
qvibus&illud eft: QyodLucianononnunqvjij 
tribuuntur qvse ipfius non funt , fed Antagor 
ftse potius collocutoris. Et Lucianum non i 
jufte.audire atheum nos non uno argumer 
probavimus in Hiftoria Atheismi & Atheort 
univerfali Sctt, 2, C. $2. §. j. p. 226. (J< 
Adamus Rechenterg de ftudii Genealogici praftant \ 
Lipfia; 1697, Di&io iacilh & placida, Sti 

&u 



: r 



Literariam In Genere. InQuarto, 309 



ira mollis & libera. Propofitio ab anti- 
itate, & nobilitatej & utilitate ita roborata, ut 
< mi lumine deftitutum efle oporteat , qvi ftu- 
c Genealogici praeftantiamnonperfpiciat: Lice- 
[ tamen adhuc racemari poft hanc vindemiam, 
. .. 1 Varronis vocabulo utamur, qvod extatL» 5. 
: reruftica C. J. p. irh 1 10» & a Lexicogra- 
t is.ut plurimum omittitur; (9.) % F.Reint- 
... t nnus de fatis ftudti Genea/ogicl apud Rebr&os, 
A acos, Romanof & Germanos y lia\bQrftadui694t 
( ».) Andrea Rivini de Majumis (Jc. Lipfise i6fu . 
i|i »juma fic ditta ar>Ebraicas voee D?tt*velSy- 
nijca K^ Maja, erat jbcu& vet iudus kb aqvis, 
infd I (Uocupletiorem defcriptionemdefideresserat 
opl j&aculum aqvaticum qvoprsetores. urbfs po- 
y ilo ludos dabant in navibus , . colluftantibus 
x:j ;er fe pifcatoribus, & femet invicem in aqyas 
1 1 ptrudentjbus. Et hoc in Syria ortum initio, 
y ftea transfretayit in Italiam , & tibidinibus ne- 
t4 fiis confpurcatumefti Unde & abrogatum 
Imperatoribus Chriftianis , & itaabolitum, 
hodie vix nomine. nota fit Majuma. Qvse 
induftriadefcripta eft ab Auftore , utdigna. 
a fit Joh Grcgorio Grsevio hsec DifTertatio, 
ui|;« deriuo recuderetur , & m Syltogen Differ- 
(jij Ipionum rariflimarum admitteretur, qvae^ 717. 
gc' |raje6ti Batavorum typis exfcripta eft. (n.) 
, j p. KolmbergerijiatuaMercurialis TWo&r^Helm- 
isi^dii- 166 1. Deqva Joh. Frid Meyerus inBi- 
i (iotheca Biblica C. *. §, 7. p. 4 ; . Hic Auftor 
( iraetcr alios Scriptores Theologici argumenti 
idine materiarum Alphabetico"digeftos,etiam 
U $ com- 



3io CapJI. DeScriptop,.Spectakt.AdHist. 

eommentatores in SS. e©dem Uterarum ordio 
recenfet ; Sed parum accuratus eft , nec lcq 
bus fcatet nacvis. Prseterea nomina propria it 
funt vitiofe expreffa , ut hic liber tironibus exi 
guo efle ufui poffit , P. f 2. ait B. Danhauerun 
fcripfiffe contra Dorfchseum de miraculis, l\ 14 
inter Commcntatores Exodi refert HondorfS 
Fromtuarium exemplorum &c. (12.) J. A 
Sfhmifoi Hipparcbus , Iheona duo ( Smyrneus <£? Ale 
xandrim ) dotlaqve Hypatia vi Mathefi cekhres^ ]& 
nas 168 9. Qvorum Au&or recenfet vitaf, 
fcripta, &obfervationes Mathematicas , ad rfyl 
ftoriam Mathematicorum & Mathefeais apprimc 
utiles & neceflarias. ( 1 5 .( M, E. SaL Cypriay 
Diatrike, qva. expeniitur illui "Tertulliani. , harettcp? 
rnm Vatriarcha Philofophi , Helrattadii 1699. fr^l 
dem id ohfervatum efTe adoftis* (cribit Au&Ql 
§,i3^NuJlam eflcPhilofophorum Se&am, qyaj 
fea?reftbus minusobfietricata.flt , qvam ea,qy.a? 
ajj Ariftotele habet vocabulum.* Inter veterejc 
enim hseretlcos vix unum reperki,. qvj Ariftq?j 
telicam Philofophiam amplexus fit. Et fi ex re^ 
centioribus deprehendantur, qyi Stagiritas hvpo^v 
thefipjis imbuti, in hjerefin prolapfi fiot , noi^ 
Fhilofophise vitio id fa&um, icd Philofophorun?», 
Nec fcabjem omnibus afFricandam , «jvae oecugi 
parit qvosdam. Atque hos efle UIos a> TertufJ 
liario coromiffos Pa^alogismos. (hJ Gerh.7,i^ 
tii Ahfenigung einer Papijiifcben Schrjfft , v*elche iiti. 
tituljret : Qewiffe Relation , welcher. gefialit Gepr-. 
gius Calixtus auf den. X&dt- fiette jlch verbalten y un^ 
in welchez Confeffion er- verfcfoeden r Helmfted: 
16 i^ K Cajixtum in, vita fuiffe Scepticum, & iri 

mor^ 



Literariam In Genere. InQyarto. $H 

i )rtis Articulo Pontiflcium, Anonymus, qvem 
fuitam fuiffe rurnor erat , fparfa qvadam in 
3 ilgus fcheda , affirmaverat, perpetua infamia 
- rum tota Ecclefia celeberrimum notaturus, 
• )i hanc Apologiam oppofuit Au&or , qva fu- 
: os Lojoliticos difcuffit , & captiones AdveE* 
:ii ita diluit , ut hodie 
Moveat cornicula rifum, 
Furcivis , nudata coloribus. 

f.) <Joh. Reiskius de Seriptomm Romanorum cirm 
udakam Hifloriam faijis narratiunculis, Wolfen- 
btteli 1691. Juftini cumprimis & Taciti fabu- 
Is attingit Au&or, qvas de Judseorum origine,* 
epublica , & religione tradiderunt , fed ex- 
remis tantum digitts attingit uberiorem disqvi- 
tionem merentes. (16.) Comparatio Cardina- 
«m Rtchlii & Mazarini, fine tempore & Ioco* 

Sagnaedifficultatis res eft judicare defemetipfo;;. 
ajoris de alio ; Sedlongemaximae,duos,etiam 
fottidiani commatis homines , nedum duosHe* 
Oas inter fe comparare-, & uter alteri, & qvi- 
m in rebusfit ptseferendus, vel poftponendus r 
>ronuneiare. Qvod non invita Minerva, nec re- 
lu&ante Venere, fecit Au&or hujusParallelismi, 
|vem nos C.S.Sehurtzrleifehium fuifFe hariola- 
*>«r. (i? t ) M. Andr. Chrift. Efchenbach pracipua 
\ietmim Criticorum 'Etmtiaxnis, Jenae 1687. 
Dvse DirTertatio,.qyo loco ac numero habenda 
|t , in Syftemate antiqvitatis literar. diximus- 
jsecl:. }. Num Xll. p. 212, feq, (ig.) Jok Re- 
\iekeri Qyaftioms morales de Canonicatibus & Simo- 
Hfc ,/ Gottingae 16 $2 4 Argumentum aecurata 
U 4 dis. 



%\% C^.//,DeScriptor.Spectant.AdHist. 

difqvifitione dignum , fed ab Auc"tore eo ftudia i 
non excuflum, qvo decebat, Qvippe teftes lub. 
inde excitat non (atis graves. Et rationes ad- 
fert vel nullas interdum , vel frigidas admodum. 
EtQyseftionemXXV.qvse una eft ex praecipuis i 
& vexatiflimis, ita explicat , ut qvid (it id , dc i c 
qvo difputatur, parum cogitafle videatur. (fo.j 
]o%>. Werfrofius de gemtinis fontibus reEle decidenii j 
wntroverfas publkas iUuftres , Helmftadii i 
i688« Qyi fi vixiflet Conringius ip(e fuiffet, \ 
(to.) Kwtz*er Verlauff derer Strykifchen Handel y 
Jen» 1699. Hiftoria controverliae qvse N. C. 
Lynckero interceflit cum Sam. Strykio. Inu 
qva , qvse inde ab A. C. J697. usqve ad A. Q ; 
1699. Scripta Eriftica vulgata (int , & qvid ia c 
iis difputatum, qva occafione nata fit hsec cor>i t 
tentio» &qvidalteri abalteroexprobratum,oq*: j 
d.ineqvidem, (ed ea ratione recenfetur, utapi 
pareat , re&ius fecifle hos Duumviros , (1 nuaj| 1 
qvam in hanc arenam de(cendiffent. Res enirm 1 
minime facilis eft , rixari , •& lincas modefti$i 1 
non tranftUre» ( t t J Abr. Hinckelmann de Ora* 
tione Ciceronis pra Archia % Lubecse i6#4.. (2 lij fj 
D, *foh.Wolffii Epiftola extemporanea , Franeorur* 
ti 169 f . Qva diluit nigrum theta , qvod Joh, 
Barth. Niemeierus inDiflert. de hserefi & Schis- 
mate <5cc. ejus Lujtheranismo Catechetico-BiblU 
co prsefixerat (2*.) Irid. XJlrkh Calixti Pro/e&l} 
gomena in Origenis Commentariosvtriusqve leftamenmk 
0i Helmftadii j£gf. Chriftiarjus Gen(chiu«(i 
Bibfiopola Halberftadienfis huccogitationes fuas. 1 
direxerat , ut qvas in SS\ utriusqve TeftamerMjJi: 
ti Commentationes Origenianas Rothomagi AM<\ 

C 



, 



LlTERARIAM In GeNERE. /» QyaYtO. 3 I J 



C 166 g. graece & latine ediderat Vir illuftris 
P trus Daniel Huetius fuis {umtibus denuo (ub 
felum ire juberet , idqve eo citius, qvo ma- 
{> exempla primae editionis in Germania ra- 
ifcerent; Et ut novo qvodam habitu fe confpi- 
c?ndas prteberent , precibus follicitaverat Fri-« 
cricum Ulricum Calixtum , ut Prolegomena 
jaemitterec huic editioni , & in iisdem haec 
Irigenianacommendaret* Qyitantum abeft ut: 
Irdas aures prashuerit roganti ,. ut potius qvam 
jdicavimu$ Diatriben elucubrarit. In qvadq 
(rigenis virtutibus , ingenio, eruditione, fe- 
4ilitate,fcriptisetiam genuinis & fpuriis, extan- 
lous <5c non ^xtantibus, editis &ineditis,eorum- 
jre transiatoribus , epitomatoribus , Commen- 
fitoribus ita diflerit ,. ut digna vifa fit intelli- 
;entibus , qvae feparatim excuderetur. (*4.) 
j/jasverus Fritfchius de vitiis eruditorum , Lipfia^ 
;77. Meletema laudandum ab Auftoris pieta- 
t, feduhtate» & ratione qvam fibi habuit pro- 
iofltam. (2f.) Frid. Ulrki Caitxti Idm D.Hie- 
■iinymi Operiwjplendidiori qruam alias unqvam ap- 
■jiratu prodeuntium , Helmftadii 1 6 #4. Impen» 
s Friderici,. Ernefti Piifilii, prodiit illa Ope- 
jm Hieronymi editio , cui haec Prolegomen* 
^atixtus prasmifit. Et plures volebat fuis fum- 
^bus excufos dare antiqvos Eccleisse Doctores 
tainceps optimus, & in iis Auguftinum praeci- 
lue , i\ inftitutum ex voto fucceftinet.. Sed 
atercefferunt qv3»dam, qvse fufjlaminarunt con- 
ilium, <5c eftecerunt^ ufc ad optatum exkumres 
lon pervenerit. In quibus & hoc erat qvod 
jvi curameditiojaisHieronymianaein fe fufcepe- 
U f ***** 



ft^Cap.lt De Scriptor.Spectant. Ad Hist. 
rant, tantum ftudii <5c diligentiae in eam noii 
contulerant, qvantum debuiffent. Qvod alibi 
docemus. Nec Prolcgomena id corrigere pc~ 
iterant , qvortinOpere ipfo negle&um erafc 
Qvippe in qvibus mifla hypera pedem inleqvi- 
f ur Auctor , & prasteritis iis , quae ad monifii 
i;nenta Hierony.mi rite legenda , inrelligenda>.i 
$Jijudicanda,& cum.fcuftu arihibenda pertinenV 
a^d omnia alia digreditur, excitatqve problema- 
$a ad hos corymbos non fpe&antia, An verflok 
vulgata fit (k97rvw?w1 AnScholafticorumOpes. 
ja fint abjicienda prorrus &c. Qv& licet noar 
,'fkftidienda prorfus , funt tamen ttrfos&v vrm 
Et re&jus doquic Johannes Clericus in qvaftjS 
aibus Hieronymianis , qvid fari dsbeat , qvi d$e 
Hieronymi Operibus fcjenter & perite velit diC 
ferere.. (26.] Jac. Schalieri Ex;rcitatio in fextfc 
.Philofophi Pyrrhoniayum Hypoth. L. ?. ajferens cerr. 
tttuiinem boni moralis , Argentorati I65 2. Qv&f 
licet laude d\a derraudanda non fit , patefc ta-. 
men ex perluftratio.ne. accurata, Au&orem me-' 
moria magis, abundafTe qvam judicio , & Poe v 
tas dUigentius verfaffe qyam Philofophos , &•; 
Empirici difEcultates folicitafTe qyidem, fecfcl 
non difpunxifle. ' (27.) Ambrofo Rhodii Mathe^ 
m&ticamm HifciplinarumEncyclop&Hiin, Witteber-. 
gas 16 1 1. Qvi vanas etiam & temerarias illasl; 
futurorum contingentiu,m-.divin.atrices, Aftrolo.-^ 
giam judiciariam , Chjromantiam , Metofco. 
piam &c Scientiis Mathematicjs inferuit, notv 
Biagis ad eas fpe£tantes,.qvam Mimiridicula fpe- 
4&cuJjl ag CoDigediaruni & Txagcejiiarqm a&io; 
■ ■ aei* 



,es 



LlTERARIAM In GeNERE. /» QuOTtXf» J I ? 



ferias, (28O J°^« Mkhael Gutbier , <fc S*-* 
|y$y eatumtfje owculis^ Gifiac 1690. J.. A. Fabri- 
ius in Bibl. Graeca L. 1. C. 3;. §. 2z. p. 230. 
xhibefc Syllabum eorum , qvi ex recentiori- 
>us de Sibyllis & earum oraculis commentati 
unt ; Sed de Gutbierio verbum non facit, qvia 
itanc ejus. diflertatiunculam non vidifc , vel fi 
•idit , eo tempore , qvo haec fcripfit de eanon 
logitavit. Digna enim eft qvaeiperlullretur, li^ 
jiet brevis fit, & nondum exafciata fatis, nec fa- 
ismatura. (a$.) M. G Erieierkh Seligmann, fy 
\afu oblatis infapientiam verjis venendisqve , Ro- 
Itoch ; 6J>* Argumentitm perutile & peregre-. 
|ium & perfaecundum , multitudine exemplo- 
ifum &varietate optimum. Per omnes fcien- 
das & facultates fe dirfundens. A paucis, ta-< 
i£tum,& leviter tantum & velut in transcurfu 
aotatum , & ab Auftoie ita explicatum. ut pro, 
aon explicato haberi qveai, Siqvidem 

Et facundia deferit hunc , & lucidus ordo, 
Delphinum fylvis. appingit , flu£ti]bus 

aprum % 
Inceptoqve gravi , celebriqye & magna 

profeflo, 
Furpureus. late qvi fplendeat ^ unus & 
alter 

AlTuitur pannus. 

Lege interim fi placet G. & Bulmngeri Ser^ 
monemin primo Solenni Academijse Scientiaruni 
ilmperialis Metropolitanae conventurecitatum p» 
20. feq. (50.) M. Sethus, Henr. Cqkifius \ % qv<& 

4if 



; 1 6 Cap. II.De Scriptor. Spect ant. Ad Hist. 

difciplina veram csnjiituant Erudttionem ? Llpfia 

1709. (j I.) M ]oh. Balth. Beyfchlagti Memoric 

Brentii renovata\ Wittenb. 1693. Biographiam 

Brentii luculenter & curate difcripfit Jacobus 

Heerbrandus , cujus Hiftoriam Vol. 89. n. ;. 

comprehenfam fupra laudavimus» Atqve ex 

hoc ronte prata fua rigavit Melchior Adamus in 

vitis Theologorum , p. m. 20 8. Et ex Adamo 

profecit J. B. Bleyfcruagius , qvi Halae Svevo- 

rum hodie verbi divini minilter eft. Et hi 

omnes fata qvidem Brentii non indiligemer 

perfeqvimtur , fed fcripta ejus vel praetereunt. 

plane , vel molli brachio contre&ani tantum.; 

Et fatetur hic ultimus nominis Brentiani vin- 

dex §, 2 . not. u. Sibi opera Brentiana , qvae 1 

Tomis VIII. comprehenfa ab A. C. 1*76. ufqye 

ad A . C. if 8 r . excufa funi,. ocuhs ufurpare nun- 

qvam licuiiTe. (32.) M. H. A. Engelke Dtjjeru, 

Anti-Gajfendiftka , Lipfiae 1 699. Cujus , fi pla- 

cet , accipe qvoddam fpecimen, Scilicet ex-n- 

probrat Ariftoteli Petrus GaiTendus in Exercit... 

ParadoxicaV. Anti-Ariftot. p. m. f2. Qypdi 

definitionem & divifionem Logicae praetermife- 

rit. Qvam maculam ut eluat Auclror ex Arifto-.. 

telisnomine, refpondet §. 8. 1.) AdfuifTe haec 

forfan in libris Ariftotelis. deperditis 2. ) non re-. 

qviri abfolute in traftatione Logica, fed hypo-. ; 

thetice tantum , fi velis hanc cufciplinam faci-* 

liori via addifcere. 3). Suppleri hx c facile pofTe,. 

& ab Interpretibus jam fuppleta effe.Qyid autem .' 

hoc aliud eft , qvam herbam porrigere Gaffen- 

do , & arena cedere ? (33.) % F. Buddeus, de. 

Scefticifmo moralt , Hahe 1658- Virfelicis.ee- 

re- 



LlTERARIAM In GeNERE. Itl QyaYtO. $1? 

;bri , & varia eruditione confpicuus. Qyi 
raftigiofas Scepticorum machinas in hac di£ 
^rtatione feliciter difturbavit , & lacertos mol- 
i & pellucente orationis velamine veftivit. 
34.) M. jf. B Wernher , de ApodiBka moralium 
rtitudine, Lipfiae 1 699; Qyam laudat Auftor 
1 dnTertationis hujus infcnptione Apodi&i- 
am moralium certitudinem , hypothefi Socia- 
itatis fuperftru&a eft. Adeoqve hypothetice 
antum certa eft , non abfolute & Apodiclice. 
Iiqvidem Apodi£tica certitudo (nliceatita 
1a,$*tityv) hoc eft , inconcufTa rei alicujus 
atio , ex fola ejus definitione procedit , non 
•x hypothefi Et rerum morakum datur certi- 
udo apodiclica , qvia dantur in iis certae defi- 
litiones , non autem qvia inter varias hypo- 
hefes una tantum vera eft, & pro adaeqvato 
^rincipioegregiaedifciplinsefubfterni apta, qvae 
:n iis explicandis diftinetur , qvod fcribit Au- 
£r.or §. 2. Qyippe aeqve lubricum eft focialita- 
p prmcipium ac rehqva , ultimis his tempori- 
bus ab iis pro principus vendita , qvi jun na- 
,'turae excolendo vigilias fuas tradiderunt (3?.) 
Uldarkus Heinfms , de Lumine natura vulgo fic 
diBo^ Jenae 1683. Non fpernenda Exercitatio 
Academica ; Sed Scholaftica nimis & Ariftote- 
lica. Et, fi fas eft judicare de iis, qvi de Lumi- 
ne naturae Commentati funt , & a nobis le£fci ; 
fM. Joh. Mich. Irfingerus bene hoc argumen- 
tum perfeqvutus eft , M. Udalr. Heinfius me- 
lius,HeinncusK6hlerus optime. (36.) M. Au- 
gujHnus Stagemann , de Afirologia Vanitate , Er- 

for- 



$18 CapM.DE Scriptor. Spectant. AdHist. 

fordiae 1699. ($7.) L C. Sturmti BUeams Abfe- 
tigung , oder grundliche Widerlegung der Ajiroh* 
gie, Braunfchweig 1699» (3 80 Ejusdem, -4»n 
\xort aufdie Vertheidigung der Aftrologie, contra jft 
L. Hannemann. Ibidem. Eodeim (39.) JoA, 
Sperlette , de Hypothefibus Aftronomorum , Halae 
(40.) M. Chrifiianus Gruneberg , de Syftematt 
Mundi Copemicao , Wittenberg 1665; 

lxxxii. 

M. Seb. Edzardtts utrum Pentateuchus d Sa- 
maritano Sacerdote fit confcriptus , Wittenbergaj I 
169 fi NonMofen, fed Sacerdotem Samarita* 
num, cujus 2. Reg.XVI^ v. ig. mentio injici* 
tur,Pentateuchiefle architeclum contendit Au* 
£bor Judicii de Richardi Simonii Hiftoria V»< 
T. Critica , idqve coloribus qvibusdam infu-' 
care ftudet , fed exilibus , & tenuibus , 6c pa* 
rum locupletibus ad paradoxon tantum fuftk 
nenduim Atqve his opponit Edzardus, totiu* 
antiqvitatis confenfum , & S. S. Silentium^ 8fi 
pernicioii hujus aiTerti periculum , & alia. (i*> 
foh. Andr, Schmidii , Vfeudo-Petus 7 e(iamentum$ 
Helmftadii »707. In colligendis V. & N. T*. 
Pfeudepigraphis mira induftria inter fe conten- 
derunt J. A. Schmidius & J. A. Fabricius»! 
Schmidius e.nim A.G. »702» evulgabatPfeudo- 
Novum Teftamenturm Fabricius 1703. Codi-* 
cem Apocryphum N. T* Schmidius 1707. Pfeu^ 
do-Vetus Teftamentum. Fabricius 1743. Co^ 
dicem Pfeudepigraphum V. T. Et aUa. Et hk, 
tandem in hac lu£ta literaria Schmidio palmam" 

pr«- 



LiterariamInGestere. JnQuarto. $19 



raeripuit Siqvidcm Pfeudepigraphorum 

itriuiqve Teftamenti tantam congeilit molem 

tlV. mtegra eaqve noii admodum pufilla vo- 

umina impleverit. De qvibus vide fis Catalo- 

;um noftrum Biblioth. Theologieae p. 234. (3,) 

/. A. Schnndii Hifioria Seculi prmi Fahilis Uario^ 

um w<2cwiaitfl,Helmiladii 1700, (4.) Ejusdem, 

Hiftoria Seculi fecundi falmlis maculata , Ibideir), 

706, (f.) Ejusdem, Hiftoria Seciili iertiiFabu- 

ismaculata, Ibidem. 1709. Vir omnibus arti- 

ous , qva: liberales vocantur -, inftru£f/us erat 

Schmidius , fed Hiftoria: Ecclefiaftieae cogni- 

cione qyam maxime. Cujus rei fi nulla alia 

uiperefTent teftimonia , ha£C tria Meletemata 

fufficerent. (6.) Sam, Reyherus , de PeriodaCie* 

memwa , Kiliae 1706. (7.) S.KHahnii Diplo- 

\ma hergenfe cum annctatiombus Hiftoricis , Halat 

h 710. De qvo lupfa. {'8*) jf< A. Schmidius^de 

Cantoribus V. & N. % Helmftadii f. a. Plane 

do£fis & utilibus accenfenda diftrvifitio. Irl 

qva Libris rarioribus editis ineditisqve adjutus 

Au&or , & ingenio perfpicaci judicioqve fuf- 

fultus , feduiitate etiam & vigiliis fublevatus» 

rnulta in Hiftoria Ecclefiaftica obfcura illuftrat^ 

ignota aperit ■, complicata eVolvit , & Muficat 

. Ecclefiaftica: univerfae Hiftofiam &$ «f tvnw 

defcribit. (9.) Ejusdem, Oratio Vominka Hi~ 

ftorice & Dogmatke propofita^ & Judaifmo vppofita^ 

Helmftadii 171 0. De qva diiTeruifnus in Cata- 

logo Bibliothecse Theol. p. 90J. (10.) Vauli 

Anxonii Spkilegium Htftorko-Eciiefiafticum ex pr^ 

\fatione Mart. Lutheri in tjbros K 7. Hate 1709. 

(11.) 



310 Cap.ll Be SrIPTOR.SpECTANT.AdHiST. 
(il.) % A. Schmidius , de modo propagandi religio* 
nem per carmina , Helmftadii 1710, De qva 
Diatribe alibi Volum. 78. n. 16. (12.) Joh, 
Frid. Schneider , de propagatione Philofophi* fut 
, contemtu , Halae 1705. De qva vide Volum, j 
78- n. if. (15.) Ejusdem, OtiofamorumScienA 
tia , Halae 17 01. (14.) J.C. Guntherus, demkA 
do difputandi Megarico , Jenae 1707. VideVolum, 
7 g . n. 3 ; . (l?«) J. A. Schmidii FaSia & fata duo- j 
vum Prophetarum Judaici & Bethelici , 1 Reg. ti\ 
Jlelmftadii 1710, Qyae Diatribe tota pulchraeM 
&fru£hiofa; Sed problema anceps : An vates 
ille Senex 1 Reg.XUI, v. 11. qvi ralflloqvio defcl 
cepit Prophetam ad Jerobamum milTum ■, fueriti 
verus an falfus , §. 26. feq. non ita expeditumi 
eft , ut Le&orem nulla amplius teneat dubital 
tio. (16.) Ejusdem, Hiftoria de juvene perverfil 
a ]obanne converfo , Helmftadii 1710. Cujus yw 
g-i9T*}Tct vindicat Au&or & obfervationibus H*i 
ftorico-Theologicis illuftrat. i 17.) Mich. F6rt< 
fchius , de mortibus perfecutorum Johannis Baptift&t 
Jense 1709. Stephanus Baluzms Libro Secum 
do Mifcellaneorum fuorum inferuit Lattanti: 
libellum de mortibus perfecutorum , ineditum 
adhuc & ignotum eruditis,& in Bibliothecae Cot< 
bertinaeCodiceMSCto a fe repertum.In qvo aNe*- 
rone Chrifrianorum hofte infeniiillmo aufpicatui 
defiit in Maximino; Doletqve Auftor hujusdif 
fertationis in praefat. §.8- inde a temporibusLa- 
ctantii neminem repertum , qvi de continuan* 
do vel fupplendo tam pio , tam utili , & tant 
egregio amumento cogitaverit. Sed iniqvitati 
temporisicl tribuendum magis , qvarn inertiai 

eo- 



Literariam In GeneUe- InQvarto. 321 



eirum exiftimamus , qvi civitati literafiae ad- 
i ripti funt Hi enim de La&antii opufculo 
rx fando aliqvid acceperunt anteBaluzii aeta- 
1m , tantum abeft ut de contihuando eodem 
ogitare potuhTent Et laudandus omnino eft 
.uftoris animus , dum telam haric a Cicerone 
(hriftiahorurh caeptani ulterius pertexere ihfti- 
fit -, & hane Diatribeh de mortibus perfecuto- 
jfmJohannisBaptiftae fpecimen primum fufce- 
|i hujus laboris efle voluit. Durnmodo La- 
rfantium locupletaturus La£tantii veftigia fe- 
atus eflet , & brevitati magis ftuduiflet Ih 
m enim diiqvifitione tahtum duorum Johan- 
p perfecutorum QtivdrcAbpiotv perfeqvituf He- 
c>dis & Herodiadis , & tamen 86. paginas im- 
levit. Atqv6 hinc facile rationerri ducere po- 
?ris qvot volumina con.Fecl:ufus fuiflet Foft- 
tfiius , vel qvi fub eo refpondentis pf oviri- 
jiam fuftinuit Joh; Georgius Jochius , n* uhi- 
( (erfarh de mortibus perfecutofumHiftbfiair^ a 
( lohannisBaptiftx tempofibus ufqve ad hoftfarri 
|[:tatem^iii:erarum monumentis commeridaflet-. 
,|fg.) G. H.GottiUr, ie Conciondiorihus Muflribus, 
J \on burchlauchtigen Predigern , Arthebefgse 17 ooi-. 
I j.cloga hoh irtdiligeriter eohgefta. Sed inqva 
iunt qvafdam ijyae videntuf hetefogenea. Mel- 
Ihifedecum enrm Concionatbribus illuftribus 
I [ggregandum ^ qvod §, § ; aflevetat Aii&or, vix 
)efrriittit Concibnatofis deflhitio % i. ab ipfd 
bofita. (19.) j. AiSchmidii Iheobgia Seneca , Je- 
■pe 5^86. Qyid de Theologia Senecae exifti- 
nemus in Catalogo Theol. p. iogg. diximus, 
iibelluril iejusj de providentia- exeuflimus. 
X Et 



3 z i CapJh De Scriptqr.Spect ant, AdHist. 



Et eam in hac difTertatione m formam artis tt 
digere annifus eft Auctor do&ifT. Et Iicet vi 
trigeiima pars iit Theologia? Senecae qvam a: 
tulit , & cui imaginem dlfciplma: Scholaitia j 
induxit ; Apparet tamen non obfcure cujusgi , 
neris iit , qvam hic philofophus profefTus e : 
Theologia, fcilicet Ecleftica , fed lubrica aj i 
modum , & opinione dubia , & iibimet ip | 
non fatis conftans , qvadrata mifcens rotundi | 
vera faliis, bona malis, certa incertis. Adeo eniii; 
animo, ut ipfe fcnbit L, VII. Qya?ft. nat. C. i? 
non poteft hqvere de c?eteris rebus , ut adhn 
ipfe fe qvaerat. (20.) M. % F.Kern , de viti 
obitu , tffcriptis Thoma Ittigii , Lipiiae 1710. >l t 
qvo vide Vol. LXXV. n. 59. (ai.) G//.| 
tzAus , de ]ohannis Bugenhagii meritis in Ecclefu 
^T Scholam Lubeccenfem , Lubecx 1704. Cuj)| 
metalli hsec Phraiis iit , qva utitur Auc~r.or hi : , 
jus Orationis p. 16. Nec abs me erratum iri co 
fido , tch hoffe^ ich werde nicht irren. Ji judice' 
qvi norunt , qvid fit cafte , condecenter 
emaculate dicere. Scriptores fane ad qvos r 
mittitLe&ores p.io.ut ex iis condifcant, qva 
mifera S.cholarum ante Bugenhagii tempo 
fuerit facies , non funt wo7huv kvjafyoi a&i 
Et potuiiTet eorum loco laudare Martmum L 
thferum , Virum divina concitum aura , & K 
colaum Hermannum in Valle Joachimica Ca 
torem antiqva virtute & fide excellentem. Qy. 
rum ille variis in locis Scholarum defcnl 
luem atqve fcabiem , fed nullibi copioiius 
luculentius , qvam in iUa Diatribe, qva reru 

pub. 



Li1eBjv.riamIn GeNere. In Qydrto. 51% 

pibammproceres hortatur, utde reftitutio- 
K emendatione Seholarum cogitent , qvae 
Itno 2. Altenburg. p. 804- 814. continetur, 
*A>C. 1J24. elucubrata inlucem exiit ; Hic 
I { eadem aetate vixit , & ejusdem miferiae lo- 
1 ->letifnmus ac certiflimus teftis eft, de hac re 
fegie diflerit in Epiftola dedicatoria Libelli 
|C. 1 f6i> Wittenbergae imprelTi , qvo Hi- 
trias qvasdam S. S. carmine germamco ex- 
^flas complexus eft. (22,) Seb. Konholt^ utrum 
wu) Lotkhius fecundus obfidionem urbis Magde- 
igenjis pradixerit , Kiloni S705. VideVolum. 
4XVI1. n. 20. (25.) Leonhardi Hutteri Oratio 
wekrto in Volycarpum Lyferum , Wittenbi 1 6 1 o. 
jjerbiori qviaem ftilo contexta * ubi de ad- 
jrfariis Lyferi fermo eft , digna tamen qvae 
tldiofe leclitetur , qvia multa ad Hiftonam 
fclefiafticam & literariam illuftrandam fpe- 
;intia comprehendit , qvae non de trivio pe- 
iji funt. (24.) A. F, D, Chrifil. Societat vsider 
I Fluchen , VoUfauffen , Spielen , Northaufe» 
|oo. (25.) J. F.BuddeuSy de cultura ingenii^ 
Vlx 169 9. Bona Diatribe, & fapienS. J.26.) 
P. Ebetoigii Monafiiwrum Scholarum commoiai 
Hmftadii 1702. (27.) Kugufiinus Leyferus, Je 
inmo juris prudentia & JCtorum in Komana re* 
Mica contemtu , Wittenbergse 1707. Pro- 
jamma perelegans. (ig ) M. Joh. CM'«/ ^ 
Spiritibus familiaribus , Wittenbergai 
og, 

% % LXXXIit 



3i%Cap.ll. De Sc riptor.Spectant.AdHistw 

LXXXIII. 

M. Vohcarpus Lyferus , de Augufta domns 
Bmnfvico • Luneburgenfis meritis in rem literariam % 
Wittenbergae 1717. Vir fatis acutus , & ili 
duftrius, & varia eruditione exornatus, Momf-| 
mentis etiam literariis feleclis editis & inedifi; 
(p. 14.) inftru&us ; Sed Paradoxologiarum rit-j 
mis cupidus. (p. 28.) Et conje&uris ultraqvarr/ 
fatis eft confiius. Et in hac difTertatione id in 
qvaqvam praeftans qyod in infcriptione eftp<# 
licitus. Totus enim eft in Auguftae donjj}' 
Brunfvicenfis Hiftoria civili fcnbeiida. Et qjjj 
de meritis ejus in rem literariam promit s ti 
fiint modica , ut paucis lineolis comprehen<! 
ornnia potuifTent. (2.) Gottfried Arnolds ged$\ 
pelter Lebens - 1 auff , Leipzig 17)6. Ex qv 
bus Biographia prima ab ipfo Arnoldo in chfi 
tam conjecxa eft perbrevis & imperfe£la, alM 
ra autem prioris faftidiofa a.vaKi<pdLX*iai<n[ 
cumjejunis & illepidis qvibusdamadditameil 
tis. In qvibus nihil de ttngularibus Arnol t| 
fatis , moribus , opinionibus , controverfif 
confiliis, inftitutis, conatibus , virtutibus, viti j 
amicis, inimicis,rationeftudencu\ converfanc| 
Bibliotheca , operibus perfe£tis & affe£tis, ec 
tis & ineditis , & qvae lunt alia ad Biographia 
eruditorum ipe&antia» Sine qvibus nec pr 
defTe pofTunt rei titerariae , nec literatos del 
ftare. (3.) Juflus 1 horfchmiiius , de Hefya 
Mtlejto qvodfuerit Chriftianus , Wittenb. 1 71 
yariis id argumentis perfvadere fatagit A 

■1 



LlTERARIAM IN GENERE. Ih QyaYtO. }%f. 

[t , fed qvae ad Le&orem in fuas partesper- 
riendum vix fufficiunt, (4.) Joh. Vogt , de 
\ria Conftantini Magni , Wittenbergae 1716, 
)em in urbe Servise NifTo flumim Moravae 
Jacente e finu matris edu£tum fcribit, (f.) 
fy. Chriftofth. Coleri Hiftoria Johannis Durai t . 
fttenbergae 17 1 6. Exercitatio in qva dili- 
jtitiam invenias & judicium , & A&orum 
)r«anprum, non tantum exaftum Compen- 
Lim , fed & Scriptorum ejusmodi Catalogum, 
|:alem alibi non facile deprehendas; , Extat 
k C. VI. Et §. 43. p.4?. memorat Johannem 
'irsum A. C. 167 x. Brevem difcjvifitipnem 
ridifTe de doftrinis veri. ChriiUanifmi.iunda- 
|mtalibus._ Qyod eam ob caufam indican- 
im putamiis , qvia iit A£tis Rev. Minifterii 
iftn relatum legimus: , eodem annoDuraeum 
inc difqvifttionem etiam Hildefienftbus obtu- 
Te.SicenimJoh.HiipertasS.S. Th. D.&Ec- 
efiarum noftrarum ea tempeflate Ephorus 1» 
1 Anno 1672. Im Monat Majo ift vm!Joh„ Du~ 
lcKffjf Schreiben an den hiefigen .Magiftrat unduns^ 
l it einer Difqvifitione &c. Das Negotium lrenicum 
\treffend . angdanget , w/V haben abernichtvor 
irbjam erachtet , uns in dasWerck ZM mifchen^ 
ier ias Schretben zm beantworten. .. Der HerrBur- 
mteifter hat auch zweiffelhafftig geredet^ obfieant- 
jorten wurden/ Anno I 6 4 o. ift gleichfaUs eitt 
oh. Duraus eben diefes Ji>enks balber beydemHrn* 
d. Rhefen damahligenSuperintendenten^gewefenyfik 
r aber eben diefer fey , konnenwir eigentlich.nicht 
vijfen. Pro cul .dubio fuit idem. Qyia jam in- 
Le ab A. C. 1630. ufqve adi< A. C. 1674. 111 
X y fce- 






3 j6 Cap.JJ. DeScriptor.SpectAnt.AdHist. 
fcena hac Irenica adornanda diftri&us fuit. fe. 
Heinr. Claufing MathefeUs CQmmendatio , Wittenfc 
1704. (7.) M.Gabr.Groddeckii ex Hijioria Uter. objer 
«vationum fingularium trias , Gedani 1702. Pe 
relegans omnino. Qyarum ») de Antoni 
Galatei fcriptis , 2) de Chriftophori Helvk 
theatro Hiftorico ejusqve variis Editionibus, j 
de libro Tobiae agit. ( g.) Andr. PJtter, de Pr* 
eeptoribus Platonis , Grypswaldiae 1707, Ii 
qva diafcepfi nihil eft qvod Leftorem obleftafc 
qveat. (9.) Andr. Lud« Konigrmann, de literar i> 
vum amatoriarum apud veteret Gevmauos ignorati&i • 
ye , Kiloni 1709. Literarum fecreta Viros pa>, ! 
riter ac foeminas Germanorum ignorafie qvoi»i 
dam, fcribitTacitus de fitu, monbus, & popu»' 
iis Germaniae C. XIX. ()yod Au£tor hujii 1 
.piflert. non generatim de literis omnibns, fef 
Ipeciatim de amatoriis intelligendum efte (Sfl! 
bdben von keinen Liebes-Brieffen was gewufl ■ exih 
^rimat , & non fine veritatis fpecie propugnat 
(10. ]oh. \f/olfg. ^cigsrus , de Heinrici Mori Ja»l 
4ic(o qvot tulit dejacoba Bohmio , Tubingas I70tyj 
Animo non fatis seqvo fert Jagerus Jac. Boh-i- 
niium a Moro tam leni cenfura correptum-' 
qvem graviore caftigafcione dignum exiftimaitlj 
CrT„.) M. G. Ihegen , de qv£Jiione utmm ArifloU", 
hs pvoprja cxde mortuus fit nec ne ? Regiomont; 
1706., Exercitatio variis Hiftoriae lifceraria* ob 
fervationibus , velut ftofculis , refperfa Ir 
qva noninvitis canibus, qvam fibi agitandam 
felegit feram, infe&atur,docetqveAriftoteleBi 
jiaturali xnorte (fi datur mors ejusmodi. On*> 
nis e,nim mojt$ contra naturam elL) extin&uxr 

&deoj 



LlTERAiUAM IN GENERE. Ifl QyaYtO. }2^, 

T^oqve fallere & falli , gvi puitant eundem 

u.fto cicutae poculo effudiffe fpiritum , vel 

tuuripum fe dedifTe praecipitem, (n.) % 

( Wbhmeri Eudoxus Matbematicus, Medicus^ & Le- 

-i itor, Helmftadii 17 r f . Habes hic Commen- 

.a um in J. A. Fabricii Libr. IIL Bibl. Gr.C. V, 

■$■,?. (p. g^.) luculentum fane & fplendidum. 

.Cjus Au&orem nec J. C. Bohmerum. Praefi- 

tin, nec Joh. Andr. SchmidiumRefpondentern 

e e certis indiciis novimus , fed Joh. Andr„ 

S imidium Abbatem Mariae Vallenfem , pa- 

r itemiftius, qvi in Diflertationis indiceAu&Or. 

rn fe profitetur. (i$.) M. Gabrkl Groddeck^ 

huionymorum Hebraicorum Hexecontas , Gedani 

i'Og 4 Non diu fuperftes fuit huic faetuiGrofl- 

cjckius. Siqvidem 1709. prsmiatura mortecon- 

Mfc\$$ eft. Haec autem ejus Hexecontas juckV 

w Erudifcorum omnium probata , a Viro- rei 

Iferariae peritiflimo J^ C. Womo tota Volumi^ 

I IV. Biblioth. Hebraica? p. rco^. feq. inferta 

$. Noi^ confundenda tamen cum lis , qvae, 

I Vincentii Placcii theatro Anonymorum & 

1 eudonymorum iub Groddeckii nomine p. 680. 

q. leguntur de Pfeudonyrnis & Anonymis. 

ebraicis colieftanea, Qyae enim in hoc thea- 

j-o extent , (Do£tifT. Wolfii haec verba funt 

Ifroddeckiiopufculo I. c. pra^rMfTa) a celeberri- 

(10 Dav. Millio Cataleclis Rabbinicis Ultrajecl:, 

hil; 8.inferta, ea pluribus annis ante a,Grod- 

Jeckio cumPlaccio communicata, & aliorum ob- 

jsrvationibus auclia fuerunt , qvod ex praefa-. 

[ione do&iflimi Joh. Aib. Fabricii noftri patet. 

JTaceo in hae Hex.econtade Pfeudonvmos tan--. 

X 4 $m 



3 1 8 Cap.ll. De Scriptor.Spectant.AdHist. 



tum comparere , cum in theatro Anonymi qv< 
qve percenfeantur. Fit qvidem & horumPfe» 
donymorum ibidem mentio , facla autem con 
paratione intellexi in Hexeconjade hac & ph 
res extare , & de nonnullis eorum plenius 
re&ius prarcipi qvam qvidem in theatro cft f; 
ftum. Ha&enus Wolrius. Qyi de ScriptisH* 
feraeorum Anonymis prseclare diiTerit in Biblit 
theca Hebraica Parte i. Libr. VIII. p. i 347.. 1 
111. p. 1 1 70. & IV. p. lo J8- ( 14.) % '■* 
Schmidii Triumyiri Halberfladenfes Clemens 11. Jij 
hannes, Semeca , Conradns de Halberjiad , Helti; 
ftadii 1 7 ! f . Ex qvibus ultiraus Conradusdi 
Halberftad Seculo XIII. inclaruit , & Concoi 
clantiis Latinis Biblicis, ab Hugone Cardim 
C^ptis, ultimam iinpofuitrnanum, voces indt 
clmabiles iisdem adjiciendo. Retiqvit etiaji 
Tripartitum morale MSCtum , cujus hoc- er 
Initlum ; Sicut dicit Seneca in Epiflola ad Luciliut 
1 8 , Vhilofophia non in verbts y fed in rebus eji, &f 
Tripartitum infrribitur , qvia in tres libros ei 
digeftum , qvorurn Primur agit de Philofophf 
rum & Poetamm di£tis notabilibus. SexunMk 
de antiqvorum fa&is & exemplis memorabilj' 
bus. Tertius, de- Poetarum fabulis ad moruir 
correclionem utilibus &- curipfis Qyorum k< 
brorum ar^umenta fecundum ordinem Alpha 
beticum difpofita farraginem continent varia 
rum rerum moralium ex variis Au$oribus col 
lc£tarum. Opus hoc eft ineditum , & a Ve 
nerando Abbate Schmidip prseteritum , in np 
jftra autem Bibliothecula adhuc obvium. ( 1 ?. 
Ejusdem , de Notariis Ecclefia tum Orientam I 

tm 



Literariam In Genere; In Quarto. % 29 

m Occidentalis * DiJJertatio 1. Helmftadii 17 If. 
r6.) Ejusd. Difertatio 11< lbidem. Eodem. 

7.} Ejusd. Dijfertatio HL t lbidem. Eodem. 

iyae rei literanae & Antiqvitati Ecclenafticae 

a conducunt ut qvod maxime. ( ig) Ejus- 

em , Jethro. Exodi 2. & 1$. Helmftadii 1715-. 

bmmentatiuncula kvrctySiawvj , ut videtur. 

h 9.) G. H. Gotz.ius , de Montca matre Augufti- 

i , Lubeca? 1712. Varii funt qvi vitam Mo- 

icae defcripferunt , ab Au&ore p. 4. enume- 

au\ Nec ipfe nullum hi^ic Biographia: in fum- 

it ftudium , fed digreiTionibus dele&atus eft: 

iiimium , ut ex iis cbnfieeret aliqvid confirma- 

ionii vel iiluftrationis , non argumentando, 

ed augendo tantum perqvandam ampliikatio- 

lem. ( * q.) Joh. Atidr, Danzii , Harmonia vita 

Sa/omonis , Jenae r7 11. Non indigna le£fcu ; 

>ed a Dn. Reimio elucubrata , qvi fub Danzii 

ambone tutus Harmoniam hanc defenduTe 

Iribitur , non ab ipfo Danzio , qvi Praefidis 

brovinciam fuftinuit, (i 1.) Qhrijt.QvH, Vol- 

Undi Vinduia Chryfpftpmi contfQ, Hatauimm^ Lip- 

\ pat 1714. In qvibus Epiftolae Johannis Chry- 

foftomi ad Carfarium Monachum perfcriptse, ob 

qvam tot ftu&us in fimpulo exqtarunt Ponti- 

fcii , fata capiofe. defcribuntur , ejusqve yyn- 

ftojK mafcule defenditur-, & orationis, habi- 

tus a $i.vfopi4wiUy Joh. Harduni vindicatur. 

(it.) J. H. vonSeelen\\ Comment. de Joh, Chrift. 

Wolfiivjta , fcriptis & : meritis in rempuhlkam lite- 

\rariam y Stadae 5717. Viginti; fere- apni elapfi 

Ifunt, cumhaec Commentatio typis, qxfcripta eft* 

% 5 ■*.*.' ~ At-. 



3 50 C/j/ f f/.Ds Scriftor. Spectant. AdHist. 

Atque in iis nulia dies Wolfio abiit fine line* 
Unde facile rationem ducere poifumus , qvanta 
eidem hodie fieri poffit ac debeat acceffio. 

LXXXIV. 

Andrea Charitii Comment: de Viris erujitis Ge- 
iani ortis , fpeciatitn iis , qvi Scriptis inclaruenim, 
"Wittenberga? r^if . Imo 6c aiios in hanc iuatjj 
Hexecontada (LX, enim funt Gedanenfes erudi- 
tt qvorum nomina in hancCommentatiuncularoi 
relata legimus) admifit Auctor , qvi fcripui 
non inciaruerunt. Et hos ita difpoiuit ut cogno»" 
minis cujusvis elementum primum , ordini elex 
mcntorum in Alphabeto occurrentium refpon-i 
deret. Qyod peropportunum eft qvserentibusjj: 
Hoeautem maxime in laude ponendum effe pu> 
tamus , qyodHomonymos ftudiofe collegit & 
diftinxit , & errata aliorum in percenfendis hifce 
$criptis & Seriptoribus fubinde indicavit , & 
qva»dam de iis non ubiqve obvia commemora-a 
yit. Et didione Hiftorica, h. e. perfpicua, <St pl# 
iia,&2eqyabi)i,eaqvenon inornata.ufus eft. Uti 
nam merita Gedanenfium in rem literariam , V» 
g. Hevelii , Keckermanni ,.. Cluverii &c accu-. 
ratius indicaflet, c< qvibus rebus auxerint fcien>; 
tiarum opes dilucide fignificaffet , & qvid bol 
malive in eorum fcriptis infit ftriclim fimul no: 
taffet. ' (a.) J. H. von Seelen Staia literata, Sta- 
dse 1 7 1 1* Primum hoc efl fpecimen literariurr 
Dn. J. H. von Seelen , qvi eo tempore qva f<» 
tum hunc felfci partn in iucem emifit , vix aa« 
$urn XXHi exceJlerat. Nec deferuit qvam «. 

in 



LiterariamInGenere. InQyano. jji 



wbriptione dedit fidem. Vitas enim & hono- 
r; & Opera edita & inedita eruditorum bona 
f e, 6c fumma induftria, percenfet , qvi anno 
JDCCXI. rempublicam Stadenfem literariam 
< ornarunt. Nec vitio eidem dari poteft, qvod 
HceDiptychis interdum inferuerit aliqvos, qvi 
i civitatem literariam vix qvicqvam, praster 
Drnen, attulerunt (>'p, B?$ p. f 8« 88. $9* io<% 
jH« ) Ipfe enim jam tum in prsefatione pras- 
^fdit hoc telum , & ne noceret , hac ratione 
rpreflic , in hoc notitiae genere excufatius pec- 
<tri abundatia qvam defectu. (?,) ]oh. Caffa 
\berti Leorinum eruiitum , Uratislavias 1714* 
lenturiam eruditorum in unum conduxit Au- 
jlor , qvos Leoberga Silefiorum protulit. Scd 
;iu!ta in hoc funt nomina perobfcura , fcripta 
pam qvasdam occultanda potius qvam divul- 
landa,v, g t p. 7. GeorgifBeieri GeiJtiicheSchlaff- 
taube mit trojillchen Spruchen H, Schriffi z,ufammen 
Itndhet. JEt teftes nonnulli non admodum gra- 
jes & locupletes. Multum tamen induftrias in 
Joncinnanda hac Hexacontade pofuit Ebertus, 
\c Hiftoriam fuam literariam Embtematis Poeti, 
lis ceu ftellulis diftinxit , & hoc ipfo oftendit, 
ifte fibi non difSciles in carmina Mufas. (4.) 

foh. Petri Stute Sufatum fmfuratum f vita Johan- 
is Gropperi Cardinalis , Lipfise 1713-. Ubi non, 
ifputabimus , an johannes Gropperus Cardi» 
ralis appellari pofKt, qvi infulam CardinaEtiam 
I Paujo IV, fibi oblatam anirao plusqvam 
rleroico recufavit ( vide Petri Sv-avis Po« 
jani Hiftor. Concilii Tridentini L. V. p„ 
|f?0 Nec . > fi admifCet hanc? purpu* 

tara* 



jji C^,II,DeScriptor.Spectant.AdHist, 

ram , an Sufatum iccirco dici poflit purpura-» | 
tum. Hoc tantum dicemus , Auclorem §. ij£ 
p. $0. re&e obfervaffe; Antonium PoiTevinum 
in Apparatu facro p. 8 90. & fallere & falli, qvaiu 
do fcribit : Johannem Gropperum Enchndioa 
Chriftiana* Inftitutioms nomine Concilii Cdn*i 
ftantienfis edidifTe ; Sed tamen in viam redu» 
cere errantem non DotuiiTe , qvia; ipfemet ve- 
ram rationem hujus rei non habutt perfpectatn.i 
Qyae hsec eft; Joh. Gropperus eoidifc Enchindicfc 
Chriftian2e'nttitutionisinConcilio,nonuniverfali: 
Conftantienfi;Sed inConciiio provinciali Coloni.i 
enu\q vod eft inBibliothecula noftra,& de qvo dif.i 
feruimus in Ca.talogoBiblioth/Fheolog. p. 4644 
(f.) M. Franfc. Alb. JEpini meryta Wejlphalorum 
in Academiam Rojiochienfem , R,oftocbii j 7 0$; | 
Non irLpinum, (g^ qvi refpondentis munere petyr 
funftus eft,Keinhardum Heinricujn Rollium, htt*J 
jus EclogGe Auclorem e-ffe conjectura non van* 
perfuafi (umus, Nec nullum hie Vir de re JitQ-: 
teraria habet guftum; Sed qvx Wefiphaforurai 
nnt merita, qvibus Academiam. Roftocbienfenr # 
devin®am fibi reddiderunt, fatemur nos in hatii; 
Pinacotheca repetire non potuiffe. EruditOiX 
rum^eftphalorum imaginesXXl. in ea fufpew 
dit Ae&or, VII. Theologorum , VI!. JO:orunr,r 
& VIL Phiiofophorum, Et ad horum vitas <&* 
fcripta.enarranda fe accingit. Sed hiat qvan.i 
doqve & interfiftit ejus oratio. Siqvidem p $4, 
$e Elia^Perotto nez vitamnec fcripta recenfet, f 
ijedum merita literaria, Pagina, autem, 19. Eil- ; 
hardiLubini qvaerecitat monumenta vocatcon.J 
fummatifiima H cum qvaedamin; iis fint , qvae 

aufto. r 



Literariam In Genere, ln Qya rto. 33 ; 

SSoritate fuperiorum funt iupprefla , & ab 

j.bpalinodla publica recantata, qvod in Cata- 

igo Bibl Theol. p. 1 109« indicavimus Et 

eod p. \ 7. fcribit , Martinum Iroftium edidijfe 

j) iV. 7. Syriacum Wittenberga 4. 16 21. 1627. 

$,") Verjionem & varias Le&iones ad Ni. 7. «Syra- 

fo, Cothertis Afthaltimrum , 162 1. 4* Id tatn 

|rocul abeft a Veritate qvam a lupinis anra* Fal- 

jm eft enim (a; N. T. Syriacum Troftii Wit- 

mbergae efle editum* (b) Falium idipfum ibU 

!em anno 1627. denuo recuium. (c) Falfum 

erfionem & varias le&iones ad N. T, Cothenis 

Inhaltionorum i^ojeparatimprcdiifle. Unus 

ft liber ex qvo Rollius facit duos. Una etiam 

|jus editio Cothenis Anhaltinorurn vulgata iub 

iac tvypaQti , Novum Taftamentum Syriace 

:Um verfione latina ex diverfis editionibus dili- 

'entiilime recenfitum, accefierunt in fine nota- 

iones Variantis ledtionis * ex qvinqve impreflis 

^ditioniblis diligertter coileclse. (6.) M, joh, 

Ohriji. WendUrus de meritis Reipublicd Auguftana 

« rem Itterariam , Jenae » 7 f 3 . Primus eft Au- 

ftor qvi , qvantum Reipublicas AuguftartSe de- 

beat respubhca literaria , & qvas irt ea triurrt- 

Iphant meliores hterse, docuit* Dignus qvi mei 

Siore lapillo notetur. Qvia de Bibfiotheca Au- 

fguftana publica, & Bibliothecae pr&fectis & £U- 

ftodtbus, & meritis Reipublicse Auguftartse lite- 

rariis ita diflerit , ut laudis praemium qvafi me- 

ritum jurepoilit exJgere. (7.) Adamus Recben- 

bergius de nobilitate Mhnid titerata * Lipfise 1694* 

Schediasma Hiftoricum utile & perjucundum, 

in qvo nobiles Iicerati plures in Misnia procrea- 

ti 



334 Cap.lJ. De Scriptor.Sp£ctant.AdHist. 

ti, Theologi,jCti, & Philofophi ordme Alphi 

betico, difitione Iiqvida & uniformi percenfe» 

tur, ut pateat nobiiium Misnicorum laudes non 

efle in origine fola. (g.) Chrift. Frid, Wtltfchim 

de meritis Senatus Anfiabergevfis in remScholajikam^ 

Lipfiae 17 if* Avo@*Tifiog eft Adycg hicci 

Wilifchii ex Annsemontano Lyceo tum difce*f 

dentis ad Gymnafium Aitenburgenfe. Et con- 1 " 

tinetur in eo Hiftoria Schofe Annabergenfisj 

ab A. C i?o$*. usqve ad haec tempora ordirtfy 

Chronologico , dictione terfa & rotunda defcrUi 

pta , ut iis , qvorum mtereft hsec nolle, con.1 

ftaret, qvibus viis &rationibus ad eum, inqvtf( 

nunc eft , ftatum pervenerit. (?.) Seb. Matiw 

Nathan de iis qvi ab Evangehi rejiitutione NeoHaPi 

denslebii munus Sacrum obierunt % Magdeburgt 1715"/; 

(iO.) M. Joachimus Mantzelius de Georgiis famfii 

i$ eruditione claris , Gtiftrovias 1712» Scripto-iV 

res qvi virorum eruditorum condiderunt Hifto**- 

riam , qvorum prsenomina fuerunt Homonym*3 

numero XLV. recenfet Johannes Moilerus itfn 

Homonymofcopia Sect. IV. C. 4. p. 914. feqj. 

Et tenuis omnino eft hic labor , tenuisqve glo« 

ria , inprimU fi Iseva funt Numina , nec adefli 

vocatus Apollo ; In hifce tamen Eclogis funtt 1 

qvsedam non prorfus cottidiani commatis , 8ec\ 

qva» tavente cado ab Auclore conducla efle exi- 

fiimare qveas. (11.) Urbani Qodofr. Siberi Hu ■'• 

ftoria Godefchalcorum , Lipfise 1712. Bella, do- 

£ta, ledu di£i.a» (12.) G. H. Gotzii Mufeum erudi* \ 

ti variis memorabilibus confpicuum , Lubecse 1711« 

LXXXV, 



Literariam In Genere. Ift Qv arto. 33 y 

LXXXV. 

7}. G. Strwve de •vitiis Hiftorkorum , Jensc 

7oj". Qvi Hiftoricorum vitia ita defcribit, 

| fuas infimul pandat virtutes, le&ionis varie- 

r.tem , do&rinse copiam , judicii acumen , & 

•enuftam orationis lineam. (2O H.Rodinusde 

i qvnd juftum eft circa teftimonia IiiftorkortiM y Ha- 

2 J70 u Qvse , qvaiis , & qvanta fides ad r 

ibenda fitHiitoricis nunqvam iolicitius invefti- 

atum , nunqvam magis difputatum eft , qvam 

pftra tempeftate , qva do&rina de probabilitate 

judiofius qvam ante coli caspta eft, cujus fro- 

'ibdttas Hiftorica eft qvsedam fpecies* Nec in- 

iligenter elucubrata eft hasc Differtatio, qvse ad 

rgumentum hoc iiiullrandum prasclare facit. 

fevseqve non H. Bodinum Au&orem habet,fecJ t 

;vi relpondentis provinciam fubeofuftinuit,Jo- 

annem Burchardum Menckenium,ut patet ex 

.. z\. p. 28. Cujus utinam haberemus , qvod 

. 2$ .p.30. exfpectare nos juffit opus egregium 

ibi, non edifferam prolixe, fcribit , de proba- 

ione MSCtorum Codicum , diplomatum, Japi- 

Jum, de qva non uno loco agit Do&ifT. Eifen- 

lardus de fide Hiftorica. In his multum referc, 

/eterum fcribendi rationem habere perfpe&am, 

leqve poterit ex iis prius judicium ferri, qvam 

[le aetate conftet. Et prseftitere aliqvid in eare 

Mabillonius in Opere excellentiflimo de re di- 

^lomatica , Leo Ailatius in animadverfionibus 

id Antiqvitatum Hetrufcarum fragmenr.ap.4f. 

eq, Et qvod ad Seculi X. fpeciatim fcripturas 

atti- 



336 Cap.ll. De Scriptor. Spectant. Ad Hist. 

attinet Heinricus Boeclerus in Hiftoria Sec. IX ! 
& X. p.m. 240. feq. At cum multa lubrico al 
his fundamento videantur fuperftru&a , ipfe no 
vum opus aggredi ea ratione conftitui r ut colle t 
ttis diligenter eorum MSCtorum fpeciminibus ( 
qvibus adnotatus annus eft, qvo lcribebantui 1 
illud inprimis doceam, qvemadmodum perfingu ; 
la Secula mutata fit fcribendi ratio. Qyoniat)< i 
vero ha&enuso&avoSeculo antiqvitoresfivelai | 
tinos live Grsecos CodiCes nancilci in itenerci i 
meo Belgico- Anglico rton potui , ( Nam pk! j 
riqve qvi majulculis literis lcripti funt , ut C01 
dex Alexandnnus, qviLondini in BibliothecaRt 
gia afiervatur a Berttlejo Bibliothecario liberaij 
ter mihi communicatus, Codex itemGenefefy 
vetuftifLimus in Bibliotheca Cottoniana, annuon 
adlcriptum non habent , qvem in caeteris» qvoi 

Sve rariusdeprehendas,)rogatos eos cupio, qtyvi 
us antiqviores Codtces innotuere , ne inftitli» 
tum meum graventur adjuvare. (2.) Danieli. 
de Nejfel Scidgraphia magni corporis Hifiorici j hafti< ' 
nns inediti , br&vi tamen edendi 43 'c. Vindobonj)! 
1692. Magnifka (unt qvse Auc~tor in hac Scifd 
graphia pollicetur: Eruturum fe ex antiqviflii 
mis & rariffimis Bibliothecse Vindobonenlis alk. 
tographis^ &Codicibus MSCtis, Scriptores ym 
rios ineditos , & in varia Syntagmata, & Tomo 
diverfos pro diverfitate materise digeftos , fp& 
ftantes ad Hiftoriam Ecdefiafticam 6t civiierfii 
fpeciatim Germanicam , Auftriacam * Hifpanh 
cam , Hungaricam , Bohemicam * Polonicairn 
Sinieam * Mexicanam , Numismaticam etian 
&g Sed fumos vendidifc NefTelius » & qvo< 

vei 



LiterariamIn Genere. InQuarto. $$7 

(bis promifit, re ipfa non prseftitit ,* licet us- 
p: ad annum 1700. vitam produxerit. Secu- 
A hac in parte veftigia antecefforis PetriLam- 
>r:ii , qvi multa pollicitus in re Jiteraria, pau- 
:;dedit, qvod copiofe demonftravimus inPras- 
I one Bibliothecae Acroamaticse §. 21. feq. p. 
; L feq. (4.) D. JuJius Epifcopu/ Naumburgenfu 
4 ' RepublicaGermania feu Imperio conjiituendo^ Co- 
ioia» if 62. (>.) ft. Conringius de Judieiif rei~ 
nvlic* Gertnan. Helmftadii 1647. (6„) Henr. 
ihnius de variis Poteftatibus Romani & Germani- 
almperii , Helmft. 1676. (7.) J. H. Boeckri 
ChduBor Carolinuf , Argentorati 1691« (8«) 
l\c Cbrift. Lynckeruf de ldiomate Imperiali , Jenae 
1 59. ln qva Hiftoria Idiomatis Imperialis ad- 
ibbrata , & his verborum fententiis & pronun- 
cttis deicripta eft: 1.) Ante Caroli M.aevum, il 
c i contraclus aut forenila alia Jiteris exarata 
fjpt , Graeco omnia vel latino fermone exarata 
'4>eriuntur p. 1. 2) LinguaTheotifcaprimo- 
m , Romana feu Gallica vulgus loqvebatur, 
iftina literati , in negotiis publicis expediendis 
4 confignandis p. f. 5.) Lingua Theotifca 
m chara&eribus propriis integre re&eqve fcri- 
l[ ante tempora Carolina non potuit p. y. 4.) 
IlngujE Theotifcse ufus in forenfibus & publicis 
itaotiis ante Sec. XII. & XIII. nulJus p 9; jjfr 
Moma Germanicum ante Seculum XV, Clero 
i^huc fcmperrepugnante,praevaIerenon potuit 
■ 11. 6) Latinse Linguse ufus in contra&ibus 
fivatorum & negotiis qvotidianis fub medium 
Jfre SeculiXlV.freqventari defiit p. 18- 70 1« 
ifegotiis Imperii, intra fines Germanise tracVandis; 
Y qvse- 



338 C^./7.DeScriptor.Spectant.AdHist. 
qvsecunqve etiam caufse Italicae vel Gallica» fu ; 
rint , nonnifi duo idiomata p. 24. Teutonicm 1 
& Latinum admittuntur. g.) Latine jus e 
clum eft in Gallia usqve ad tempora Francifci j 
Qvi anno 1 f % 9. edi&a , arrefta, proceffus, 
a&a , hec non tabulas contra&uum & teftarrie; , 
torum inpofterum Gaittce concipi voluit. (5 \ 
M. Efaias Pufenddrfer de Druidibus , Lipfias i6f»> 
Qyem M. Joh. rrid. Scharffii Meletemate, c 
Druidibus Gallorum,mirum qvantum adjutume 
fe, in Syftemate antiqvitatis literarias P. 1. p, [ 
feq. docuimus. ( l o.) M. Job. Lauterbachde CJL 
minibus veterum Germanorum , Jenas 1696. Pi'i 
ma haec eft Diirertatio de Carminibus veterur» 
Germanorum , qvam nobis communicavit Att 
&or ; Cui an addiderit plures poftea explonr 
tum non habemus; De Ottfridi Evangeliis fei 
fecutura Diatribe atturum §. 2f. p. a6.fcribbi 
At haecmedii asvi funt carmina,nonveteris,n6i 
ejus qvo vixit Tacitus. Exqvonec carmenu> 
lum attulit hic nofter , nec afferre potuit, qv 1 
qvas fuerunt ante Caroli M. aetatem monumec. 
taGermanorum omnia ab edaci tempore funt copi 
fumta. (11.) Cbriji. CeUarii initia cultions Gei* 
mania , Halas 1705. Germanorum Cicero eq 
Auftor , fi fpe&es verba , Piinius , fi res , i: 
Tacitus, fi rerum caufas mira conje&andi felic. 
tate e rebus elicicas. Cultioris Germanise initu 1 
fcribit, a luce cceleftis dodrinse efte arceffend;. 
qvas jam Seculo II. fparfim in barbara nation 
fuerit , fed Seculo IX. latius difTufa cV diflTpaU^ 
Cum ea enim meliores literas firnul propagatai 
(iz.) Conr. Samuel Schurtzjkifcb de meritis Qermi \ 

norm 



LiterariAm In Gknere. InQuarto. 339 

rm in Gracar literas , Wittenbergae 1697« 
i um duumvirorum ( Cellarii & Schurtzflei- 
c t ) pares fuerunt honorum gradus, & 2rtium 
ii iorumqve qvafi finitima vicinitas , fine ob- 
:r latione invidise,qvsefolet exulcerareplcros* 
jl b Et fi hanc Dinertationem luftravecis, mi- 
i| deprehendes in dicendo munditiem , in 
;(!:ocando dexteritatem , in notandis meritis 
3 rmanorum induftriam. Etenim 1.) Philip- 
31! Melanchthon primus eft , qvi verba in f** 
i linentia ad unam conjugandi rationem, ut di- 
:| itt technici , Grammaticorum Magiftris antea 
^jotarn, novo utiliqve exemplo revocavit §* 
f I 2) Laurentius Rhodomanus tantus in Pog- 

I irsecorum fuit , ut , fi nomen ejus a Poema- 
:i ijs abeflet, nos antiqvum nomen iisdem pra> 
i ipfiflemus I. c. 3 ) Joh. Reuchlinus primus, 
-'brxam linguam in Germaniam introduxie 
i|!rasqvegraecas,&humanitatis ftudia primus 

*5 fcitavit , atqve in convertendis Graecorum li- 
3 s (edulus admodum & felix iuit §.14. 4.) 

I I vid Hbfchelius primam Photii, cenforis libro- 
t: tn accuratiffimi , editionem procuravit, qvam 
feeeperunt maximo cum applaufu ipfi qvoqve 
o^ncipes literatorum tunc temporis &c« §. ij» 
•3 ? J°h* ^urch. Mencke de Gracarum & Latina- 
mh Uterarum in Misnia inftauratoribus , Lipfise 
^01. DeqvoVolum.d7.N.7. (14.) 6\W„ 
^delius de Diata literatorum , Jenae 1699. Irt 
k\ a Commentatiuncula didtionis perfpicuitaSj & 
)j fervationum bene digeftarum utilitas ita pro- 
>lta eft le&oribus, ut fapius recufa fit. Nobis 
e m ob caufam cumprimis le&u digna vifa, qvod 

Y 2 Se&* 



$4-0 Cflp.II. DeScriptor.Spectant.AdHist. 



Sed 2. C. i. p. f. fcribit Audor. Qyemlit ' 
literatum non modo in aeris, fed & in omnit j 
rerum non naturalium ufu corporis fui conftit I 
tionem fcrutari oportere, &,qvidfibiproftcuii! j 
qvid contra nocivum, ob(ervare. Hax eni | 
omnium regularum Diseteticarum eft optima I 
certiflima. ( i f .) M. Joh. Aug. Egenolffus de i I 
tio dtfcrepantia Linguarum , Lipfiae »70f. ||| 
tra oleas vagatur Au&or , & fua fepta tranfil " 
Non enim probat id , qvod §. 6. probanritiJ 
fufcepit : Jam ante diluvium dtverfas fuijje in i" 
be linquas ; Sed hoc folummodo; Jamantedil: 
vium divcrfas linguas efle potuifle. Qvod t 
mo inficiatus eft unqvam. A pofTe autenv I 
efle N. V. C.jam pndem docuerunt Scholaru 
Magiftri. Et jam plures fuerunt ante eum ,.i ]■ 
novitatum cupidi , in eandem Scyllam incif!. 
runt. ( i 6 ) Chrijiophorus CeUarius de melioiTfM 
literis refiituendis , Halse i6<}y t ('70 Gfi 
Schurtzfleifcli an a lerentio primordia Latini feriik 
nis captenda , Wittenb, 1704. In legendis Seo 
ptoribus latinis , qvi funt primse not£e , & clj 1 
fici dicuntur ab A Gellio L. XlX. C. 8. i.nitiiifc 
faciendum efte aTerentio nonnullorum eft o 1 1 
nio , qvorum nomina indicat Au&or § 8- M ■ 
inficiatur hunc (_ arthaginenfem tantopere C i ( 
micis omnibus efte anteferendum §. 26. Qyj J^ 
topere ejus Hecyra Comcediis reliqvis §. if 
Sed hoc negat , tyronibus eundem efte cc Jj- 
mendandum , & ab eo primordia Iatinitatis iP 
pienda, propterea qvod fubitum ejus & tum 
tuarium fcribendi genus , ineptiarum plenu: 
& affiue libertati §. i6 f inqvinatum di&ionifc*- 

obl 

I 



Literariam In GeneRe^ In Qyarto. 341 

•1 fetisTantiqvatis, poeticis, & peregrinis 1. c* 

j . f ormulisqve ad lafciviam&libidinemcom- 

,is §. i8, Adeoqve adolefcentibus magis 

iu , 6V manibus , & oculis habendum Ci- 

r mem §. if. Cornelium §. 24. Caefarem I. 

:c. ( « 8.) Ejusdem deftudiis Romanorum litera- 

)iin urbe 6" provinciis , Hala» 1698. Vide fil- 

rrVol. f 4. N. f . ( 19.) M. )oh. Aug. Ege- 

-:), : us de tribus Latina Lingua filiabus h,e.deortu % 

\wqve lingua Hifpanica , Gallica ,' Italica , Lip- 

ia 1 "04, Non vidit Auttor Chriftophori Cel- 

■i\ DifTertationem de Origine Linguas Italicas 

'■\: A, C. 1694, jam prodierat , qvaeqve ipfi 

k corymbos ne&enti & exemplo & adjumen- 

o.fle potuiflet. Non tamen male locavit ope- 

ai linguarum, qvarum indagavit Origenes, 

■ tirus , & in Hiftoria literana non plane ho- 

p s. Reciius tamen fbrtafTe confuliflet fibi, & 

eiori, &argumento > fi uniuscujusqve linguse 

jjnealogiam feorfim perluftraffet. (20). Chrift. 

slariusde Origine Lingua: Italica ex barbaromm in- 

Sonibus nata , Halas 1694» Gothos, & Lon> 

yjpardos ( vel Langobardos potius) per tria fe- 

eSecula Italiam incoluiffe , & hoc temporis 

Mtio linguam Latinam idiomate fuo Germani- 

:{ita infufcaffe , ut alia inde nafceretur, qvam 

i licam hodie appellamus , Au&or ex probatse 

ik Scriptoribus tradit., Ethanc fuam fenten- 

fm habitu orationis nitido & pervenufto ita ve- 

| , ut flucluet le&oris animus, an plus profit, 

jdele&et hsec commentatiuncula» (ii.) % 

Wichmanshaufen LinguaEbraade Cananaatrium- 

ins % Wittenbergse 1704. (22.) Chr.Franc*. 

Y $ Pau^ 



$4* Cap.ll. DeScriptor.Spictant.AdHist. 
Paulini de Advocatis & Oeconomis Monafticis , Je 
I12B I 6 g 6 . (i ? .) C/>r//?. CeOarius de Cimbris fl 
Teutonis primis Romanorum, <£? Germanix hoflibut^ 
Halse 1701. (14) B.G.Struvius de RutaSaxo- 
nica, Jenae »705*. (25-.) C. 5". Schurtzfleifck & 1 
Antiava Saxonum dignitate , "Wittenb, '698, ' 
(26 ) Z). ,4«^. Meyerus de Jnveftitura Saxonica in ■ 
rebus allodialibus & immobilibus , Francof, ad 0- 
deram 1667. (27.) M t Amadeus Scbmeltz, deido. ) 
falatria VeterumMisnia incolarum , Lipfiae i&98,-'f 
{28.) Jaco^/ Ufferii Veterum Epifiolarum Hybemi- 4 
cor«w Sty%e,Herbonaj 1 697. Dequibuslegendus 1 
ThomasSchmithusinvitaUfTerii p rn.69.feq. (29.) » 
CS.$churtz,fleifchii Hungana, Wittcnbergx i6ftf 4 t 
(?o.) Ejusdem res Danica , Ibidem 169;. ($r.)> ; 
Mjusdemres Sveo-Gothica , lbidem 1691. (52.): 
^W, Bonde Humen Stemrna Sveonum in calo heral^ 
dico , Jenas 1691. (5;.) JoA. Esbergii mulimt 
Fhilofophantes , Upfalise ^700. Plures funt qvT' 
<de dodis mulieribus Commentati funt, qvoruffl' 
nomina produxit Chrift. Aug. Heumannus ini 
via adHiftoriam literariam C. V)I. §. 5 6.p, $9fc 
Sed Esbergii mentionem nullam feeit, qvianon 
iacile obvium eft hoc ejus Schediasma. Et hor 
nnicum etiam eft a qvo commendari poteftt 
Qyod enim ad Opus ipfum attinet , alienum a . 
voluntate Auctoris & exfpe&atione lectoris ha-j 
feuit exitutrk Pfenum mendorum typographN 
corum r & a rerum copia & varietate tam pro-1 
eul remotum , ut re&ius fecifte Aadtorem exH 
ftimemus , fi hoc argumentum tam copiofu» 1 
& Fautum alteri curdam elucubrandum reliqvit'] 
fetj vci£b las muiieres Svecicas eruditione inclytaoj 

colti 



Literariam In Genere. InQvart o. 34 $ 

c igendaTfibi fumfiflet. ( % 4,) C. S. Schurtz.- 
e;h Res Mecklenburgica , Wittenbergse 169 f* 
§.) Ejusdem propofitiones H*ftorka^ Ibidem 
<>?♦ ^O C«jJ> # Sagittara Hiftona Lubecenfis- 
entior 9 Jenae 1679. (57.) C. S. Schurtz- 
■ ;/w* Origenes Dgnicenfes , Wittenbergas I S97. 
;;,) Af Chrift.Stieffii deurms inSilefia Dgnicen- 
Kr # PiUgramsdorffienfibus , Uratislaviae 1704. 
H») Af. J«A,- C£r*/£. 0/ftzr*V urna fepulcrales y Be- 
rwfs-Tdpfe, Jenas 170 1. (40.) £ CeUarius 
Sp. Cafaris adverfus Arioviftum geftis beUh, Hala? 
1 02. (4 f.) C« S. Schurtzfteifchde Conrado Impe- 
me ejusqye diplomdte de expeditione Romana^ "Wit- 
jib. 1702. (42.) C?. C/$. Kirchmaier de Hartz- 
wda inexfrauftis opibus MetaUicis, Wittenb.i6oY> 
f <;$ 4 ) M. (r, Saw. Ireuer Magdeburgum fcj Exci-* 
im Magdeburgenfe , Lipfise 1702. (44.) Chrift^ 
2hrius de Claudii Drufi expeditionibus^ maximei 
jrmanicis, Halae 1702. ( 4 f .) Ejusdem de Ger- 
nnico Cafare Hberii f. & Auguftt nep. Ibidern 
[04. (46.) Ejusdemde Neronis Claudiiin rem~ 
n$l. & Ecclefiam favitia, Ibidem 170$-. (47.) 
\fp. SagHtarhis de Eccardo I. Mistiia Marchione t 
foiae 1675;. (4!?.) Idem de Eccardo 2. Ibidem? 
# o . (49.) M/cA . Bojemi vita Alberti 2. . animo- 
iOucis Saxonia cum animadver/ionihis Schurtzflei- 
W , Wittenb, 1 676. (fo.) C. Ce&ww/ de Si- 
hltalico VoetaConfulari,Ui\2£ Vide Vol, LXVIL 
s 37» (f *0 ^- C/>r*/k Fridericus Boernerus de~ 
lacis qvi Sec. XV. fuas literas in Italiam intule- 
nt , Lipfia» fine tempore & loco. Ex Xlf. 
| XIII. illuftribus Graecis qvi ante & poft ex- 
ignatam 1 4 f 2^ Conftantinopolm iti Italiam. 



% 44 CapJlBE Scriptor. Spectant. AdHist. 

fe rcceperunt , & Graecarum literarum ftud 
in ea vel inftituerunt primum , vel collapfa r 
ftituerunt , qvatuor tantum in hac Differtatii 
ne exhibet Auctor, reliqvosqve fe inpofterui 
daturum in prcerat. promittit. Qvod prseftitif 
eum vellemus fane ! Usqve adeohaecTetrasl 
teraria noftro defiderio fatisfacit. In qvadi&i 
gracilis cum lenitate aeqvabili profluens ; Ej 
pofitiones rerum cum judicio felecliae, <Sc teltibi 
idoneis confirmatse Et mendse eorum , qvi 
femita veritatis difceflerunt moiiiter , & m 
judiciali afperitar,e correctse. (72.) Paulus M 
tonius de vita & doSirina Haymonis , Vide Vo< 
LXXVI. N. I f . ( r ? .) M JoK Wilh. Seyfned t 
Job. Hujfo Ma^,Jen«r6 9 8.Vid.Vol.LXXV. j 
(f 4 . ) jf F, Meyer de Catbarina Lutheri Conjuge, Vid 
Vol. LXXIV. N. 4. (f f.) M. Daniel Ftdler i 
^oh Khagio JEfti Campiano , Lipfise 170;. fr 
gnus eft Rhagius , cujus memona perpetuo v,\ 
geat & vivat m animis eruditorum , qvia unn 
ex iis eft, qvi, profligata barbarie , meliores 1 
teras in Germania reftituerunt. Adeoqve lau 
dandum eft Auctoris ftudium , qvod in Biognr 
phia hac elucubranda confumfit , qva ita u 
funt Lexici eruditorum conditores , ut , qvid 
qvid de Rhagio tradiderunt , omne ex hifc 
fchedis Fidlerianis mutuo acceperint. (?9 
M. \oh. Barthol. Lenzji Series Profejforum natioi 
Francorum qvi Wittenbergam iUuftrarunt , "Witter 
berga* 1702. Vid. VoIumenXLVll. N. 8. (tf 
M, Joh. Dieterici Dijfe r t. de Annaberga & claris v 
ris inde Oriundis , Lipfise 1702» Vide Vc 
LXXIli, N, 9. (f g.) Joh David Schieferdeck 

3 



LlTERARIAM In GENERE. lflQuaYtO. 34? 

IfchYeibung deY PfaYY-KiYche unfeY lieben tvauen in 
leijfenfels , Weiflenfels 1703* 

LXXXVI. 

M. J. G„ Pritiuf, de Republka UteYaria^ Lip«- 
it 1^98. Vide V0l.XLVILn.-1. (2.) Ni- 

c'di Richteri HiftoYia Uteraria delineata^ illupYata, 
bftochii i6y6. iLgre fuftinet Au&or Eru- 
(itorum conditionem & ftatum , qvi Hifto- 
mm literariam fubinde crepant , Sc tamen 
fcid illa fit , fciunt eum ignariflimis. Cui 
lialo medelam allaturus , eam hoc modo de- 
hiendam efleputat: Hiftoria literaria eft ha-* 
Itus mentis Philologicus , literarum atqve ar- 
um earondemqve cultorum cum fuis inge- 
jii monumentis , convenientem atqye accura- 
kn comple&ens memoriam, utfua mde omni 
terarum atqve artium generi , earundemqve 
lultoribus utilitas atqve jucunditas accedat. 

ied nec in genere odorando debita Sagacitate 
fus eft au&or, nec in perveftiganda differen-* 
a, h. e. materia , forma ac fine Hiftoriae Li- 
^rariae. Qyam nos breviter ita delineandam 
>pinamur , qvod fit Hiftoria exponens litera- 
ifum ortum & progreflum. Ex hac enim de- 
jinitione ftatim emergit divifio. Eam efle to- 
jiuplicem , qvotuplices funt Literae , Theolo- 
pcam, Juridicam, Medicam, Philofophi- 
pam, Philologicam, Hiftoricam. Theologi- 
i:am rurfus , Theologiaetheticae , Polemkce, 
j&c. Hacc^planafunt & perfpicua. Eaautem 
jqvae tradit au&or obfcura atqve perplexa. (j.) 



346 Cap.IL De Sriptor.Spectant.AdHist. 

. M. J. L. Lenzius , de priveligiis literatorum in gen 
te Hebraa , Wittenbergae 1700. De qva Dia 
tribe difleruimus in Syftemate Antiqvit. Litc 
rariae p. 416. feq. (4.) M. ]ob. Reifkius , d 
rsi literaria jiatu per Europam prafente. Pars \ 
II. 111. IV. Luneburgi 1673. 6C74. Virmultac8 | 
variae & aCcuratiiTimas eruditionis fuit Reiskius | 
cujus monumenta pleraqve, qvaeprelo fumiroi 
fit, egregia funt, & le£tu digna. Siqvidemin 
iis plerumqve alios , qvi de eodem argumentc 1 
commentati funt , fuperavit , fed in hac te-t 
trade femetipfum; ln qva id agit, ut oftendati 
Europam prar omnibus aliis partibus orbk» 
abundare multitudine Bibliothecarum , & Vi- 
lorum Eruditorum , qvi id libi datum eiTe ne-. 
gotii credant , ut difciplinas antiqvas excitent 
& novis inventis iisdem 110 vum fplendoreflfr 
afFerant. Et hoc tanta fedulitate , tantoqw- 
eruditionis apparatu exeqvitur , ut dignae finr 
hx Schedae , qvx denuo recudantur & manin 
bus omnium, qviHiftoriae literariae ponunt prec 
tium, terantur. Nec fatis mirari poflumus, qvoc 
modo fa£fcum fit ut Reiskius T<w ttuvv Morhoffici 
ita fuerit ignoius , qvo nemo facile rei liter*» 
rix magis fuit peritus. (f.) Abr. Hinckelmari* 
nus , defundamentis vera pietatis & Eruditionk 
in fcholis ■ probe jaciendis , Lubecaf. (6.) Fride* 
ricus Rappokus, de gignenda comparandaqve Sapiew 
tia r adC. VIII. Libr.XIH. A. Gellii. Lipfist 
16 62. Dignum- eft hoc caput Gellii, qvod Gom-i 
mentatione accurata illuftretur ; Sea qvae no : 
i>is in eo probantur maxime , funt verba Ma* 
cedonis,, Viri boni ,, & Gellii familiaris , qv 

QXr 



Literariam In Genere. in Qyart o. 347 

tut , nihil fieri poffe indignius , neqye into- 

1 L antius , qvam qvod homines ignavi ac de- 

i les , operti barba & pallio , mores & emolu- 

j enta Philofophiae: (Theologiae) in lingvaever- 

)rumqve artes converterent , & vitia facun- 

flime accufarent, intercutibus ipfi vitiis ma- 

imtes Scilicet hi funt infipientis Sapientiae 

■ofefTores. (7.) M. Nk. Barth. Francus , de 

°rcgrinatione Veterum fapientum , Lipfiae 1679. 

e qva egimus in Syftemate Antiqvitatis Lite- 

I riae P. 2. p. 114. (8.) M. Chrifioph. Gottfr. 

wrthius, de SeceJJibuf veterum, Halaei7Ql. Vi- 

je Syftema noftrum Antiqvitatis liter. 1. c. p. 

|i>6. feq. (9.) Chr. CeUarius , de vigiliis & lu- 

ibrationibus Veterum , Halae 1699. De qva 

ionfer Syftema noftrum Antiqvit. liter. p. 770= 

eq. (10.) Joh. Petr. Ludovici r de Vrima Aca~ 

lemia vitta Vlatonis\ 169}, Lege SyftemaAn- 

iqvit. Liter. p. f 1. feq. (n.) Frid> IfriUh. 

pierling, de eaufis cur eruditi nonnuUi nihil in lu- 

m emiferint , Rintelii 1702. Martinus Han- 

kius fcripfit DifTertatiunculam , de caufis cur 

nulti nullos fcripferint libros , qvae extat in 

:jus Orationibus , Lipfiae 167%. in 8vo. excu- 

Ifis Num. XI. p, 203. feq. Qya ufum fe Au- 

jftor §. if.p. 27. profitetur. Etdocetav- 

[f *$'* eundem non parum ex ea profeciffe. Et 

llicet pergratum fuifTet nobis , fi exemplis has 

jfuas Meditationes velut ftellulis diftinxifTet,, 

non tamen poffumus non accipere excufatio- 

jhem qvam §. ij. p.27. adfert, ubi fcribit, Pofc 

jfemus eqvidem longum Virorum Eruditorum, 

qvi 



; 48 C^.II.De Scriptor. Spectant. AdHist. 
qvi nihil ediderunt Catalogura attexere , fec 
multae funt caufa; qvo minus id fa.ciamus.Nor 
folum enim hacc DiiTertatio hac ratione obin- 
gentem eorum copiam nimium excrefceret,fec 
& fi ingenue , prout cordatum Virum decet 
fcribere vellemus , caufae generales fupra ex- 
plicatae ad fingulos applicandae eiTent , qvc 
labore magnam fine dubio multorum invi- 
diam in nos eflemus concitaturi. (12) Frid,. 
Geislerus , de nominum mutatione & anonymin 
Scriptoribus , Lipfisc 1669. Vid. Vol. L. n. 3 
(13.) M. Sigisrftundi Evenii , an in caufa reiigio-c 
nir fcripta anonyma 43 Pfeudonyma Jint toleranatyi 
Halse i6'6. Qyo tempore hsec ExercitatiiUK 
culain lucem aipecvtumqve publicum prodiit 
fcripta complura Pfeudonyma a Calvimanis &£ 
Crypto Calvinianis in vulgus fparili funt , at-; 
qve in iis etiam, qvod Hermanni Fabronii no- 
men fronti infcriptum habuit , fub qvo ErajPi 
mus Sabinus Haffnerus delituit , cui haec eno* 
datio Qyaeftionis Theologico-literariae oppofite 
eft , multabile refperfa, fed oppido rara. Un-i 
de & Godofredi Ludovici cura A. C 171 ff 
Lipfiae recufa eft , qvi & prolufionem qvari-i 
dam de eodem argumento prafmifit. (14.) ]\£i 
°Jacobus Thomajius , de faminarum Erudition&t 
Lipfiae 1671. (kJ M. Job. Sauerbrey , de fa- 
minarum eruditione , Ibidem, Eodem. Qyi inr 
pofteriore Diafcepfi Prarfidis fuftinuit provhv 
ciam M. Johannes Sauerbrey , in priore Re- 
ipondentis munus fubiit, & qvae JacobusTho* 
mafius , de fceminaram eruditione in chartam 
eonjecit , pro- fua viriii propugnavit. Tho- 

ma- 



i I 



LiterariamInGenere. lnQyarto. 349 

r ifium enim prioris" Diatribae au£k>rem effe 

mjicimus ex di&ionis fvavitate , & rerum 

tilcedine , varietate & fele&u , & librorum 

1 ultitudine & raritate , qvi in ea laudantur. 

bfteriorem autem a Dno. Sauerbrey conge- 

j im effe facile concedimus. Sed hoc fimul 

* ntendimus , eam tanto inferiorem effe prio- 

: , qvantum difcipuli conatus diftat ab opere 

agiftri. (16.) Joh. Pafchii^ Gynecceum dottum y 

m gelehrten Fraue?iz>immer , Wittenbergae i^86. 

cufa 170 1. Magnam diligentiam ad hoc Gy- 

ecaeum conftituendum contulit Au&or , nec 

iverfum voluntati exitum res habuit. Sane 

atalogum fceminarum eruditarum ftruxit lo- 

ipletiffimum. Et de doftrina earum ac icri- 

iis multa non cottidiana convafavit. Nomi- 

a etiam eorum p. 6 1, longa ferie enumera^ 

it, qvi in eodem hoc argumento verfatifunt, 

■c in Gynaeceo hoccondendo fhccurere, & ma- 

ei libus fubvolvere faxanon funt dedignati. Ve- 

^ ihm non ubiqve eorum -fuit memor , qvi ad 

li ,ioc aedificium csementa fuggelTerunt. Siqvi- 

I ;lem qvse p. 49. de Olympia Fulvia Morata 
\ dfert , omnia k«7* tfrh excerpta funt ex Ja- 

:obi Thomaiii Differt de fceminarum eruditio- 
ie§.47. not.d. Ethujns commatis inhocMe- 
etemate leguntur plura. (17.) J. Vetr. Ludo- 
nci , de Philofophis caute legendis > Halae 1 698. 

II ^yatuor cautiones adhibendas effe vult Auftor, 
fi philofophiae operam dare velimus. a.) Poft 
Chrifti dogmata eam effe difcendam. b.) Vul- 
jgaria ingenia abftinere fe ab ea debere. c.) 
iEosqve ab ea arcendos , qvi guftare eandem 

non 



3f o Cap.U. De Scriptor. Spectakt.AdHist. 

non haurire cupiunt. d.) Hoc etiamin eaad- 
difcenda attendendum , ne qvid nimis. At- 
qve has provifiones rationibus non fpernendis 
fuffulcit , & teftimoniis veterum ita illuftrat, 
ut do£trinam eo tempore cum pietate adhuc 
dulci connubio conjunctam fuiiTe in ejus ani- 
mo appareat. (18.) M. Gottfridus OUamis, de 
Vhilofophis exofis , Lipficei69 2. Omnia qvae \ 
tulere qvondam philofophi , Exilia , carceres, 
ipfumqve mortis fupplicium, ob veritatis virta- 
tisqve ftudium tulifte, 

Et pugnis, pedibusqve, & faltibus, atqve 
palacftra, 

Contendit Au&or, ingenii acie , & varietate 
do&rinae nemini fecundus , & Hiftoriae philo- 
fophicae lingvaeqve Graecaf bene peritus , & in 
le&ione antiqvorum ita verfatus ut pauci.(i9.) 
M. Daniel Omeis , de erroribus qvibusdam , qvi 
Vhilofophis Veteribus falfo , aut dubie faltim ai- 
fcribi vulgo folent , Altorfii 1691. Vir do£lusj, 
fed qvi in Diflertationis hujus titulo pennas 
nido majores extendit. Siqvidem promittit fe? 
a&urum de Philofophis veteribus , & agit tarvj-^ 
tummodo de Pythagora , Epicuro , Socratef, 
Platone , Stoicis. Nec maculas omnes iisdem,} 
obje&as , ex eorum nominibus eluit, fed per- 
pauculas. Et hoc ea ratione , ut Olearius in;.i 
DhTert prsedifta multis partibus fit fuperior, 1 . 
& himc m eodem ftadio decurrentem parafan- - 
gis pluribus poft fe relinqvat. (20.) Joh. Reis-* 
kius , de PhHofophia Feripatetica Ortu 6" conft*tu*;ft 

tione y . 



Literariam In Genere. InQyarto. %$t 



fe, Liineburgi 1676. DifTertatio uvro%i- 

|to%ut videtur. Nec lucernam Reiskii 

) ns , nec fapiens demorfos ungves. Non 

i im eruditi femper ea providentia & fedulita- 

t gerunt negotmm qva ppflunt, (a T«) Cbrift. 

marius , de LXX, Interpretibus , Halas 1696. 

1 ufa 1700. Meletema magna circiirnlpe&ic- 

t, folertia, & catitione , nec minore do&ri- 

r fcriptum. In Hiftoria de LXX» Interpreti- 

t s omnia ftudiofe penfitanda , & vera a fal- 

f accurate difcernenda , ne nubes pro Juno- 

1 in amplexum veniat. ]n interpretatione 

ifa autem haec maxime notanda, bonam ver- 

f >nem & accuratam ab Interpretibus adorna- 

t n Ptolemsco fuiile , & in regia Bibliotheca 

ipoiitam §. r?. An vero S. S. univerfa fit 

fmslata , an folus Pentateuchus, id In ancipiti 

ik poiitum. Et pofterius majorem habere 

4ritatis fpeciem qvam prius "*§. if . Id etiam 

; jj qvaeftionem a qvibusdam induclum» An 

'' jjec veriio omnium iit prima §. 17. & an ho- 

; |e fuperfit integra, & interpolationis pura. 

ijyod fine formidine oppofiti vix anirmari 

iveat , cum innumeris in locis ita variata, im- 

; jlutata, turbata, corrupta fit,ut plane alia exi- 

; iimari qveat §. 18. &c. (22.) Jacobus Thoma- 

jfb 1 , de Dotloribus Scbolafiicis Latinis , Lipfiae 

/j6. HiftoriamPhilofophiae&TheologiaeSciio»- 

lifticse breviter, fed perfpicue perflww &sx0e- 

w tradit Auftor , eosqve in proemio fincere 

jidicat per qvos profecerit , in qvibus praeci- 

uus eft Adamus Tribbechovius , de cujus 

opuft 



gf2 Capjl. DeScriptor.Spectant.AdHist. 

opufculo , qvod de Doctonbus Scholafticis in 
fcriptum eft , qvid exiitimemus in Catalog< , 
Theologico p. 7*. diximus. Et fac , Johan . 
nem Damafcenum primum fuifle , qvi Theolo j 
giam ordine Syftematico comprehenderit, noi 
tamen iccirco in Scholafticorum claflem reji , j 
ciendum arbitramur , qvod facit Au£lor §. $ ■ 
Siqvidem Scholaftici Patribus opponuntur, iis-i 1 
demqve recentiores funt , & Scholaftici Grac- 
ci ignoti funt iis , qvi minime omnium hofpi- '' 
tes funt & peregrini in Hiftona literaria , fW ' 
a nemine adhuc defcripti, (23.) ldem, dev*>. • 
gantibus Scholafticis von fahrenden Schiilern, Lipffoi ' 
167?. Qyam eruditi vel indignam putaruflj 
qvae literarum monumentis commendetur , m '. 
Scholafticis vagantibus Hiftoriam , vel ita m 
£Hs limitibus conftrictam , ut intra GermarJB I 
fines fubiiftat §. 120 Eam ex variis Scriptoji 
ribus excerptam primus tradendam fufcejfc 
Au&or , & ita explicuit , ut ejus Polyhiftorifi 
magis , qvam argumenti utilitas eniteat. (24,}. 
A. Rechenberg , de ineptiis Clericorum Rom lit6>t 
rariis , Lipfias 1690. Vide Volum. LXVM 
n« 9. IjtSt} M. Andr. Chrifloph. Cahinus , Ju 
caiifis incrementi Itterarii pojl Barlara Secula, Lipflii 
169??. Conftat haec Diflertatio paragraph&i 
XXXV. Atqve in iis XXIV. priores funt cyrn*\ 
bala non congruentia ad numeros^ hujus falta- 
tionis. Et pofteriores XI. tam levi brachio 
funt exarati , ut indicem caufarum tantum in 
chartam conjecifle Au&orem exiftimes , non ; 
cauias ipfas incrementi literarii. Et qvaefb:| 
Te qvid hoc efl: , qvod fcribit §. 33. de Biblio- 

the- 



LiterariamIn Genere. lnQyario. ^% 

hcis difTerere non effe lui inftituti. Ipfeenim 

i liothecarum privatarum & publicarum nu^ 
r» rum caufam effe incrementi rei literariae di- 
fe":e di&itat Adeoqve nihil magis ad inftitu-f 

1 1 pertinebat qvam docere , qvantopere Bi- 
frotheca: publicse, & privatae poft Secula bar- 
bra multiplicatae fint. (26*) Chrift. Cefariuf, 
dsmeliorum literarumreflitutione , Halae 1697« 
j8k) C^n/f. Henr. Rittmeier , de w ttAtyytvt- 
«fi ftudii Philofophici , Helmftadit ?.6^g, (28.) 

[B.Ms»^, de gracarum 4$ latinarum litera* 
m tn Mtfma infiauratoribus , Lipfiac 1701. Vide 
\tl. 67. n. 7. (29.) Bemh. Petr.Karl , deGer~ 
rinia artibus literisqve nuUi fecunda , Roftochii 

j 98- Vir in qyo femina Hiftoriaf literariae 
nn vulgaria,fed fingularia, & exqvifita, & re- 
c.idita. Qyi merita Germanorum literaria 
jjr omnes fcientias, 8t difciplinas, ita afferuit 6c 
Vjidicavit , ut dolendum fit admodum, eum 
rjn perrexifle hac linea, qva caepit, & exhoc 
ipeo nonfecifTe amphoram,& rudimenta hujus 
aiificii ad faftigium non perduxifTe. (; 0.) 
jjf/t Er», Lofcheri Bibliotheca purpurata , ^ 5W- 
Principum, prafertim Germanorum , Witten- 

rgx 169$ Omnium eruditorum laudibus 
^teftimoniis ornanda, & ornata, Nec ratio- 
■ rn comminifci poflbmus, qvare Joh 4 Cafpa- 
|s Lofcherus in praefatione defignationis Pnn- 
0um Theologorum hujus Bibfiothecae men- 
t >nem fecerit nullam , cum monumenta alia, 
I|incipum eruditorum memoriam complexa, 
ildicaverit (31.) Joh. Qyifiorfius , de Schori- 
Z fiis 



% 



$?4 Cap.lL De Scriptor. Spectaxt. Ad Hist. t 
flis & nationalibus Societatibus , Roftoch 16: 
(j 2.) Pfeudonymus von Profejforen-Burfcken, Si 
tempore & loco, (53'.) NoLies Cafmman^ Q 
. burgi 701. Au&or eft Emeftus Salomo C j 
priani in Gymnafio Calimiriano,qvodCobi|| 
eft , eo tempore P. P. qyi Mufophilos, adco | 
ventum in (uo Mufeo lingulis fepumanis c 
Sabbathi peragendum,invitat,adfermone^m 
cendos de rebus ad Theologiam , HiftorifJ 
literariam , rem nummariam &c. pertine,' 
tes. (34.) Jacobus Ikomafms , de InJtai, 
Vapiflarum expurgatoriis , Lipfiac 1666. Cok 
qveritur Auttor C, *j. §. 42. fe deftitujM 
libris qvibusdam necelTariis, indicibus putali 
purgatoriis pluribus, Jamefio de corruptionei 
trum, Gretfero de jure prohibendi hbros,|l 
hanc Commentationem inchoatam ac ruderimjj 
linqvere debere , qvam inpofterum limdBql 
rem & copiofiorem daturus fit , fi Deus|)! 
tam , & , qvo cum dolore carendum fibi i j 
monumentorum opulentiorem apparatumcoi' 1 
ceflerit ; Et egregie procul dubio locuple^i 
fet hanc Syllogen , n , qvae defignavit opnf 
ra , ipfi acl manus omnia fuifTent ; Verum i I 
fine iis eo progrefTus eft, ut non inftituta,fi(fl 
expolita videri qveat haec DifTertatio , in qv.\| ] 
an rerum copia & varietas magis admirancjj 
iit, an dele&us, dubia cogitatione diftrahimu l\ 
(ZS^Joh. Reiskii /)/'^#/ctf,Wolffenbutte]£i68t 
Vir non vulgari eruditione excellens fuit AJt 
cl:or; SedAriftotelis difciplinae nimis deditu 
Atqve hinc illat difqvifitiones de Dida£tic 
aa difciplinis pxdeuticis an propsedeutirisr I 

ai 



• \ 



Literari am In Genere > ln Qyarto. 3 J f 



LlTE: 

! umera) 



meranda , an ars fit , an fcientia , Qt 
j >dnam fubje&um ejus fit agens s qvod pa- 
i is &c. Nos exiftimamus» i; Scientias non 
c ) multiplicandas praeter neceflitatem. 2) Di- 
d Hcam doceri non pofle ob docentium , di- 
i atium , & difciplinarum varietatem&mul- 
r idinem. $) Eandemqve non difci regulis, 
I ufu. 4) Nos fane diuturna experientia di- 
j imus , methodum Catecheficam., (Didafti- 
: mim aliud nihil eft qvam docendi metho- 
d p) optimam efle , fi velis difcentes augere 
i gvis & artibus ^ paradigmaticam optimam* 
1 ionis moribus. (36.) Idem , de varus errori- 
b latina difcentum traElantumqve , Luneburgae 
« '6 Qyx Diatribe & docentibus L.L. & di^ 
i htibus eximiae utilitatis efle poteft. (57.) 
] obus Thomajius y 4e ftili Ethnicifmo circajuran* 
ej idverbia fugiendo , Lipfke 166 f. Sive adver^ 
i : jurandi fiiu% five formulae , Mehercules* 
? idius fidius , Edepol , Ecaflor &c. Ethni-* 
d« -um fane funt ^ jam primis Seculis a Chri^ 
f mis improbatae , " nec ufurpatae facile ante 
S tulum XVI. qvo in Scholas poftliminio re^ 
M ftus eft Cicero j & cum eo alii ex Scripto- 
: r us antiqvis latinis , qvos claflicps appella- 
ii jfolemus* Tum enim cum virtutibus latini 
4 monis hoc vitium fimul recruduit *■ & pet 
iil ros qvosdam do£tos * fed in hac re aut fri- 
■ le admodum \ aut non fatis circumfpecle 
: »s , ad nos ufqve propagatum efL Qyod 
lifl ie pejus & angve vitandum efle vult Au- 
I |>r , tum qvod contumeliofa fint in Deum 
cjivitia vocabula ejusmodi, tum qvod aliaun 
Z % prom* 



gj6 CapJI. DeScriptor.Spectant.AdHist. 
promtu fint affirmandi formulae magis innc 
cuse, certe , omnino, utiqve, & fimiles. (# . 
Gerh. Jeh. Vcjfii, Ltber deYhilologia Jermonis, h.i 
de difciplinis in genere , & de Grammatica , R)>tu 
rka & Metrica infpecie , item de Philologia , fa 
de Hijhria , QtograpHa , Chronologia , Qeneak 
gia & Hijiotia ftragmatica , Lipfia: 1670. In qt 
unum caput majori diligentia expolitum tk 
qvam alterum, Attamen 

Pleraqve de Veterum funt deflorata 1 
beilis. 

Cunfta etiam per Qeo-u & hQiriv difpofif 
& di&ione comta & eleganti tradita , & adm 
ftoriam literariam , & notitiam librorum coa , 
parandam perutilia. Et ad veterum & reciw 
tiorum rem literariam perfpiciendam & digiin. 
fcendam tam conducibilia, qvam qvae maxrnii 
(39.) Chriji. Qellarius , de utilttate PropadeuMk 
tum , h. e. Philologia & Philofophia , Halae iM 
Ubi docet Philologiam atqye Philofophiara{f.T 
fuperiores difciplinas , Theologiam maxiid 
fru£his praeclaros & nunqvam pcenitendos 4?! 
ferre. (40.) GeorgwVafchius, defabuhs Rom> 
nenfibus antiqvis i$ recentioribus , Kiloni r70cJ 
Qyi , qvx attulit , de fibulis Romaneniib j 
antiqvis, omnia haufit e Petri Dan. Huetii d • 
ganti libello , de origine fabularum Romanra 
fium. (4^.) M.GottfriedGottfchlmg, d& Ukii 
Hodaporkis , Lipfiae 1703. Dignum omnino sjj 
gumentum in qvo aliqvid curae & induftria | . 
Viro do£lo collocetur. Sed qvam auctor 



Literariam In Genere. ln Quar to. 3fr7 

q :onfumiit operam exilis eft. Spondet enim 

. §. <;. fe ea Hodaeporica luftraturum animo, 

\'umLe£bore communicaturum , qvae no- 

,1; temporibus collegerunt Viri peregrinan- 

l , eaqve fecundum ordinem regnorum & 

rvinciarum digefturum, C. 2. §. r. # Sed 

}\i ! qvam tenuis & macilentus eft ejus Ca- 

1 gus. Sanevix decimam partem exhibet 

cum , qvae noftra tempeftate in lucem data 

i t,Hodaeporicorum. Et plura in noftra Bi- 

->1 >thecula continentur, qvam ille in hac Dif- 

e atione protulit. Et, qvod mireris, Hodaepo- 

rj s veris ea etiam qvae fabulofa & conficl:a,& 

r ;eniofe tantummodo excogitata funt, admi- 

fcit. (41.) M.JoF>.Balth t Wernheri,judicium 

i praapuis nonnuUis Scriptoribus Juris natura^ 

L>fiaei69?. Praecipui Juris Naturae Scripto- 

-\ , qvos dijudicandos fibi felegit'Aucxor, 

fut, Grotius , Seldenus , Hobbefius &Pu- 

fiidorfius. Atqve hos ita recognofcit , ut in 

C otio pauca, inSeldeno multa , in Hobbefio 

piira , in Pufendorffio plurima cerulis minia- 

t lis fignanda exiftimet. Hoc tamen in eo pras 

c?teris laudandum opinatur , qvod ex necef- 

f ia congruentia , aut difconvementia , cum 

ciiditione generis humani & focialitatis falute, 

thqvam genuino, eoqve unico fonte promanare 

cjonia acute viderit, atqve praeclare deduxerit§. 

il p, 14^ Qyod nos Volum. LXXX. h. 34» 

PDt 7rpaTov i^iZSog praenotato veru jugulan- 

(jim efle diximus ', cum Viro illuftri Leibnir 

li) , qvi in Epiftola qvadam deprincipiisOpe- 

Pufendorffiani , de officio hominis & civis 

Z 3 (vide 



3?8 Cap, U. De Scriptor.Spectant. AdH<st< 
(vide die eilffte Oeffnung im Bucher-Saal p. $;» 
Optarem fcribit , extare compendium Ju: 
Baturae Pufendorfiano firmius & efficacius,yi> 
lucidas facundastjve definittdnes exhibeat , (N( 
nudas hypothefes ) qvod ex reclis princip. 
conclufiones veluti fila deducat, qvod fund 
menta a&ionum exceptionumqve natura val 
darum omnium ordine conftituat , qvod den 
qve fcientise alumnis certam rationem praebe 
praetermifla fupplendi , obktasqve qvaeftiont 
per fe decidendi determinataqvadam via.fy^i 
Epijiola amici ad amkum, qva de Scriptorum recei 
tierum decade judkium fertur. Sine k)CO & t«ii 
pore. (44.) Judicia denoviffvnis prudenti* cm, 
fis Scriptoribus ex Parnajfo , 1669. Au&or-ti 
C. S, Schurtzfleifchius , Vir naris & aurisacK 
tx & expurgatae. Qyi de prudentiae civifci 
Scriptoribus nonnullis fapienter , & dofte, tl' 
cordate judicat ; Sed iniqve interdum de qfiv 
tmsdam , ut Samuele Pufendorffio n. 8- N^ 
mis etiam acerbc de J. H. Boeclero n. 2, l 
oppido falfe de Phil. Jac. Spenero n. n . (M 
Vetri Najiumi juJkitim de judkiis Sarcmafii, Cold' 
nis 1669. Au&or eft J. H. Boeelerus, qviii 
Sarcmafii judiciis umbram folurnmodo fpe£br 
vit non tucem, h.e. ea notavit tantum, qvarE 
Prudentiae civilis Scriptoribus jugulanda eft 
cenfiiit , non , qva: alba lineofo fignanda. At 
qve hinc iracundia incenfus eadem menfur 
Sarcmafio reddicHt fcommata, qva accepit, im 
cumulatiore. Idqve non tam veritatis tuendi 
caufa, qvam famae conforvaadse gratia* Si 

qy) 



LlTERARlAM In GENERE. ItlQytifU. gf? 

q idem non difllmulanter fcribifc, p.9. fide Viris 
ignis itajudicare fas foret* 

Et qvisqvam Numen Junonis 
adoret 
Praeterea ? Aut fupplex aris imponet ha- 
norem ? 

(46.) Lahonh a f/erario Satura Sarcmafiana^ 

>6<). Cujus au£tor ipfe Schurtzfleifchius, 

t dcqvid etiam dilTimulet. Vide fis Theodo* 

liCrufii Aclia Sarcmafiana p. ^ 1. (47.) Frij. 

j*g, Hackmannus , de Aulicis Juris natum & fu« 

itiftudiis, Helrnft. 17 of. In qvo fchediaf- 

iiate multa leguntur memorabilia , de pere- 

finatione Aucloris literaria , Scriptisqve, 8t 

;:riptoribus do&is, inltalia, Brittanma, Ger- 

ama, &c. Qyaean omnia verkati fint con- 

:>ntanea , certo qvidem & fine formidine op- 

«fiti affirmare non pofllimus ; Qyia ja&antio- 

|m interdum fuifle Auftorem novimus ; Hxc 

jimen ex animi motione non fatis aeqva pro- 

i€ta effe putamus , qvae Anonymus , qvi an- 

ife nos fuis adnumeravit hanc Diatriberi, titulo- 

ifUS infcripfit : hfinita huic Programmati infunz 

jendacia. Confer etiam Anonymi Leben und, 

\haten des Kmigs in Preujfen , Friderici Willhel- 

11 C. a6.p. 1017. fecL ubi varii Hackmannt; 

sfus, & prodigiofa difcrimina, copiofe defcri- 

untur. (48.) Ern. Salomo Cypriani , de . Scri- 

wibus Veteris rei militaxis % Coburgi 1701. Hi- 

toriae literariae particula perutilis , fed cujus 

I hacEcloga vix primaehnese adumbrataefunt v 

% 4 tan- 



§60 <CapJI.DE Scriptor.Spectant.AdHist. 
tantum abeft ut exa£te £it elaborata. (49, 
M. Gabrielis Groddeckii , trias Obfervationum t 
Mftoria literaria , Gedani 170 z. Vide Vol 
LXXXII. n. 7. (?o.) M. Heinr. Pippingii, R» 
Bores Academm Lipfienfis , Lipfiae 1 701. (f U I 
M. 7- & Lenzius, de Profejforrbus natione IrancU 
qvi Academiam W • ittenbergenfem iUuftrarunt, Wit j 
tenbergae \ 702. Vid. Vol. XVII. n. 8. (?v 
Geb. Iheod. Meieri Monumenta Julia, five Memo> 
ria 'ProfeJJerum Helmftadienfium , 1680. D 1 
qvibus alibi. (13.) M. Aug. Voffelt , Nach, 
richt von denen in Handen habendm Bibhfcktl 
Exemplarien des Lutheri , fowohl erfter VeberfetzMH^ 
als yyiiefie hemach von Jahr z,u Jahr zu Wittenkfy 
heraus kommen , 1 70 f . In qva Sylloge de pjRi 
mis editionibus verfionis Lutheri obfervafcwi 
nes non cottidianae. (74. ) Catalogus Scriptom^ 
a Cafparo Sagittario editorum , Jenae 1694. (ff. 
Ern. Cafimiri Wajferbachii Catalogus traclatuum 
qvi in corpore Scriptorum rerum W 'eftfalicarum Jty 
perientur, Lemgoviae 1704. Scriptores renun 
Weftfalicarum antiqvos in unum corpus redfli 
£r.os prelo fubjicere , & in lucem publican; 
emittere voluit Au&or ; Sed morte praeventa 
adverfum voluntati exitum res habuit , nib&l 
qve de his omnibus excufum eft , praeter Hcc 
manni Hamelmanni Opera Genealogico-Hifla» 
rica, qvae A. C. 1711. Lemgoviae in 4to 
prodiere a WafTerbachio congefta , fed nec e 
omnia, qvae in hoc Catalogo promifTa funl 
(?$.) M. ]oh, Reiskius , de lingva tertia, Lune 
burgi 7676., Do&iflima Diafcepfis, de lingv 
tertia,h. e. inter duos amicos diflidia ferent 

Con: 



LiterariamInGenere. InQuarto* $61 

l nf Syracidis C. i$. y. 1 6 - 1 8 . ( f 7 .) ^Wr. 

F y/'««/ ^ Societate Kaleniarum , fignaturis plan~ 
trunty mellefine fumo , yfl>/>e refono , w?/##, //Z-r/x 
i ramlon , aavis y nitro &c. Lipfise 1649. Lanx 
[; ura,in qva deThomaReinefio,ejus qveyirtuti- 
t s <3c vitiis qvaedam lecru digna. (f 8.) Hen* 
r V*ge$es Decas Qyaftionum mijceU*MMum , Rin,- 
^ ii i6Sf. 

LXXXVII. 

jM. Mkhael Heineccius de JCtis Chriftianis 
porum Secolorum eorumqve in Ecclejiam meritiSf 
Jalse 171?. A Seculo I. usqve ad V. fedecim 
iifle JCtos ., qvi Chriftianam religionem am- 
]exi de Ecclefia N. T. praeclare fint meriti, 
liiicet Nicodemum , Gamalielem , Paulum, 
Ijenam , Miltiadem , Tertullianum , Minucium 
sliccm , Cyprianum , Ambrofium , Augufti- 
iom , Pontium Paulinum , Sulpitium Seve- 
ilfl* , Aurelium Prudentium , Marium Mer- 
iitorem , Socratem , & Sozomenum , in hac 
liflertatione ita docet Au&or , ut nec aliena 
p inftituto conftipaverit , nec protrita corra- 
Irit , nec ab aiiis jam pridem didta & occupa- 
i. Cl.) M. Sam. Iheodorus Schmidt de^Theologis 
^utero Deo confecratis , Lipfise 1707» In qva 
Hfariam oble&are connititur le&orem Au&or 
IH inftruere. 1.) Variis verborum fignificationi- 
us , 2.) Exemplis , j.) Regulis. Atqve hinc 
;es hujus Diflert. Sediones , 1.) Grarnmatica, 
.) Hiftorica, ?.) Theologica. '(;.) Chrift. 
; Zeibich de Theologis ad tempus commodatis y 
Z f Lip* 



$ 62 Caf. 7/. De Scrj?to*.Spectavtt. Ad Hijt. 

Lipfiae 1709. Pnw«/ fortafle eft Au&or <pj , 

colligendo huic fafeiculo literario manus imai 

fit, GottlibH Friderici Seligmanni rnorte pr*n» 

tura excitatus , ut videtur, qvi Lipfia Dresdani 

vocatus , ad raunus concionatoris in auia S* 

xonum prirnarii ornandum , in ipfo officii de. 

rnandati exordio vitae invenk epiiogum , utnoa 

datus , fed commodatus tantura Ecclefia; Drcv 

denfi videri poterat. Nec impar fuit ceniri 

huic onufculo ferendo, Siqviriem di&io Audo^ 

ris vivida , & aiacris, & expedita , Le&io ?»» 

fta , judicium non obtufum , fed extra ripts. 

diffluit interdum , & aqvis ahenis irrigat flb 

prata» non oominato- fonte undeacceperit , 1I1 

p. fi. aot. 2|, N. 4. Qvar oWetvatio ex 

Molleri Homonymofcopia C VJ. §. a. p, 

eft excerpta. (4.) Remh. Henr. RoUtus d: 

tis CUma8erico maxmo cUuctis , Roftochii 

De qvO- alibi. (f.) M. Petr* Ac 

Boyfen cU jtyoftdlz merito ($ fulfo fxfpsclis , 

tenberga?P7r4. Qyod nos olim in votis hal 

mus , ut extaret de do&is Apoftatis. commel^i 

tatio ; Id& legk Auctor in Hiftoria noftra Gerito 

literaria , ut ip(e teftatur §. 1. p. 2. 6V, ut eufllfcO 

qvem voluimus exitum haberet noftrum defidtfe 

rium» excubavit egregie. Stilus faae hujus Diki 

fert, eft amamus , venuftus , exukaos , & k*. 

fibi inftans, ut in fe recurrat. Nexusrerum fai 

cilis <5c fponte natus. Sele&us rerum pracli^ 

rus. Apparatus-Iibrorurn rariorum ingens. hH 

geniura vaftura. Judicium exqvifitum. Le£ti* 

muita Atqve hinc obfervationes literarias no* 

paucac ab aliisnoa.aaimadrerf*. Veritatisabw 

fcoa» 




Literariam In Genere. ln Qtiarto. %€^ 
c ndtaeliete&ae. Mendse populares indicatee, 
fcobeto fignatse; 

- - Juvat immemorata ferentem 
Jngenuis oculisqve legi , manibusqve te- 
neri. 

Juvat etiam mefli copiofe qvoddam fuperad- 
i:e fpicilegiamexM. HeinriciScharbauJudais- 
ndete&o, in qvo vindicantur & reftituuntur, 
]i vel injufte inter Judseos relati , vel ex Ju- 
Jorum numero immerito exclufi funt. Aliis. 
".) G. H Gotz.it Princeps Hebraice doEius, Lip- 
|. Av^Koyiet literaria ex variis Hiftorieorum 
[Dnumentis collecta. Cujus monetae plures 
[ngeftit Au&or, ad conle&anea ejusmodicon- 
rirenda natus , & qvafi fatali concitatione 
iipulfus. (7.) M. J. G. Dietericus, de literatis 
fiis Rrandenburgicis , Barutbi [7 n. (8.) 
Jirf. Hajfen de vitaprivata aut Academica pra vi- 
vaulica eleflione , Wittenbergae 1 7 1 $ ♦ Lc&U 
ihn injueunda OilTert. nec inutilis ob argumen* 
jrum & exemplorum varietatem , vim & co- 
jam. (^u) Joh. Burcb. Menckenius de VtrU mili- 
\ acfcriptis iSuftnlms , Lipfise 170S. Vide Vol. 
IXVH. N. 6. (10 ) M. Mart. GrewM Sors € ru- 
korum comparote confiderata , Lipfiae 1714. In- 
Iriptio hasc eft perobfcura. Nec disjicitur ne* 
lala , etiamfi exegefin adje&am , & explica- 
bnem p. j. allatam adhibeas. Oceonomia 
liam Operis qvsefita , affechta, & ad oftenta- 
bnem tantum compofita Et Opus ipfum ita 
ilornatum , ut fabulam Romaneofem tc lege- 



3^4 Cap. H,\De Scriptor.Spectant.AdHist. 

re exiftimes , non Hiftoriam literariam , adet 
omnes teftes procul ab eo abefle jufli funt. E 
fi qvis admiflus, truncato nomine , cV ita ad 
miflus eft, ut prsefens non magis, qvam abfens vi 
deri qveat. Qyis enim harufpex divinare qveai j 
qvid hoc fit p. 1 I. Gvilielmum Wainf. refert Ba\ 
nifi conftiterit , Gvilielmum Batefium in viti i 
fele&is hoc referrc in vita Gvilielmi Wayrr, 
fleti Epifcopi Wintonienfis. Hoc fane eft ani i 
gmata fcribere non Hiftorias. Et noctem indu i 
cere rebus , ubi folis radios riebebas. (11.; 
M. Joh. Gottlob j&ifferi eruditum Qaufittfov in ata 
te tenera , Lipfise 1696. Qyj promittit in prctf; 
fationeeruditorum davf**^ tresclafles (a)Ean| 
bryoum (b) infantum (c) puerorum. Seddufi| 
priores tantum fiftit in hac Diflertatione , fiqvi- 1 
dem ubertate tertiae deterritus , 

Anchora de prora jacitur, ftantj jittojx: 
puppes. 

(1 X.) % Mich. Heineccius de Miniflris Cafarum Gnm\ 
tiiium Chriftianis , Hala: 1711. Diflertatio do» 
cta, polita , diferta. Cujus materia nonubb 
vis obvia, Forma keta,& lauta. (*?.) M.Henr»\ 
kothius de Martyribus affeElaPis , Wittenberga I 
J709. (14.) G. H. G6tz,ius de mercatoribus erm 
ditis t Von gelehrten Kaufleuten , Lubecse i^Of 'j 
(*f.) Ejurdem Spicilegium f additamenta ad Diatrp 
hen de mercatoribuf eruditis , Ibidem 1706. Cuflf 
qvo confer fis P.J. Marpergeri erftes Hundert &> 
fchrttr Kaufleute , ne meflem hanc prorfus de 

mef 



Litekariam In Genere. lnQyarto. jCf 

i iTam ab Au&ore exiftimes; Nec qvicqvam 

i irare (commaM. Frid. Boltzii, qvi in difeurfu 

i caufis ja&urae literarise §. 70. p. iog. Bene 

jiumelie, fcribit , qvod in rubro pofuerit 

M&or: De mercatcribus eruditis, von gelehr- 

t Kaufleuten , cum dubium omnino fit , licet 

i ilti velmt efle docti , num harc intelligere po- 

t fTent , fine addito idiomate germanico. (16.) 

i . Gottlteb Stockhartildea fludiofi rite peregrinantis, 

Jpfise 1688. Frumentum in iEgyptum , & 

« ocum in Ciliciam inve&at Au&or , & incu- 

• m contundit , qvae faepius cototufa eft ; Atta- 

1 en nec oleum perdit nec operam , qvia qvse 

1 ipiofius ab aliis, ea compreflius & enucleatius 

:» eo difta funt. (17.) M. Cbnfloph Schultz,* 

Judxo non mortali , Regiornonti 16^9, Vide 

ol. LXXVH. N. 24. (18.) Gottlub Wegnerus 

•Lilris <& Uberis Sacerdotum\ Vriefler hinterlajfen 

*r Bucher • und Kmder , Llpfise 1697. (19,) J. 

'; Schmidt Cacus de colore judicans , Jense *68*. 

iazci de colore judicantis unicum ex Hiftoria 

hturali producit exemplum Au&or. Ejusqve 

bflibilitatem inde probat , qvod , cum color 

1;ud nihil fit , qvam varia lucis modirlcatio , 

h divcrfa partium Jucidarum difpofitione , 

bnjugatione, & fitu pcfita, vifunontantum, fed 

x ta&u dijudicari qveat. Qvod tamdiu vide- 

ttr admittendum , donec certius qvippiam vel 

<eHiftoria,veI de coloris natura conftet. Qyod 

trumqve nondum fatis firmo ftare talo exifti- 

namus. (20.) M. Georg. Irinckhufius de Cacis 

apientia i5 eruditione clari s , Geras »672. Qyam 

toflertatiunculam vellemus ad manus fuiffe Vi* 

ro 



l 



$66 G#.//.DeScRIPTOR.SpECTANT.AdHiST. 

ro Do&iiT. Dn. Schmidio , cum de cscco coi 

mentaretur de colore judicante» In ea enimA i 

ctor in idem problema delatus , relatum fe a i 

divilTe fcribit : Uldaricum Schbnbergium cel • 

brem qvendam Regiomonte Porufforum Maji 

ftrum , & Comitem qvendam Marisfeldicut i 

utrumqve luce oculorum privatum , ta&u 6' 

lores difcernere potuiiTe ; Sed ipfe dubis fid.: 

has narratiunculas efle dt&itat, & tale qvippi* | 

fieri non pofle, copiofe & abundanter difputiH 

Negat etiam colorem a vario partium in fupe» 

ficie coloratorum corporum fitu , qvo lumtt 

diverfimode refledtatur, oriri, & fe peculiardJ 

Diflert. in lucem datarum nunciat , de fabuU 

in P&ilofophiam receptis. Cum fint, qvi .veterew 

Philofophtam nobis exmanibus & animis exct 

terelaborent, meras crepantes experientiau 

iisqve femet tanqvam Ajacis vel Achillis clypeic 

tegentes , cum tamen perfoepe aut rem ipfa* 

non attingant , aut dubia prorfusqve fabuloh 

nitantur fide» (21,) Philipp. Ant. Laub He pec<& 

ti s eruditorum , Helmftadii 169 6^. Oceanum oi> 

tettac infundere conatur , qvi peccata eruditqrt 

rum tentat Diilertatiuncula comprehendei*' 

qvorum tanta eft moles , qvanta numero carenr 

tis arense. Et re&ius feciflet forte Auctor , 1 

lemmata vitiorum indicaflet tantum , & qvi dri 

iisdem de induftria fcripfiiTent aliqvid, & litera; 

rum monumentis prodiditTent , fignificaflet, v* 

g. de eruditorum Atheismo, plagio literario 6tc 

(22.) M. Gottfried Boettnerur de mdlis eruditormr 

uxoribuS) von bbfenli eibern derer Qelehrten Dijfert 

Bifiorica % Lipfise 17 o f f (23,) Ejusdem de eoden- 



Literariam In Genere* In Quarto. 367 

mento Dijfert. moralis , Ibidem eodem. Utra- 

] : le&u digna , cum & exempiis non ubiqve 

viis , & regulis non reprehendendis inftruat 

toris animuftt. (34.) J. A. Schmidii Mulier 

i bodoxa , 1697. (2 J.) M. David Schultetusde 

ninis prima atate eru&tiom & Scriptis illufirtbus, 

V r ittenbergae 1705. In qva lance vix ulla 

c imbes particula apponitur , qvse non bis ter- 

i ab aliis jam co&a fit , Thomafio, Sauerbreio, 

iifi \ fchio &c. fupra a nobis enumeratis, & infra 

1 huc enumerandis. (26.) J, A. Schmidii Mu. 

I ■ heterodoxa, Jense 1697. (2.3 ,) M*Dan.Frid 4 

; nus de ^homovitt eruditorum , Lipfia; 1705*. 

i noldus Geuiing in Ethica C. *. p. m^s . Di. 

r J entiam virtutum cardinalium facit primam* 

> leoqve Au&or nullam cum Philofophis anti- 

< |is & recentioribus expoftulandi habet caufam 

\\ jii qvod<p<Ao«-o^ i n morum difciplinacom- 

tiuni qvafi confeniu neglexerint. Siqvidem 

h 



\\07rmeLv inter & diligentiam nihil interft. Et 
od fingit Audror §. ?. tytoww)a» Grsecorum 
! ] js indicare , qvam latinorum diligentiaro , id 
1 ; jatis ab ipfo dici , unusqvisqve qvi non obeft 
j I cerebri facile perfpicit. Et fac ita efTe, gra- 
A tantum differunt inter fe, non fpecie. (28.) 
j L Georg. Gotifr. Richteri erudkorum invidia. Lip- 
1 fc 170 3 . Maxime commune hoc eft in Repu- 
H ka literaria hoc vitium & pervagatum. Ple- 
ve enjm eruditorum funt invidi. 



K*# 



3^8 Gi/.II. De Scriptor.Spectant. Ad Hist. 

Kct) Kl^UfltVS KifCtfJlH KOTIU V& TtWti 
Ti*TCt)9 

Ket) KTaiWs itTa>x<* Q&witi Kg? *oil 

Atqve hanc luem Aucior fufcepit defcribci 
dam , hiftorice primum, tum ethice & philofi 
phice. Sed mifcetqvadrara rotundis Etinvi 
dis inlerit , qvi alio longe morbo laborarun 
qvam invidia. Et nec in verbis nec in retitt 
id prxftitit , ut laude magnopere fit extollefe 
dus. (29.) M Job. Frid. ,Heine de mifericori, 
eruditorum, Helmftadii 171, . (30.) ChriJt.A 
guft. Heumann de y &vto%tipi& Philofophorum , Jen | 
170;. Stoicorum & Veterum q vorundam c J 
fciplina erat , fua fponte aliqvem ex vita difd: 
dere pofle, 11 infanabilem morbum fentiret,a» 
alio malo, qvod fuperare non polTet, adfligeri 
tur. Nec multum ab hac fententia Do$m 
nus Auctor eo tempore videtur abfuifli. 
Qvametiam peculiari lcriptodefendit Joh.Dw 
ne Ecclefias S. Pauli apud Londinenfes Decarraii 
Londini 1648.M 4to excufo,fub titulo,&o3-aK*fti 
Et noftra setate Joh. Robeck Calmaria-SvedtiL 
in exercitatione Philofophica de morte voIul 
taria Rintelii 17} 6,imprefla cum animadvertft 
bus perpetuis Joh. Nic. Funccii , qvi & praef. 
tionem prsemifit , iri qva Robeckii hujus fata^ 
tragicum e vita exitum expofuit. ($1.) G. V 
Gdtz,ii Mufeum eruiiti , Lubecse 17 1 ». (%z ) / l 
Frid. Mentz,faftus Philofophkus virtutis colore infx 
CMtus in imagme Diogenis Cynici , Lipfise 171: 



Literariam In Geneue. lnQyarto. 369 

m cantilenam jam pridem cantarunt alii, 

J.B. Schtippius in Opp,p.23$ &p 762. cVc. 

• ,) J,J4>.Zierold de prarogativa Barbarorum po- 

1 wnpra culiioribus y Halas 1693. De qvo alibi. 

LXXXVIIL 

M. ]oh. Joach, Zentgravius de Joanni & Jam- 

1 Differt HiJiorica y Wittehbergse 1669. Lau- 

tfj a anobis irt antiqvitatibus literariisiEgyptio- 

ii §. 4^ . p. 167. Et digna fane cuilaUs im- 

p tiatur. Qyam Au&or 

Eapoliit multaarte, fuperque induxit dmujjinit 

' ) M, ]acobi "Thomafii infignia qudtuor Evangeli- 

•jpum, Jense 1672* In qva conlectanea per- 

<idita, & tahta diligentia perveftigata* ut vel 

aam inveniilet Au£tor,fi qvaffiviflet; Attamerl 

ii-n cOntroVerfise alea & opinion6 dubia adhuc 

Dfiat cuntta, qvodnarrt infigne unlcuiqve Evari- 

npiiftse conveniat * qvidve fignificet &e. ($.) 

.Wfw* Andrea de Simone Mdgt> , Marpurgi iSgd* 

i<^i,mihi in hae Diflertatione anirnus loiUriieuV 

i C fribit§. $\ obiter de Origine & vita Simonis 

Jagi , uxore Helena, praeliigiis* ftatu , con^ 

Jpffu cum Petro , prseeipue iflo famofo,& in~ 

^jritu , agere ♦ Sed valde alienus : fit a Mufis 

[; (hnibus & Gratiis > qvi non intelligat , nort 

i «j)iter , fed eXqvifite, <5c ea lnduftria haec Orrinia 

;«jfcufla , ut optandurii fit , & ea depenfa efle* 

j (fx fpopondit Au&or §, 10, fe alia Diflert. aftu- 

im de Simonis haerefi , ac difcipulis & opinio- 

;bus rrionftrofis, (4.) Joh. Yrid. Hebenfireit de 

Aa >* 



370 C^«//.DeScriptor.Spectant.AdHist. 
Juda Ifchariote , Wittenbergae 1 7 1 1. Q 
nihil novi adfert qvidem , nova tamen ratioi 
qvasdam. (f.) M. ]oh. Georg. Neumanndeh 
fio ?r*jiigiatorc , Wittenbergae 169;. Ext 
videhcet, Das crgerliche Lebtn D Joh. Faufti / | 
fchrieben von G. R. Widmann , und mit neuenZ \ 
fatzen vermehret , dwch J. N Pfitzerum Me:i 
DoQl. Niirnberg 1 6 74. 8 Atq ve de hoc Opei j 
cumprimis in hac Diatribe Academica ag 
Neumannus , docetqve , commemorationq ■) 
hanc de Faufto non qvidem prorfus efTe conjil 
€bm, cum qvardam in ea teitibus & teftimonjr 
non fpernendis conftent; Fabulis tamen itaco:i 
ruptam , ut vera a falfis , genuina a (uppohcisi 
Hiftorise ab Apologis segre difcerni qveant. 0- 
Wittenbergenfi enim Academia narrari Pha^ 
tafmata,qv2e inDucatuWiirtenbergenfi accidt 
runt. In Editionibus etiam horum annahuo 
magnam efte narrationum diflimilitudinem , i 
multa in hac Biographia D. Faufto tribui, qm 
ab aliis praeftigiatoribus iperpetrata leganflj 
Au&orem G, R. Widmannum hominem eflc 
obfcurum. J. N. Pfitzerum commenta ccX 
mentis obtegere ne perpluat. Ipfumqve Jm 
Fauftum in Scriptis Lutheri , Melanchthonisi 
Peuceri , Sleidani &c, Silentio prasteritunr 
qvod fa&um non effet , (i , qvod volunt hi Hii 
ftoriographi,circa A.C. if 40. vixiflet , & tan 
tam iibi in Saxonia confeciflet famam- (6,] 
M. Chrifi, Schultze tfe Judao non mortali , RegiQt 
montii7ii. Vid. Vol. LXXVII.N.*4. (7) 
Joh. Paul. Hebenfireit defponfo in nufjtiisCanaGa.' 
bl** y Jenae 1693« (80 M, Joh. Pafckius a\t 

Johah-_ 



LitERARiAM In Genere. ln Qyarto, 37S 

lanne Baptifia , Wittenbergse i6$6> (9.) 

i',h. Zefchiusde \oh % infantulo in utero materno exuU 

me :% JensE ?6go. (10.) C« CeSarius de carcere 

^ r upplicio]oh,Baptifta y Halsei^g. (11.) Idem 

d Pathmo Lutheri in arce Wartenburg , Halas IC96*» 

».) Fridem. Bechmann de Martino Epifcopo Tu- 

r< enfi , Jense 1697. ( I ? .) J. /4, Schmidii Vu^ 

n ius Epifcopus calebs, con\ugii ckricorum Yatronus 

t nndex. (14*) J. F 4 Meyer de Catharina Luthe- 

nonjuge^ Hamburgi 1699. (if.) G, Gzfai 

{■>gramma m funere conjugis Heinrici Meibomii f 

lilrnftadii 1625*. (16,) Joh. Fechtii Critica in 

Oiofr. Krnoldi Criticam de Davide Chrytrao, Rc«* 

f khii 17 10. Suos omnino paffus eft manes 

/rnoldus, fi qvando Chytrseum , aliosqve, de 

];clefia & civitate literaria bene meritos Viros 

i\ cenfbrium tribunal vocavit in Hserefiologia 

fa ; Molliore tamen brachio ejus ulcera tan- 

jjnda fuiffe, qvam tetigit Au&or, exiftimemus^ 

f ia ingenia ejusmodi , qvale erat Arnoldinum, 

iJmediis lenioribus citius fanantur qvam afpe- 

Ipribus, 07*) ZaeB, Grapius de Concionibus 

jtificiofis 4$ alamodicis , von kunftlichen und ga- 

nten Predigten , Roftochii 1704. Con* 

ones Alamodicas de(cribit Au&or §. iz* 

i| 12, qvod fint conciones, qvae ad mores&ge- 

um delicatulorum , qvibus mundus (apit, for- 

!»antur , & pompofis phrafibus , phaleratis ver- 

is,oratoriis pigmentis, &c, penitus infarciun* 

fti in qvibus regnet aliqvando Htfpanica gran* 

jiloqventia , interdum Galiica adulatio , non^ 

unqvam humilitas fordide dejecla. Qyibus 

|os addimus genus qvartum heri demum ac nu- 

Aa 2 diu$ 



37* CapJL DeScriptor.Spectant.AdHist. 
dius tercius excogitatum , qvo conciones Me 
thodo Mathematica adomantur , & mifla SS ! 
definitionibus de rebusSacris formandis, & axio I 
matis ftabiliendis , occonclufionibus inde dedii 
cendis univerfum orationis Ecclefiafticae nego | 
tium ablolvitur. Qyod dici non poteft, qvan 
tam cladem inferat veritatis cognitioni , & pie 
tatis exercitio , & SS.ftudfum omne extinguat 
Pelagianismo etiam frigidam fuffundat , cV qv3, 
funt alia , qvx ex malefanis hifce femimbu 
oriuntur feralia damna, 

Infelix lolium,c< fteriles dominantur avenf: 

Qyae ne graflentur latius , Vir DottilT. Joa 
chimus Oporinus interceflit , oppofuitqve bfi 
concion^tor\bus^hmod\c\sAlteunie$ntz,igeRicH 
fihnur iiberz,euge?id un$ erweckUch zu predigen, Go( 
tingen 1 7 ? 6. g. Qyo opufculo novam Methtyi 
dum concionandi Philofophice argumentis nOjo 
levidenfibus impugnat , docetqve eos demuf 1 
auditores reddere. r,) Conviclos, ( d*e Pretfifr 
ilberzeugend ) qvi fenfum SS a Spiritu S »ntefri 
tum reddant dilucidum atqve certum ex SS. & 
Attentos, (die Predigen erwecklich ) qvi eundem a< 
confcientias eorum rite^applicare fciant ( t g;i 
Ernefli Bogislai Biga orationum e MSCto eruta, (' 
notis iUuflrata a Joh. Phil. Valthenio , Grypsx^ab 1 
dias 1707. Dignae orationes qva» nobis in fini 
fint, & manibus, & oculis , ob di&ionis ma(ci 
lum vigorem, & rerum qvarundam , ad Hifto 
ricam pacis Weftphalicae fpe&antium, arcanun 
habitum. ( 1 9.) M. C. J. Hornei refutatio ca 
lumnia intmtat* Dn. Conrado Homejo^ Halberfta 

d 



LiterariamInGenere. InQyarto . 37; 

l 1 6% 4. Scripferat M. Samuel, Schrber, Con- 

r lum Hornejum Qyaeftionem de vi & efiica- 

: meriti Chrifti parvi momenti effe adfirmafle, 

: od per calumniam de avo fuo dici contendit 

r pos , fimulqve ttolvth Ki&ov kivh, utmaculam 

| ric e nomine Horneiano eiuat. (20.) G. Calix- 

t deMyfterio Irinitatis &c. Helmftadii 1649» 

( ; ) ExtraSi eines Briefes die Streitigkeit D. Geer- 

l Qalixti betreffend , i6yo. (12.) Conradi 

» Vuffelburgii 43 Danielis Crameri Epiftola ad Chri- 

j ph. ?elargum % ob defertum laborantis Ecclefia in 

.ardriapatrocwium,L\pfix i6if. (*?•) Sam. 

} ifendorjfius modeftia caftigatiojie admonitus r l 6g7. 

1 ^4.) C.CeOarii literaturaelegantioris, collegium, Ha- 

JM»57« (ifJGatalogus Scriptorum Xhomafiano- 

m , Halat 1 696. (26.) Chrift, Cornems de An- 

ma Zochio praftantifiimo. JCto, , Francof, in Mar- 

pijM'f g;t«.. < (27). Joh. Georg. Leucfeld Hiftoria 

>angenbergenfis y Qvediinburgi 17 1 a. Vir no- 

js, curn^ viveret, fiiit amiciffimus Leucfeidius, 

lus, do&us , officiofus , perhumanus , Hi- 

priae civilis & literariae prseciare peritus , ap- 

laratU; vario mpnumentorum MSCtorum & in« 

ditorum. inftruftus , induftrius , voX^ ypctQos, 

vi multa incognita, detexit , & obfcura illu- 

! ra vit , 6*c dubia vel confirmavit , vel concuflit 

Irorfus atquedejeciti (280) Ejusjem.hiftorifche 

lachricht von.M. Job. Spangenbergio , Ibidemi7i$. 

\kf.) ]oh. Henr. leuftkingdat Leben des erften ver- 

feligten Prodigers Barthol. Bernharji von .Veldkir- 

hen. Accedit Verz.eichnifs der Probfte in Lemberg, 

^ittenberg i^of. (20.) Joh. Jac^ Stackeri 

Aa 5 vita 



»74 G^//. De Scriptor.Spectant.AdHist/. 
mta Davidis Ulmanni , Halberftadiii7 16. Vid 
Catal Bibtioth,Thcoi.p. r84- U »0 j^. C* 
//>aw Carfied vita M. Benjamini Boneri y Branden 
burgi , 1 7 1 7- ( 3 2,)- Leonharii Goreeii oratioqu 
Cedanenfes admonenmr , tt# a fo/Zo nefario abfiinean 
fefeqveStephano regi ultro dedant &c. Posnania; 1677 
( ? ? Georgii Mylii Oratio de Augufio Vacifico , j« 
#0, Eletlore Saxonico i$c. die 1 1. Febr. 1 f g 6, dt 
funtto , Wittenbcrgse r 5- 8 6. (5 4.) A/. Ejtjjw 
Schmidi Oratio memoria Davidis Rungiiy Wittenbi! 
1604. (5f«) Joh. Mic&. DiUherri Laudatw fu 
nebris Joh. Qerhardo diBa , Jenae 1637. Brevfcr 
illa qvidem, '(ed amufHtata. In qva, Vix qvim 
«jve dierum febricula , fcribit , noftrum nobi; 1 
Atlantem proftravit, fimulqve opus immenfuni 
declarata; ImguaGermanica totius fctipturce nt>r 
bis reliqvit orbum & debilitatum» Cui qvideflr. 
abfolvendo pertinaci ftatu perdius atqvepernor 
incubuit , & a fummo lucis ortu ad folem altec 
rum orientem , inconnivens , immobilis , iis?s 
dem veftigiis, & ore atqve oculis eundem in. lo-r 
cum dire&is, cog'tabundus , tanqvam qvodaim 1 
feceflu mentis atqye animifa&o, a corpore,ifl^ 
vigilavit.. 

LXXXIX. 

JufiiCfiriftcplJGvi Bohmer.i memorue Pr.ofejform 
oloqvmtia qyos habuit Academia Hslmfiadienfo 
Gottingse 7 ? 5 , In animo habuit Au&or me- 
moriis Profeflorum Helmftadienfium a G T 
Metero publicatis , ea , qvse defuni y fuperad 
dere. Atqje hujus inftitufei banc Eclogam pri- 

murr 



Literariam In Genere. Ih Qyavto. 57J" 

r m voluit efle fpecimen. In qva Vil. Pro- 
< ores eloqventise , qvi in hac Academia in« 
..;ruerunt,&in iis Cafparis Corberi maxime vi« 
i i &merita in rem literariam pernifido dicen- 
■i »enere defcribit , & hac ratione id fupplet, 
pd prsetermiferunt Lexici eruditorum archi- 
fj \i , qvi de Corberi nomine ne tantillum qvi- 
d n habent , & de Chriftophoro Heidmanno 
^ialmata tria, exBohmeri hac SyllogeBiogra- 
c ica emendanda, (a ) G. G. Zeltner ie Pauli 
lutenfack fatis & placttis , Altorfii 17 1 6. Vide 
%l XLVllL N. 2. (3 .) J. G. Lotterus de vita 
A Vbibfophia BernharHim leiefii , Lipfise 17; J . 
IcAriitotelomaftigibus tres prsecipue excellunt, 
] artinus Lutherus in Germania, Petrus Ramus 
i Gallia, Bernhardinus Telcfius in Italia, Et 
<im hujus ultimi decreta Philofophica pras cae- 
1 ris fint *ctP*$ofa , monumenta etiam perra- 
|, &ejus yita , fata, & fcripta paucis admo- 
bm cognita ♦ AuStor DifTertationem primum 
<j>nfcripfit Hiftorico-Philofophicam de Bern- 
ardino Telefio, Lipfise 17 ? 6. excufam, Qyam 
joftea au&am, & ornamentis pluribus locuple- 
ttam,invulgus denuo prodirejufliteo loco, 8c 
pmpore , &titulo, habituqve qvem indicavi- 
jius. Nec nuflam hoc labore fibt adfcivitexi- 
jimationemAu&or inRepublica literaria, Cu- 
b di&io talis , qvalem C, 2. §. 9. p. 4$. dtcit 
(TeTeleF;, luculenta, & citra fucum, ad natu- 
* leges cumprimis compefita. Via,qvapro« 
eflit,naturalis & plana & expedita. Obferva^ 
ones, ad Hiftoriam Philofophicam Seculi XVL 
jumprimis pertinentes, egregise. Le&io libro- 
A * 4 runij 



j 7 6 CapJI J)e Scriptor. Spectant.AdHist, 
rum, Italicorum cum maxime, & rariflimoru 
in noftris hifce terris, fere ftupenda Judiciu 
de Philofophiae Telefianae virtutibus cV vit 
moderatum c< perpolitum. Qyod autemC, 
§. i. p. 34. fcribit , fe ignorare , qvid de S 
relli libro ftatuendum fit, in qvo Telefii prini 
pia nova Philofophica enarravit , addita (i 
Epicrifi , cum infpicere eundem fibi , licet a 
xie qvasfiturri , non licuerit ; Nobis eqvide. 
admirationem nullam movet. Siqvidem no* 
mus hujus Sorelli nomen in Lexieo eruditoru 
plane praeteritum. Omniaqve ejus monumei 
ta efle perrara Et hoc, qvod, lafctence unit^ 
feUe , infcribitur, & Parifiis r66g. iV. Volux 
in 8vo editum , longe rariflimum , cum qv 
non confundendum eft, qvod Johann WilhcL 
Baro de Stutenberg in Jinguam Germanica; 
tranftulit,&Norimbergae vulgavit i66o.in8Y> 
de la perfection de rhamme, von der Votikommi 
heit ies Menfchen. Atqve in hoc p. 413. feq^. 
illo autem Tomo IV. p,$67.fcq. Philofophr 
Telefianse defcribit imaginem , & qvid laud 
qvid macula; in ea inelTe arbitretur, fibere pri 
nunciat. Johannis etiam Cajciiii Frey menti 
nem facit 1. c. p. m. j7u feq. de qvo Lotten 
nofter C, 2. §. 1 o. p. j 4. not n. fcribit : Frr' 
ftra haclenus/, ftudiofe licet , inqvifita nofci 
fuerunt Jani Caecilii Frey Opera latina , qv 
Parifiis 1 646. in 8vo jun&im vulgata cVc. N*' 
immerito laudat hunc Sorellum Guido Patinr 
T. I. Lettr. 77. p. 1 92 ll eft homme de fo 
bon fens , & Taciturne , point bigot , ni M 
zarin, Virenim eft in Hiftoria Philofcphit 

ve 



LlTEBARIAM IN GeNERE. 1h QuaYtQ < tfj 

Ifatiflimus. Et in Philolophia ipfa Ecle&icus, 

k: ulli Seclse addi&us. Et digna eft ejus lcien- 

i; univerfalis qvae pluribus innotefcat. (4.) 

:;4. Heumanni in funere^oachimi Meieri Program- 

* , 17^2. (f ♦) Ejmdem Vrogramma qvo Paule 

Qjjio nomen tertium Hormisda rejtituitur , Got- 

tigae 17}2>* (*».) CarolusGunther LudoviciVa- 

ntii Junioris Sttici Vhitofofhi vita, 0. merita*. Vri- 

msyvi PhUofophiam apud Romanos publice 

fjoieflus eft , fuit Panaetius Junior. Dignus 

vdrco habitus ab Au&ore r cujus vita & merita 

jiculiari Commentatione illuftrentur , & iis, 

ijiud qvos Hiftoria Philolophica in honore eft, 

ivocentur in memoriam. (7.) jfoh. Erhardus 

Jappius de Xiccone Volentow CanceUaxio Vatavino 

lijioria literarm in ltalia infiauratore r Lipfige 1723» 

bh. Dietericus a Schoenberg ex Italia redux, 

ticconis Polentoni Libros XVllL fecum attulit, 

e illuftribus Scriptoribuslinguselatin^eosqve 

i ISCtos adhuc & incditos. Atqve hos, qva 

:ft facilitate hic Heros, communicavit cujrn Au- 

£bre , ut typis exfcribi curaret >. fi qytd reperi- 

tet in iis luce dignum, Qyod a ratione alienum 

jieqvaqvam eft, cumin. primis literarum inftau* 

iatorihus Polentonus fuerit , & huic Operi per 

fcXV. integros annos infudaverit , <Sc Autogra- 

)hum in Angliam deportatum fuerit. Nec in- 

jiabili commendatum fuit hoc negotium. Qyi 

lac promuKide faliyam movit le<§oribusPolen- 

^onianas dapes ipfas propediem videndi Tam 

bulta eft hujus Gommentationis di&io , tantus 

Ho&rinae in ea apparatus , librorum rarifiiinoH 

irum tanta cognitio, & rerum tanta varietas, & 

Aa s co^ 



378 CapJl DeScriptor.Spectant.AdHist. 
copia, & dignitas, & jucunditas, ( $.)Joh. Got&f 
Vngerus de Jo/;. Agricola AntefignanO' Antinomom 
contra Melodium, Lipfiae 17$*. (9.) J A.Hm 
mann de vita j}&b. Kymai, Marpurgi 1717. Q\ 
parcior fuit in apponendisdapibus, qvamproa 
gumenti dignitate , & lectoris aviditate , di 
buiftet. Promittit tamen p. 4 fe daturum pli 
ra , fi publico placuifient , qvas feafTet epula. 
Caeterum §. 8. p, 8. conqveriturKymsei librui 
de Concilio Gangrenfi, Witlebergae 1 f 57. cui 
praefatione Lutheri editum , ita difparunTe , i 
ejus videndi copia , Iicet snxie qvaefita , fil 
nunqvam oblara fuerit. ( 1 o ( ) Vrogramma infii 
nere \oh. labricti SS. Iheol. D. &c. Helmftad» 
*7:>8. Au&or eft Joh Laur. Moshemius, qv 
in hifce Schedis jufta funebria defun&o Fabrici 
facienda modo non vulgari indixit. Genus enii 
dicendi non cottidianum eft. Ratio dotes an: 
mi Sc corporis deiineandi non vulgaris (p. 27 
feq ). Modus favorabilia & odiofa enarranr 
( p 2f . ) fingularis. Atqve his velut Emblenu. 
ta intexta funt ea , qvce crebro fermone ab cjj> 
eui exeqviae apparabantur, ufurpata (unt, v. J 
Nolle fe interefte confiliis , neqve unqvam ir 
ter fuiiTe , qvce qvis agat de religione mutandi, 
de uxore ducenda, de honoribus arnbiendis. ll 
ubi qvis certus fuum rogaverit auxilium , ei 1 
aunqvam defuifle , aut defuturum efTe. ( 1 1 
jfoh. WW/g. \dger de ]oh. Leade vita^ vijionibut { 
doctnna. Accedit Nucletu Theologia Myftica Mad* t 
Gyon } Tubingce 1716. Scilicet: a)Hiftoricedi 
ferit de JaneLeade revelationibus. bTheolog; 
ce,& Csitice. Efc prior pars prseferenda eftp< 

fterir 



LiterariamIn Genere. lnQuarto. 579 

eori , (i.]videm illa ex fcriptis Leadae efthau- 
I & ipfis ejus verbis propofcta, Pofteriorau- 
1 non eo ftudio elucubrata , qvo debebat. 
iijveenim fcripta omnia Leadiana luftravit 
1 Aor , nec ejus Paradoxa notavst cun&a ( Vi- 
eCatalogum noftrum Bibl. Theol. p. 770. ) 
>xdam etiam alio fenfu intellexit, ac Johan- 



intelligenda efte voluit. Et in oppugnatio- 
\(k>rum, qvas ab analogia fidei defieclunt, in- 
e ium petiit id , qvod eft in principio. (12.) 

i^ranc. Buddeiu de vita ac doBrina HRabani 
mnentu Mauri , Jenas 17.24» De qvo argu- 
rnto nihil extat ubcrius, luculentius, folidius, 
^igantius. Vita Mauri ex Monumentis opti- 
t[s ftudiofecongefta eft Do&rina ex ipfis ejus 
c iptis colleda , & in f ormam Syftematis reda- 
i Opus totum ita concinnatum, ut curam in 
^bis,inrebus vero folicitudinem adhibitam fuif. 
lippareat. EtcumAu&orcmDocW. ad Tra- 
Ifionesf uldenfes provocafleinterdum perfpicia. 
ijis 1 v.g.Pj,§.io p.27,item §.ir.p.2r. Alibi. Igno- 
fe iecWem nolumus, elie apud nos Codicem 
ISCtum' cum hac k7rtypct<pfi , Liber Iraiitionum 
icro-SanBa Fuldenfis Ecckfi<e; CoSeBus exlefia- 
intis piorum Regum, Imperatorum, caterorumqve fi- 
i;um , fcriptus regnante Imperatore Friderico , fub 
Urcuwardo Abbate , a fratre Eberhardo , Dutone 
\llario membranam fubmhiiflrante. ln cw us char- 
I non una Rabani occurrit rnentio. , \% g. ia 
iarta CVIil. Complacuit atqve convenit in- 
r Venerabilem Virum Rabanum Abbatem de 
bnafterio Fuldenfi , uhi Sanclus Bonifacius 
irporaliter, nec non & aiium c|yendamAbba- 



$ g o Cap. II. De Scriptor. Spectant, AdHist 
tem, Marqvardum Brumienfis Monafterii, 
alterutrum de pofleflionibus & mancipiis fi 
inter fe congruam oportunitatem facere deb 
rent , qvod ita & fecerunt. Dedit igitur R 
banus Abbas in Swaltbach , cjvae eft in pa; 
Logenahe &c. Eqvidem novimus Joh. Pift 
rium jam A. C. i6oy. traditiones Fuldeni 
vulgafle , & Joh. Fridericum Schannat e 
emendatiores & qvadruplo au&iores in pub 
cum emrfifie , Lipfiae !7»4- f. Sednech» 
nec illud volumen jam nobis ad manus e ' 
adeoqve dubitatio nos tenet adhuc , an trat 
tiones Fuldenfes ab hisDuumviris editse, cu 
noftris ex afle confpirent. In codice noftn 
traditiones continentur CX. Qyibus accedit 1' 
bellus, de Oblationibus Fratrum Fuldenfum, coi 
ftans capitibus LIII. Qvorum Primum eft < 
Oblatione Fratrum in Tutenhufen. Secun 
dum de oblatione Tacgolfi Comitis in Saraw^ 
Tertium de oblatione i V. Epifcoporum &c/ 

xc, 

]ubiUum Ac&demia. RoftocZienfis feflum , Rtf 
flochiM6i9.. Nata & confecrata eft AcariV 
mia Roftochienfis A. C. 1419. die iz. Nov.A' 
qve h.unc natalem tertia vice recurrentem m: 
gna cum fefrivitate celebrandum cenfuit Sen; ' 
tus Academicus, variis Programmatis divulgi 
tis , Orationibusqye & Carminibus publice n 
citatis. Qyae omnia uno fafce comprehenfa h< 
volumine continentur , ad Hiftoriam rei lit 
rariae , fpeciatim hujus Academise perutili' 



LiteRaRiamInGeneRE. JnQvarto. 381 

uno tamen loco ac numero habenda. Si- 

em eminet in hac Sylloge Scriptomm pu- 

; >rum, qvorumXLVl.funt* fi re&e pofui- 

1 calculum, Oratio D. Azariae Sturtzii p.9^. 

ec Pauli Tarnovii p> 167. feq* Petri SafTu 

xet 

Sermones in primo foknni Academia fcientia- 
m Imperialis conventu die 27. Decembris Anni 
;-.j\ publice recitati. Petropoli. Georgius 
5e ihardus Bulfringerus in llluftrifTima Acade- 
n Scientiarum Petropolitana olim ProfefTor 
'iilicus, paucos hodieinPhilofophia theoreti- 
:aik praftica, Phyfica experimentali cumpri- 
n , habet pares, an fuperiorem ullum, dubia 
Kj ;itatione cUftrahimur. Atqve hic eft Au- 
Bjr fermonum in primo folenni Academiae 
Sientiarum Imperialis conventu recitatorum. 
1 qvorum primo enarrat , qvae literarum a pri- 
A in Europa initiis ufqve ad Academias Scien- 
irum fuerint fata , qvid Academia Scientia- 
W\ fit , qvae illius cura , qvi ufus , qvae cir- 
:i illas fundatorum gloria. In Altero difqvi- 
aL an jam eos in theoria Magnetica progref- 
J; Eruditi fecerint , ut fufncientem nautico 
|po fblutionem Difficillimi de inveniendalo- 
: *um longitudine Problematis, inde liceat re- 
Jtere. In utroqve docet , qvibus obftaculis 
lentiarum curfus repreffus fit olim , & adhuc 
iibnmatur. Qyibus adminiculis fublevatus 
ijerdum, & hodienum fublevetur. Qya ra- 

tionc 



j8z Cap.il. DeScriptor. Spectant.AdHist» 
tione artes meliores amplifican qveant, &fc 
culationes abftra&ac: ad ufum in vita civili a 
plicari. Falfum id efle qvod objicitur, inve 
ta publice utilia cafui deberi , non induftri 
hominum. Ea enim , qva: cafu inventa fiiJ 
efle perpauca. Et 11 ab lisdem auferas , <p 
induftriae hominum debentur , nullius pro; i 
flis efle utilitatis. Deme enim pulveri pyri ; 
ea , qvx addiditjhumana folertia ; Perfpicill 
qvx Mathematici iisdem fuperaddiderant i 
Magneti & verforio , qvx a Scientiis & ait 
bus humanis acceflerunt , qvid qvaefo erifr t 
lud qvod cafus obtulit, & cui ufuiinferviefcfife 

xcn. 

M. Jacohus Thomajtus^de plagio litcrario, Svf» 
baci 16 9 1. AntiqviiTima eft ars plagiaria ,,J 
eajam tempeftate freqventata, qva pnfcilite 
rarum cultores vixerunt. Propagata poftmo 
dum ufqve ad Secula novhllma, qvibus itain 
valuit , ut xqve late pateat hodie , ac infei' 
lix iftud fcribendi Cacoethes. Et fecit unica 
Martialis verftculus (Libr. t. Epigr. >-$.) util> 
defignando furto literario , plagii nomen ho< 
& Superiore Seculo ufurpatum fit. ( §. 7^: 
p. 3 f .) Et cum antiqvi omnes , qvi de hoc-vi 
tio Scriptorum ex inftituto plim commentat 
funt, ab edacitempore confumti fint. /§»?4iji : 
Id fibi hoc negotium datum efle credidit AuhI 
&or , ut , qvod iniqvitate fati fiirreptum eflei' 
reipublicae literariae civibus , fua diligentia &* 
affiduitate reftitueret. Qyo inftituto eam con- 

& 



LiterariamInGenere. InQyart o. ^g^ 

sfius eft laudem , ut ex recentioribus (fi a 
reno difceiTeris , cujus fingularis de pla- 
i extat epiftola §. 5 41.) Primusfti, qvihunc 
1 irem occupavit. Nec primus folum, fed & 
<>l>fi][imus ex iis, qvi huic argumento vigilias 
i||; dicatas efTe voluerunt fivetheoriam ejus 
I ites five Praxin , five regulas five Hifto- 
I , five falfo five merito plagii fufpe&os, 
rj :» Optimus eft omnium, qvi unqvam aliqvid 
}( ue hac eruditis folis adhaeiente in iucem 
■)[ ilicam protruferunt. Qyam enim ftupenda 
n loc Opere eft le£rio ? Qyantus Problema- 
■ l 1 , obfervationum & Hiftoriarum cumulus ? 
5j anta feries technarum, & colorum, a qvibus 
n iiia fibi fumunt , qvi aliena compilare fo- 
:t? Qyanta ingenii & judicii aKgifcict ? 
j am labor improhus ? Nullum ex tanta multi- 
"t ine Au&orum effe fcribit §. j*. qvem non 
p infpexerit. Qvod & §. 1.7 r-. p. 72. Con- 
rqum Dietericum in analyfi Eyangeliorum ob- 
ic^afle fcribit. Nullum axioma qvod non 
?! :egie illuftrarit. Ac licet non ubiqve illi- 
t ; fit ejus di&io ; Plana tamen eft & perfpi- 
:\i , & talis cujus non facile aliqvem pgeniteat 

Ornari res ipfa negat , contenta doceri. 

fet hocdolendum tantummodo arbitramur in 
l : tam prseclaro opere. 1) Indicem rerum 
Jmie defiderari , & perfonarum vix decimam 
3 tem eortim Au&orum exhibere , qvi in eo 
li.it addu&i. *) Tot Sc tantas eidem in efTe 
ij.culas Typographicas, ut fomniafTe typothe- 

tam 



384. C^.//.De'Scriptor.Spectant.AdHist. 
tam videri cjveat. ; ) Neminem inventui 
adhuc , qvi Thomaiianam hanc telam pertexe I 
re , & DiiTertationem tam bene caeptam co» I 
nuare , plenioremqve & locupletiorem inll 
cem producere allaborarit. 

XCIII. 

Joh Alberti Fabri Decas decalum, f, Vlagiavfc 
rum & Yfeudonymorum centuria. Acceffit Exercita- 
tio, de Lexicis Gracis, Lipfisc i^8? Auctorefc 
Joh. Albertus Fabricius , qvi juvenis erat ad^ 
huc eo tempore , annos natus non amplius #. 
ginti, ut ipfe fatetur in Prolegomenis VincentH: 
Placcii theatroAnonymorum &Pfeudonymoruffl 
prarmiflis p. 1 1 . Qyod fane prodigium vide* 
ri qveat Le&oribus. Tantum enim abeft ut 
juvenem referat hoc Meletema , ut potius # 
rum fapiat in literarum bonarum fcientia dltif i 
tiflime verfatum. Di£tio enim eft mafcula, fifl 
luculenta, & expedita. Leclio varia^ & vaftil 
& multivaga. Rerumqve ingens cumuius^ 
deleftus. Duas plagiariorum centurias habet i 
Thomafius , nec ceclit ThomafioFabricius, dvt< 
uham centuriarn promittit tantum in inai- 1 
ce , fed"duas pra?ftat , & plurfcs fortafliS; Si*i 
qvidem fub uno numero interdum duo h tres, 
qvatuor aut qvinqve arguuntur , ut p. n. 48. 
Nec protrita funt qvae memorat Auftor^ fed$j 
qvse a Thomafio , Almenloveenio ^ & alra 
Plagiariorum colle&oribus non funt obfervata* 
Cujus commatis etiam fuht , qvae de Lexicis 
Graecis comportavit , de qvibus praeter J. H. 

Boec- 



Literariam In Genere. InQvarto. 38? 



kclerum hemo ante eum commentatus eftV 
vlicet interdum a materia fubftrata defcifcat ; 
iiexcurfiombus tamen Nilnm imitatur , qvi 
^iarum impatiens late per planajacentisiEgy- 
1 diffundit aqvas , fed ita ut arva foecundet 

XCIV. 

M. *Jacobi Thomafii , Dijfert. de plagio litera~ 
1 , Lipfiae 1 673. Prima hxc eft editio operis 
Irtomafiani , eaqve Svobacenfi , antea allatae, 
pftponenda quidem , li additamenta fpe&es, 
crx Svobacenfi acceflerunt ; Sed prceferenda, 
f fphalmata typographica , qvibushsec |Lip- 
i jnfis non ita eft inqvinata. Et dabit nobis 
Ie&orbenevolus hanc veniam, ut, qvam ante 
tnres annos ^huic editioni infcripfimus crifin 
i)ftram , hoc loco repetamus. Scilieet * in 

5c Diflert. multa & profunda eft le&io^ &ac* 
ratum judicium , & induftria tanta , ut in 
c argumento fimile opus non extet. Unde 
i egregia de eo apud omhes eruditos eft exi~ 
itmatio. Et pauca funt admodum & exigua, 
i/x in eo nonnulli notanda cenfent. In mo- 
jjlitate plagii evolvenda Au&orem fere efle 
5^j€^oi/,accuriofam nimis & fuperfluam pone- 
| operam. Nec fures appellari pofle^ qvi hoc 
po fint inqvinati , qyod libelli in vulgus 
tiiti , publiei juris fa&i fint , & res in illis 
i-oditas non alienae 'amplius , fed ei propri3e 
4 cujus pofleftionem ; vel emtionis, vel alio 
?jvodam jure pervenerunt. Qyod sr«g*&|«* 
B b pe- 



386 Caf.ll. De Sriptor.Spectant.AdHist. 

peculiari DifTertatione propugnavit Joh. Coi 
radus Schwartzius , Halae 570 i. Digna qv 
cum hac Diatribe componatur, 

xcv. 

AchiUes Daniel Leopoldus a nativitate cmu 
de Cacis ita natis , Lubecae 1726. Miratur Ai 
£tor neminem ex eruditis adhuc de caecis 11 
natis egifTe , C. 2. p. 1 f . Et ne indi&a pk 
ne , & tacita praetermifTa effet hxc Hiftorixt 
terariae particula , ipfe hac Commentatiunctt 1 
interceflit, in qva caecigenorum tradiditHiftci 
riam, & crvaedam ad eorum infantiam, juvae 
tutem , virilem xtatem , & fenectutem fpeclai 1 
tia problemata ita enucleavit , ut qvod 



an 



corpori negavit Numinis benignitas, id ejus 
mo liberahter conceflifTe exiftimari qveat. 

xcvi. I 

M. Hermann Chrifl. Engelken , de Sexu } 
qviori fama eruditionis corufco , Roftochii i7«3| 
Spicilegium fe daturum promittit Au&or W 
minarum eruditionis fama clararum , qvae .#< 
plane non , vel extremis faltim digitis , ^vi 
non fufficienter ab aliis memoratae fuerunt i 
*" §* 3- P- ? ?♦ Sed fpicilegium tumultuariu) 
tantummodo , & fuperficiarium , ut fcribit i 
indice , & C. 2. §, 3 6. p, ?g. Et plane ita f 
tionem ducimus, fi ruminare hoc argumentur 
& impenfius ad ungvem caftigare voluifTt 
praeftantiorem eum omnino eidem impert 

P 



Literariam In Genere. In Qya m* 387 

< STe fpeciem , cum au&ores fere omnes 

; ( reptaverif •, qvi de foeminarum eruditione 

l vid literarum monumentis tradidere» Vide 

XCVIL 

^oh, Latir. Mosheim , de caufis fiippojitbmm. 

'./' orum inter Chriftianos Seculi I. & IL Helmfta* 

d ijti -i Nondum fatis perfpicue adhuc 6t 

c igenter emtum & in lucem prolatum efle» 

l ibit Au&or §. i. qva re indu&ifuerintnon- 

r |lli primis rei Chriftianae Seculis , ut cenfe- 

r it , nihil fe a veritate & pietate alienum fa- 

c re , fi fcripta commentitia fingerent , , iisqve 

ngnorum hominum, & ipfius Chrifti», ejusqve 

nicorum nomina infcriberent Atqve iccir- 

I < fe periclitaturum , qvid in hac re eificere 

nleat. Et fi nihil praeter conje&uras afferre 

</eat , fibi tamen veniatn datum iri confiditjf 

iim fatis lit conjecilTe in rebus arduis & per- 

. ofcuris. Atqve in his divinationibus ejusul- 

. jnaeft: (§.zo) VetuftifTimorum qvorundam 

H «hriftianorum animis infixumfuifTe, & a multis 

"... ii>erte probatum effe Do£toribus > qvi qvarto 

\ feqventibus vixerunt Seculis^ in qifputafio- 

^l :hus cum veritatis hoftibus > nullam fraudem 

j i t Tb vetitam, potius ficuti vim vi^ ita dolos do^ 

;i is repellere licere* Adeoqve veri efle fi^ 

uillimum , ab illis etiam s qvo haereticos tan* 

> profligarent facilius ^ iftiusmodi libros con- 

ftos effe* Qyod fi ita nude & absqveulla 

iftri&ione admittatur, facile in difcrimen ad- 

Bb % duci 



38& Cap.II. De Scriptor. Spectant.Ad Hist. 



duci poterit San&orum Patrum exiftimari 

Adeoqve pervelimuberius mentem explicuifl 

Au&or Celeberr. & cjvx inde a religionis Chi 

ftianae adverfariis eruipoflunt confefiariaitaci 

cumcidilTet , ut rei Chriftianae fraudi effe n J 

qveant. (2.) Ejusdem, Obfervationum Sacr, 

rumtriga, Helmft. »725". Verba Mathari I 1 

IV. v. g. Diabolus adduxit Chriftum in praea 

tum montem , eiqve omnia regna mundi 1 

eorum gloriam oftendit , ita intelligenda efr 

vult Au&or S. V. Adverfarius Chriftum i 

montem adduxit in qvo templum erat lituni 

eiqve Procuratoris Romani gloriam , palatiun 

tribunal , fatellites , li&ores , clientum tui 

bam &c. oftendit. Verum hac ratione ni 

unum qvidem regnum mundi obtutuiServatc 

ris objechTet malignus fpiritus , nedum orfli 

nia. Nec opus habuiflet eundem a pinnisterij' 

pli deducere in locum alium , fi hoc tantumr 

modo ejus oculis fubjicere voluilTet. Et glo! 

ria Imperii Romani exgloria Procuratoris unio 

provinciaenonmagis intelligipoterat, qvamva 

ftitas urbis Romar ex gurguftio. Omnis, nurr 

qvam idem denotat , qvod unus. Nec exeiM 

plum ullum vel ex Sacro vel ex Profano Scrjr 

ptore proferre potuit Auftor Do&iiT. hujus n<H 

tationis. Et qvanta religione & circumfpe- 

£rione opus eft , ne occaiionem demus Ponti I 

flciis , Socinianis &c. in explicanda S. S. fuurr | 

fecl:andi potius fenfum & arbitrium, qvam Spi- 

ritus S, (3.) Ejusdem, de atate Apologetici lt 

tuttiani, i3 initio perfecutionif Chrijiianorum fub 

'uero , Helmft. 1724, Opufculum Chrono 

gico- 



Literariam In Genere. ln Qyarto. ^gg 

i -Hiftoricum magna diligentia & do&rina, 
lgenio elaboratum. In cjvo id agit Au£tor 

dciIT. ut oftendat Tertulliani Apologeticum 
A.b. CXGVIII. efle exaratum. # Chriftiano- 

nve perfecutiones fub Severo jam dumcae- 

-i |2, ante Imperatoris edifta , & id etiam Ter- 
f (.1 iani locis qvibusdam. connrmari pofle. 

XGVIIL 

Joh.}AartiniScbameliiNumburgumliteratum^ 
i J fiae 17 27. Non defuit materiae Au&or, qvi 
aVltum , & fere nimiufn diligentiac in ea ex- 
p ienda confumfit ; Sed defuit Au&ori mate- 
i>. Nam qvemadmodum in ambitu vitae 
nftrae multa ilmt , pauca dele&ant , & pau- 
ci ra pariunt admirationem ; Ita in Hiftoria li- 
& aria loci cujusdam multa fe infinuant , fed 
prpauca ex iis funt memoratu digna. Sane 
iihac rerum literariarum Numburgi geftarum 
iijie multae fiint minutiae. Et in Do£torum 
Citalogo plures thyrfigeri, qvam Bachi. Dele 
ejim qvinqve vel fex nomina , & habebis e- 
Ijichum Virorum non admodum celebrium in 
rpublica literaria. Qyo ipfo tamen laudibus 
4i£toris nihil decerpitur. 

xcix. 

Martini Hanckii\ de SHe/iis indigenls erudi- 

Lipfiae 1707. (2.) Ejusdem , de Silefiis ■ 

ienigems eruditis. Eodem. Ibidem. Ornamen- 

jm noftrae tempeftatis 'fuit Hanckius, VirHi- 

Bb 5 fto«, 



390 CapJfDE Scriptor.Spectant.AdHist. 
fbriam Civilem, Ecclefiafticam , & literanaii, 
ita affecutus, ut pauci , & in rerum Silefiaca- 
rum cognitione nemini fecundus. Diligentia 
exqvifita, & fummoftudio praeditus.. Appaia* 
tu etiam librorum editorum & ineditorum af- E 
fluenter inftru&us» Facultate apte , diftiuftc f 
& ornate dicendi armatus. Ufqve ad A^m 
1197. Sacerdotes in Silefia, Bohemia , Poloina, 
nemine prohibente uxoratos fiiiffe, fcribit C. $ 
§♦ 8. p. 13* Tum Literas in Silefia ab Anno>an« 
te C. N. 535 . ufqve ad A. C. 96?. fuiife nul- 
las 1 Ab anno Chrifti 9 6y. ufqve ad Anniuu 
Chrifti %i6 f . aliqvas ;■ Ab A, C. n 6 f . ufijvei 
ad A. C. 1^0. aliqvantulum adoleviiTe docet 
Atqve hoc temporis fpatio vixifle Martinuat 
Strepum cognomine vulgari Polonum , cujas 
uberiore fermone perfeqvitur vitam , mortmj 
Scripta,. fed oratione non attingit , ejusConiH 
pendium MSCtum qvod eftapud nos, inmem-i 
brana exaratum , & hac ratione ineditum^fub 
hac infcriptione % Inctpiunt excerpta de gejiis Jte-t 
manorum Vontificum & G#farum , ftr fratm- 
Martinum Ordinis Pradicatorum. In qvo tamen 
exulat , Hiftoria de Johanna Papiffa p> « 
Qyae integra extat in Chronico hujus Martaii 
MSCto membranaceo optimae notae , in Biblifri 
theca Z, C. ab Uffenbach olim obvio , qVw 
ipfe teftatur im Bibliofchecae Tom* $♦ N, 4A«» 



I 



Literariam In Genere. In Qvam* 39T 

c. 

M. Andrea Davidis Caroli Wurtenlergifche 
nhuld , h. e. Apologia Theologorum Wfirtenker- 

o.num contra accufationesGod. Arnoldi, Ulmi7oS. 

| qvo opere copiofe difreruimus in Cataloga 
ij. Theol. p. 1535. 

CL 

Joh. Dav, Koelerus , de Bibtiotheea Caroti M, 
\ orhi 1727. Eginhartus in Vita Caroli M. C. 
l\ p. m. 1 14, mentionem facit Bibliothecsc a 
Crolo M. congefta: , & poft obitum reli£tae, < 
qem locum erudita animadverfibne illuftrat 
iv Frid. BefTelius , & poft eum Au£lor hujiis 
Cmmentationis do£Tifllmus J. D. Koelerus, 
q i non cubilia tantum , fed & omnia leviter 
ppfTa veftigia difcutit , ut cujus commatis fue- 
r j Bibliotheca Carolina , qviqve in ea fuerint 
liri Theologici , Juridici , Mediei & Philofo- 
pjici, inveniat. Et licet pleraqve, qvaepra- 
nt, conjefturis tantum & divinationibus con- 
ffcnt- , omnia tamen funt pererudita & perju- 
cinda , & ad illuftrandam Hiftoriam litera- 
nm asvi Carolini aecommodata , & conduck 
Uia* 

en. 

! Valentini Henrici Vogleri Differtationes Qyin^ 

$e defiudiorum hodiernis corruftelis earumqve cau- 

Bb 4 1 fih 



jqi Cap. 11. De Scriptor.Spectant. AdHist. 
Jis , Helmftadii 1672. Laudibus condecora 
; funt hx Diflertationes a Dan. Georg. Morhofl 
in Polyhift. L. 2. C. 3. p. 366. Et dignae fn 
etiam qvae accurate & ftudiofe lectitentur , ( 
incorruptam latini fermonis fanitatem, &di 
pofitionis venuftatem , & obfervationum v; 
riarum oportunitatem & utilitatem. Caufasc* 
ruptelarum in ftudiis hodie obviarum doci 
efle primum neglecr.um dele&us ingeniorun. 
& 7rf>oB-vitUs, q va qvisqve ad hoc vel illudgci 
nus literarum ducitur. Tum contemtum lir.' 
gvae Grxcar & Latina?, & vilipendium veterujri 
& ignobile novitatis ftudium. Tandem <i|( 
centium obfcuritatem , piTci@*c-iv hg «tto yhk 
difcordiam &c. Qyibus morbis qva rationeml 
dicinam facere qveamus, utinam fimul adjecil 
fet Vir do&iflimus. 

cnr. 

M. Irii. BoltTL-DiJcurJus Academicus , de cau- 
Jts jaSiura literaria , Wittenbergae 17 17. Dil- 
curfus Auftoribus optimae notae non eft ferma 
aut oratio , fed curfus incertus , anceps ambp> 
guus. Cujus commatis an haec Au£t.oris W 
Diflertatio iis definiendum relinqvimus , qvi 
fimt folertioris acuminis , & excellentiore fa- 
diltate odorandi pollent. Nobis fane videtur 
mirum qvantum extra oleas vagari , & a can- 
• celhs , qvibus fe circumicripfir, difcedere, e* 
rivulis etiam tantum haufifle iua , non ex fom 
tibus. Et fi qva ex ingenio fuperaddidit , e* 

efle 



Literariam In Genere. JnQyaY to. %<)% 
perpauca , & pervulgata , «& parum con- 
i ie etiam allata, 

civ. 

Vita SeleElomm aliqvot ViYorum , ejyi doBvi- 

, dignitate aut pietate inclaYuere, Londini l6gr. 

1 iginta funt Biographiae Virorum do&rina & 

I r.itate illuftrium , qvas hoc volumine conti- 

n fitur, Atqve has, a diverfis Au&oribus fcri- 

is, in unum conduxitGvilielmus Batefius. Vir 

idem non admodum clarusin civitate erudi- 

um ' y Nec de ordine folicitus in hac Syllpge ; 

, I ne tamen hoc inftitutode reliteraria meritus, 

l-sk colle&oribus A&orum eruditorum i6g2. 

{ ia. in ordinem reda&us, Qvi has vitas com- 

i Dde in tres clalTes difponi potuiftei docuerunt. 

i:qve in pYima collocari, Principes ac Viros 

i )biles ; In fecunda Ecclefiaftica dignitate con- 

ficuos ; In tertia Viros ob rem literariam ma- 

me cefebres, Atqve in his annalibus Biogra- 

icis pra caeteris le&u dignos videri vitam 

eronymi Savanarolse , Joh Pici MirandoJse, 

jfetri Besnbi, Defiderii £ra$mi , Jut. Caefaris 

l:aligeri,& Hugonis Grotii. in qvo liceat no- 

|p ac iisdem diffentire. Qvibus vi^ Joh. Vin- 

<jntii Pinelli p. $ »a- 57^. obvia , & a Domi- 

w Colle&oribus ne ta&a qvidem , omnibus 

:iis videtur anteferenda. Au&or eft Paulus 

pftldus Pat<itius Vicetinus, qvi XX. &amplius 

hnos familiariffime ufus Pinello omnium arca- 

brum ejus fuit confcius,(p 5 77O eorum cum 

jrimis, qvas ad rem literariam fpe&ant* Qvae 

Bb s «8 



194 Cap.l l, Pk Sc rbpt or. Sp ectakt. Ad Hist 
& omnia liberali manu fpargit in hac Comrr7< 
tatione , narratqve Se&ione prima qvantopt 
Pinellus eruditionem, eruditosqve amarit,-q 
conatu in fcientias incubuerit, qvo dele&u n 
bilium ingeniorum monumenta conqvifiver 
qva demuro via pervenerit ad faftigium lmmc 
Salitatis. Altera defcribit mores ejuidem, ai 
miqve ornamenta , tum vitae cultus , nobiliui 
qve inftitutorum rationes , qvibus ipfe, qvo.f 
vixerit laudatiflime ufus fit. Sexcenta hic leg 
notatu dignifuma dePinelli ratione vivendi, it ! 
dendi ,. converfandi, ratione libros conqvirei 
di , iisdem utendi &c. Qyibus omnibus fubrw 
xum eft lucluofidimum Bioliotheca» Pinellia» 
fatum , dignum qvod omnibus, qvi &t@to0(t*9t 
laborant , innotefcat , ut tanqvam in fp 
culum infpiciant in iftud , & ex eo futria? 
exemplum fibi. Nobis fane hic tragicus cafc I 
concitavit animum. Atqve haec omnia ita pe 
fecutus eftGualdus , ut iis , qvi Virorum en 
ditorum condunt Hiftorias exemph loco efc 
qveat. Sane ex hoc ungue cognofcimus le« 
nem , & inde rationenv ducimus , qvid ille f ; ! 
Pinello tradicjiftet , fi r qvae foti iniqvitate fol 
tra&a funt fnbfidia , fchecte , adverfaria , inc 
ces librorum , Epiftolas Do&orum Virorum i '■ 
Pinellum fcriptas , fuppeliex notarum , obferv 
tionum, & Bibliothecas Pinellianse ufus , ajiaqy 
ilii npnfuiilent ereota. 



Literariam In Gen ere. InQyartO. }9f 

cv. '"■ 

Ihoma Smithi Vita quorundam eruditijfime* 
:m& iHufirium Virorum , Londini 17074 Qvas. 
hoc fafciculo legendas exhibet eruditorum 
tas Au&or,non funt,ut Batefius collegit,tantum 
)aliiselucubrat£,fedqvasipfemet artefua&in- 
uftria adornavit & expolivit. Omnesqve tales 
int , qvales efTe debent virorum do&orum Hi- 
a oriae , rebus feleclis , & ad rem literariam il- 
Df aftrandam & augendam fpe&antibus , referta». 
Irninet tamen in iis, & velut ftella primas magni- 
111 udinis , in hac Sphsera fulget , Vita Jacobi Uf- 
>i srii Archiepifcopi Armachani , & totius Hiber- 
]\x Primatis , multis nominibus illi Biographias 
irasferenda, qvae de eodem UlTerio extat in Ra- 
efio* Haec enim multo eft copiofior, & exa&ior, 
k luculentior. In qva non omittit Au&or me- 
T Tioranda , nec memorat omittenda. Nec 
: - ^audes hujus Herois exprimit tantum , fed 
l Sc maculas. (p. 106.) Et qvod maximum 
hujus lucubrationis eft ornamentum , fcri- 
t( pta UfTerii omnia in ea accurate enumerantur, 
non ut in Batefio , in qvo ad calcem proje&a 
l nuda eorum leguntur nomina. Seddefcriptio- 
ni vitae ita intexta , ut, qvo tempore & loco, 
c*c qva occafione qvodvis concinnatum fit , ap- 
pareat. A qvo utinam omnes ii exemplum ca- 
perent , qvi nomina eruditorum fcrlptis cele- 
brare , eaqve chartis vi&uris commendare aj- 
laborant. 



; 96 C^./ADeScriptor.Spectant. AdHist. 

cvi. 

jf. A. Schmidii Arctyta Tnrentinus , Jen 
168;. (* ) Ejusdem Aratus , Ibidem i6g 
($.) Fjusdem Archimedes , fbidem 168;. (4 
Ejusdem Anaxagoras & ejus ?hyfiologia,\bidQm 16$ 
(y.) Ejusdem Hipparchus, Iheonx^ (J dotla Hyp,\ 
tia , Ibidem »689. (6.) Ejusdem Dadalus Mi\ 
chanicus celebris , Ibidem 1687. (7.) Ejusde \ 
Anaximenes & ejus Yhyfwlogia , Ibidem '689. E 
qvibus J.L. Moshemius inProgrammate inexc 
qvias Auc~toris p. m. ? 9. I. A Schmidius Jenr 
opes docrrina» & ingenii efTudit, docuitqve eur 
applaufu, acDifputationes edidif:, habuitqve fif 1 
qvcntiffimas , qvarum paucac tantum extanli I 
typis iterum vel uno volumine excufx , plurtrl 
vero, qvodqverimur, htent, utut florentis hfc.' 
primseqve induftriae foefus , ab utilitate fua nto 
minus , qvam a jucunditate materiarum , ftiR 
qve brevitate qvam femper amavit y seqvwil 
ubiqve commendent, &, utfolent talia, anoW 
rum decurfu fepeliri, itanobis hodienum fuper 
fint, ut vix ac ne vix qvidem de nomine conftenfo 
Ha&enus Moshemius. Et fane dolendum eft 
multas ex Difputationibus hujus Polyhiftoris an 
norum decurfu, civiumqvein Republ. literari; 
defidia dicam , an invidia ? Ita efCe fepultas u 
earum raro admodum fiat mentio , etiam apu( 
eos qvi Hiftoriae rhilofophicae Scriptores ex in 
ftituto enumerandos fibi fumunt. Cum tamer j 
exqvifitiffima cura, eaqve arte & doctrina elu c 
eubratse flnt , ut conqviri omnes , <Sc recudi f 

6 



Literariam In Genere. lnQuarto. g97 

lanu folicita ab iis verfarimereantur, qvi Hi- 

am literariam non vulgari loco habendam 

i norunt, (8.) Corn, Diet. Koch de Arifiotek 

ummo aureo , Helmftadii 1703« De num. 

in honorem & memoriam «rudifcorum cufis 

-2nus in idea Syftematis antiqvitatis literariaj 

.60. feq. Et in ea lucuientam Girolami 

iati mentionem facimus cujus , extant illu- 

.Ihim Philofophorum & (apientum eiEgies ab 

jm numismatibus extra&ae A. G. is&7* in 

4! (ine mentione loci. Qyas & Au&or in hac 

if Dtribe commemorat his verbis : Habemus aV 

riumPhilofophorum&fapientum effigies ab 

ve<um numismatibus extradtas , ab Anonymo 

Vietiis if8?. in fol. excufas* Sednon vide- 

v ifu fenfiffe hanc Syllogen. Siqvidem & in 

j sxtat Ariftotelis imago, cumhacEpigraphe: 

i Hotekf Stagirita claruitOiymp, 103. 

Magnus Ariftoteles caufas exqvirere rerum, 
Sed qvam naturae caufa fecunda patet. 

Cujus rei mentionem non intermifiiTet, credk 

onirtjs , fi oculis ufurpaffet. Et qvem in hoc pro- 

jmgfmraate illuftrandum fufcepit de Ariftotele 

jninjnmum aureum , ita comparatus eft, utma- 

b nam de nihilo Au&or yideatur fcripfiffe Hi- 

triam. Plane enim confidrus videtur iridex 

• M MSCtus nummorum aureorum , argenteo- 

firijh & aereorum , qvem in manus fuas incidiffe 

:rf<jibit. Confi&us etiam nummus ipfe, & plera- 

qje qvae de eo afFert , vicinitate nulla ad eum 

prtinent. Et qvse pertinent conje&urse funt, 

& 



398 &#. #» DeScRIPTOR.SpeCTANT.AdHIST\ 

& fufpiciones, & ex voluncate orri (ermones~p 
tius , qvam veritate. (9.) M Joh. Gvtl Bt 
gerus de Ubanio , Difputatio prima, Wittenbet 
1696. (10,) Ejusdem Difputatio altera de LH, ; 
Hio, Ibidemi69 8. Difputationes appeliat Ai j 
dor has duas Eclogas, qvae declamationeslur ; 
potius, In qvibus de vita Libanii perpaucali.i 
guntur ; De (criptis autem ejus plane nihiij 
( i i ,) M. Friederkh Mentz. de Vita & Gejiis Vi 
trocli Manyris , Sufatenfium Patroni , LipUu 
1712. Hiftorias Ecclefiafticse particula nof 
perfun&oriis animadverfionibus iUuftrata. (iiij 
Luciani Samofatenfis vita grace , Helmftadii i66<< 
Auttor hujus defcriptionts eft ipfe Lucianus,i, 
cujus Operibus legitur Tomo r. p. 1 . feq. Egrt 
gie autem falleris , fi putas vitam Luciani inv 
contineri, fiqvidem aliud nihiiexhibet, qvameit 
pofitionem fomnii , qvo motus a ftatuaria , Ai\ 
a patre deftinatus erat , tranfiit ad ncuM* 
five eruditionem. Vitam autem Luciani conr 
cinnarunt Gilbertus cognatus Nozerenus $ 
Jacobus Zwingerus MedicusBafileenfis, eajqv^ 
praemiflse funt ejus openbus edit. Bafileedfr 
Henric. Petrinae 1 f6$. IV. Vol. 8- ExtatqVi 
prsetereavitaLucianiicripta a Joh. Bourdelotic 
qvam notis illuftravit J.A.Fabriciusjnferuitqv 
Biblioth, grccae L. JV* C. XVI. p 4gf. fec 
( 1 ; .) JEgidius Strauch de Chrifiianismo Senett 
Wittenbergse 1668. ( 1 4«) J ^- Schmidiur* 
Seneca ejusqve 'Theologia , jense 168 6. UterqV' 
Strauchius 6c Schmidius inqvirunt inTheoIogiar 
Senecas , eamqve fumtis ex ipio Seneca colori 
bus ad vivum exprimendam fatagunt. Et uta 

qv 



LlTERARIAM 1N GeNERE. lu QudYtt. 399 

I fane mu!ttim induftriae ad Meletcma fuum 

1 ficiendum contulit, Uterqve de perfona, 

2 ptis & do&rina Senecae ftudiofe egit. Uter- 
:p Iheologiam hujus Philofophi eXqvifite dis- 

fit. Hac tamen difFerentia , ut Strauchius, 
m non fuiJTeChriftianumjprobaverit Schmi- 
d s autem, eum non f uitfe pure Ethnicum» At- 
q p hic etiam copiofius perfecutus eft hoc ar- 
a mentum qvam Strauchius* Majorem qvo- 
q e librorum & eruditionis apparatum oftentat 
c am ille. (i f.) M. Chrzft. F r ied. Lentz, Hifto- 
y\ Petri Rami , Wittenberg 17 03. Thomam 
1 ^igium primum eftc qvi vitam Rami defcrijpfe- 

I , diferte tradit Auttor §. 2. p» 4. Sed fal- 
! :i pcrfuafione a veritate abdu&us eft, Theo- 
\ lilus enim Banofius jam ante Freigium Rami 
j ftoriam literariam monumentis commenda- 
ImA. C. 1^76. Rami Commentario de religio* 
r: Chriftiana, Francofurti apud Andream Wl- 

1 «letum in 8vo imprefTo,prasmifit, ea diligen- 

II & arte elucubratam, ut Lenzianam hancHi- 
priam multis partibus praevertat , five rerum 

i gnttatem fpecles, five ftru&uram , five oratio- 
s rormam , lineam & colorem. (s6.) M. 
Iricus Junius de joh. Kepplero ejusqve fcriptis edi- 
% atqve ineditis , Lipfias 1711. Vide fupra Vo- 
tm # Ll. in qvarto N. 17. (17O \acobus Burck- 
ird de Joh. Reuchlini , Rud. Agricola & Joh. Irit- 
temii Epiflolis ab olivionis injuria vindic&ndis. 
^olfenbiitteli 1714, Hoc confilium jam pri- 
em dedit Mr, de Sainjore , h. e. Richard Si- 
^on in Bibliotheca Critica P. 4. Lettre zi. p, 
i 67« feq, Neqve id omnino reprehendendunn 

Verum 



400 Gj/>,//.DeScRIPTOR.SpECTANT.AjDHiST. 

Vcrum & hoc fimul recogitandum eflc arbiti 
mur. i) Eas omnes , Iicet rariores fint, attam 
jam elTe editas. i) Non ita abundare rerumei 
ditarum , & feledtarum , & hodie ignotan I 
copia, prout perfuademur. ^)Diclione nona 
modum cafta concinnatas , li Jiteras Agrico i 
exceperis. Cujus genus dicendi minime vulg 
re, iolidum, nervoium , claboratum, compo 
tum, qvod refipiat Qvintilianum in eloqvendo./' 
deoqve confultius videri nobis , fi optima q vaeq 
ex iis enotarentur , & in publicum emitterr 
tur. Et editarum loco ederentur Epiftola» i 
editae. Qyarum adhuc magna moJes in fcriiii 
eruditorum delitefcit. Et funt apud nosThti 
dori Bezae, & AuguftiniPuchneri & aliorum no 
nullas. Et integra lefqvicenturia a Calparo Pe 
cero A. C. i f 87- »f88. 90.9'. 9*-9$.'i1 
97. 1600. fcriptarum. Qyse omnes exceplp 
paucis , latino idiomate funt exaratse , miiS 
qve ad Principes Anhaltinos. tx qvorum etia 
Archivo, qvod Berenburgi eft , funt defcrip&n 
Mendofe qvidem admodum , idqve Amanueniri 
vitio ; Sed ita tamen utaLectore literarumnr 
imperito fphalmata facile polTiat tolli Et qvfl 
in fchedis ipfis occurrunt a^ouv^udnvT<t ,i\ 
illuftrandam civilem, Ecclefiafticam & HifUj 
terariam commode adhiberi. (*8) Program] 
memoria D Heinrici Wideburgii confecratum, Helni 
ftadii i 696. (19.) Vrogramma in funere Heh\ 
rici Meibomii , Helmftadii 5700. (20) fti 
gramma in exeqviis Matthia Wasmuthi , Kiloi ' 
1 7 1 4 . ( 21 J Programma in funere Andrea Hon I 

bur 1 



LlTERARIAM InGeNERE. Ift QUaY tQ. ^Qf 

I , Helmftadii 17*4. (22«) In funere M. 

,1 ried Hoffmanns, Leich ^Predigt , Trauer-Redt 

, Programma , Budifiini7ij 4 (23.) lnObitum 

fiophqri Schraderi Oratio , , Helmftadii 

o» (24.) Memoria Friderici Beckii , Witten- 

se 170J. (2?.) Vita Urbani Pierii , Bran- 

>. 1714. (26.) J.G. Leuckfeldii HiftoriaCy* 

■11 Spanaenbergenfis , Qyedlinburg,i7u. Vide 

a VoT. 87. N. 87. (27.) Ejusdem Hiftoria 

Spangenbergenfis , Ibidem 1715« Vide Vol. 

' N. 88« (28) In funere Conradi Garpz.ovii f 

ii E 16 f 8 . (29 .) JoA Ta£«> Majoris Oratio au- 

i lisy Jenae 16 4. 6. (50 .) M. Gottliel H ernsdorff 

■ ^anaticis Silefiorum , Wittenb. 170 J. (jl.) 

MElias Geisler de Symbolis y Lipfia 1654. 

CVII. 

Jrtcofo* Seguerii Oratio Roma hahita in SaccE® 

^ itificio ad Paticanum infunere Heinriti IV* Regts 

< r :, illianiJjimifi.omxi6 io.Rarajad imaginem vete- 

:i :;: :i |h adornata & Auguftaeo Seculo digna, (i.)Aca- 

4<*ia Ultrajetlina inauguratio,una cum orationibus 

^nnguralibus, Ultrajedn 16 ? 6. ($.) Alexandn 

. m Oratio Vanegynca inCalvinum, 1648* Vir in 

'■: .1 lo genere honeftarum artium indo&us eftAle- 

"k ider Morus, Qvi eloqventise humanae flofculos 

utefleras & phaleras defpicatus , gravi, facro, 

>ifentaneo & appofito fermone loqvitur. Et 

t|imis Calvinum laudibus exornat, ejusqve 

djftrinam , vitam , fcripta , di&a & fa&a, & 

qicqvid eumAu&orem habet,contra Grotium 

1 tur. Fati nomeu eundem ne qvidem ufur. 

Cc pafte, 



40 2 Cfl/>.77.DESCRIPT0R.SPECTANT.AD Hl 



pafle , nedum ortam ex caufarum ferie necc 
tatem, ( p.74.)Calvinum non tuifle Serveti 
uftorem , fed Servetum Anti-Chrifti admi 
ftrum. Cf4.67.69. ) NonSorbonicis, noni 
theranis fatisfecifle,a quibus hserefe^s accufe 
& Arianismi , (ed virtutes ejus citra caki 
niam arrodi non poiTe. ( f 2. ) Tres Tnumvi 
rum prasrationes Tbuani ad Hiftoriarr^fuam,t 
faubeni ad Polybium , Calvini ad Inftitutioai 
inter decora noftri Seculi debere putari. ( «1; 
Ejus Commcntarios in utriusqvc Teftamenrj' 
bulas a nulio ad huncusqve diem Scriptore ct( 
qvari potuifle. (16. ) Inftitutiones Chrifiiaii 
Opusefle immortale, cujuspretium ac di 
ab omnibus agnofcatur , adeo ut nihil 
fius ab Apoftolorum a»vo , ad hoc usqv< 
& memoria» mandatum efle perhibeatur, adb 
to feratur difticho , qvodqvc Vir illufti 
ClaudiusSalmafius aucloritate fua firmaturnl! 
Juerit , cum in aureo contra Grotium libei; 
malle fe, dixerit , Optio fi daretur , vel unn| 
inftitutionii Opus , qvam qvsecunqve ..• 
Grotio fcripta funt ( 11. ) In qvodvis pigni 
fe certare audere , judfcibus etiam iis, qvit(d 
ab antiqvitate pendent, fi qvid fupereft inger: 
fanguinis , fi modo Calvinum poft Chryfofi: 
mum&Auguftinum tertium efle ignorent, fc 
ut primum renuncient , & folam ejus in Pf J 
mos praefationem, nunqvam fatis laudatam,) j 
lidis aliorum iucubrationibus anteponant. (ff | 
Apocalypfin Calvinum non attigifle , & w 
attingendo pulcherrimum in cam Comment 
rium dedifle (13. 4% ) Libros Grotii de Ati 

Ch 



LiYerariamIn GfetfEkE. InQyatto. 405 



j ifto Spiritu ejus plenos , & votum pro pace 
•itu Chrifti vacuum, & in Annotationibus in 
V &. N. T> multa ineffe Anti-Chrifto valde 
i pitia. ( 67. ) Et dignumGrotium qvi Theo- 
ica tra&aret , nifi tra&affet. ( p. 74« > (4.) 
A onius Matthaus de annulo , Ultaje&i 1 6 5 9, 
]va oratione eft terfum 6c purum & expedi- 
1 1 loqyendi genus. Nec poterat aiio fermo- 
lutiAu&or > nifi voluiflet eadefn rnerifura, 
» q 1 erga alios ufus erat , ipfe rependi. -Siqvi- 
inOoilegio Juris fundament. Difput XII # 
:: :■< »roll. Veteres JCtos eloqvio alias prsellantiiii- 
insnta fub cenfuram vocat,'& Prifcianum aliqvan- 
in Jure vapulare Contendit, eoqverefeit» 
od adjuVavi pro adjuvi h.V. §. 10 de hisqva 
\ mdign. Prseftavi pro prasftiti L. XXXV». §. !♦ 
a haredit. pem t TollifTe pro luftuliffeL,1IS.§.4. 
c acceptil. Fodiri pro fodi L. 72. §. 2. de U O. 
1 fidiaverint pro inlidiati Hnt , L. 2$. §, 1 1. De 
uj jzn. ftrixerint pro ftririxerint ih L. i 4 a~d Leg» 
vel < brn. de Sicar. Fluerat pro fluxerat , In L. j %* 
« A. h. G. Dixetint JCti. (f) Ant. Mmilii 
t Civiti amUtione oratio , Dltrajedi 16 40 (6.) 
j usdem Oratio in obitum Henrki Renerii PP. ih A- 
■jcrfemia Ultraje&ina , qvi cumlRenato des Cartes 
nj i *it conjuntliffme , abdita natma & cali extimd 
I tetrare ab eo - edo&ur, Ultraje&i 1 6 2 £. (7») 
i rolus Dematius de Ecclefia Dei adificatione firio 
■ imovenda , Ibidem 1640. (8.) Bid. Spanhe- 
^ijus de ojficio Theologi , Lugduni Bat. 164$« 
ii ) Paulus Bogisiaus de Orz.echow Orz>echowsB 
inegyricus poft Bredam expugnatam, Bredsfe 1645» 
\ Q 4 ) Lambertus Barlaus de Qracarum literarutn 
Cc % pra* 



404 Cflf .//.DeScrjr-tor.Spectant.Ad Hist 
fraflantia & utilitate , Lugduni Bat. \6^r. (i 
Adrianus Heereboordus de retla Phlofofhice dij 
tandi ratione. (12.) Specimen tum infcitia tum r, 
litia in calumniis Steuartii furibundift Revii iract 
di fer Vbilaletium Eleutherium , 1648. 

CVIII. 

Joh. Heinr. Meibomii Macenas , five deC.{ 
tin Macenatis vita , moribus & rebus gefiis , L^. 
duni Fat. 1642. Primus eft Joh. Heinr. MtN 
bomius qvi de Msecenatis vita, moribus, &ft 
ilitutis ex inftituto commentatus eft , negc 
qvisqvam ex Graecis vel ex Jatinis Scriptorifol 
qvi nomen hujus Viri ante eum celebrandjjo 
fufceperit , licet tantus eruditorum tutor, h 
tor , & fotor fuerit , ut in proverbium abiejc 
Nam qvi a Joh. Paulo Martyre Rizo Jingua C 
ftiliana fcripta eft Hiftoria Maecenatis , noijlif 
fidem (cripta eft , fed ad vitam tantum , ut |3 
nophontis Cyri Pa»dia. Hasc autcm ex opti^J 
Hiftoriae monumentis eft colle&a , & itaji 
apricum produ&a , ut Joca fexcenta veterii 
fint illuftrata, mores antiqvorum reclufa,* 
areana literaria & civilia referata. Virtu&i 
ctiam Maecenatis in theatrum producta» , & 1 < 
tia ejus varia fimul contreSata , habitus laxi 
•& diftin&us , caput palJiolatum , mollitiesJ ' 
incelTu, gemmarum, unionumqve ftudium , l ' 
hiftriones , parafitos , & pueros amor, tui 
adulteriorum infimulatio , ftilus deniqve a mo 
Iitie nunqvam abiens , fed congruens vitx coi 
generqve. ( p. 119- 141, ) Ipfa ctiam Epicu 

fc 



Literariam InGenere^/» Quar to. 409» 

5 ics; ( p. } i. ) Scd molliori brachio, prout 
I it qvi laudes alicujus malunt volitare per 
virum , qvam maculas, 

cix. 

Pncli Philofophi Platonicivita y fcripwe Mari~ 

i Veapolitano, qvam altera parte auBioremprimus 

tdlit % A. Fabricius^ Hamburgi 1700* Procli 

D dochi vitam a Marino Neapoiitano Graece 

fc ptam cum vetfione latina primus ediditGvil. 

Cander, Tiguri iffg. 8* Sed mutilam & 

i lidia parte truncatam. Atqve hoc Catone 

1 ltenti efle debuerunt eruditi usqve ad A.-C* 

1 yyo» qvo J. A» Fabricius eandem edidit kite- 

gim, abFfcV. Schertzero , Theologi celeber- 

ri li tx (*ettc»phit filio , acceptam* Et fi fcalis 

!i Tet , Proclus , qvalis in his tabulis defcribi- 

ti 1 Virtutibus non tantum naturalibus, & mo- 

ojbus , & civilibus , fed 6c theurgicis & fubli- 

^ nbribus , qvae in purificatione&contemplatio- 

y verfantur , ita prsefulgens f uiflet , ut qvi ma- 

: :<he. Sed Apollonii Thyanad fabulam redu- 

"Me denuo Marinum in theatrum credas , ufc 

Ciriftianos moleftia afEceret. Siqvidem res 

s ismodi narrat , utiisdem adjungi fides nullo 

E)do poflit v. g p. t)C f 7. 63. 71. 7&. E**- 

'Ufurri tamen antitiqvitatis monumentum hoe 

J % ut recle judicat Fabricius in Prolegomenis^ 

• llipiahscc Frolegomena funt eximia. 



ce j ex. 



406 CapJI. DE SCFaPTOR.SpECTANT.Al>HlST. 

cx. i|| 

Antonii Panormita de ditlif &fatlii Alphoi I 
JLegif Arragonum & Neapolis libri quatuor , cumA \ 
ttea Sylvn colieSiif & Scholiif ]acobi Spigelii , Wi . 
tenberg. i6'gf. Si , quae in-awfl definunt fci. 
pta , jam eo tempore tuifient ufu recepta , li < 
fcriptum fuiflet forte hoc opufculum Alpbonjit > 
na , usqve adeo noneft diffi-iiilisargumentsi: 
ftru&urae. Mixta qvadrsta rotundis Acutj 
tamen multa in eo & perfpicacia , cumjucutJ 
ditare & utilitate legenda. Vir enim naris puil 
gatx erat Alphonfus, apertaeqve & regise prov 
(us ingenuitatis & bilis., qvi rem facile perfp | 
cere , & orationem rotunde & oportune pn I 
nunciare , cV mala aurea m cselaturis argenteu 
apponere didicerat. Ex 4 uctoribus claflicis pi*> 
cjpue magni fecit Senecam L i. N. ji . p. $c. 
Lep.endo Curtium aegrotus, fa&um eft utal 
priftinam valetudinem virtutemqve revocarettt! 
L. i. N, 42. p, 35. Gloriatum eundem, Pano^ 
mita fcribit L. 1. N. 17. p. 48. qvod Eiblia qw 
ter & decies cum Gloflis & Commentariis peie 
legiflet. Proinde Uia memoria ita tenere , 1 i 
non folum res , fed & verba etiam ipfa plori 
bus locis fine fcripto redderet, 

cxi. 

Mieronymi Cardiani Somnierum Synefiorum tw 
nis generis infomnia explicantef Libri IV. Qyibi 
actedmt ejusdemdi te.brispopriis y de curationibus y i 



Liter^riamInGenere. InQyam. 407 

, 'ifiionibus , Neronis Encomium , Geometria 

, mium <&c. Bafileae 16 f 2. Synefius Cyre- 

r j s circa initium Sec. V. fama inclitus Somnio- 

interpretationem non in ultima eruditionis 

e habuit. Atqve ipfemet librum de infom- 

fcripfit, tefte J. A. Fabricio in BibL Gr. L. V. 

; 1 2. p, 2 2 s . A tqve hinc Au&ori haec inter- 

:amenta SomniaSyne/ia appellare pIacuit(vidL 

• ) Qvorum initio confcripfit HbrosX. qyos 

- . 1 s 6 1 . reduxit ad cjvatuor. Et mirandum 

, fcribit, ( de libris propriis p. 16.) tot ac 

"a tam paucis chartis pofle comprehendi, fed 

: p ra in iis contineri , qvam in fronte fit repofi- 

n. Qyod le&ori definiendum relinqvimus, 

od vero ad Commentationem de libris pro- 

s attinet , cujus caufa potiflimum hoc voiu- 

■ n n huc advocavimus, ilja ad imitationem Ga- 

i & Erasmi confecvh eft, qvi ambo librorum 

irum Catalogum confcripferunt ( p. 23. ) var 

ta autem ab A.C. 1 f 37.usq.ve adA..C.if6o, 

)ius , cV tandem ad hanc rationem perdu&a, 

pJ c~tu jucunda propter feriptorum varietatem, 

Ijj ^ j ftupendam multitudinem , & multiplices for- 

' ia» cafus, q vibus inde. atenero ungue Cardanus. 

,! r t obnoxius. 

cxn, 

'Joh. Simmis Franci de Lichtenftein Memtttia 
l{orum illuftrium& clarorumin Patria &c, Fran- 
cfurti 1689. (*.) Zeugniffe vomehmer Theolar 
^um , von Martini Buceri Unbeftandigkeit in.der 
i\hre y fine. loco 1696« ( $ .) r JoK Simonii Franc. 
C c 4 vom 



408 Cap.lL De Scriptor.Spectant.AdHist. 

von Lichtenftein Anhang an die glaubwiirdtge Zn \ 
nijfe vornehmer IheoUgorum #c, Francofurt. 165 

CXIII. 

Conr, Sam. Schurtzfleifchii IntroduSiio in m , 
tiam Scritoprum MSCta Qyae Ifagoge jam pt 
dem MSCta pererravit rempublicam literariar 
Et a Joh. Mollero in Diatribe de Helmoldo § 2 
velut inedita eft laudata. Et licet proxime ei< 
pfis annis plura fub Schurtzfteifchii nomine fn 
imprefla, qvaead notitiam Scnptorum comparair 
dam pertinent. ElogiaScriptorum illultiium,Elr. 
giacVjudicia florentis olimScholseC.S.Schurti 
fleifchii , Notitia Scriptorum librorumqve va 
argumenti , Introdu&io in notitiam Scriptc 
rum &c. huic noftro volumini tamen man» 1 
fuushonos. Ettantumabeft ut editis illis ejusaH 
minuatur prctium , ut potius augeatur. Pk 
nius enim eft, qvam ea omnia exemplaqvacfc» 
huc e prelo egreffa funt Meliori etiam ordln? 
difpolitum, & candidioribus judiciis refperfuti 
Multis qvidem mendis commaculatum , idq*i 
eorum vitio, qvi defcribendi laborem in fe rec» 
perunt ; Sed qvae. abeo facile poffuntemend*! 
qvi fecilioris eft cerebri. Et nos ante XXX. < 1 
plures annos fexcenta eidem in margine adfcw 
pfimus Sholia. (2.) Danielis Georgii Morh&\ 
praleBiones privata de Scriptoribus Theologm 
MSCta. In qvibus de Thelogia naturali tantufcj 
& Biblico - Exegetica , Thetica & Polemic 
nec de his ipfis plene fatis aut accurate diffei 1 



Au&or , plurimisqve indiget fupplemcntis , j 

di- 



Literariam In Gen ere. ln Qvam. 409 

: Joh Mollero in Praefat. Polyhiftori Morhof ., 

1 1 praemiffo §♦ 1 , . p. 1 9. Attamen hoc ha- 

it exfcriptas funt in Polyhiftore Tom.j. C. V. 

2 feq, fi modos qvosdam loqvendi excepe- 

> in qvibus MSCtum noftrum diftat ab edito, 

CXIV. 

^joh. Ermfti Hausmanni Notitia de Bibliothe- 

tsHannoveranis^ Hannoverae 1725-. Tres funt 

n irbe Hannoverana Bibliothecje, qvas Au&or 

m at publicas , & qvarum imaginem hac Com- 

m ltatiuncula delineandam fufcipit. \)JEgidia- 

&W /etus & nova p. 1 f - 1 9. 2) S. Crucis p«i9- 

'"■■* 3) S. Johannis p. 24 - 27. Nec omnino 

•iiil egit inhoc Schediasmate r aut inutiliter 

o rfus confumfit ftudium. Sed tantum abeft 

uieorum , qvi librorum amore flagrant , fitim 

fi inxerit , ut potius incenderit & imflamma- 

ri Docet enim M. Joh. Ant. Strubberg in Hi- 

ioftna reformationis Hannoveranas p.i87.not.** 

r m Bibliotheca ^gidiana effe Codices qvi ube- 

(drem defcriptionem promerentur. Es hat 

\e-zw der Herr Paftor Hausmann von der JEgidt- 

lertf?» Bibliotheqve Nachrkht gegeben. \ch weifs 

Wm nicht v/oher eskommen, dajs jolche fo gar kurtz, 

■>ui unvoUkommen gerathen. Da esgewifs , dafs in 

vMelben fo fehr viele rareCodices, die bald nach der 

t Ifindung der Druckerey in dem XV. Seculo find 

vgijrucket worden. - - Ich konte deryenigen, "Wer- 

f| fo vor der Reformation Lutheri heraus kommen % 

m\d hie vorhanden , wohl uber 200. Stiick anfiih- 

m , welches denen jo die Codices., ^proxime 

■Cc s poft 



410 CapM. De Scriptor. Spectak t. AdHist. 

poft typographiam inventam gedruckt , fofw \ 
fiiltig aufz,eicbnen, vsohl nicht unangenehtn feyn wtirA .. 
lch mufs aber fokhe Recenfion bis auf etne anda 
Zeit verfparen , oder gar einem andern iiberlajja • 
Qvod autem eft ad MSCta ad biblioth S. Cn 
cis fpe&antia qvorum Cataiogum Haui,manmi ..'* 
p. 22. exhibet , tanti ea non funt ut magnar ■ 
admirationem nobis movere veleant. Sic enir 
Strubbergus 1. c. p 2 j 8. not. *** Herr Pafio 
Hausmann hat von derBibMotheqye an derCreutz 
K-trcke mit mehrern gehandelt. Es ift auch em k 
fonderer Catalogus in 4to davon gedruckt. Wa* [ 
aber die MSCta betrifft , davon der Hr. Hausmatt- , 
p t ?!, den Catalogum mitgetheilct , und in diejt ( 
Bibliotheqve fich befinden follen , fo find die 7m ( 
wohl fplendide genug , und durfften majufan Liti \ 
Jiaber der Gelehrfamkeit eine Begierde machen , aua j 
desfals nach Hannover z,u reifen , aber -wenn er ai ] 
Schrifften felbftwird anfehen , fo wird er bald wabtn ( 
nehmen , dafs viele Bldtter , aber wenig Materk t 
Aarinn zufinden , und das rare MSCt des M. Aa | 
drese Stangwaldi de Conciliis ift gar nicbt mek j 
vorhanden. 

cxv. 

Vetri Janichii Notitia Bibliotheca, Ihonmenfit 
Jenae 1725* Non adeo prseclaras conditionfn 
eft haee Bibliotheca , nec adeo exqviflte deicrina 
pta ab Au&ore. Qvi enim legit in MSCtorufli'5 
Catalogo Num. 2.reperiri hbrumPhyficum Num i< 
22. Librum Mathematicum Num.27, trattatumtwn 
dieum cVc, #qve caecutit in re literaria poft lc | 



Iiterariam In Genere. lnQuarto* 4H 

m qvam csecutivit ante eam. Et (i libros 

3S p. i r.feq. perluftres, qvid prodeft nof- 
\ ber in hac librorum omcina Pfalterium 
1 3-Germanicum Argentinae i f 07. impref- 

(i qvac praeterea de hac editione notatu 
r funt , ignores ? Hoc eft theatrum fimul 

;e & daudere* 

CXVL 

^oh^Schmidii^njel Jimavis^Frid. Gvil. Sclutzip 

'. tatio prior Hifiorica de combuflione Itbrorum ha- 

.}'«?», Lipfiae 1696. (3.) Ejus demScbutz.it 

e 1 dem argumenta Difert, foflerior moralis , Ibi- 

ei - * 657. Qvarum prior fuperat pofteriorem 

o tempore folum, fed & elegantia, & venu- 

a & varia eruditionis copia. Non enim de 

1 bj haereticorum tantum, fed & de aliis,qvo- 

u^ve cafu igne abfumtis , prseclare differit 

u tor , in Hift. lit. & Ecclefiafttca bene verfa- 

$m & facultate perfpicue loqvendi pollens.. 

Winutile futurum eflet , fi qvis hanc telam 

ilfrius pertexere , & integrum Syftema Hifto- 

ic m de libris igne combuftis concinnare velit, 

F; ^ologicis , inqvam , Juridicis , Medicis, 

^rofophicis, Philologicis, Hiftoricis &e. Si- 

]\km in omnes partes eruditionis inde com- 

n ium dcflueret, Scriptores & fcripta {excen- 

:a)bfcura innotefcerent. Varietas fortunse* 

e^porum , locorum , genii hominum,cogno- 

c etur. Et arcana plura literaria fierent ma- 

lifta , fi incaufas fimul fatalium nammarum 

nyireretur, &verse a fi&is, ?era a lupinis* 

colo- 



1 



4ii &f .II.De Scriptor. Sp e ctant,AdHis. 
coloresqve adje£titii a nativis accurate~d5 : 
nerentur. 

CXVII. 

Tobia EckJmvdi J/ita Alberti Stadenfis AJ i 
**/, Goslariae 1726. Hiftoriam Criticam, I 
Alberto Stadenfi continet hsec Diatnbe, ad e : 
rationem & modum conformatam , qvo H 
moldi Biographiam concinnavit Joh. Moller 
Ex ipfo enim Alberto , &, qvod de eo adbt 
farta te£ta fupereft, Chronico , eft congek 
Qyod exqvifitiftlma diligentia ac fumma cu 1 
& folicitudine luftravit auftor. Et qvae in v 
prae caeteris obfervatione digna funt afterij - 
fignavit, obfcura illuftravit, differentes le£b:» 
nes notavit. Fata etiam Chronici , & , q^ 
in eo dominantur virtutes & vitia , candki 
indicavit , & in tota hac Commentatione :: 
ie comparavit, ut inftarfili Ariadnaei efleqvel 
hunc Labyrinthum Alberti ingreiTuris. 

cxvm. 

Job t Cafelii librorum in certat clajjes diftribut 1 
fecundum qvam , fi Deo vifum fuerit , emittenti] 
in lucem ab Henrico Ernftio , Hamburgi I6f 
De c/vo juvat audire D. G. Morhofium, qvi 1 
Polyhiftore L. r. C. 24. N. 42. feq. p. taij 
Cafelio Helmftadienfis Academia illos progrt 1 j 
fus debet , qvos in folidioribus & elegantioi J c 
bus ftudiis fecit. Ex ejus enim fchola prodi . „' 
runt Viri dotlifTimi , ad genium antiqvitatis ' ' 

ve 



LiterariamInGenere. JnjQyano. 419 

: 1 fapientiae formati. Ejus opera utinam 

^remus omnia uno volumine comprehenfa. 

dm laboratum id fuit Sereniflimis Ducibus 

eburgicis , ut omnia ejus opera prodirent 

ui ! ecunq ve colle&a, fed Ha&enus res non prae- 

fuit. Habuit in animo olim Heinncus 

ftius Opus Cafelianum conftituere, qviin- 

m Scriptorum ejus imprimi curavit , cui 

cn multa defunt. Ha&enus Morhoffius. 

>mnino imperfe&us eft EmftianushicOpe- 

1 Cafelianorum Catalogus. Sunt enim apud 

qvinqve fpifTa eorum volumina in Qyarr- 

In qvibus MSCta multa, eaqve inedita Grae- 

Jc Latina, edita etiam nonnulla , fed ab 

E iftio non notata , qvia non vifa, vel non 

t! ita, qvoniam awvpw , & fine vocabulo 

elii funt evulgata. Neqve tamenomniahu- 

Viri apud nos efTe perfvafum nobis habe- 

s , qvia fuit vohvy>pct(p0T*TOs , & qvaedam 

s|plane difparuerunt in civitate eruditorum. 

m. fl jeoqve malim ut fele&ifiima ejustantumfub 

pi jlum mitterentur , qvam omnia. Qyippe 

n [lima non curat Praetor. Et fatius eft de ei- 

n liis habere aliqvid , qvam nihil. 



m 

mt 

101 



CXIX. 



Polycarpi lyferi Differt, de fi&a medii avi bar~ 

^ie, Helmftadii 1719. JEvo medio h, e. a 

; . :ulo VI. ufqve ad Seculum XV. no&em, & 

■'<: iginem, & fpifTam Barbariem operuifTe rem- 

flblicam literariam inifciatur au&or , & 

swl 



4 1 4 Cap.HJiE Scrip tor. Spectant.AdHi 
ad omninm fcientiaram, Poefe«s inprimis J 
lulas , eo tempore luce corufcantes , provc : 
Nec negaripoteft fuifTehoctemporis fpatioi i 
las qvasdam per inane micantes , & qvider 
omni fcientiarum generc , fed hoc ipfb ca > 
no£ris non tollitur. Ncc una vel altcra hir 
do adtatem loqvitur. Et non tam pauca 
rum magnarum funt indicia. Ex 
Charybdim devolvitur, qvi a:vo medio niln 
barbaros vixilTe clamat. Sed cx Charvbdi 
Scyllam deflectit , qvi hifce Seculis nullosfi 
fe barbaros contendit. Qyi manibus palf 
poifunt, fi aevum medium cum eo qvodani 
cedit & feqvitur componas. (2.) joL. G< 
lielmus Janus , de Barlarie medii avi in conttt 
S. S. confpkua , Wittenbergse 172 1. Ex4) 
temtu S. S. non tam barbaries nafcitur qV: 
vel Atheifmus, velnovaTheologiaeSpecies,! 
de barbarie diiTerit Auftor in hac DifTert. 1 
de novis fidei principiis in locum S. S. fubftin 
tis. (2.) C. A. Heumanni Aurora Mufis am\ 
Conftantinopoli nuper orta , Allendorffii 1 w 
Qyseres ita fe habet,fcilicet relatum non itaf { 
demin a£tis diurnis, lmperatorisTurcicipri( 
£lum praetorium ( Vezirium Magnum fui | j 
pulares vocant) fuperatis longi temporis drij 
cultatibus , maximam partem a Pontifice fiu 1 
mo , qvi Mufftius appellatur , obje£tis , ta 1 1 
dem artem typographicam triumphali qvadi ' 
felicitate introduxhTenon folum in urbemCti 1 
• ftantinopolim , fedinipfum Imperatoris Pa'; 
tium , jamqve typographos ibi rirenue & al i 
due defcfibere , vel potius exprimere lite > 

l 






LitErakiam In Genere. ln Quar to. * 4 1 y 
j iisTn charta fplendidilTima. (4 ) }oh. Frid. 
. tenius^de erudita infeitia, Scheningii 17*8. 

cxx. 

Andrea PPefiphal , dk meritis Ducum Pomera* 

i?i rem literariam Difjertatio , Gryphiswaldias 

&;. In qva Au&or permultis iisqve non 

gatis fubndiis editis ineditisqve inftru&us, 

foriam literariam qvafi in nuce exhibet, do- 

qve primum, a Sec. VI. ufqve ad Sec. XII. 

neraniam literis fuiiTe deftrtutam , tum a 

:. XII. ufqve ad Sec. XV. Eccleliis , Scho- 

li , & Monafteriis locupletatam , & tandera 

:. XV. Academia Gryphiswaldenfi exorna- 

3 , & Sec. XVI. vera Evangelii do£irina col- 

batam. (2.) Rud, A«g, Nokenius , de mri- 

Academia Julia in Jurisprudentiam , Helmfta- 

1728. (3.) M. G t FrGudtus , de JCtomm 

atis in S. S. Lipfiae 1729. Qyi argumentum 

fummo digito & qvafi per indicem tangit 

ltummodo. (4.) G. A. ]enichen Specimen eru- 

c orum lovgamrum , Lipfiae 1730. Bibliotheeas 

i .iditorum longaevorum , fecundum crdinem 

l phabethicum digeftorum fp_ecimeri primum 

t hibet Auclor , qvo Macrobii , qvorum co- 

< omina a primo elemento A. incipiunr contr- 

intur. Qyod Opus fi velit perfeqvi inpofte- 

im, plus circumfpeclrionis eundem collatu- 

i m, ad ipfu m fp eramus p. 4 71. Vix enim Je~ 

iita Jefuitam tot laudibus ciftnulare potuiffet* 

i/ot ipfe Franfcifcum Aguaudam , qvem fin- 

•tWari fan&itatis laude eminuifTe fcribit , erga 

alios 



41 6 Cap.H. DeScriptor.Spectant.AdHist. 
alios benevolum , erga fe crudelem , flagel 
aculeatis fpinoiisqve faepe corpus ita caecidi 
ut fangvine mufeum freqventer contaminar 
&c. Cceterum non ita induftrius meritom 
hujus Viri eft explorator. Scripta enim Fra 
fcifci nec omnia memorat , nec qvae memoK 
fatis accurate, & in ipfo Biographiae ingreflu in 
pingit ftatim , dum Franfciicum Aguauda 
appellat hunc macrobium, qvem NicolausAi 
toniusinBiblioth.Hifp. recent. p.m 303. Frai 
fcifcum de Aguado , & Philippus Alegambe i 
Bibl. Scriptorum Societatis Jefu p. 1I2. Frarl 
fcifcum Aguadum nominavit , ad qvos taraei 
Bibliothecarius nofter provocat. (f .) J. 1 
Busmanni colletlio , de Profefforibus eloqventia W 
Boribus Ecclefia celeberrimis priorum IV. poft N. ( 
Seculorum , Helmftadii. (6.) M. Joh. Barth 
Lenzjus , Profejfores natione Franci in Acad. Wti 
tenb. Wittenbergae 1702, Vide Vol. 47« N. { j 
(7.) M. A. J. Dornmeyer , de Regno Lydorum 
Halae 1703. Brevis illa qvidem, fed concinnu 
Diatribe, 

Adjunclaeft parvis interdum gratia rebui 

(8.) Schediafma de inftituto Societatis PhiloteuW 
nico-Poetica , qva Lipjia congregatur, Lipfiaei7lfl 
Plures fuerunt Societates Philoteutonicae in Re 
pubL Germanorum literaria , qvae in lingvan 
patriam ornandam cumprimis incubuere. -m 
Fru£rjfera, Au&Ore Cafpare de Teuteleben 1617 
(p. 17.) 2.) Argentoratenfis, JefaiaRomple- 
ro de Lowenhalt 163$. (p. 23.) j.) Hambur 

gen 



i Literariam In GenEre. lnQyarto. 417 

Vifis Philippo Caefio 164;. (p. 29.) 4O Pa- 
[ um Peenefiorum , dze Peghitztr Schaffei/--Ge- 
fj c£^,Pnilippo Harsdorffero 16 4;. (p. 33.) {.) 
. 3 morunv*fo Schwanen-Gefellfchafft, Joh. Riftio. 



.0. (p.59.) 6.) CoJumbinaLaureata,Chrift, 
^ nfcifco PauliiiO l'7i£. (p. 43.) Qyibus omr 
uus fucceflit, 7^) Phiioteutonica Lipfienfis 



*. Sub przefidio Joh. Burchardi Mehckenii> 
ias inftitutum Au£tof hujus Schediafmatis 
1 larat, (9.) M. Frid. Philipp Schtofer Send- 
c eiben , darinneh einige Vorfchldge deh Idealif- 
nnz.u beftreiten , Hanhover 17 3 b ( r b.) D, F. 
^heifel Vngnmd der Ein\viirffe wider feineh Tra* 
Mi> deldeis, tiate lfi% 






CXXI, 

G. ll. Gotzius, de reUqviis Luiheri diverjts ift, 
k s affervatir , Lipfiaej 1 70 5 . In iis, qvae velut 
#«*& Lutheri fuperMtahthodie, & eUm fih- 
^iari voluptate commohftrafi folent a poffefc 
ftibus^ eft etiam ejus aniiulus doift6raiis, & 
, o vjugalis vel pfohubus , qvem Utfumqve ift 
E )liothecaHeimftadienfi velut cimelium aiTer- 
v:i, fcfibit Herrrianhus von derHard v m folen- 
n promotione trium Philofophiae Do&Ofum Ai, 
Cj 1 70 ? . habita h & illo irjfb tempore ab eo 
dfcripta. Qyod pfoptef ea hotahdumeft, qvia 
Yr Do&iff Gdtzius ih hac ftiatribe; §. 6. p. 
%h annulum Luthefi do&Oralem ih Cime^ 
t theca Ele&ofaii ^ qvae Dfesdae eft * adhuc 
t ftodifi, eodem hoc anho 170 ? . fcfibit. Nec 
:. p, iL aifirmate audet : Num ih hoe ahhuta 

Dd Lw 



i 



418 Cdp./ADESCRlPTOR.SpECTANT.ADHlSt. 

Lutheri infignia five Symbolum, rofa puta^ 
cujus medio cor cruce notatum , confpiciati 
Qvod tamen diferte ait Juftus Jonas ln epi 
adLutherum, qvae eft in Chrift. Junckeri l | 
ren-Geddchtnifs Lutheri p, 229. Mein gnadt t j 
ju?iger Herr (HertTLOg ]oh. Frtdertch , »rt«|^^H 
ChurFiirJi zm Sachfen,) lafet eure Roje «BJ 
hupfchen Stein fchneiden, und tnQold fr.ffen.Uk 
ein fchon Pitfihier. Das xtirdfetne FurjUicfmRA 
den euch feibji iiberantworten. (z.) Herm.vottti 
Hard Solennis promotio, in qva annulus LutheriA 
reur dofloralis & pronubus omnium confpea^^^k 
bitus, Helmftadii «703. (3.) J.C. Eruejii, 
Eufebio Pamphili , Wittenberg 1 70 \ . 
Volum. LXXV. N. ?i. (4.) J. F. Poggii E#\ 
la de Obitu & jupplicto Hieronymi Pragenfis. I. 
cejjtt LIV. Noltlium Moravia Epijiola pro defenj. 
neJoh.Hufs, £ 1. 163$. Ecce duas Epiftol 
apologeticas , qvarum altera , qvae eftjo 
Franfcifci Poggii , Hieronymi Pragenfis , t\ 
tera , qvae eft LIV. Nobilium Moravise , Jo;, 
Hufli caufam tuetur. Editac autem funt ambr. 
& Hiftoria illius temporis illuftratae a Nicok- 
Baringio facerdote caftrenfi ea tempeftate , <S • 
jus Biographiam exhibet M. Joh. Ant. Stubben 
in Hiftoria Reformationis Hannoveranae p.i4 f 
feq. Ubi & Scriptorum Baringianorum fubj 
cit Catalogum , fed hanc apologiam oratn 
ne non attingit. (f .) Memoria Fabriciana, 170 
(6.) Jufia funehria Joh. Fabricio fafla , Helmft 
dii 1 7 a& Vid. Volum, LXXXVUl. N. 8* 

CXXI 



LiteramamInGenERE. InQyarto. 4T 9 

C20SL 

Catahzus Codicum MSCtorum Membrana* 
orum <& Chartaceorum , yvi in BibliothecA 
Kttrendijjimi & Eminenttffimi Capituli Ecclefi& 
M deburgenfis Cathedralis ajfervantur, continnatus 
n F Reimmanno A» C» tf 14. i^ i£ t Ottonerr* 
M Bibliothec^e Cathedralis Magdeburgenfis 
01 na fundamenta dedifTe , ex Dithmari Chro^ 
. -\i ) L. 11. p 33. Non inepte fortaflis eolligere 
1 amus , fi velimus hos corymbos ne£tere ; 
>,<. minisiisdem, qvi afieni funt a re propofi- 
ta hoc tribus verbis tantummodo dicimus, Re^ 
v> endiflimum Capitulum me A.Q 17 14. Sa^ 
c| in templo Cathedrali exeqvendis admo^ 
n 1 , fua fponte firnul Bibliothecae fuae curan^ 
■ d admovifle , .& ftipendium annuum ufqve 
a 60. thaleros adauxifle. Et cum Catalogus 
1 li rorum liusqvam reperiretur , me hoc mihl 
1 p mum negotium datum effe putavifle , ut li- 
tps impreflbs pariter & MSCtos inCatalogum 
c nducerem. Cum Bibliotheca fine catalogo 
1 f Labvrinthus fine filo Ariadnaeo» Et horolo- 
g im fine indice. Et navis onufta fine acu 
rutica. Adeoqve initium fechTe a MSCtis! 
l;ad umbilicum etiam perduxifTem eaeptum 
r. c opus , nifi fata interceiTiflent. Haec^nim 
r * A. C. 17 1 7. Magdeburgo Hildeiiam tranfire 
3 Gferunt , atqve adeo hanc lampada in medio 
c rfu alii dedefe , vel potius; mta£f,am relin^ 
rere. Qyo fa&o , qva fleripotuit munditie* 
Isverendtffuno Capitulo defcfiptum. exhibui 
Dda Ca* 



4^0 G^.II. DeScriptor.Spectant.AdHist 
Catalogum , qvoad ille confe&us erat7~/ 
tographum autem mihi refervavi , qvodl i 
volumine continetur. 

CXXlll. 

Homeri lliados Liber IX. Grace. Acceffmu 
de Homeri vita & Scriptis coUe&anea, cura Job, JJ 
deri , Magdeburgi 166 1. De Scriptonbus s| 
tae Homeri fuperftitibus & deperditis, erudiii 
ut alTolet, agit J. A. Fabricius L. 2. Bibl. ii 
C. 1 § 1 -6. Et ibidem cum laude etiamnji 
minit horum Sanderi colle&aneanorum , 5 
qvibus de Homeri aetate , patria , parentib 
& ftudiis , morte , fcriptis, ftilo, dictione \>'i 
gnitate Scriptorum , & (pikopijpw, infcriptioH 
bus etiam librorum, & £ uyudietis , non omnir 
indofte diiTeritur,extatqye Au&oris vita inG 
dofredi Ludovici Hiftona Scholarum P. IV.* 
,126. feq. 

CXXIV - cxxxvu. 

jfo^, Alberti Fabricii Bibliotheca Graca. XII , 
Volumina % Hamburgi ab A. C. 170?. ufqve al 
1728. Omni do&rina? genere luculenter ii • 
ftru&us fuit J. A. Fabricms , eaqve induftriu 
praeditus , ut difficilis admodum & minimeei j 
pedita fit deliberatio , utrum eruditione magii J 
an fedulitate inclaruerit. Plurimos enira i \ 
do&ifTunos elucubravit libros. Et ab A. C 
1^89. qvo orbi erudito ingenii fui deditpri 

rm 



PJ 



Literariam InGenere. In Qyan o, 4*1 

s , ufqve ad A. C. 1716. Qyo fpiritum 
it , vix unqvam rediit in gyrum tempus, 
ceflit annuamora, qvo nonnovo momu- 
literario fibi novam famam confecerit. 
Limmos autem in Republica literariahono- 
bi aditum parayit hac Biblietheca Graca, cui 
ruendae XXV., annos infumfit, qvamqve 

d ! voluminibus abfolvit demum. Qyprum 
11 & argumentum ne nefcias , accipe lis 
s operis vaftifTimi Oeconomiam» Scilicet 

g Autton 

fal f I. five L. 1. DeScriptoribusGraccisqvi 
HomerumpraecefTiffe dicuntur, fecun- 
dum ordinem literarumAlphabetienu- 
meratis. Cap. ^XXVI. 

L. 2. De Scriptoribus Graecis ab Homero 
ufqve ad flatonem ordine Chronolo- 
gicodigeftis. C.XXVL 

Vol. II. fiveL. ;. De Scriptoribus Gracisa 
I^latone-ufqve ad nativjtatem Chrifti 
Pbiiofophicis. C. XXXlli; 

Vol.HI. fiveL.4.p. 1. DeScriptorjbusN^ 
T. Philonejtemjofepho^aliisqve aStra- 
bone.ufqye ad Jfelianum. C.:XXIo 



Y<4. IV. five L. 4. P. 2. De Scriptoribus 
Graecis de nummorun\ do&rina , Phi- 
lofophis , Rhetoribus ," Sophiftis , Le- 
xica-graphis, C. XXllrXXXVL. 

Vol.V. fiyelibri f. P. t. De Scriptoribus 

Graecis Chriftianis a Codi.ce Apocrypha 

P.d z ■ N. 



412 CapJl. De Scriptor.Spectant. AbHist. 

N, T. ufqve ad Ephraimura Syrui 
C.II. 

Vol. VI. five Libri V. Parte a . De Gr*c 
rum annalium Au&oribus , & Hift 
riae Ecclefiafticae &Byzantinae, necm 
Eroticis Scriptoribus C. 111 - VI. 

VoLVn.fiveLibriV.Parte j. DeScript 
ribus Sec. IV, & V. Grammaticis Gk 
cis^ ac Chriftianis , Poetis , Hacrefiol 
gis , Catenis Patrum Gr. in S. S. ( 
Vll - XVIL 

Vol. Vlil. £ L. V. P. 4. De PhitofophisTto' 
miftio, Theone , Pappo , Syriani 
Proclo Simplicio , nec non de Ecclefi 
doftoribus Harreticis , Joh. Sfcobaeo,< 
aliis locorum communium ScriptQribi 
C. XVlll-XXXl, 

Vol. IX. f. L. V. P. ?. De iis qvi vitasSai 
£t,orum Monachorumqve compoH^eru 
& de Thcodoris % Anaftafiis , ]oh. Phi 
lopono', Photio , Svida. C. XXXll-XL 

Vol. X. f. L. V. P. c, De EtymologicoJl 
gno, & caeteris Lexicis Grsecis, max« 
me vero deScriptoribus mediae & ini - 
mae GraeciaeC. XLl-XLllL 

VoL XI. £ L. VL P. 1. De Colleaionibi 
Canonum veteris Ecclefiae , & coift 1 
liorum univerfalium & particulariflf. 
nec non de epiftolis ac decretis Pont 
£cum Romanorum. C I-IV, 

V< 



JLlTERARIAM IN GeNERE. bt QyaYtO. /4.1% 



fol Xll. £ L. VI. P. 1. De JCtis & Medi- 
cisGrxcis.C.Vl-VllL 

fpl. XllL f. L. VI. P. 3. De Medicis veteri- 
bus , & notitia colle&iouum ac Scri-. 
ptorum Graecorum jun&im editprum, 
Liturgicorumqve C, IX. X. 

rol. XIV f. L. VI. P. 4, De Paralipomenis: 
qvibusdam, & de Scriptis Pfeudonymis 
atqve fuppofititiis C. XI. Xll. Acceflit 
Index generalis in XIV, Volumina, 

Hoc , hoc eft monumentum aere peren- 

nius, 
Regaliqve litu Pyramidum altius* 
Qyodnec imber edax, aut aqvilo impcW 

tens, 
Poflit diruere. Aut innumerabilis 
Annorum feries , & fuga temporjim*. 

ane Germanis omnibus honori , & exteris: 
lh verfis ftupori eft. Palatium Polyhiftoriar^. 
infvo Pallas cum Mufis omnibus , & Gratiis 
hcpitatur. Scriptores Graeci omnes antiqvi^ 
miii & recentioris aevi , editi & inediti in ea 
pi ducuntur , & ab Homonymis accurate di- 
ic -nuntur. Scripta qvae fuperfunt & non Ju-* 
pifunt , integra & mutila, enumerantur. Edi^ 
ines, Verfiones, Paraphrafes , Compendia^ 
E nmentaria indicantur , v idqve non. ex Cata- 
kis, fed ex *yTQ$l** Auctores, qviinqvo-?. 
m opereallegantur, &vehit teftes excitantur, 
o liue alphabetico recenfentur. Et Opufcula 
Pd 4 qvam> 



4H Cap*Jl. De Scriptor.Spectant.AdHjst. 

qvamplurima rariora integra inferuntur. Tar 
(opere laudandum , qyantopere illa Graecc 
rum , omnium artium mventorum , folerti 
intelUgi poteft.. Laudatum etiam ab omnibus j 
qyi norunt qvam diftent aera liipinis. M. J.E 
Kappio in p^fat. Bibl. Mofcuenfis , haec E 
bliotheca Fabriciana dicitur , thefaurus rerun 
elegantiflimarum copia refertus. D. W TriL 
lero in Dedicat. Hippocratis falfo Atheifmi, fui 
fpe£ti , Opus immenfae frugis , & ftupendV 
eruditionis. T. H. Ackero in praefat ad Joh 
Cafelii Thucydidaea , multarum vigiliafua. 
Opus. C. A. Heumannus A. C. 1728 in&. 
£h.i publico oratorio cum aliis etiam juvcneHt 
Gottmgae prodire julTit , qvi Joh. Alberto Fa- 
bricio gratularetur de feliciter abfoluta , & aC 
umbilicum yeluti perdufta Bibliotheca Grxca< 
Qvod enim , fcribit in Programmate x abf« 
exfpe&ari juiTerant Henricus Stephanus.. (in 
Schediafm, L. VI. C 10.) Leo Allatius, (inA-. 
pibus urbanis p. 3fo. feq.) Joh. Conr. Dieteri- ! 
cus, Cvid. Mifcellanea Leibnitiana p. 1R4. ) J0& 1 
Meurfius , fvid. Moihofi Polyh. L. IV. C$\ 
§ 1 7.)qvodqveBocharj;us facere volueratJPetnrm 
Dan Huetium , qvi &ipfefua (inComment. dtc 
vita rj„ 44. ) & agnofcebat , Opus talfc 
eiTe utile ac prope neceiTarium * id praeftitilt 
tandem Fabricius, & viginti qvatuor annorurfl 
Cimo yiginti qvinqve annorum, Vid.prsfat 
Volum.,XlV ) intervallo Opus exhibuit, qvod 
jure vocaveris Mufeum Graciae , qvodqyePe* 
trus Needhamus (inpratfat adHieroclem.p.f.} 
maximum eruditionis antiqvae thefaurum ap- 

pel- 



LiTERARUMh* Genere. lnQuarto. 42? 

- 



nlavit , Pfaffius Tubingenfis Academiae Can* 
•ilarius (Introdua. m Hift. Theol. lit. T. I p. 
; < ) ftupendae eruditionis,le£tionis, & induftriae 
I>us. Ha&enus Heumannus. Et hsec om- 
nt ad Fabricii pertinent gloriam./ Nec ea 
e am qvae pbjiciuntur ejus monetae funt , ut 
t-.nx fplendori demere qvicqvam , nedum ut 
e tingvere ilfum valeant. Rationem Operis & 
c pofitionem , prout in praefat. Vol. 1. adum- 
fcata eft , mirum qvantum efTe poftea in pro- 
sefTu immutatam. Hoc enim in cujusvis Scri- 
pris arbitratu eft pofitum. Integra opufcula 
vterum & recentiorum efTe infarcia, qvae fe- 
1 ratim re&ius potuifTent edi. Bene enimPa- 
trfamilias Matth. XX, v. if . An ideo tuus ocu- 
ts malus eft , qvia ego bpnus fum \ Biblio- 
lecas Graecae Scfiptores qvam plurimos non 
fjicps efTe immixtos v. g. de veritate religio- 
m Cbriftianae Vol Vll. p. 96. feq. Epiftolas 
bntiflcum , Buttaria, prenitentiales libeMos-, Ca- 
ftularia Irnperatorum ac regum latina Vol.3^1» 
iledicos etiam Arabicos Vpl. Xlll. Hae enim 
(tnnes , fi qvafunt orTenfiunculae , jam de me- 
iio fubfatae iunt in praefationibus citatorum Vo- 
liminum. MultaefTe adhuc addenda, multa 
«etrahenda & emendanda. N[ihir enim un- 
wam a Deo immortali hominum generi datum 
fe ex pmni parte perfe&um, atqve pmnibus 
:umeris obfolutum. 



Dd 5 cxxxvm* 



416 Cap «//.DeScriftor. Spectant. AdHist. 

CXXXVIIL CXXXIX. CXL. 
CXU 

job. Chriftopb. Wolfi Bibliotheca hebr t i 
Volumenl. Hamburgi 1717. Volumen 11. 11 i 
demi72i. Volumen lli. Ibidem 1727. Voli 
men IV. Ibidem 17?;. Edidit Au&or cel: 
berrimus A. C. 170 j. cum vix haberet anrji 
22. Hiftonam Lexicorum Hebraicorum. Atq 



ab eo tempore huc animum & mentem & oia 
nes fuas cogitationes retulit , ut Bibliothev 
Hebraam conderet , qvod ipfe fatetur inpr 
fat. Vol. 1, p. ig v Sed plunbus rerum aliarij 1 
oneribus oppreflus . hoc qvod receperat pri. 
efficere non poterat , qvam integrum dece» 
nium effluxiilet. Siqvidem A. C. 1 7 ! ?• d s 
mum primum Volumen Bibliotbecae Hebrae : 
cum oxbe erudito communicavit , cui poftri. 
fubmilit reliqva eo ordine , qvo diximus, Adti 
cjve Operi univerfo infumiit XVlll. amios.:i \ 
initio qvidem animus ipli erat > Julii Bartolci: 
cii Bibliothecam Magnam Rabbinicam , Toir. 
IV. conftantem , & Romae 1675-. > 678. 16$ 
& 1693, in f. editam in compendium mitteid 
eamqve ex R. Schabtai fil. Jofeph, aliisqve b^ 
nae not.ce au&oribus emendare , fi qva foj 
minus accurate, & copiofe minus in eatraci 
ta eiTent. Sed fato facxum eft , ut ab inftit 1 
tx opinionis curfu deturbatus fuerit. Delat 1 
enim Hannov£ram A,. C, 17 14. & ad obiter pt( 
luftranclam. incomparabilem Bibliothe>am 



tri 



Literaria m In Gen ere. In Qyarto. 427 

/Tdis Oppenheimeri Archi-fynagogi Pragen- 

admuTus , qvx fupra qvam creoi poteftCo- 

ibus Hebraicis imprenis & MSCtis abundat, 

:afionem na&us eft Volumini I. fe Biblio- 

:Cc£ , cujus jam dimidia pars prelum reli^ 

erat , fexcenta infpergendi , de qvibus Bart- 

| cius & Schabtai nihil gvicqvam expioratum 

1 tmerant. Et interje£risaliqvot annis adhoc 

1 regrinandi confilium denuo dedu&us , & ab 

< jpenheimero pleniflimam facultatem inde- 

i is , regio fuo librorum thefauro pro arbitra- 

utendi , apis matinge more modove , grata 

cerpfit Hebratorum thyma per laborem pluri- 

am , & multo ac perjucundo diftendit ne- 

are cellas. Venit etiam ad eum emtionis. jure 

bliotheca Chriftoph. Theoph. Ungerimul- 

Codicibus Hebrajcis antiqvuTimis & rariffi- 

ts referta^ Et ex Bibliothecis Parifienfibus 

^dices Codicum MSCtorum nondwf} publice 

:tantes., Acceifit oculorum . fides , qva 

lis eft in perqviren.dis Hebrads voluminibus, 

px in Bibliotheca Academiae Lugdunenfis in 

itavia aiTervantur, Hi? enim omnibus ita 

npliiicatze funt ejus Opes Hebraico-literariae, 

: Volumini primo & fecundo , adjicere potue- 

t tertium , primi & fecundi fupplementum 

f ! jt kuctarium. Nec hoC Catone contentus fuit 

uftor diligentiffimus. Sed Codices Orienta^ 

's rariflimos ex. Bibliotheca Uffenbachiana,. 

linckelmanniana , Morgenwegiaua , aliisqve 

lulto aere redemtos iibi comparavit. Johan* 

r ps etiam Gagnerii enarrationem MSCtorum 

Codicum Etkmox.um > qv& in Bodlejana & 

aliJS 



4i8 Cap. II, De Scriptor. Spectant. AdHist. 
aliis Oxonienfium Bibliothecis habentur, uter 
dam accepit. Et iter perGermaniam fuperic 
rem & inferiorem fufcepit , Hannoveramqv j , 
qvarta vice excucurrit , ad Oppenheimeri 6i | 
zophylacium denuo invifendum , cui intii 
feptennium , qvo id non viderat , non parur 
accefTerat. Atqve hinc natum eft Volume 
IV» compleftens accefliones & emendatione , 
ad Volumen 11. maxime , & ad totum Opu , 
cum indicibus Au&orum & rerum neceflarii 
Ut qvadripartitum hodie fit Herculeum h<H 
Opus , contineaturqve 

Volumine I. Bibliotheca Rabbinica. 
Volumine II. Bibliotheca Hebraica o&ipai 
tita. Scilicet 
L, I. BibliothecaBiblica, de Codicibu 

impreiTis. 
L. i. Bibliotheca Biblica , de Codicibu, 

MSCtis. 
L. 5 . Maforethica. 
L. 4. Talmudica». 
L. <i. Judaica & Anti-Judaica. 
L.6. Targumiftica.. 
L. 7. Cabbaliftica. 

L. 8. Hiftorico,- Literaria , de Scripfri 

flebraeorum anonymis.. 

Volumine III. Bibliotheca eorum, qvi Vo, 

I.exRabbinis , $c Vol. 2. ex anonymin 

funt pxarteriti. 

t Yolumine IV. Bibliotheca eorum qvi Vo 

2^maxime,& in aliis etiamfunt omifl 

D. 



LiterariamInGeneri. lnQyarto. 429 

ignum Opus qvod muitis magnisqve laudi- 
condecorctur. Nec paucis ctiam aut ob. 
is jam condecoratum eft , qvorum nonnul- 
Dlleda deprehendes in Joh. Henr. van See- 
Coinmentatione de vita , Scriptis , & me- 

ii in rem Hterariam J. G. Wolfii p. 4?« Et 
}abr. Willh. Gottenii Europa litcrata P, r. 
f 4. feq. Aliis. Qyorum icrinia compiliare 
imus. Qvia haec Bibliotheca jaude non in- 
t , & fi indigeret , laudaret livor qvoqve. 

H jitantummodo adjicimus,nosVolumen i.lo- 
lctaffe 

,) Tabulis qvibusdam , in qvibus ordine 
Chronologico & Epiftemonico enu- 
merantur Hebrjeorum (a) Theologi 
Thetici, Polemici, Exegetici, Homu 
letici , Afcetici , Maforethici, Talmu- 
dici, Cabbaliftici, (b) PhilofophiGram- 
matiftici, Grammatici, Rhetores, Lo- 
gici , Phyfici, Mathematici, Optici, 
Geographi, Ethici , (c) Philologi , (d) 
Hiftorici , (e) JGti , (f) Medici, 

i.) Tabulis,qvibusHebraeorum do&ores re- 
cenfentur ordine Geographico. Alpha- 
betico. Videlicet Arabici , Anglici. 
AfTyriaci , iEgyptiaci, Babylonici, Bar- 
barici , Belgici &c. 

\i) Tabulis,in qvibus COnfpicluntur collefti, 
Hebraeorum Typographi, Correftores, 
Bibliopolae, Athei, Praccoces, plagiarii, 
f ceminae eruditse &c 

CXLII, 



1 



430 Gy 4 //,pESc iMPT0R, Spectant.AdHist. 

CXLII. 

R. Schakai filii Jofeph Strimenfit ex Po/b 
majore oriundus Btbliotheca Hebraica Hebraict, A 
ftelodanti in ojjicina DavidisThartat Anno 440.1 
qvinqve miUefmum h. e. A. C, 1 6$o» Hebrai 
infcribitur, Stpthe Jefihenim h. e. Labia Diil 
mientium, ex Cantic. Vil. 9. qvia dormien^i 
five mortui in ea loqvuntur, & vox Sipht! 
cum nomine Au&oris Schabtai magnam hst 
analogiam , & tota libri ftru&ura duabus qv^ 
valvis , altera fcriptis ad legem fcriptam,alt«l 
Commentationibus ad legem oralem pertiiici 
tibus , inftru&a eft. Partes ejus funt qvatu< , 
Qyarum I,) eft realis , in qva , fi Wolfti vet< 
noftra facere licet , qvibus utitur in praefat } 
blioth. Hebraicse Vol.I. p. 1 ?. Se&ione prie 
decem capitibus, recenfitis librorum Biblicon : 
ordine, titulis, parafchis & capitibus, iibros ei 
merat omnes qvi ad SS |intcrpretandam , \ 
Commentarios in eandem ab aliis fcriptos J 
nuo illuftrandos pertinent , precatorios it» 
rythmicos &. varias fcientias alias tradenl 
Sicut in pofteriorepoft recenfionem OperisT 
mudici , omnes ad Mifchnam & Gemaram 1 
tumqve jus forenfe & ntuale Judseorum relr 
commemorantur. H.) Altera fecundum N 
thodum Buxtorfianam titulos librorum cum 
«gumento Auctore&editionibusvariis reprasf* 
tat. III.) (a) fub titulo Schaar bath Kabbimi 
ctorum nomina fecundum literarum feriem, 
dita fubinde fingulor.um fctate , Sc titatis pa 

l€(- 



LitErariamInGenere. InQyar to. 431 

nd£B paginis , irt qvibus diverfi corum libri 

1 niantur, proponit(b) Do&ores cumMifch- 

>s tum Gemaricos. Sed utrosqve feorfim, 

ne Alphabetico ex Juchafin , deinde vero 

1 kmachDavid eosdem Do&ores una cumSe- 

v eis , & Geonaeis fecundum temporis ordi- 

w 1 collocatos in fcenam producit* IV) Sub 

!o: Schaar-Hachiz,o?t occurrunt nunc tituli 11* 

i 1 rum , nunc Au&orum nomina , q\i, cum 

, iitiani eflfent > Hebraicos iihros vel ccnver- 

; tc »nt , vel qvidqvam ad res Judseorum per-* 

ti ns literis iive Hebraicis , five aliis tradide- 

n t. Ha&enus L c. Wolfius. Et id qvidem 

ri num Auclor iertur dediffe operam in A&is 

ei diti 1 6 8 2. p. 2 o t . ut,f in eorum gratiam, qvi 

K »binismi adeo non gnari funt , hic ejus hber 

A iielodami in LL. transferretur ♦ Qvod J,C« 

\ olfius 1, c> p. 14. ita interpretatur ; Gufta* 

r v nPeringerum a Lilienblad A. C 1 6 8 i.Lug- 

q ii conjunxiiTe cum R. Schabtai operam , & 

it :a novem menfes verfionem abfoiviffe,& tres 

q ituorve phyliras , textum Hebrasum & inter* 

p tationem latinam in oppofitis fibi columnis 

e libentes , in lucem edidilTe. Sed matururn 

l?."ingeri ex Belgio abitum continuatio- 

rjtn irrpedivifle. tmde poftea Chriitianus 

Vormius Epiieopus Seelandinus verfionem la- 

tam Commentario illuftranclam promtferit» 

Sd,qvod dolendum,&haecpollicitatjo,cVplure5 

wt hujus commatis, qvas niemorat 1. c. w ol- 

I s» in fumum abiere. Nec hodie extat latina 

tinslatio hujus Audoris , qvi pleniffimus dici- 

i«fr Joh, Chrift, Wagenfeilio in Exercit,Va- 

I ril 



432 Cap.ll. DeScriptor.Spectant.AdHist. 
rii argumenti N. 2. p. 77. Et Joh* Georg 
Abiehtio in praefat Comment. R. Efaise in J< 
fuam , folers (criptorum fuse gentis obfervato 
Et Joh Frid. Meyero inBiblioth. Biblica DifTei 
2.p.22. Vir qvi incredibilem diligentiam pn 
ftiterit inconqvirendo omni genere fcriptoruc; 
qv« unqvam a Judueis edita lunt, promiffa qV< 
qve & latentia non raro indicans , ac ne qijjl 
accurata» copise deeffet , non tantum mukipli-i 
fufcepto ltinere omnes fere Synagogas, praeftai 
tiflimorumqve Rabbinorum Bibliothecas penv 
ptavit atqve excuflit* fed nec Chriitianos r#i 
qvit inconfultos , uti laudata ab eo BuXtorftf 
Hottingeri , Plantavitii & Bartoioccii nomin< 
indicant. Et ne omne tuliffe pun&um exiftime- 
audi doctiflimum Wolrium I. c. de eo difTeter 
temt SchabtaiRichardo Simbni BuxtorfiurftW 
rantem fecurius dicitur fecutus , qvod me qVM 
qve hinc inde obfervare mcmini. Sicut iflplj 
Indice Au&orum Alphabetico , qvi in calcel' 
bliothcca» extat , aliqvoties libros ScriptorUJi 
vel exparte vel penitus dfiuvvfiav confudit. Ii 
terdum etiam ex uno duos fecit Scriptores A 
univerfum vero eo per inftituti & methodi rtw 
risqve judaici fationem defe&u laborat , qwi 
nec in astatem , riec in fcripti rationem critfeil 
inqvirat. Qyernadmodurn de Karteis plura nti 1 
attulit* qvam ex MSCtis BibliothecasLeidenfti! 
& uno loco libri HD^fl fllS^ haurire potul 1 



CXLtt 



Litekariam In Genere. lnQuarto. 439 

CXLIII. 

Catalogus dcrer Hebraifchen und Ralbinifchm 

:r deYerGebruderGumpertz, und lfacic Behrens r 

c 1 7 2 2, z,u Hannover offentlich verauflioniret 

Ad qvos pertinebat hsec Bibliotheca 

• ;aica erant duo fratres , qvi tx haereditate 

p.tum aliqvot centena raillia nummorumac 

rant, etliche lonnen-Goldes. Sed qv£e negli- 

la , luxuria , iibidine , & vitas ratione mi- 

i;i i moderata ita diflipaverant , ut A. C. 1721, 

re bonis cogerentur , nominibus folis cir* 

■ u ventis fuis creditoribus reiiftis. Qvj in car- 

m detrudi eosdem, & in eqvuleum impont 

u verant , fi f brte , qvse erat fufpicio, pretio- 

a vaedam abfcondidiflent , futuris fuis rationi- 

iq confulturi. Sed nihil tale ex iis elici potuit 

ci n carnificis' manu- Unde qvas fupererant 

<•: a voce preconis haftae fubje&a , & publice 

>cum data funt, & in iisetiam h£ec Bibliothe- 

li Cujus Catalogus vel eam ob caufam inde- 

;c s habendus eft , qvia auctiones ejusmodi li- 

>r;um Hebraeorum perrarae funt apud nos , & 

n nargine hujus defignationis notatum eft, qvo 

>a|io unusqvisqve liber venerit, 

CXLIV. CCXI. 

Atla Eruditorum Lipfanjia ah A. CJ l6g2, 

i.ve ad 1717. cum IV. indicibus gentraUbus , 

InislX.fupplement&rum Volumina LXIX Qyo- 

1 1 n J9lumm qvodlibet feparatim ligatuntj ea ratione 

Ee qva 



434 Cap.ILDE Sriptor.Spectant.AdHist. 
qva apud Gallos in nfu eft, In lrantz,bifchen Bai 
Hiitoria Adtorum eruditorum Lipiienfium c 
confiliis &eventibus, defideratur adhuc in rc 
blica noftra literaria. Digna qvae a Yiro do( 
na, prudentia & induftria exceilente monurr 
tis nunqvam intermorituris commende, 
Qya» enim Chriftianus Junckerus in Schedia* , 
te Hiftorico de Ephemeridibuseruditorum^ •■ 
p. 142- »6f. de iis prodidit , perpauca fi 
& ad primi decennii tantummodo fpechnt lir. 
Nec defunt fcripta levioris momenti, de 
peculiares annales proftant Et hoc Opus J 1 
ea pertinet, qvx coioflicotera funt in orbeJJ| 
rario , ut Vitruvii voce uti liceat , & 01 
eruditotum oculos in fe convertunt. Siqvic h 
non /3i/3Afi5 eft, fed integraBibliotheca&Iil r 
rum multorum congeries. Conftans vd^H 
bus LXIX, qvorum unumqvodqve vdflfl 
plus qvam 1 > J.librorum novorumcompreM 
dit epitomas , ut univerfa ha?c librorum Syll | i 
npvem millium librorum, ocqvod excurrit, : j I 
dullam complectatur , & Hiftoriam rei lit I * 
riae noviflimam , eamqve fere univerfam 1 1 I 
dat. Qyo nomine re&e fibi placent Dodii 1 i 
Colle&ores in prafat anno >6$%.pxxm 
Atqve hic coiofTusiiterariuscJEptuseft A Cf 1 1 
duce potiflimum & aufpice Ottone Menckt 
P.P. LipGenfi , opem ferentibus eidem , j 
Benedi&o , & Friderico Benedi&o Carpzo' I * 
Joachimo Fellero , Joh. Oleario , Valent 
berti , Adamo Rechenbergio , Thoma Itt 
&c. Qyo primo dire&ore A.'C. 1 707. etft 
poris carcerc exempto , fucceflit Joh, Bu 



LlTERARIAM In GeNERE. ltl QvaYtO. 43^ 

Menckenius in Academia Lipfienfi P. P. & 

Folonise a confiliis aulicis» &, hoc rurfus 

r. ex hac vita evocato , *ridericus Otto 

:kenius J. U. D. & Potentiffimo Polonia- 

Regi ab aula» confiliis, ut per integros fo» 

1 s Menckenii fummum & altiffimum hon6- 

radum obtinuerint in illuftri hac focietate 

. iria. Neque hicanimo eorundem aut con- 

icopus fuic , ut Acla eruditorum Lipfien- 

colligerent tantum; Hanc enim fufpicio* 

deprecantur in Prasfatione Anno 1690* 

nifla, omniqve afTeveratione afftrmant , fe 

fua , fed virorum eruditorum per Europanl 

! ,em difperforum A&a congerere , hoc eft* 

a literaria , inventa , obfervata , (cripta 

'. I ologica , Juridica , Mediea, Phyfica, Ma- 

h natica , Geographica , Hiftorica , Philofo* 

a , Philologica &c. nec ullis fumtibus par- 

:•« ■'.' , ut libros etiam apud exterOs eXcufos, <k 

n fficinisGermanorum rariflimeextantescon- 

ei erentur, ( Prsefat.. ad annum 1 ? 1 ?. ) & 

eibribus cogmtos facerent Ut iis eonfulere* 

«j , qvibus integrum non eft comparare fibi 

it os ejusmodi , vef otium iis perlegendi fiOtt 

ajetifc. ( Prsef anno v68g. prsemifla, ) Ec 

nme facilis hsec res erat initio , qvia modi* 

Ttantum Audtoribus cum exteris erat Com^ 

rcium , & exoticorum librorum apparatus ia 

cinis librariis Germanorum pertenuis ( PrsC' 

primo indici generali prsemifla* ) Sed rtiu> 

1 eft hcec rei Hterarise conditio , pofteaqVam 

Biliopolse , qvid apud exteros in re literaria 

peftaretur , didicerunt , & de libris qvi extra 

• - Ee 1 Gei> 



4$ 6 Crtp.Ji. DeScriptor.Spectant.AdHist, 
Germaniam , in Italia nimirum , GalliaTi 
glia & Jtelgio prodierant , comparandis ca? 
runt cogitare. ( Prxrat. ad annum »721 
Acceflerunt poftea libri novi ex Lufitania ( P: 
fat, ad annum * 727. ) & Hifpania ( Praefat; 
annum 375J,) Imonec RuflTa, olim barba 
aut ipfaTurcia, excufos apud le libros negai 
( I.Jc. ) Atqve horum omnium Calendis iinj 
lis Au&ores recenlum dederunt , qvantum f 
potuit accuratum. Et initio qvidem abloh 
demum decennio , indicem fubjecerunt ren 
notabiliorum v generaIem. Sed ab anno 1 65 
fingulis etiam annis fuperaddiderunt fpecialc 
Qvos poftea cmnes elaplo decennio in um» '■ 
generalem crmpegerunt. Et qvia ob 1 
diftantiam aliasqve caufas qvasdam monumer 
interdum erant praeterita , qvas cummaxirr 
memorari debuifTent , hifce meflibus fuis c 
creverunt fpicilegium,&Tomis editis fubftitU- 
runt qva^dam fupplementa, qvas tamen pro;< 
bitrio vel dederunt vel reprefferunt. Qvib I': 
omnibus accefferunt 1712. Adtaeruditorum Gifi 
manica. Qyae cum latinis non effe eadem co U 
tendunt qvidem Auclores noftri in prasf ad*j* 
num 1712. Non tamen negant, fe eorundJt 6 
efTe Architeclos. Imo fatentur in praefatwl 1 
annum 17 1 7. fe inde ab anno 1715*. nova litei i 
ria lingua vernacula in lucem emififTe , fub ♦! 3 
tulo : Neue2.eitu.ngen von gelehrten Sachen , &a M 
no proxime inftanti bis fingulis mcnfibus latu * l 
idiomate publicaturos nova literaria. NovaM 
etiam hederam fufpenderunt huic antiqvo vin * P 
c< A, C. 1 7 3 a, haec A&a fua infcripierunt, A * 5 



Literariam In Genere. ln Qvam. yfl- 

Ba eruditorum. San&e tamen & religiofe 

ient in prxfat. nec fibi animum efle a pri- 

fcribendi norma temere defte&ere , neqv© 

rem qvidqvam his novis a&is additum vel 

um deprehenfurum , prseter voculam in 

) vel titulo , reliqva enim omnia cum an- 

jentibus efle unius coloris.Et fane non defuit 

iia procax, & lucri litibunda cupiditas, qvas 

re hocOpus de ponte deturbare conataeft, 

1 diferte profitentur Colle&ores in prasfat. 

nnum 175;- Sed tamen gloria ejus per 

nnos intemerata perduravit. Neqve id im-* 

to. Di&io enim maximam partem eft pu- 

t ornata , &plena jucunditatis, & clariflimi 

:a loris. Sele&us librorum recitatorum pra*- 

is. Recitatio etiam ipfa ita comparata, ut, 

)\ guftum non omnem perdidit, faftidire eam 

■ poflit. Recitant enim Hiftoricorum more» 

I imenta librorum , fed de iis non judicant» 

t judicant , id faciunt raro , idqve inprimis 

n ofterioribus voluminibus , & verecunde, 6c 

: nifl urgente fumma neceflkate. Atqve 

li ; illse crifes de editionibus Au&orum Belgi- 

1 j extrinfecus fplendidis , 6c intrinfecus. par- 

n opibus & facuitatibus inftru£Hs ( Praefat. acl 

•t um 1727. ) Item de verftonibus Scriptorum 

Slecorum ocRomanorum Gallicis, aveterieie- 

| tia fua prorlus alienis, ( Praef. ad annum 173$.) 

J fubfcriptionis etiam invento , ante paucos 

vios in rempublicam literariam introdu&o, 

] > fit , ut res libraria , qvae ahtea omnibus 

p juit nunc fiat paucorum , eorum nempe, qvt- 

b ii pecunias profundere pro Hhris volupe eft, 

fee 3 dc 



V 

4 $8 Cap, II, De Scriptor.Spectant. AdHisi 

de qvorum prctio judicare nondum valent 
qvos nec viderunt , nec forte viluri funt 
qvam. ( Prsefat, ad annum 1719. ) His e 
ftomachum fecerunt nonnullis , & crabrc 
contra fe excitarunt, Bibliopolarum inpnm 
Gallia Sc Helgio. Qyi datis literis de injuri 
bi illata conqvefli, rogarunt ut Lipfienfes lil 
rum a fe impreiTorum mentionem nullam 6 
rent in fui« a£is. Sed refponium tulerunt 5 
in illis condendis non id curare qvod typoj . 
phorum & Bibliopolarum intereilet ; Sed q 1 
je&orum doctorum potius, emtorumqve. ( Pi 
ad annum »717. > Atqve hi etiam plenY: 
hosannales litcrarios laude debita ma&arunt I 
A. Fabricius in Bibl. Grseca L,. i.C. 18. p. •■ 
A&a erudirorum qvse Lipfiae cum magno rc 
tcarise fructu jam pridem colliguntur. 
Georg. PritiusdeRepubl Iiteraria§ 20 p.; i.f 1 
ftr« mprimis patrias debetur ifta laus , vpy. I 
eruditorum Acvta ftudiouflime, per omnesi 
angulos noftrae reipublicse conqvifita , ma£ 
judicioex fibris voluminibus qve,(criptisEpirtc : I 
aliisqve fubfidiis qvam plurimis cxcerpta & 1 
Jata , admirabili eloqventia , & diligentiaio*' n 
felTa confignata jam infpicere poflit, qvi ren 1 
prseclariftimai um cognofcendarum ducitur f 1 j 
dio. ChriftianusJunckeru&inSchediasmatell I 
ftorico deDiariis eruditorum N. 9.$. (g p.i ' 
feq, producit eriam Elogia Hailleti, Roqvii, l 
lii , ftlountii , Morhofrii , Meibomii , Felk 
Valentini , aliorum. Qvibus nos addimus v 
baMr. de Vigneui Marville dans lesMelanj 
d'Hiftoire & hterature T. i. p. 298, Les Joj 

na 



Literariam In G enere. I nQyart o. 439 

i c deLipfie ont toujours eu de h Reputation, 

ien des gens pretendent , qve ce lont ceux 

ous qvi aprochent de plus pres de la metho- 

C du ftile qv'il faut garder dans ce fort d'ecrits. 

snpouroit retrancher plufieurs prefaces, qvi 

ouvant fans neceflite a la tete des qvseftions, 

i teuvent paffer qve pour de pieces hors d'oeu- 

, ftem Heinrici Ludolphi benthemii in pta> 

i des EngeUdndifchen Kirchen-und Schulen-Staatr 

i ;. Die A&a eruditorum Lipfienfia werdett 

> ftili elcgantiam , relatorum fidem , & cenfu- 

modeftiam durchgehends von denen EngeUiin- 

n hochgeachtet, Diftundunt fe omnino inter- 

1 n ultra ripas (ut 1684, menfe Julii p. 5 1 5.) 

> ■ :S i cum tcecunditate , ut oftiaNili. Nec Au- 

■ i rum mentem ubiqve fatis affeqvuntur vel ex 

: munt,fed ne ipfi qvidem dinitentur, hocfieri 

andoq ve poffe, cum, qvi aclis hifce colligendis 

:umbunt , publicis muneribus diftineantur, 

~ r gotiisqve a)iis non minirnis , qvse libris novis 

fduftrandis & excerpendis non nifi fubcefivas 

- r ras indulgeant. ( Praefat, ad annum 1690.) 

I ftum eft etiam interdum ut Eriftica qvsedam, 

I athematicorum ioprimis fcripta , inferta fue- 

l lt. Sed faclum eftcoile&oribus invitis ac fe- 

] repugnantibus , qvi ftdem dant publice in 

aefat. ad annum 172 i.minime fe pafluros de» 

ceps, ut acnus depugnantibus palseftra in a&is 

fce pateat. Cseterum ad illa referri non poteft, 

vod Vir Doaiff. J. C Wolfius fcribit in prx- 

tione Vol. IV. Bibl. Hebrasa: , Diaria Iiteraria 

sjudfcorumfcriptis plerumqve altum filenk 

!<t fi qva interdum afterunt, ka fere agunt» ut, 

Ee 4 nifi 



440 Capjl. DeScriptor.Spectant.AdHist. 
nifi librum ipfum infpiciendi copia detur , ci 
errantibus erres , vel faltim neceflaria non 
neas. Docet enim «vto\}/<«, faepius in iis roen 
rari fcripta Judaeorum , maxime in Tomis pr 
ribus , & ea fatis accurate recenferi. Et qv 
scgre ferunt nonnulii : Scriptorum exoticon 
in iis magis rationem haben qvam domeftic 
rum, id in laude ponendum eft potius qvr 
in vitio , qvia haec Diariorum prima virtus i 
H panduntur in iis , qvse non cuivis patent 

CCXII. CCXIII. 
CCXIV. 

Bibliotheca Antiqva , Jense I70f. 1707 
1707. Volumina lli Auclor eft I?olyhiftor 
nenfis Burchardus Gotthelf Struvius , qvi ext 
tatus exemplo Photii , Pauii Colomefii, &ali* 
rum, Acta eruditorum antiqvorum ea raticjii 
condenda fiifcepit , qva Lipflenfes A&a erm 
torum recentiorum tradere ingreffi erant 4 ^fj 
crve hinc A. C. 170$, ipfis Caiendis janaii 
hanc telam exorfus, usqve ad menfem Martic 
Anni ^707. eandem pertexit , fcriptaqve va» 
Thedogica, Juridica, Folitiea, Medica,Ph 
fica , Hiftorica, Philologica &c ante ortas Epfei 
merides literarias in Europa excufa, & nonal 
modum in vulgus nota, enarravit , eoruruq» 
argumenta in Gompendium mifta Ie&ori 1 
ftranda exhibuit. Qvod laudandum omni* 
erat inftitutum. Siqvidem dantur etiam inan 
qvis$crfptoribus,qvibus meliori de luto nn: 

pr 



Literariam In Genere. lnQya no. 44' 

Tordia Titan, mcmoratu digna fed negotium 

noneratunius Viri, nedum tot occupationi- 

1 implicati. Atqve iccirco in herba occidit* 

CCXV. CCXVL 

ASia literaria Svecia , Ann 1720. 1 7 2 1 . 
: 1. 1723, 1724- Volum, II. ImprefTa Vpfa- 
; Sc recufa Roftochii & Lipfias, Auctor eft Eri- 
i Benzelius Epiicopus Gothoburgenfis. Qyi 
ai nadvertens in Diariis exterorum fubinde re- 
*: »ieri juvenum Suecorumfpecimina Academi- 
c , in iisqve qvaedam non fatis amuffitata, un- 
(\ finiftra de Mufis Suecanis apud alienigenas 
p ITt oriri opinio , huc cogitationes fuas ref e- 
r idas efle cenfuit , nt , inita cum aliis litera- 
r n amatoribus Societate, huic malo medela fie- 
r , & qvid agerent viri do&i in Suecia iis etiam, 
q i extra eandem degunt,& Mufarum Sacris ope» 
r itur,fingulis trimeftribus denunciaretur. Atq ve 
r c Adtis hifce literariis fuppeditavit anfam, in 
c ibus Suecorum fcripta , (cilicet qva; in Suecia 
ecufa fimt, ( }6f« ) Experimenta, obfervata, 
Ibgia, Epiftola* etiam ineditx, &Difputatio~ 
Ijs in Academia Vpfalenfi & Lundenfi habitse, 
: aqve ad rem literariam illuftrandam facientia 
idicantur,fed fine addita Epicrifi, omiffo etiam 
dice perfonarum , & reruna memorabilium, 
t licet animo fe concepiffe, fcribat in prsefatio- 
!i Vir fumme Rev.Penzelius.haecA&a diu du- 
itura ; Durarunt tamen qvinqvermium tan» 
immodo , poft qvod vel continuata nonfunt, 
tl inGermania non amplius rccufa, idqve do- 
E'e $ kn- 



44 2 CapJL De Scriptor.Spectant.AdHist. 
lcntibus univerfis reipublicae iiterarise Teuton 
cse civibus , qvibus hac ratione occafio demi 
eft,Mufarum Suecarum arcana cogno(cendi, 

CCXVll - ccxvm. 

Nachykht von denen Bikhern und deren U 
hebern in der StoliifJjen Bibliothcqve. Der [, H. II 
Iheil Anno 175?. 173 \* Jenae. Non femel diu 
nis recitationum Operis diftrictus fuic Au&o: 
qvibus Auditoribus deBibliotbeca* fuae librisnc 
titiam Hiftorico Criticam impertivit. Qvo 
& Joh. Fabricium olim Altorrii & Hdroftacf 
fecifte accepimus. Cirus filum ita fecutus e; 
Stoliius , ut qvae intra privatos parietes diflci 
ruit de fuppelk&ile (ua hbraria, poftea fubprt 
lum milTa in vulgus diflipaverit , adjiciendo iis 
dem qvaepiam,& emendando , & decerpendc 
Atqve hinc natus hic de Stoliiana Bibliothec 
Commentarius , in qvo , qvae in ea continean 
tur fcripta, enumerantur, additis fubinde obfer 
vationibus Hiftoricis & l riticis , ad le&orep 
inftruendum & prsemonendum , & cautioren 
in re literaria reddendum. Et dignae lecru ft#i 
ejus Dtftertationes de Scriptis & Scriptoribusi 
Crifes liherae, fed moderata?, Narrationes bre 
ves , fincera» , perfpicua; , nec omnibus nota 
Qvibus tamen fexeenta fuperaddere poftemu 
ex noftra Bibliothecda, fi id ageremus, uthui 
ChronicQ pararemus Paraiipomena, Extan 
enim apud nos M. Tulli Ciceronis , de qvo cc 
piofe agit Au£tor P. 2. p. i^j. feq, Opera 
-),) Jmpreffa , emendata ftudio Jani Guilieln 

& janiGruteri , imprefiaqve 1618. Ha» 

bui 






Li teraria m In Genere. ln Quar to. 443 * 

tegFia f. Vol. H. Qy* editio J. Alberto 
Fabricio in Bibl. latina p. 144. luculenta 
dicitur,& capitibus diftincl:a,emendataq(ve 
diligenter, & retiqvis untverfa qua extantpra- 
ferenda. Scilicet ob Penu Tullianum C In- 
dicem decemplicem, a G. L. Frobenia col- 
le&um, &A.C.J619. huic editioni addi- 
tum, Qvi qvare editionibus poftea recu- 
(is non fit additus , comminifci non poflu- 
mus. Cum ftupendi fit laboris, & mfignis 
plane, & nunqvam laudandse fatis utilitatis. 

[. MSCta fi.) irudita. 

(a) Sixti Gvarini Comment, in M. TuIIij 
Ciceronis Catonem, in Codice charta- 
ceo in 4, Sec. XV. fcripto. 

(b) Ejusdem Guarini Comment* in Macro- 
bii libros fuper fomnium Scipionis, In 
Codice eodem. 

(*.) Edita. 
(a) Ciceronis Lalius , Cat» Major & Para- 

doxa, , ln membrana cum notis quibus- 

dam marginalibus, & emendationibus 

Petri Scriverii. 
(b; Qkeronis fomnium Soipionis , & Ma- 

crobius in fomniumScipionis, in CoxJL- 

ce membranaceo. 
(cy Ciceronis fomnium Seipionis^ &Macro- 

bius in (omnium Seipionis iri Codice 

chartaceo, 
(d) Ciceronis Orationes m Perrem , 0" Ora- 

tio pro lege ManMa in membranis , ex 

Bibliotheca Jufti Lipfiu 

CCXVIH. 



444 C/^.II.De Scriptor. Spectant.AdHisi 

ccxix. 

Monumenta Vietatis i$literaria Virorum in 
publica literaria illujlrium Seletla , Francofurti 
Moenum 1701. Qvi coilegit & in lucem er 
fit hsec monumenta eft Ludovicus Chriftiar 
Miegus SS. Tb.D. & PP. Marpurgenfis cotei 
pore , poftea HcidelbergenfiY, cui opem tuli 
dicitur Dn. Nebelius Medicince in Acad. Mj 
purgenfi Do&or. Etdolendum omnino eftco 
junfta in hoc fafciculo, qva* adeo intcr fe funttj 
iimilia ; Indiccetiamperfonarum&rerumr» 
conlectanea efle deftituta , & mendis typogr, 
phicis ita fcedata ut , qvid velint Scriptore 
qvid minus, conftet parum. Cseterum colled: 
tamen eft egrcgia , qvia qvxcunqve in ea coi- 
tinentur funt eximia|oc inedita ; Etqvidem ca- 
tmetur 

P. B. 

(a) Catatogus MSCtorum Graecorum ii 
Bibliotheca Palatina confe&us a Fridi ■ 
riqo Sylburgio. Maciientus is qyiden , 
Sc prseter Codicum infcriptiones nib i 
continens , non vulgari tamen loco a 
numero habendus , qvia Bibliothec 
ipfaA.C.i6zi^Romam eft deportata, 

(b) Hiftoria Ecclefiaftica Fatetina Heinric 
Altingii ab A. C. 1400, usqve ad A. C 
1. j go» In qva de reiormatiooe Eccle 

$ 



LiTERARiam In Genere. l nQyarto. 44 5* 

~fiae &Reipublicas literariae multa egregia, 

fed & multa ftudia partium olentia. 

(c) Antiqvitates, Palatinse. In qvibus in- 
certa qvaidam & fabulofa 6*c falfa ; Mu- 
tila etiam qvsedam & decurtata ; Ve- 
rum & a£ta nonnulla, & monumenta Hi- 
ftorico literaria perutilia. 

,11. Hypomnemata plurimainedita. Inqvi. 
bus pracipue eminent Epiftotee Cafparis 
Scioppii p, 4 1 5" - 4 f S* In.his enim dici 
non potcft , qvot & qvanta arcana com- 
prehendantur de Scioppii 

(a) Perfona. Sic enim illc p. 43 f/magno 
fum hic ( Patavii ) in periculo , ita ut 
ipfe Dux Venetiarum me monendum cu- 
rarit , etiam atqve etiam me cuftodirei 
meminerim. Et ex ipfis D # Marci pro- 
curatoribus, qvi ad me vifura venerant* 
mihi magnopere Auctores fuerunt, 
etiam de feneftra multum in vias pro- 
fpicere caveam, ne qvam infidiatoribus 
occafionem praebeam , ea in me de- 
fignandi,qvse adverfus me inimici poten- 
tiffimi machinantur, Itaque domo pedem 
nunqvam effero v cum prasfertim do- 
mum habeam ampliflimam , cum hor- 
to fpatiofiflimo & amcenifHmo , & 
contubernalem Pierruccium, cum duo- 
bus iratribus mci amantiflimum &c. 



(H 



446 C^./7;D£Scriptor.Spectakt.Ad Hist. 
(b) Scriptis. 

(a) Uxegetitis , p. 4^6. Sapientia» claven 
qvamprimum publici juris fieri ex< 
ptant (Pierrucciuscum fratribus)ean 
qve ad rem , impenfas de fuo faccn 

v paratiffimos fe oftendunt, qvoniam e. 
Pierruccius oftendit, qvi eaclaveut; 
turomnia V. & N. T. oracula qvibi 
praeterita , praefentia & futura Eccli 
fiae eventa pramunciantur , nullo n> 
gotio intelleclurum. 

(b) Volemicis , p. 4 j- f . Antipharifseicoruir 

meorum Ipecimina , fcribit Scioppiit 
ad D. TofTanum vifa tibi puto (prajtu 
Pifcatum & Apoftolatum Jefuifeicun^ 
in arcanis Societatis Genevae editis, % 
Anatomia Societatis , in Fr. Juniped 
de Ancona confultatione , in Alphor i 
de Vargas Monarchia Jefuitica , Hl|l: 
omnino $6 Opufcula, qvse pIuribusTr- 
mis diftincta certatim lcio ementur^: 
legentur. In illis eft vox populi , ij 
Dei, hoc eft, Infamia Jefuitica , ipfi 
rum Jefuitarum confeffionibns , 
morum Pontificum , Cardinalium» (\ 
infigniorum .Europae Academiarum,$,'i 
crorumqve ordinum reiigioforum feiM 
tentiis & decretis , fummorumqve t .1 
rorum libris , ac tabulis conteftata. 

(c) Vokticis , p. 4 1 2, Conftitueram Politi 
qvsedam edere , cum ejus rei Poteft' 

tn 



fur- 



Literariam In Genere. hiQyarto. 4.47 

mihi a Venetis fofta effet annitente 
eodem , qvem dixi , P. Fulgentio ; 
Sed Caeiariani , & Hifpanici miniftri, 
tantum non mare coclo mifcuerunt, ut 
ea fupprimercntur , qvod in iis Caefa- 
ris & Hifpani in imperando ofcitantiam, 
& otiofam innocentiam fugillari, dice- 
rent , tametfi idem Fulgentius, & ipfe 
inqvilitor conteftarentur,ne unum qvi- 
dem verbnm a me pofitum , qvod ad 
principes illos pertineret. 

(d) Editioni paratis , p* 424- 43 O. 

c) Do&fma, p. 416. Intra qvadriennium 
Deum je ea docuifTe , qvalia ab Apoftolo 
difcnbuntur,qvod auris 11011 audivit,qvod 
in corhominis non afcendit &c. p. 414. 
Ad falutem animae fatis efTe , unum ve- 
rum , folum Deum novifTe , & qvemille 
milit j. C. atqve hanc notitiam vitam x- 
temam effe. Caftera omnia credere, 
etiam qvi ea ignoret, li veritatfs caritatem 
habeat. Tefte enim Apoftolo , veritatem 
omnia credere. 

d) D/H//P.416. Ex Catholicis Pontificis au- 
£fcoritatem , qvam fibi fuper Concilia ar- 
rogat , neminem acrius & folidius oppu- 
gnaife & convulfiiTe , qvam Jacobum Al- 
mainum Do&orem Sorbonicum. Sed li- 
bros ejus de poteftate Ecclefiae nufqvam 
in ltalia inveniri , cum tamenVenetorum 
intereifet , eum paiTim extare ac legl lbi- 

dem 



44S Cap.lL De Scriptor.Spectant.AdHist. 
dem, Operae pretium efle exAnnanbus"/ 
ragonicis Hieronymi Suntae defcribi cap 
illud, qvo narratur actio Confalvi Cord 
bae magni Ducis , cum Alexandro VI. I 
pa , qvem Ferdinandi Regis fui nomi 
hortatus eft, impuriflima vitae fuae eme 
dationem inftituere p. 4^. Tres ei< 
cum fuae Monarchiae cupiditatefundiChji 
ftiani calamitatem , Papam , Hifpanur 
& Jefuitarum Patriarcham , qvorum an 
bitioni intercedere , & fibulam imponer 
hoc effe de Ecclefia & republica Chriftia 
na praeclariflime mereri» 

(e) Arcanis Jefuiticis, qvae taliafunt, ut$ i 
mus meminifTe horreat , & tremore . • 
refugiat. Vid. p. 419. feq. & 4 f f . 4^6. 

CCXIX, 

*Joh. Georg Leucfeld Hiftorifche Nadmcht m 
$ f . gelehrten Mdnnern , dte entweder in dem fy 
*Jahr ihres Alters , oder wenige Zeit hernach geftor 
ben , Halberftad 1723. (2.) Ejusdem , tiiftv 
rifche Nachricht von 7 9 . gelehrten Miinnern , tael 
che 80, bis 90. fahrgelebet &c, Ibidem , eodem 
(3.) Vaul Qhiftoph Hopfner , Bonum omen &c 
MSCtum & ineditum, Annum egrefTuseran 
aetatfs f f. cum J. G. Leucfeldius, Vir do£hi! 
induftrius , & in Hiftoria patria cumprimis pe- 
regregie verfatus hunc mihi mitteret indiceir 
LV. Theologorum, LV. aetatis fuae anno de- 
natorum, Qyi mecum ejusdem tunc erataeta- 

tis, 



LlTERARIAM In GeNERE. lfl QvOVtQ. 449 

i nunc vero feliciorem agit vitam in coclis. 

vc hujus veftigia fecutus , Virmihi itidem 

oJhtfc P. C. Hopfnerus afHnis dulciflimus, fpif- 

; multo elucubravit Opus , de iis qvi in an- 

1 , ominofis vel clima&ericis lucis ufuram ami- 

i mt , mihi parvo , qvod Leucfeldius fece- 

. , de anno LV. feliciter exa&o gratulatio- 

11 n fafturus. Et hoc qvidem avwdorov eft ad- 

h : , & in MSCto delitefcit apud nos , fed ma- 

g i omnino aeftimatur , qvia ipfa Auftorisma* 

n exaratum eft hoc exemplum , qvi multis 

*cibus mecum conjun&us eft , & cujus fidei 
5 do&rinae femper plurimum a me eft dela- 

ccxx. 

Godofreduf Schultz,en , Catalogus Librorum, cum , 
(ntinuatione L afqve adX. Hamburgi i66g« 

1 qve ad i S 7 6. Officinalis qvidem -eft hic Ca~ 
togus in ufum eorum confe£tus , qvi merca- 
tram librorum exercent ; Verum & iis pem- 
tis , qvi notitiae librariae impendent Operam. .. 
ijqve ld ob Scriptorum in eo defignatorum, 

j Varietatem , qvi funt Graeci , Latini , He- 
l|aici , Gallici , Anglici , Italici , Hifpanict 
<;prmanici. z) Multitudinem , & eorum 
f lam , qvi rariores alioqvin extant in tabernis 
Ibliopolarum, copiara f) practaram Oecono» 
nam. 

F£ CCXXI, 



4?o Cap.Jl. DeScriptor.Spectant.AdHist. 

CCXXI, 

Qhrifl. Ihomafii Cautda circa pracognita ] 
risprudentia , Halae 1710. (2/; Ejusdem , 0, 
tela circa pracognita jurisprudentia EcclefajUc 
lbidem 17 12. Commentarius hic eft in d 
£binas fundamentales, (Grund-Lehren.) An 
1699. ab Au&ore idiomate Germanico editi 
earumqve Partem I. & Partis II. fex vel fepte : 

§riora capita. Adeoqve hucfpe&at, qvodu 
o&rinis fundamentalibus jam alibi diximi ■■ 
hocunoadhuc fuperaddito, in Jurispruden: ; 
Ecclefiaftica h. 1. itamutata efle omnia,/»n 
indice rerum in doftrinis fundamentalibuwj 
viarum , & ex G. Arnoldi H. E excerptarut 
integrum fere Opus Hiftorico - Ecclefiafticu 
faftum lit , in qvo hoc potiflimum eft ^i« 
fyivfos * E ftatu Ecclefiaftico omnia mala ea 1 
nafle, & hinc in alios ftatus fe diffudifle, 

CCXXII. 

M. ^Joh, Damd Dietericus , de non adaavr. 
eruditionis in qmatuor facultates divifone , W i 
tenb. 1730. Non fpernendus Auftor , fed 
probandum id> qvod fufcepit nec fatis locupl' : 
nec folidus , nec ingeniofus aut argutus. 
omnibus enim eruditionis partibus verfatu 
efleoportet, qvi eruditionem vel bene velrr 
le partitam efle probare connititur. ( 
JFranfe. Wokemus^ de Vrofefforum UngvarumOru 



Literariam In Genere. In Qna rta. 4yi 

i im Acadcmia Wittenber^enfts in Vbilologia Sacra 

, itif , Wittenbergae 17 j o. Qyam DhTert fi 

luftraveris , intelliges, qvantumfit, avod 

mico hoc Hiftoriae uterariae punclulo achuc 

; oremus , cum omne in ea tuliflfe punftum 

11 )is perfvafum habeamus. ( ? .) Job. Gottlkb 

,\ •uftuS) de Iheodorico Buzicio ejusrjve genere & 

:nia, Wittenb. 17; o. Argumentum ne^ 

v gare,nec vulgari ratione traditum. 

CCXXlil. 

J, F. Reimmanni Biftoria univerfalis literaria, 
\ Cta & inedita. In qva exhibetur Libro I. 
h toria univerfalis Theologiae Judaicae &Eth- 
ii x. L. 11. Hiftoria univerfalis qvatuor artium 
pbularium L. 111. Hiftoria univerfalis om- 
c im lingvarum Afiaticarum , Africanarum, 
h ropxarum. L.IV. Hiftoria omnium difcipli- 
n um inftrumentalium, Grammaticae, Lexico- 
g iphiac , Rhetoricae , Poefeas , Logicx, Her- 
n neuticae, Mnemonicae. L. V. Hiftoria difci- 
d narum principalium theoreticarum H Phy- 
I! je , Metaphyficae , Pneumaticae , Mathefea>s 
ejm in genere , & in fpecie Arithmeticae, 
ometriae, Opticae &c> 

ccxxiv. 

y. F. keimmantti Hiftoria liWaYia Batyhmd* 
*|»MSCta&inedita. 

Ff * CCXXV* 



4f2 Cap. 11, De Scriptor. Spectant. AdHist 

ccxxv. 

Ejusdem, Hiftoria qvatuor facuhatum$ &, . 
iamm Hebraicarum , Graecarum , Latinaru 
Germanicarum , Gallicarum, Brittannicaru 
/Egyptiacarum , Chaldaicarum , Arabicari 
MSCta & inedita. 

CCXXVl. 

Ejusdem, Introdutlioin Hiftoriam vocak- 
rum Gracorum , in duas Partes divifa, qvan 
prior continet Genealogiam vocabulorumGi' 
corum ante C. N. Pofterior Genealogiam vo 
bulorum Graecorum poft C. N, MSCta & 
edita, 

CCXXVll. 1 

Ejusdem , Diatribe de Grammaticis lkji\ 
Hebraica, Graca y Latina 45Germanica rariori, \ 
MSCta & inedita. 

CCXXVUL 

Baconis de VerulamioOpus^ de dignitate #V' 
mentis fcientiarum , intabulas breves & lucul : 
tas redactum; item, Opus perrarum de princ' 
Philofophia antiqvijjima & recentijfima , nee v 
P. Yoiret Opus Oeconomia divina in tabulas r 
&um, MSCtum& ineditum. 

ccxx 



LlTERARIAM Tn ( jENERE. Ift QyaYtO. ^ % 

CCXXIX. 

[. F. Reimmanni,SyftemaSyftematum7heologi- 
, Judaicorum , Ethnicorum , Muhammeda<- 
i , Chriftianorum , Atheifticorum cjvoove pla^ 
n um. MSCtum & ineditum. 

ccxxx. 



D. E. Baringii Clavis Diptomatka. *Jtf. Bi- 
u hecae regiae Hannoveranse praefeftis , jjam 
ab A. C. MDCCXVlll. manus admini- 
porrigens Au&or (p. 6.) Codices MSCtos- 
paucos , & diplomata qvamplurima ha- 
s [ vel delcribenda, vel cum editis conferen- 
i. 1. c.) Unde oblata ipfi occafio haec Scriptu- 
r n medii aevi fpecimina colligendi. Qyae 
ic non poteft , qvantum utilitatis fiippedi- 
i iis , qviin MSCtis medii aeviverfandisoc- 
ii Iti funt. Siqvidem ex ignorantia artis Gram- 
i; fticas , qvae Seculis barbaris ufitata fuit, 
> ?nta monftra nata funt in Hiftoria (p. i f .) 
\ ;i & Ecclefiaftica. Nec parum diligentiae, 
.{ buit Auftor Scripturarum compendiaria- 
n peculiare Lexicon concinnandi , iftudqve. 
>tpecirninibus locupletandi , qvot convafare 
) pt ; Sed tantum abeft , ut abfolverit hunc 
)]j(Tnm , ut primas ejus iineas.vix ducerepo- 
Wtt. Eft enim apud nos Conradi Halberfta- 
tim tripartitumMoraleMSCtum &ineditum, 
v r |?ec. Xlll. vixit , & cujus lineolas nonnul- 
sjKu&or TabulaXV. in xs ihcidi curavit,in 
F f $ qvo 



e 
\ 



4f4 Cap.ll. DeScriptor.Spectant.AdHist. 
gvo tot Scripturarum compendia occurrunt, 
in primis fex lineolis minimum fex reperia 
tur ,, de qvibus in Lexico Baringiano, nec vc 
extat nec veftigium. Qyae omnia leftoris oc 
iis fubjiceremus , nifi typorum inopia prohit 
remur. 

CCXXXI. 

Cafparis Ihurmarmi Bibliotheca Canbnkm 
Halae 1700. De qva , qvid exiftimemus x 
Catalogo Bibl. Theol. p. 104» cUximus* 

ccxxxn. 

P«/ manibus D, Simonis Iriderici Hahnii t> 
premum officium perfolvit Joh. Frid. Cfmfioph Ht 
nius, Magdeburgi 1729. Virprafcocisingenii 
muitorumScriptorum , varia etiam eruditic 
commemorabitis erat Hahnius, Qvi brevi aru 
rumfpatio, vix enim $ 7. aetatis exceilit anru: 
multa ex fe promfit minime vulgaria; Nec 1 
parem, virtutis fux prarconem poft fata inve 
fratren , qvi ejus vitam , mores, fcripta,^o 
troverfias, & inftituta ita enarravit , ut fra 
vefiigiis inftftens ,. paucis etiam multa cc 
plexus fit 

ccxxxm. 

Carot, Joh. Foge^Nachridtmongelehrten B i k) 
hirgern, Viglekhen Theoi. \acobi y und Joh. Hi 
Fagei Verzeicfmifs einiger gelshrter Hamburger, i 



Literariam I nGenerE . lnQyarto. ^f 

Cbrift, Kruficke , von eben derfelben Materie % 

burg 17? 8. In qvo trifolio primum de- 

:um eft a Fogelio patre , fecundum , a 

us ejits filiis , tertium ab amico ofAOTtxva, 

ftorise literariae bene perito. Et fi non in- 

. am le£hi eft primum ; Secundum fane 

t ignius , & tertium dignilTimum. I» ifto 

1 qvaedam non fatis accurate funt examina- 

g. p. iz. Joh. Georgium Pfeifferum fuifle 

othecarium Domini de Hundsburg ; Non 

lemnj i Bibliothecarius fuit Domini de Hunds- 



mm 



de< 



fed anagnoftes & rei literariae admini- 
oh. Frid. de Alvensleben , Domini in 
esburg &c. In ilia qvidem multa dicun- 
lenuo, qv£ in praecedente jam di&afunt 
j , y. g. de Franfcifco Ennone Friccio, Joh» 
Jantzio , Bernh. Walthero Marpergero, 
ip jta tamen afferuntur etiam 7ra^a\tiropitm^ 
h autem non pauca, ad acc.uratioremHiftQ,-* 
trutinam revocantur. 



ccxxxiv. 

taffi | 

Nic. Hieron* Gundlings CoUegium Hiftorico-lU 

um, Bremeni73g. Qvod CollegiumHi- 

ico-literarium barbaro vocabulo appellatur 

is;Prade&iones continet Hiftorico-literarias, 

undlingio in Cathedra Academiae Hallenfis, 

as. Nec male convenit in eas qvod C. IX. 

2. p.926. dicitur: Profeflbres olim qvatuor 

,; < as ad praeparationem le&ionum adhibuine» 

;,||s hodie fundant ex tempore, diefie itz*oau? 

Ff 4 dem 






4?<5 Cap t I1.De Scriptor.Spect ant.Ad Hist 
dem Ermel fchutteln. Pleriqve enim fermor 
qvi in hoc volumine continentur extempen 
funt, in qvibus oeconomia parum exacl:a,n 
rationes qvaedam de Scriptonbus & Scrij 
abrupta? , judicia praecipitata , aa-v^atxa, eti 
nonnulla , & ab hoc inftituto aliena, prartei i 
non pauca , 5c fafpius repetita , & qvaed 
fubobfcura &c. Verum & prasclara multa , 
iis tantum nota, qvos intra velum Mufas doci 
runt , v. g C. 2. §. 14. p. 40J. Es ijt eineKt 
Scriptores Italos kennen z,u lernen , indemfe ill 
aus rar fnd, 1. c. §. if, p. 408. Spanifche Biic 
hekbmmt man felten zm fehen. §. 20. p. 4J6. 
monis Okolsky orbis Polonus. , ift nichts anc 
ah notitia Procerum Poloniae , ein rares undkt 
bahres Buch , w/e aUe Polnifche Rilcher Jind. §.; 
p. 46 f. DalmatixScriptores/w^/^r rar.. §, 3 
p. 4^7. Von denen Tiircken habm wir nichts^ di 
Jte haben wcht etnmahl eine Druckerey §, 25-. p. 4 
Die Hijiorie von der groffen lartarei ift rar. C. y 
§. $. p. 777. Ueberhaupt fnd Scioppii Bucher , 
bereits rar. §. <* . p. 778. Die mehrejien Sachen , 
'Nmdxifnd rar. §.-i?. p. 78^ ® ef J°h- Sti 
rrm Sachejt fmd mithin alle rar undz,u recommen, 
ren , 1. c. p. 7 5? 6. AUe Sachen , die der Petr 
Vi&orius gefchrieben , find z,u recommendiref 
Allein fie find rar. §. \ o. p. $0 * . Alie Sachen \ 
Pauli Balii , befondersder Commentarius iiber \ 
Digefta , Jind mithin rar , &c. 



CCXXX 



Literariam In GeneRe. lnQyarto. 457 

Joh. Gerh. Vojjius , de Philofophorum SeBis y 
um contin. 43 fupplem. J. J. aRyjfei, Lipfia: 1690. 
Vyod Voflii Opus eft pofthumum , caeptum 

M| 
ij 

fd 

rti 



[videm ab Auctore ; Sed ultra principia non 
>roduc~tum. Hiftoria enim philofophica poft 
;jus difceflum mirum qvantum eft exculta, 
:>mnesqve ejus recefliis , incredibili ftudio di- 
culTi. Atqve hinc facile fuit E. Beelio Tomo I. 
v ,pift. Selecl:. Ep. i.p. 2. aliisqve , variaineo 
.ieiiderare. Nec res laboriofa admodum J. J. 
Ryflelio , huic telae qvaedam addere , & ean- 
dem ufqve ad fua tempora pertexere. Manet 
tamen harc laus illuftri Voflio , qvod primus 
ihferit e recentioribus , qvi Hiftoriam philofo- 
phicam e fitu & fqvaloribus eruit , & eandem 
candidiore orationis genere defcriplit , eaqve 
ratione adornavit , ut pleriqve qvi poft eum 
huic argumento manum injecerunt , ejus fe 
plumis veftierint, fedfuppreiTo ejus nomine. 



CCXXXVI. 

Ihefaurus Bibiiothecalis , d. i. Verfuch einer 
aHgemeinen auserlefenen Bibliotheqve. Erfter und 
anderer Iheil. Numberg 17$ 8. Habes hicno- 
vum Commentarium Ephemerologicum. Sin- 
gulis enim hebdomadis duae plagulae e prelo 
emerferunt. Atqve ex earum congregatidne 
hic thefaurus Bibhothecalis coaluit Cujus au- 
ftorem G. G. Zeltnerum fuiffe auguramur, qvi 
Ff s VWr-- 



4?8 Cap.ll. De Scriptotl vSpectant.Ad Hist. 
nuper 17 5 &. die 18. Julii , ex hoc ignoranti 
diverforio , in illud fcientix Emporium difce 
fit , ubi dSxioyma-l a, qvidem nulla ; Sed P< 
lyhiftoria Angelica , omnem xoKvfjLet&uav hi 
manam infinitis parafangis poft fe relinqver 
Hic enim femper in ore habuit , qvod in ij 
•dice monuit : Libros retle noffe , eft dimidium t 
dicijfe. Triginta etiam annos in colligendis e: 
cerptis hifce literariis confumfit.Et fubTheoph i 1 
Sinceri nomine jam plures Eclogas de libris r 
rioribus , eadem methodo concinnatas , q\ 
haec Bibliothecarum Bibliotheca , in lucem pi 
blicam prodire juffit Nec. obftat , ad Zeltm 
ri&Sinceri tabulas provocari interdum inhif< 
tabulis; (p.?6.inNota.5 Siqvidemnoninufit 
tum eft hoc eruditis, a femetipfis fumere teil 
monium , inprimis li fub alio nomine , qva 
dam e prelo. exire permiferint. Et. licet , qv; 
in hoc thefauro enumerantur monumenta, n® 
omnia reperiantur in Bibliotheca Zeltneri, orr 
nia tamen ab eo funt oculis.ufurpata, & accu 
rate perlefta. Nec aliunde accepit harc conl( 
£tanea , fed fuoMarte congeftk , & hoc nc 
mine fe omnino laude dignum prarbuit. Et: 
qvas in has lucubrationes irrepfiiTe contends 
maculas , hx fortaflis nominari pofTunt Scil 
cet , Orationis difcolor habitus. Oeconomia 
BibHothecce ineiTe debita: , omnimodus negh 
£tus. Librorum non accuratus feleclus. Mul 
enim qvi a raritate commendantur, plane no 
funt rari , & fi rari , vix digni, qvorum inhc 
n&erna republica literaria fiat mentio ,, nedur 

T 






LiteRariam In Genere. ln O&avo. 4 f9 
ithefauro Bibliothecali annumerari merean- 
; llle dapes non ardenti decoxit aheno , 

Aut verubus, longumiifqve adeo tardum- 

qve putavit, 
Exfpe&are focos, contentus corpore crudo« 

»354* o*§3£<i*o.^^<§#o*§-3£<§* o-*$-3£$*- 

Caput IIL 

DE 

CRIPTORIBUS SPE- 

;TANriBUS AD HISTORIAM 
LITERARIAM IN GE- 
NERE. 



In O&avo. 
I 

| ompendibfes gelehrten Lexicon , Leipzig 1 7 I f ♦ 
ff Prima haec eft Editio hujus Operis , cui ante 
r iginti annos infcripfimus feqventia: Qyihuic 
> -exico ( fi fas eft hac voce uti , qvae in anti- 
( jvis Aucr.oribus omnibus, Latinis non tantum, 
! ed&Graecisexulat,) concinnando defiidarunt» 
| ] vantum id nobis compertum eft , fuerunt M. 
j facobi Magdeb. M. Menckenius-, Lipf. & M, 
v (jchott^enius , atqve horum triumvirorum la- 

bo- 



4^0 Cap.Ul. De Scriptor. Spectant. AdHis- 
bores ita moderatus eft J. B. Menckenius , 
-& ipfe fimul manum Operi injecerit , & 
Scriptoribus Angiicis , Italicis , aliisqve qv 
rum copia abundat, qvaedamaddident &eme 
darit. Atqve hinc decus eft atqve nitor , q 
eminet ac excellit. Viginti millia eruditon 
in certum ordinem coacla, hicLe&ori luftra: 
da exhibentur. Fata eorum & Scripta brevii 
enumerantur. Nec pauca in compendio h 
Hiftorico traduntur, qvae invaftis alioqvinS' 
ftematis qvacruntur fruftra. Atqve haec fui 
qvx ad laudem libelli valent. Qyibus opr.: 
nunt alii, qvae faciunt ad maculam. Nomii. 
q.vaedarailluftria omiffa. Qyxdamparum opt 
tune allata. Qyaedam iine ulla ratione repetil i 
& bis pofita. Et qvod praecipue in Enchl i 
dio obfervari debuifiet > nec perfonarum m: 
rerum fele&us ubiqve ita eft habitus , ut pr :, 
ftantiora a minus prarftantibus fuerint accurc 
fegre^ata. Qvibus omnibus tamen venufl i 
Opens non immm.uitur. 

if. 

Comp4nd't6fes gelehrten Lexicon y Lipfiae 17 1! 
Secundahaec eft Editio hujus Lexici , vel : 
mavis hujus Indicis realis literarii , ad norme 
elementorum in Alphabeto fibi fuceedentiu j 
digefti , cui 1733. fiiceeffit tertia. Nec qv< j 
femel appofuimus cramben criticam hoc lo 
repetemus. Qyia qv£ prima vice commenc 
tione novitatis utcunqve tolerantur , ea itei 
ta haud ferendum adferunt faftic&urru Hoc t 

m 



LlTERARIAM In GENERE. Itl OBilVO. 46 I 

•n indi&um pra?termitterenon pofTumus, C. 

Jocherum, qvi editioni fecundse accurandae 

cruit ea iere omnia in Prolegomenis judicio 

) approbafle , qvae nos in editione prima 

- randa effo duximus , qvaedam etkm 

fervationibus noftris Criticis addidifTe. Sci- 

let. 1) Plurima in ifthac editione ex rivulis 

t e haufta , negle£fcis fontibus. 2) In HofT- 

iinno, Buddeo, Konigio , Wittenio &c. ni- 

1 um fiduciae a colle&oribus elTe conftitutum. 

1 In defcnbendis perfonis ac rebus , multa 

; milla qvae minus funt necefTaria , & omifTa 

\ : :>nnulla qva: magis erant talia. 4) ln primo 

t itim articulo ex nomine Joci fa£tum elfe no- 

1. pi perfonae. Qyi enim in eo dicitur Aalburg 

% IJicol. Michaelisj Aalburgo fuifTe oriundum, 

01 r>pellatumqve Nicolaum Michaelis, Atqve 

ec, & plura ejus moneta?, in hac editione ftu- 

tofe a fe efTe emendata. Memoremqve femet 

: gratum fore omnibus , qvi , qvid in hac 

iitione adhuc in vitio cubet , indicandum fibi 

lmant. Inde enim & nos audaciores fa&i, 6c 

3rde calido inflru£H in re frigida, libere pro- 

unciamus , qvae funt apud nos , & manfif- 

mt forte, alta mente repofta. Scilicet 

(1.) Errata (jvamplurima antiqva ex priore edi-. 
tione in hanc pofteriorem ejfe trantfumta^ 
v. g. 

(a) Antonium PofTevinum a Gregorio IIL 
in Sveciam , Poloniam & Mofcoviam 
effemifTum, cum, qyi PofTevinoLe- 

gato 



462 CapJlL De Scriptor. Spectant.AdHist, 

gato ufus eft , Gregorius fuerit XD 
non Gregorius IIL 

(b) Proclum Philofophum Platonicum fp< 
culisulioriis de muro Byzantino fufper 
fis Vitaliani clalTem combufiiTe. Cui 
jam ante 30. & qvod excurrit annc 
haec fabula reje&a iit , a Joh. Alb. Fc 
bricio in Prolegomenis Procli vitae, 
Marino Neapolitano fcripta:, praemiflis, 

(c) Chriftophorum Heidmannum fuiff 
Helmftadienfem , cum fucrit Boden 
verdenfis origine , tefte J. C, Bbhme 
ro in memonis ProfeiTorum Eloqven 
tiae , qvos habuit Academia Helmfta 
dienfis , p. g. 

(d) R. Sehem Tov Hifpanum Legionenfen 
fcripfiiTe de ponderibus , von Gewkbt 
cum fcripfent de metro , von Abmefim^ 
der Verfe , referente J. C, Wol£o ir 
Bibl. Hebr. p, 1129. 

(4.) Errata non pauca iis , qva funt in antiam 
editione, fuperaddita , v. g. 

(a) Thomam Browne fcripfilTe Pfeudodo: 
xiam Epidemicam, mifcellanea , de ur 
nis , de erroribus vulgaribus, &c Ne- 
qve enim duo haec funt fcriptaPfeudo' 
doxia Epidemica , & de erroribusvul 
garibus , fed unicum. Et in Editio- 
ne prima unius tantum ex his duobui 
fadta eft mentio, 

(b) Ab* 



Literariam In Genere» In OBavo* 463 

(b) Abudacnum Barbatum & Jofephum 
fuiffe duos Scriptorcs cum unus fuerit, 

i teftincante hoc Joh. Henr. von $eekn^ 
ln Hiiloria Jacobitarum vel Coptorum, 
p. 6. Et in editione priore unusetiam 
tantum fuerit produaus, Abudanus ta- 
men di£ms , pro Abudacno. 

(c) Pauli Colomefii Melanges Hiftoriqves 

in Colle&ione opufculorum Colome- 
lianorum a J. A. Fabricio , Hamburgi 
1709. edita , non comparere. Qyod 
in editione prima non dicitur , nec 
etiam , niii reclamante veritate , dici 
poteft. 

j.) Scriptores qvosdam notatu dignijjimos omif* 
/<> s > v. g. 

(a) Henricus von Rheden , qvi Au&or eft 

horti Malabarici Operis Iplendidiftimi^ 
Vid. Polyc. Leyferi Diflert. de Origine 
eruditionis ab Indis repetenda,p.47. 

(b) Salomo Stepnerus , qvi edidit laurum 
Lipiiacam, h. e. Infcriptiones veteres 
& recentiores , qvac Lipiiae viiuntur. 
Lipiiae 1691. 4. 

(c) Heinrieus Bodinus P. P, Halenfis [mul- 
tis fcriptis inclytus. 

(d) ClaudiusSorellus, qvivulgavitBiblio- 
theqve Francoife , & Science Univer* 

felle , & aJisu 

(e) Chri- 



464 Cap.lll. De Scriptor.Spectant. AdHist 

(e) Chriftophorus Hendreich, cujus exta 

Pandetta: Brandenburgicae. 

(f) Jonftoni omnes , qvorum qvatuoreni 
merat G. M, Konigius in"Bibl. V. &J 

(g) Philippus Jac. Mauflacus , Vitus Di 
terieus , Wolfgangus Gundlingiu 
Jacobus Bolduccius , Cafparus Corb 
rus , Theodorus Janfonius ab Almel • 
veen , Chriftianus & Joh. Conrad 
Knaut, &c. lnterdum etiam qvida 
funt praeteriti, qvorum nomina mdic 
ta , Le&orqve fpe lufus inani , qva 
eosdem loco alio defcriptos fit repe; 
turus , cum appareant nufqvam , w 
Theodorus Cornhertzius , Jon 
Schlichtingius , &c. 

(4.) Res qvasdam allatas, 

(a) Non fatis accurate , v. g. Leonhardi 
Leilius , (extat hoc p. 1^47. P. I.) e 1 
Jefuite zuAntwerpen, gebohrenzu Bred 
in Braband if f 4« 1« O&obr. Hat ztt L 
ven die Philofophie und Theologie j 
lehret^ auch d/>Medicin, Mathematiq\ 
und Hiftorie verftanden , de juftitia 1 
jure,de perfectionibusmoribusqve d 
vinis , de poteftate fummi Pontifici 
&c. gefchrieben. Und ift 1623 den f .Jfl ; 
geftorben. Sed Leflius nunqvam fu 
^ntwerpiae, Mortuusqve Lovanii 162 ] 
die if f Jan. non die f . Et fcripta mu 



LiterariamIn Genere. ln OBaruo. 465* 



ta elucubravit qvx poft ejus mortem 
duobus Tomis comprehenfa, Antwer- 
pise typis Plantinianis 1626. & 16 30* 
funtedita. Aliaqve praeterea, ac iniis 
de poteftate Pontificis fummi OpuSj 
impreiTum qvidem ;fed certis de caufis 
fuppreilum, tefte PhilippoAlegambe, 
in Bibliotheca Scriptorum S. J. p. jdf. 
qvi multis, &plunbus qvam folet ver- 
bis, agit de eo , L c. Neqve confpirat 
cumveritate qvod p. 76. diciturLam- 
bertum Alardum fuiiTeHildefienfisEc- 
clefiae Paftorem ; Siq videm non Hilde- 
fice, fed Brunfvigae verbi divini mini- 
fter fuit , ut re&e docet Nicolaus 
Alardus , in Decade Alardof um, p» a 5 ♦ 
not. d. 

b) Non fatis copiofe. Sic enim J. J. Mo- 
feras in Bibliotheca Juris publici qve-* 
ritatur , Articulum de Kulpillo efie ni- 
mis attritum , & circumcifum 5 & iria- 
cie qvafi perefum. 

'acemus qvx J. C. Wetzelius, in Hiftoria 
tionum paiTim,& Joh.Ffid Bertramus in Hi- 
a eruditionis P.i.C.a §. if.p. ng. feq.alii- 
plures notarunt. Nos enim ea tantum in- 
mus, qvx anobis fuiit animadverfa, Et 
liTe haec in editione tertia jam emendata 
Qvam nondum oculis ufurpare licuit 
Mjimus tamen P. V* der Heffifchen Heb-Opffer^ 
il (to 1 7 5 4. p, f 1 j, in notis. ln der allerneueften 
Gg . Edi* 



4$ 6 Gsp.III. De Scriptor. Spectant.AdHis: 

Edition diefes Lexici , de Anno 1 73 5 . P. £ 
1744. /f>£<?£ , da// der /fcrr Chriftian Lan$e y , > 
mahligerMoraWum, Logices & Metaphyfices P ; 
ordinarius>« Giffen , itzo Do£tor und Gene \ 
Superintendens z.u Itzftem , 1725. /»<&;» 
Jahrfeines Alters geftorl/en , <fo *r <foc/> £//}, , 
Smnde noch kbet und gefund ifi. 

lll. 

Burchardi Qotthelfii Struvii IntroduBio m 

litiam rei hterari* . Acceflit DiiTert. de doi 

impoftoribus , & Supplementa, 8c Oratic tj 

meritis Germanorum in Hiftoriam. Jenae 1 • 

Precibus cum Struvio egerant ftudiofi noni 

li , qvi Hiftorire literariae amore ducehantu) 

fibi viam , qva pervenire pofTent ad hanc 

fciplinam, ejusqve penetralia luftrare , .0 

monftraret. Qyorum defiderio fa&urus f. 

hanc Introdu£honem in notitiam rei litert 

elucubrandam fufcepit , qvae tantum adhuc 

republica eruditorumvaluit,ut poft primantt 

tionem , qvae A. C. 1704. comparuit , & 

1706. cum ampliflimis fupplementis fecutki 

17 10. tertia, & 1729. qvarta prodierit cuml 

Chrift. Coleri , & Michaelis LiUenthalii , 

Joh. Chrift. Kbcheri anale&is & animadveii 

nibus. Qyod non fpernendum boni libri 

Criterium. Sed plura funt ex qvibus praef 

tiam ejus conjicimus. Argumenti novitaSi 

cunditas , amcenitas. Ordinis concinnitas^> 

£tionis perfpicuitas. Rerum utilitas , & ill; 

brevitate ubertas. Haec enim omnia ita Le,« 



^ITERARIAM JIn GeNERE. Ifi Ofta VO. 467 

irsftrinxerunt oculos , ut , qvx fcriben- 
efelliilent, h. e. qvid demi, vel addi , vel 
dari dcbeat , perfpexerint parum. Ne- 
nim eft Introdu&io in notitiam rei Iite- 
Sed lntrodu&io in notitiam Scriptorum, 
ibus peti debet notitia rei literariae, Nec 
i rei literarise tangit capita , fedqvsedam 

ui ixat. Et qvae de lis tradit pleraqve acce- 
fert Au&or Morhofio , qvem ita feqvi- 

ir ut in primae editionis praefatione fcribat* 

jvae Morhofius in elegantilTimo luo Poly- 

e plenius expofuit , defcripfiiTe brevius, 

i x ab eodem vel obiter , vel plane non 

; ita , prolixius exhibuifle. Perutilis inte-* 

rr feft libellus, & rationibus eorum , qviHi- 
e literariae cupiditate trahuntur r egregie 
nmodatus, 

IV. 



B. G t Struvii \ntroduBio ad notitiam rei lite- 

L & ufum Bibliotbecarum^ acceflit DhTert. de 

itis Impoftoribus , Jenae 1704 Introduce- 

rem latinius dicitur, qvam introducere ad 

Neqve enim introducit in rem , qvi ad 

ducit tantum, & qvi ufqve ad urbem du- 

eft, extra eam eft adhuc, non intra. Adeo- 

re£r.iusAu£tor in pofterioribus editionibus 

fuum opufculum infcripfit : IntroduBio in 

jam, &c. (z.) Baptifta Gvarini Veronenfis de 

xe docendi, & ftudendi UbeUus, cumprafatime de 

fundorum fiudiorum fcriptoribus, editus a B G. 

fijyio , Jenae 1704. Cujus libelli praefatio- 

G g 2 nem 



468 CapJU. De Scriptor. Spectant. AdHis- 
nem fi legeris admirationem movebit mult 
do eorum , qvi de ftudiis formandis comrr 
tati funt ; Si libellum ipfum, Au&orem eo , 
culo vixiiTe putabis , qvo Sermonis latirum i 
dities regnavit in Italia , non qvo barbarie ; 

v. 

AEia literaria ex MSCtis eruta. Fafcic 
I. II. III. IV. V, VI. Jenae 1706 -1709. Au 
eft Burchard,Gotthelf Struvius. Qyi huic 
ficio nov-antiqvo , velut veftibulum qvod 
praemifit , SchediafmadeMSCtorum Latinoi 
Graecorum & Germanicorum criteriis. Pr< ; 
rum illud qvidem , & ad omnes eruditi 
partes fruftuofum; Sedinchoatum tantumn 
autem confe&um prorfus, Qyae eninr 
MSCtis latinis attulrt , mirum qvantumi 
funt locupletari, etiam ex ipfo Mabilloniaji 
maxime adjutus eft Au&or in hoc negoti 
qvae de MSCtis Graecis eorumqve cnteriis 
geflit , lacunofa funt omnia , & rimarurti 
na , ii cum Palaeographia Graeca Bernha* 
Montfaucon conferantur , qva Au&or eo 
pore v qvo haec fcripftf cum maximo inli 
fui damno caruit. 

VI. 

J. C. Coleri Anale&a ad B. G, Struvii 
duElionetn ad notitiam rei hteraria , Jenae 
Qvibus carere non poteft commode , q\ 
nuduftione Struviana cum emolumento \ 



JTERARIAM In GeNERE. hl OUaVO. f+Q 

vx inAnale£tis hifce illuftratur , locu- 

.ir, emendatur, dijudicatur, Calamum 

praecurrifle memoriam arbitramur eo 

ire , qvo p.28. fcripfit : Nos de Gallefii 

traite des plus belles Bibliotheqves du 

t , pleniorem dedifle guftum , m Idea 

/]] |natis antiqvitatis literanae p. 374. Siqvi- 

[vem 1. c. laudamus eft Bernhardus Mont- 

UUS, non Jolu GallellUS.. 

VII. 

Mbliotheca Acroamatica 1 , h* e. recenjlo fpecia- 

< nium Codicum MSCtorum Bibliotheca Cafarea 

bonenfts , a ?etro Lamhecio & Daniele Nejfe- 

ncongefta, & in Epitomen redaSiaa jf. F. 

«anno, Hannoverae 1712. Crambenean- 

cum faftidio Le£toris apponeremus , li de 

'pufculo plura verba facere velimus. De- 

i : nos abhocinftituto fpatiofa, qvam eidem 

( iilimus,,Prxfatio. Et qvas fupra , ubi. de 

:; } ij ogo MSCtorum latinorum , qvae in Bi- 

1 ieca Vindobonenli reperiuntur , egimus, 

[o;W \i licet manu de eodem jam fparfimus. Ad 

: :| bnim loca Le&orem amandantes , hoc di- 

1 s tantum : Nos praetertres indices impref- 

jiic exemplo fubjectos , Synopticum , Hi- 

v j:o - literarium , & Pragmaticum etiam elu- 

1 juTe qvartum , Epiftemonicunv In qvo 

^jimenta omnia in hoc Catalogo Lambecio- 

,|d i^liano enarrata , fecundum facultates, & 

: jtatumfcientias, accurate digefta funt. Sed 

: [b feftinationem Bibliopolae , qvi eo tem- 

Ggi pore, 



470 CapJII. De SCRIPTOR. SPECTANT.Al)fi 

pore , qvafi ignem calcaret , properabi 
nundinas , typis excufus non eft , & de 
fcit adhuc apua nos in MSCto , dignus pra 
teris , qvi huic Bibliothecae Acroamaticst 
cederet. 



vm. 



m 



Barth. Chriftiani Richardi Hiftoria Bih 
Cafarea Vindobonenfis , Jenas 1712. Qvj 
qvinqve paginas exceperis, C p. iof. usqi:j 
1 1 o. ) qvibus Danielis NefTelii & Joh. Beit- 
cli Gentilotii merita in hanc BibMothecartrvj 
fcribuntur , tota e P. Lambecii L. 1. Comnr. 
de Bibf. Vindobomenfi eft defumta , ipfis t \ 
verbis Lambecii confervatis,docente id««M 
& Au&ore ipfo hoc diferte confitente in j 
fatione ad leclorem. Atqve in eo nihiF ani 
diftat Auctor , qvi eodem anno 1712. Bl> 
thecam Acroamaticam in publicum prodir 
fimus , in cujus libro 1 Bibhotheae Vindi 
nenffs continetur ; Hiftoria , eadem raticd 
Lambecii Comment. excerpta. Qyam t ifl 
fi compofueris cum hacRrchardiana, deprtrtl 
des Au&orem interdum omifrfle qvsedam >| 
tu non indigna , & ex ipfo Hiftorias Lamfcj 
nse contextu nonnulla extrufifle , ac rejeclfl 
fubjecla Schol». 

IX. 



Michaelis Neandri Erdtemata fingiia* 
Htm ^rafatiom PhiL Melanchthonis^ nova 



I 



LlTERARIAM In GeKERE. ltl ORaV O. tfl 

^r,~Bafiic« per Joh. Oporinum 'tfSf. 

2 funt editiones hujus Grammaticaeqvarum 

i A. C. i s n • prodiit Bafilea ex Joh. Opo* 

ifficina , cum annum astatis 27. Audtor 

Kpleffet. Et ibidem poftea recufa eft fa- 

, diftra&is femper celeriter exemplaribus, 

e fcribit , in indicefuarumlucnbrationum* 

erotematis fubjetto p. 405.. Non tamen 

inibus editionibus reperitur Praefatio ill* 

liftorica ipfius Au&oris , qvse eft in hac 

*. Qvam J, C Colerus in analettis ad B* 

ruvii Manudu&ionem p. $. praecipitanter 

» A. G. 1 f 6 f . excufam efTe infieiatur, cum 

>ftra eo temporis Articulo ab Oporino for^ 

i -xfcripta fit , & Neander in indice. citato 

' ) ? . Oporinum iilam poftremum recogni- 

A. 1 f 6f - fub prelo habere adfeveret. At^ 

ot{ „v hinc in fine adjecitAu&or Scriptorum fuo-» 

editorum&edendorum Catalogum, Con- 

u Lycofthene & Johanne Oporin». id flagi- 

P[:ti L In qvo , cum multis aliis etiam r>. 4 1 6* 

Tj hittitPande£tasliterarios,qvosipfis ejusdem, 

'■ is defcribemus: Referuntur, inqyit,.in iis 

E r jio Bibliothecae infigniores ac inftra&iores* 

ab initio in mundo fuerunt , & fi qvae ad^ 

hodie maxime celebratae funt , omueqvs 

js Scriptorum publicatorum , & in Biblior 

is etiamnum ubicunqveterrarum latentium, 

poris etiam injuria deperditorum , eorum, 

n qvorum vel nomina folummodo apud ve? 

s reperiuntur. Horum omniunv fcripta ac; 

i referuntur fecundum materiasac argumen» 

qvas traftarunt , fecundum Artes , fcien- 

Gg 4 tias 



472 C^./J/. DeScriptor.Spectant.AdHis- 
tias , profefliones ac facultates , indicato eti I 
tempore qvando floruerint , fimul etiam qv i 
do,&ubi locorum cujusqve fcnpta lint exct 
numcro qvoqve chartarum in plerisqve indi 
to , qvo tacilius de prctio fiat judicium. G 
funs etiam do&orum Virorum additis , ut f< 
tur , qvo, loco cujusqve icripta fint habeo 
omnibus ordine (uoqve Ioco pofitis , ac difl 
butis , in qvacunqve arte ac qvacunqve ma 
ria fcriptorem reqviras , mox qvsefito locof 
uno innumeros reperias , ut adhibito judicio ] 
tiorem , <5c qvem feu ipfe maxime probes, 
aliis praecipue probatum tuifle inteiligas,pol 
dellgas. HaEienus: Neander 1. c. Ex cujus 
fcriptione patet, prae fationem illam luculent 
huic Grammaticae pramiflfam efle pandete 
illorum qvafi Prodromum. In qva , fi Ver 
ejus denuo uti liceat , tum multa alia copi 
dituntur , tum prarcipue narratio copiola 
longa inftituitur de Bibliothecis vetuftis , tk 
poris varia injuria vaftatis & confumtis. Dt 
bris deperditisinnumeris(p. f$ f.)acoptimis 
omnibus Hnguis, artibus, difciplinis & tacult 
bus. Commemorantur etiam BibliothecaJ 
etiamnum aetate rara librorum MSCtorum f 
pelle&ile , in variis orbis terrse locis inftrui i 
ac hoc nomine celebratar , cum indicati' i 
Au&orum & lihrorum » qvi MSCci in fin 
illis Bibfiothecis adhuc ferventur. Commei i 
ratione etiam Au&orum & librorum praecip 
rum latinorum oc Grarcorum , -veterum ac I 
centium, extantium adhuc& publicatorum, 
ftributis fingulis optimo ordine , fecundum 

i 



Literariam InGenere. InOtlavo. 473 

um", artium , difciplinarum ac facultatum 
ra , ubi dc Au&ore , & argumento & ora- 
s genere, ac qvo loco qvilibet Au&or haben- 
it , plerumqve adolefcentes admonentur« 
/ , ipfius Neandri verbis t qvantus divitiarum' 
ulus inhac aurifodina lit reconditus. Nec 
ife erit in ejus laudes difcedere , cum fe- 
pfam laudet , & jam fatis ab aliis laudata 
V, H. Voglero in introdu&ione &c, C. V. 
. D.G.Morhoflo in Polyhiftore L. I. C. 1 8. 
i6. B. G. Struvio in Manudu&ione &c* 
, §. 8. p. g. Ipfo etiam Phil. Labbeo in Bi- 
thecaBibliothecarum p. 27 r, qviNeandrum 
leranum petulantiflimum vocat. Et huic 
vitio ftatirn anne&it hoc Encomium , ipfum 
iothecam qvandam univerfalem prcefixiiTe 
mmaticx fuas Grajcse. Unde mirum nemi- 
idebitur nos indicem Au&orum rerumqve 
lis prolegomenis occurrentium confecifte, 
demqvehuic noftro exemplo adjiciendum 
m MSCtum. 



.1. .< 



Martini Simonii de literis pereuntibus libeUus % 

annotationzbus ]ok. Hermanni ab Eljivicby 

ncof. 17 16. Perrarus in Germania ante A. 

[.'. 1 6 \ g. qvo cum Francifci Sanchezii libro, 

T 7 Lf mhUjciatur^ prima vice impreftus eftin his 

• jionibus, tefte Cafpare Barthio in animadver- 

1 itbus in Papinii Statii Sylv. L. 2. p. 447. Cui 

^ jjignus judicatuseft l.c.qviubiqveinnotefcat. 

I imius etiam di&us poftea a JohrHoornbeekio 

Gg f in 



474 G#.///.DeScriptor.Spectant.Ad Hist 
in Differt. de controverfiis Theol. Summatco 
troverfiarum praemifla p. ; I. Ht L. ? . p. i g 
Libelluselegans. Nec indignus eft hoc encomi 
In qvoCiceronis elegantia tin&a apparet orati 
Et feptem caufa» enumerantur , qvse literis all 
turae fint perniciem. i.) Difcentium defidia t 
2.) Bellorum calamitas $7. 3.) Literatoru 
contentio4i. 4) Eorundem copia 7 ; . f.)J 
fta Dei pama 86. 6 ) Perverfa vulgi de literai 
opinio 10$. 7.) Omnium rerum viciffituei 
127- Atqve ad hunc rivum multi, qvi poftA 
&oris tempora , falcem in hanc meffem imir 
ferunt, aqvationis caufa accefferunt. Sicut 1 
ipfe ex Dialogo Taciti , vel Qvintiliani, fi m 
vis , prata fua irrigavit , an fui Seculi Qratow 
antiqvis & qvare concedant. 

XI. 

^oh. Clericus de caufis peretintitim titerarm 
elegantwum , Jense 17 14. Legitur Tomo 
Parrhafianorum , cujus Au&or eftJoh.Clericu 
p. »2^. feq. Commentatio de la decadence di 
Bettes lettres , h. e. de caufis propter qvas tanfc 
de literis humanioribus indies fit diminutid 
Qyam in liaguam latinam transferre Operse pr* 
tium duxit , J. H. Kromayerus, cujus manibu 
ut benefit,e*eiJ>0;&«s exoptamus. Atqve inc 
meliores literas indies afiqvid detrimenti cap< 
re , docefe AuOor : i.) Qyod Auftores T qvc 
clafficos Gellius appeliat , Grseri latiniqve d* 
ftituantur annotationibus & indicibus neceffari: 
& fufficientibus, Verfionibus etiam, EtLexic 

fuc 



LiterariamInGenere. InO&avo. 47? 



ios habeant naevos. 2,) Qyod Critici in iis 

udandis, 6Vadaftra tollendis fa*pius rnodum 

tcedant. 3.) Qyod proficientes in literis ejus- 

lodi non raro in moribus deficiant. 4.) Qvod 

vi praefidio efle debeant , eas negligant inter- 

um. Atqve hanc caufam more fuo orat Cle- 

cus, perfpicue, fplendide , luculenter. No- 

;; is variorum ab iis ut plurimum conqvifitas, qvi 

I npares fuerint huic negotio , atqve hinc pro 

'j ptimis arreptas efle leviflimas. Nomina Au- 

torum omifla. Mentem Scriptoris perverfam. 

; ndices meliores & breviores fa&os, procul du- 

»io,fi vocabula communiflima eflent omifla&c 

; Forte qvi in Gallia prcefuerint procudendis in 

1 ifum Delphini Au&oribus , diffifi illis , qvi fa- 

riendis indicibus Operam fuam locarant , veri- 

iqve ne omitterent aliqvid qvod abefTe haud 

ieberet, juffifle, ut promifcue vocum omnium 

laberent rationem , necqvicqvam prseterirent. 

J ^otarum Au&oribus injungendum fuiflfe iftum 

aborem , cui omnino pares debuiflent haberi, 

h fufte&uri confcribendis notisvifi fuiflent. Ha- 

Jrenus Clericus. Sed pretium eftOperse audif- 

le etiam partem alteram , & in ea cumprimis 

|r. D Huetium cnjus nutu & arbitrio totum hoc 

pegotium confe&um eft. Sic autem ille irt 

Commentario de rebus ad eum pertinentibus 

'L V. p. 28 g. Qyod finguli Au&ores in ufum 

Delphini editi prodicrunt fuccincli indicibus, 

non vulgaribus illis, qvi extmias tantum res ali- 

bvas aut verba , fed qvac vocabula omnia uni- 

verfe repraefentant , me uno Au&ore fa&urn 

jeft, Jam pridem enim rei utilitatem magno 

meo 



476 Cap.Ul. DeScriptor.Spectant. AdHist. 
meo commodo fueram expertas , in perfrra&ai 
dis indicibus, qvi ab eruditis hominibusinGra 
cos Romanosqve Au&ores fuerant concinnati, 
WolfgangoSebero in Homerum,a Daniele P; 
reo in Mulseum , a Nicolao Erythraeo in Virg 
lium , ab Horatio Tuscanella in Catullum, T 
bullum & Propertium , ab eodem Pareo in U 
cretium , a Thoma Trettcro in Horatium , 
Jo(epho Langio in Martialem, Juvenalem, & P«| i 
fium , a Pompejo Pasqvalino in Ovidii Meta 
morphofin , alios ab aliis. Imprimis vero lon 
go compereram ulu, qvantum emolumentipeic 
cepiflent viri facrarum literarum ftudio dediti 
ex indicibus , qui fub Concordantiarum titul> 
in Ebraica, Graeca, & vulgata Sacrorum libro 
rum exemplaria lucubrati circumreruntur. Aj- 
proptetea fi in fcriptoribus faltem latinis latiu 
pateret ea ratio , qvae cra&abiles efficeret Au 
ftores, & ad ufus noftros accommodaret, oportu' 
num hoc futurum iis judicabam , qyi in literi; 
verfantur. Sed & illud qviddam longe majui 
in his parandis volvebam animo , nempe puw 
latinitatis rlnium , ac vcluti pomayriorum cir 
cumfcnptionem. Qvaj cum omnis Scriptorunr 
Claflicorum contineutur libris , fi unicuiqvt 
fuus fubjuneeretur Index , qvo continerentu 
univerfa ipfiu& vocabu4a ; Tum deinde ex fin 
gulorum privatis indicibus Generalis conflare 
tur index , futurum id erat totius latinitatis in 
tegerrimum perm , & c-videm ita compofitum 
ut qvsecunqve fe vox ofFerret , ejus ortunr. 
ufum * interitum vel progrefTum , indicis huju 

gene 



LiterariamInGenere. InOBovo. 477 

neralis ope, facile cognoviffemus. Adde Hue- 
na N. 57. p. 92. feq. 

XII. 

Cafpar Hoffman de Barbarie immimnte y Fran- 

f 4 ad Oderam 1 f 78* Qyi unde barbariem 

nninentem auguratus fit, audi fis eundem ipfum 

iierentem : Philippus Melanchthon , ait, ftu- 

a ad fontes revocavit , & ad methodum Ari- 

ptelicam viarn juventuti ftruxit , planam & ex- 

sditam , magnaqve dexteritate/™«>- qvodam- 

iodo rationem oftendit , qvomodo artificiofa 

t lethodo liberalium artium ftudia ad qvascun- 

11 ve difciplinas accommodanda iint. Id referre 

jt obis pueris folebat, Valentinus Trozendorpius 

isli [jcholx Goltbergenfis moderator , optimus in- 

ref, ijituendae pueritise artifex, praeceptor meus eru- 

itiflimus , grata memoria femper celebrandus» 

iudiebam , inqviebat, tradi artes, ut tum tra- 

B ji ufitatum erat, cVAriftoteles enarrabatur pro 

= , emporum illorum ratione, caterum de accom- 

D nodationeverbumnullum. Praecepta inculca- 

t0 i <antur , fed fine ufu , qvem nec tenebant illi, 

jvieruditionisculminavidebantur, Aliqvotigi- 

[; ur noftrum colledti impetravimus />r/>«/ a Prae- 

:eptore, ut accommodatio artium npbis oftende- 

etur , qva nos nunc multo lucidiore fruimur, 

iolebat etiam Vir Cl D. Gvarus Weigandus, 

^ocer meus amantiflimus, hunc fuum pracepto- 

:em & hofpitem , formatorem ingeniorum ap- 

pellare , cujus fane expolitionis exempla innu- 

^nera funt, «Scinfiniti vivi teftes. Sed hujus ru- 

riofi 



478 G^.7//.DeSriptor.Spectant.AdHist. 
riofiSeculi prorfus barbarica ingratitudo eft, a< 
verius Virum tanti nominis , optime de ftudi i 
& ftudiofis meritum, cui acceptum referre c( 
gimur artes , & docrrinam illuflratam , noftn . 
rumqve ingeniorum cultum & humanitatet 
omnem , qvoqve Magiftro didicimus qva fc 
mus. - - Eft hoc conrufionis do&rinse & bai 
barieilin ftudiis fecuturse indicium , qvod iunc 
mos iftos rei literariae duces in Scholis loco jdqi 
vere, &de gradu deturbare conantur homineji 
qvi viventibus in confpedtum prodire non fufti 
nuiiTent. - - Barbariem ifta magis & oftenti 
in caelo portendunt. Nihil opus erat Ariftote* 
lis aliorumqve bonorum Auclorum fcripta cai 
pendo invifa reddere , & e Scholis extermina 
re , cum alioqvin juventus adigi non poffit, u 
artes ex fontibus , aut ex rivis ad fontes vian 
oftendentibus hauriat.Haftenus HofFmannus.Qv 
infauftum omen melioribus literis imminere ju 
dicavit , qvod eruditi in verba Ariftotelis ju» 
re detrectent, A qvo in omnia alia difceftit Job 
Francifcus Buddeus in orat. de bonarum litera 
rum decremento , noftra aetate non temere mp 
tuendo , Hildburghufae cum nova ibi fedes do 
ftioribus Camsenis , feliciflSmis aufpiciis , con 
fccraretur , ab eo dicta. 

xm. 

Conradi Samuelis Schurtxjfteifchii introduBio h 
notitiam Scriptorum , Pars l & II. WittenbergS 
175 6. Qyi formis aeneis defcripfit hoc opufcir 
lum bipartitum , diligentiam nullam ad offici 

un 



Literariam In Gfnere. lnO&avo. 477 

liiurn contulit. Qvi vero fumtus fuppedi- 

t, Iucri privati fuit cupidior, qvam utilitatis 

-mumis. Et qvi Schurtzfleifchii nomen huic 

toni praefcrtplit , nec rem literariam intelle- 

e, nec Schurtzfleifchii ramam magni feciffe, 

i : qvid iile de notitia librorum unqvarn diffe- 

auribus vel calamo excepifle videtur. Tam 

: r um hic unguis leonem inufitatae virtutis re- 

i r. Permixta qvadrata rotundis, Ecclefiafti- 

iiterariis, Latina Germanicis, Bona malis«, 

per(a etiam hac illac oppido falfa , obfcae- 

, mimica. Capita qvasdam de alliis infcripta, 

£ agunt de cepis. ( P. i. c. z. ) Multa qvas 

e diametro adverfa. Qyardam fine ratione 

ita i »etita. Cujus monetas & ea funt qvae extant 

i . c. ? . Nam ea le&u digniflima funt in hap 

lc i Irodu&ione , ( fiqvidem introdu&io eft , qvas 

aqvantaeft, eft tumultuaria ) fed has dapes 

i appofitae funt a God. Wagenero qvi A. C # 

*9. Schurtzfleifchii Elogia fcriptorum illu- 

i \ ium edidit. 

XIV. 

C. S. Schurtzfleifchii notitia Scriptorum^ Wit- 
! ib. 1 7 5 f . Qyod Audor C. r. §, 6. p. 4« de 
I "rologi2 Joh. Gerhardi judicat. Sie hdtte bil- 
mchtfoUenaufgelegetwerden^ denn er hat das Col- 
I ium privatum gehalten , und nicht dafs es folte 
, Uice ediret werden ; Hoc fibi etiam diftum pu- 
i pe merito dcbuiffet is, qvi hanc notitiam fcri- 
J prum publicandum fibi fumfit. Es hat diefes 
* fegium der Herr Schmtzfleifch privatim gehalten^ 

nicht 



a 



i -i 



j$o CapMI.DE Scriptor.Spectant.AdHij 

nicht dafs esfolte ediret werden. Und daherol j 
man die unreiffen Sachen nicht zm Marckte brh 
tindjie unter feinen Namen verkauffen follen. fr ; 
licet haec &$\nyvoi>(riu, magis confpiret ( 
SchurtzfleKchiana Kagoge in rem literari 
qvam illa introdu&io in notitiam Scriptor i 
qvae 17*6. fub nominc Schurtzfleifchii in lui : 
protrufa eft ; Attamen tota mutila eft, & 
cumcifa , & hiantia verba recenfet. Plura t 
pita condu£ta nonnunqvam in unum, Ur. I 
difcerptum in plura. Nullum ad maturital: 
perdu&um , Criles extemporanear. Narra i 
nes mancse. 

Caca parit properato acalanthis tinnula mx, , 

XV. 

Conradi Samuelis Schurtx.fieifchii Elogia S 
ptorum tUujirium Seculi XVI. coQella a Godofr. I i 
genero , Wittenbergae 1729. Excerptafuil 
C. S. Schurtzfleifchii colIegioHiftorise iitera i 
Et introdutlioni in notitiam Scriptorum , aliis 
opufculis hujus monetse Schurtzfleifchii vc : 
bulo infignitis , praeferenda , qvia magis an 1 
fitata (unt qvam illa. Elogia etiam feverior:: 
judiciis interdum temperata. Et Hiftorica q 
dam interfperfa , non cuivis lippo & ton* 
nota 4 Et rem gratam feciflet eruditis Auc" u 
fi & Seculi XVII Scriptorum elogia , hifcc 
peraddidiffet. Siqvidem & in eo fuerunt n • 
nulli multa eruditionis copia infignes , & V« 1* 
laudibus condecorandi Viri, 

St 



Literariam In Genere. InOliavo. 48t 

XVI. 

Ehgia & judkia fioreMis olim Scbola C. & 

tz,fletfchii de Scripmibus variis , qva collegit 

ns Sinarus ^ Wittenbergse 173 i. Tu- 

n luarium eft hoc opufculum, fine ordine, via, 

ne , diftributione. In qvo plura judicia 

i elogia » eaqve graviora, 6*c notabiliora. 

t litiones librorum magis nOtatse, qvam argu- 

:a corum, ipfaq ve rei literarise notitia vix pri- 

ligitiseftcontre£rata,tantum abeft utfit ex- 

ta. De folis enim (criptis Biblicis agit Au- 

, & Patribus > & paucis qvibusdam recen- 

bus. 

XVII. 

I- Nic, tiieron. Gundlingii Entwurff eities CoSe- 
■iber die Hiftoriam Uterariam , Halle 170?» 
lum hoc eft fpecimen Gundlingii, qvod edi- 
ieHiftoria literaria, qvo ipfo, qvid valeant 
n ,:ti ac difciplina humeri > fecit periculum. Di- 
m qvod legatur, qvia multum ineo eftfalis, 
lagisW iporis, 6V judicii. Atqve id inprimis fi prse- 
toem fpe&es , in qva de Hiftorise lit. utili- 
& neceflitate differit Au&or ea ratione , ut 
lam eandem judicarit Gottlieb Stollius, q vam 
m Bibliothecae fuse Tomo 2. p, 1 2 1, feq. in- 
e ^ret. Opufculum autem ipfum irf fex capita 
d< fribit Au&or , differitqve Ct de Typogra- 
i e Origine, & claris Typographis. C. 2. de Bi- 
1 thecis illuftribus, C. } . De Scriptis & Scri. 
Hh pto- 



X' 



482 G7/>,///.DeScrIPT0R.SpECTANT.AdHiST, 

ptoribus ad notitiam librorum pertinentibus! 

4.DeScriptoribusjuridicis. C. f.deThcoIogii 

C. 6. de Phiiofophicis. Sed erotemata po 

tantum , & rerum nofcendarum pun&ula, q 

parum profuntiis, qvi Au&orem dhTerent 

non audiverunt , aut Diflertationes ex ore e 

calamo exceptas non vidcrunt. Qvarum p 

ticulam Tomo I. C. 2. §, 16. p 137. feq. Ieg« 

dam exhibet , qvi Hiitoriam cruditionis Gur* 

lingianam nuper qvatuor ingentibus Volumii 

bus vulgavit. Cumqvo conjungendusPflemi!, 

qviCollegium Gundlingii Hiflorico - literarhi 

i7?8. Brema? excufum in pubiicum prodc 

jufjlt. (2.) Ejusdem CoUegium iiber dte Hiftorj/. 

literariam^ Halle 171;, De qvo Vir do&l 

Gottlieb Stoliius in Hift. erudit Differt. JProen 

nali: Anno 1715* hat der herr Vrof. GundL 

z.u HaUe einen neuen Entwurff eines CoUegii iiber, 

Hift. literariam z.u ediren angefangen^ darinn er%i 

gen woUen , in was vor Ordnung ein Studiofus jf«> 

und politifcher Menfch , aUe ihm nbthige Dif^ 

nen und ^WiJfenfchafften vernunfftig erlerntM 

auch was derfelbe vor Biicher und Schrifften erki 

nen , und fich bekant machen foUe , dafem er eu 

•weder folid , oder auch nur cavaUierement (ludin 

Vitlljch habe aber bis dato von diefen netten und gelel. 

ten Entwurffe mehr uichs als^.Bogen Tjufehen bekoi 

men. (3.) EjusdemdritterEntyxurffeinesCoUcgiiul 

dieHiftoriam literariam , fine die & confule, m 

npn fine capite &c calce. In q va delineatione pr; 

rriiffis Prolegomenis Se&. 1. C 1. agit. De Biblii 

thecis in genere & in fpecie. C.2. De aliis fu \ 

iidiis adnotitiam literariam. C. 3, dc ftilo, C, , 



LltE&AXUAM IN GENERE, Itl OBgVO» %%% 

(lirftoriarBTiilofophica {in genere. Scd. i, de 
J tilofophia Barbarica fpeciatim Hebraica 4 Se£h3» 
];Philolophia iEgyptiorum. SecL 4. De Philo- 
ibhia Chaldaeorum. Se£L ?. De Philofophia 
Irfarum. Secl:> 6* De Philofophia Arabum. 

Petri Lotkhii Secundi Opera omnia , qvibm ac- 
; r.Titvita ejnsdem defcriptaper Johannem Hagium % 
• Jpiiae 1594. Omnibus efi melli Lotichiansi 
elys, Morhofius in Polyhift, L, 1. C. 19. §, 40. 
244, Mira in Lotichio eft fuaVitas & con- 
nnitas carminis > & vix imitabilis , ut mihi fu~ 
rare interdum ipfum Ovidium , ac Virgilia- 
im in Eclogis fuavitatem unus exprimere vi- 
,!i catur. Piures autem Operum Poeticorum funt 
)( «litiones, atqvein iis prima fortaflis Parifienfis* 
"<; vx ex officina Vafcofani via Jacobsea %sfui& 
w | ^o prodiit, hsec tamen Lipfienfl multis modis 
ft i if erior, In hac enim plura funt carrnina <k cul- 
* tbra qvam in illa, in qva juvenilis incurise pku 
» fl i veftigia. Qyod autem ad vitam Lotichii at- 
ff ^et a JohanneHagio Medico de&ripta) di&io 
f" Jridem eft rmuKan^is, & ornatu qvodarri ver- 
Holore nitet, ledu tamen longe eft digniflimao 
' Jqvidem in eamultorum virorum eruditorurn 
f tjxurrit mentio , de qvibus altum alioqvin eft 
s fentium. Multa etiam de iis nuntiantur fingu- 
5 Jria. Et tota fere iliius avi narratur Hiftoria 
5 Jbrarta. Et iicet extra oieas interdum feratur 
j. njuctor , & terminos transfcriptos ttansgredia- 
1 tjr , & qvsedam reierat ad vitam Lotichii nort 
Hha atti^ 



484 Cty JIl. De S criptor.Spectant.AdBi 
attinentia ; Excurfiones tamen jucundfc fun 
&u , & utiles , <5c lauta ubiqve le&ori appoi [ 
tur bellaria. 

XIX. 

Prafidiorum Hifioria Iiteraria recenfio tabnl , 
Hala 1724. Veritatis imaginem vx oftenr: 
videtur J. C, Wolfio in Bibl. Hebr. Torn.i , 
807. Qyod| fcripfimus in introduft. in Hift.li 1 
genere p. 14 j. fuifle qvi perfuafum fibi habu< , 
in Joh. Henrici Othonis Hiftoria dottoio, 
Mifnicorum , erUditos recenferi , qvi Mifn 
patriam agnofcant; Sedecce! Prsefidiorumr 
ftoriae literariae Au&orem, qvi p. «6. Ad 
xonise fuperioris fpeciatim Mifnicse Hift. liti 
riam generatim, fcribit, fpettat; OthonisHi 
rici Hiftoria do&orum Mifnicorum. Amfk 
dami 169$. Atqve fic bonus etiam interdr 
dormitat Homerus, Vir enim alioqvin fatistt 
ditus , & in Talmudicis etiam non parnm e* 
citatus eft hujus recenfionis archite&us J. 
Call *** qvi proximis hifce annis non vulgar 
laudem confecutus eft, exeo, qvoddejud 
e tenebris ad lucem divinam revocandis nur 
me fuit follicitus. 

xx. 

Chriftoph. Aug. Heumanni confpeSlus Reipu 
ca literaria editio tertia, Hannoverae 17 ;^. 1 
tia hsec eft editio hujus hbelli , vel fi fafl 
editionis vocabulum hoc fignificatu , tertia v 

ex 






LiteramamInGenere. lnOttav o. 48? 

ifum vides hunc libellum , cundemqve hoc 

j tu dimidia parte au&iorem, qvam fuiti7i8. 

primum in lucem exiit. Nec invidemus 

:on , qvod in praefat. p. 14. feq.de fe prae- 

< t , leprimum efle qvi Hiftonse literarias uni- 

: ilis icripierit compendium ; Miramur magis 

e hoc luum. opulculum non ita infcripferit, 

1 iftac epigraphe non eft indignum , 6c iis 

1 ibus,qvi tale qvippiam conati funt, antefe- 

iu n. indi&ione enimVenus cumMinerva 

onjun&a, puritas cum perfpicuitate , &curn 

edme virilis decor & elegantia« Nec in dilpo» 

ne qvicqvam eft , qvod veL intempeftivum 

it /el arwirof^ Et qvoo\in hoc ageltpliterario 

v < (eritur vei metitur, % oportujiurrii ejft , & 

|fr iuofum., & ita comparatum , ut JiC Cole- 

i Jdicio refpondeat , qvi in ; anale&is ad Stru- 

^imanudufitionems C. i. §, if. r>» 16. fcribit: 

j^guus qvidem, libellus eft confp.e&us, hic 

rumanni v fed habet tamen nonmilias obferva- 

tines , confilia r 6c monita, admodunvproban- 

d & qvae alibi vixreperias., Adde etiam judi- 

pl C! L Inqvibus ea libertate ufus eft: Au&or , ut 

; t 'n Patrum qvidem au&oritate fibi os fubiiniri 

l P pus fit, ( Vid. p. 79. g . ) C asterum hic con- 

H &us totus ex Heumanni fcopo eft dijudican-,, 

d>. QyjC. a. §. 1 gi p. 26. Qvodadmeat- 

tet, lcribit , rudimenta & primas lineas Hi- 

fl ria litcrarise Criticae defcribendas hic fufcepi, 

nlingulis hujusHiftoriaepartibus praecipua enar- 

r|;urus , deqve Auftoribus & eorum libris , iis 

^jidem, qvos ipfe (atis novi, laturus judkium v 

| viam tironibus prseiturus ad majora enitenti- 

Hh $ bus, 



485 Cap.lll. De Scriptor.Sp*ctant.AdHki 
bus , nec vulgari aut perfuncloria eruditi: 
eontentis. Hacrenus Heummannus. Et ex 
praemonitione refponderi facile poteft , ac 
qvas eidem objiciuntur ab iis , qvi limis oc i 
adfpeclare folent hunc confpeclum. Perm I 
fcilicet Hiftoriae Hteraria» momenta efle pre i 
rita. Hoc enim ip(e in praefatione fatetur, 1 
unius Vfri eft tantum Oceanum exhaurire, 
§>alma conprehendere hunc orbem , & in a : 
pendium, vel compendiolum tot tantasqve : 
redigere. Paradoxa etiam nonnullatueturv 
C. |. §• 14. p. 42- E>e pun&orum &accentuj 
oovitafce apudHebraros. Thelogis etiam obl: 
re kifenfus videtur C. IV. §. 36. not. x. p. 1 
Sed prius cum multis noftratium habet comi 
ne Et pofterius hoc ipfo disjicitur , q 1 1 
ipfemet SS. Theofogiae Do&or hodie & Pro 1 
for eft. Nec fucum facit lectori Martii 
Schmeitz-eluiS , im Verfuch z,u emer Hiforie ■ 
Gelabrtheit O 7. § 3.not. g. p. 101. ubi (cri . 
Merr Heumann hat in feinem confpedlu Reipu ' 
CSE literarise ohnjireitig die bejie Abfchilderung.\\ 
ben , was zu der Hiftoria Hteraria uoiverfali \ 
hore^ Siqvidem dignum vifum eft hoe Corap \ 
dium Polyhiftori Halenfi Nicolao Hicron. Gu 1 
lingio, qvod fundamenti loco fubfterneretu; 
prasleciionibus Academicis, qvibus auditori > 
viam ad Hiftoriam iifcerariam aperire- non mi v 
re concurfu q vam applaufu , aHaborabat. C l 1 
commentationes Gundlingianae , fed multis :■ 
ceffionibus Anonymi tocupletata; hodie tJI 
exfcriptae proftant , qyatuor fpiflis Voruni i> 
|>us ir* 4to. Qvorum primum. <$c fecundum 17 • 



Literariam In Genere. lnOftavo. 487 



tium 173^. Qvartum 17$ 6. Francofurti 

Jpfise impreflum eft. Nec inficiandum mul- 

bona; frugis in iisdem contineri. Qyippe 

e \s cerebri erat Gundlingius , & cum in fci- 

is aliis , tum in re Hteraria eximie verfatus; 

nec negari poteft multa in iis legi, qvse a 

tate prorfus funt aliena. Qvod enim VoK 

. *• §♦ '7« p. 178. fcribit : Me Magdeburgi 

1 Mathematice concionari voluifle , h. e, 

3a facere ad populum Methodo Mathema- 

digefta ; Id tam falfum eft , ut nihil poflrfi 

ralfius. Cum de hac re nec unqvam cogU 

srim , nec cogitare potuerim. Qvi difci- 

1 larum Mathematicarum non magis peritus 

! ::.im, qvam linguse Japanicse vel Sinica; , & 

n thodi Mathematica non magis amicus, qvam 

t : Seneca, cujus egregium de ea judicium extat 

. 88« p m, s * 7* Nec difEmiiis eft comma- 

qvod Vol. IV. C. 6. p, 6068. legitur: Me 

i Hiftoria Atheismi , omnes in Catalogum 

( heorum adfciviffe , qvi unqvam a qvodam 

4 hei appellati fint, five jure id fa&um five iri- 

: ; ia. Patet enim ex fronte libelli ftatim, me 

; j ;eo exhibere & falfo & merito Atheismi fu> 

: i &os. Et docet exergafia tota » Atheismi 

joi 1 Rculam e tot virorum do&orum nomipibus a. 

1 p fuiffe elutam , ut asgre fuftinuerint nonnul- 

I iianc meam tirisiKiiav. Et qvod prodigium 

m videbitur, Sed. z. C. »2. §, 2. p. 16 1 4 

] latonem non fuifle Atheum contra ipfum 

' bndlingium afferui, Unde liqvet, aut Virum 

• i^iflimum in hoc collegio literario difTeruifte- 

j jicqvid in buccam , aut eos qvi caiamo exce- 

Hh 4 pe- 






488 Cap.lll.DE Scriptor.Spectant.AdHisi 
perunt ejus fcrmoncs fcriplifle , non i 
pronunciata, fed fua fomnia. Vitip ctiamni 
dat Vol, IV. C. IV. §. 1 1. p. 60 s 2. qvod 
mus Au&orem clafficum latinum notis Gen 1 
nicis illuftrarim. Sed hoc alii laudandum in 
jam pridem judicarunt Et Gundlingius i 
1. c. dum hoc novum inftitutum, linguaj larJ 
non fatis gnaris falutare effe fcribit , eo i| 
momento me laudat , qvo maculat. Prtetei ■ 
alios hujus generis cypariffi fru&us , <5c 
fubventanca. Certa» enim huic Viro ration : 
erant , propter qvas me qvacunqve data oa 1 
fione maledictis collutulandum cenfebat , q\ 1 
in vulgus fpargere in, prasfenti nihil attinet. 

XXI, 

Cbrift. Aug Heumanni Confpectus Reipuhk 1 
Uteraria x Hannoveras 1 7 1 g. Le qvo antea^ 

XXII J 

Francifcur Baco de Verulamio de dig>iitate($m 1 
gmentis fcientiarum , Argentorati I 6 f 4. Op* 
leulirm aureum , gemmeum , adamantinum , 
qvo carere nemo poteft, qvi rei literarianndc 
lem rite perfpe&am habere cupit. Et nos q$ 
dem jam ante jo annos idipfum, libris noveil 
conftans, in novem tabulas redegimus , iisderi| 
qve tabulam Ifagogico - Criticam fubjecirous 
qvam <5e h. 1. inferemus , qvia qvicqvid de « 
eft fcitu nccellarium unc* qvafi oculi nittu ia 

tuca 



kdp.488. 



In Baconis de Verulamw\pere de dignitate & augmentis. 
Scientierum tiotanaa, 



Caufa tfficiem. Quse eft 
Franfc Bacode Verula- 
mio, Vice-ComesS.Al- 
bani, &Summus Anglia* 
Cancellarius. Cujus ob- 
fcrv. 



(, Materi 



I.) Dignitatem ncminis cum infigni eruditione conjunftam. Erat 

enim longa experientia edoftus , & per multos munerum gra- 

dus ad amplilTJmum Magiftratum favbre Regis Jacobi indul- 

gentiffimo eveftus. Quem Magiftratum per annos Quatuor, 

integros tunc gefferat , cum huic operi manum injiceret. Et 

quod majus eft, Regia; Majeftatis mandatis & colloquiis per 

annos XVIII. continuos aflveverat. Ut ipfe fcribitdefe L..8. 

c.3. p.m. 44^. 

II) &ei*?oi$>tA)av L. VII. c. I. p. 348. Ego in iis quae nunc edo , & 

^ingularem, • • in iis quse inpofterurh meditor Dignitatem inge- 

Sicenimfcri- ■ nii, & nominismei, fi qua fit, fepius fciensdc 

bit, j volens projicio , dum commodis humanis infer- 

viam. Quique Archite&us fortaflis in philofo- 

phia & fcientia efle debeam ; Etiam operarius, 

& bajulus , & quidvis demum fio. Cum haud 

pauca , quae omnino fieri neceffe fit, alii autern 

ob innatam fuperbiam fubterfugiant, iplemet 

fuftlneam & cxequar. 

L.iX.c.uIt.p.497. Ego pptaverim etiaminventa 

■ mea ab aliis in pofterum fuperari, 

III.) AWe/fcawetiam admirabilem, qua: ex 1. c. abunde conftat, Item 

ii^votpi A<ssv I. III. C. ult. p. 37 1 . 

Quse ver-f 1) Quiddefit. Ubinon tantum indicatquidf Poe*ils;quoddocetL.VI.c.I.278• 



MetaphyficaScholaftlcaL. III. 

c. r. 139. 
Theologia fNaturali L.III.c.3. 

{ P« HT- 

|Dida£ticaL.IX.c. 

| i.p.496. 

IPolemica I.c. 
Logica L. V. c. 4. p. 260. 
Hiftoria Ecclef L. 3.c.n.p.lo6. 



farurineo, utoften-j defideretinEy*wiA<j7raj<5Wanoftrs,utHi- ■, l.II, c.19. 114* 

dat in antiquo orbel ftoriam literar,1.2.c.4.p.90.Sed etiam do- 
fcien,tiarum. <{ cet qua rationedefeftusillicomodefup- 

pleriqueantl.2.c.i3.p.ri3. f oAixSis 
2.) Quid fuper/it. Et quidem 
^Quidadfit.VDiflincTe, ut trafta- 
Sed non \ tio philofoph. de mj§m»<; 
. |animaefuna:ionib.[ in 
| L.lV.c.3. p.ai8._ 
\ Accurate, ut Po <jfis. 
II. Formaia fVerborum a^stb7tos fuit [ Parabolica L. ll.c. 1 3. 112. 
qua not. S.ftilusqui Anglicanus. Ex 

Cecono- idiomate enim Anglicano a Viris quibus- 1 Ethica L. VII. c.-i. p. 346, 

mia, \ ; dam difertis translatum efthocopus, &[Grammatica L.VI.c.ii. p.279. 

propriaBaconisrecenfionecaftigatum. Uteftin praefat. 

ILaudandus f vivax & mal[culus - Uf Baco ipfe in prarfat. L 2. 
Ouia 1 P- 6 9" g Ioriatun 
^" \ Allufionibus creberrimis & oportuniflimis ex- 

\Anglicane. Ubij Tropis & Schematibus & fententiis eleganti- 

Reruminjduae tantum hu-i 1 bus diftin&us. 

exempla- jjus operis partes [ Vituperandus ob 
n jfunt.&duolibrifuerunt. Vid. prsfat.& 

lL.I.c.i.p.3. t 
[Latino. UbifuntlibrilX. 
IV.F/»//.fPrimarius, ut defe&us Scientiarum indicaret,&fup- 
qui J pleret. L.2.p.78.&c.i3.p. X13. L.IV.c,i.p.i8T 



[Secundarius, utinutiliarecideret,& utilia, fedmaleordinatadilpbneret, 



lAcMqoxuKutv. 

Frequentes Parenthefes. 
novas voces,v. g. Bonum fuitatis. 
L. 2. c-.7,p.3 si- vocumfignifica- 
tiones. Quo nomine tamen fe 
excufatBaco L. 2.c. IV. p. 148. 



Literariam In Genere. ln OBavo. 489 
undum fiftit. Scilicet notanda eft in hocBa. 
uis Opere 

XXIII. 

Danielis Hartnaccii Anweifender Bibliotheca- 
rn, Hamburg 1690« Non fpernendus plane, 
<5in imum fubfeilium detrudendus Au&or, Ha- 
b : enim obfervationes nonnullas perutiles, mo- 
na etiam <Sc confilia qvsedam ab lis non flocci 
fdenda, qvi ftudiorum cupidine flagrant. Nec 
djfuit aliis inferviendi ftudium ; Sed defuit fati 
bnignitas. Qya fa£tum,ut inopia preffus pro- 
cdere in honorum via non potuerit. Flu&i- 
bsqve perpetuis ja&atus { Vid prasf. & p« 124.) 
f :um morari , & ingenium habere in numera- 
t, ocliteris finefolicitudinevacare neqviverit* 
lide fexcenta incommQda. Di£tio fubmoro- 
l[ 6c venuftatis expers^ Qeconomia fibi non 
f:i$ conftans y judicia qvaedam deproperata, 
Kgida, partiumftudium okntia.. v. g. Hartho- 
Imajum Keckermannum fuiffeRamiftam p.ioo. 
Senerum in Gatechismo Syncretiftis fuffudif- 
f frigidam p. 201 * Valentinum Frommium a 
ubis tranfiiffe ad caftra Pontificiorum p. 1 ? o. 
I: qvae prse cjeteris in hoc BibKothecario le&u 
cgna nobis viden.tur , funt ea, qvce tradit Au- 
<or de Scriptoribus Logicis p, 88 (eq. & Mc- 
tnhyfcisp, iJtj.feq, 



Hh t XXIV. 



490 Ctf^Ji/.DESCRIPTOR.SPECTANT.ADHlST^ 

XXIV. 

Martin Schmeitzels PerfucJi z.u einer Hiftorh 
derGelabrtbeit, Jenaei72$. Qyod ab Au&ore 
do£tifT. infcribitur ; Tentamen Hiftoriae erudi- 
tionis, oputculum , non Hiftoriae emditioniv 
vel Hiftoriae literariae tentamen ett , fed deuv 
gnatio qvorundam capitum eruditionis , fyfie- 
matice digeftorum , & ita adornatorum , ut 
praeparationis loco adHiftoriam literariam unk 
verfalem efTe qveant. Hiftoria enim eruditicxc 
nis in eo nulla eft. Vel rara admodum. Sum- 1 
ma autem indicantur capita , qvae in ea fint 
pertractanda. Efc Scriptores qvi confulendi. 
Et corollaria qvae elicienda. Et haec omnia di- 
6tionis perfpicuitate , & ordinis venuftate , & h 
eo nomine fe commendant potifTimum , qvod I 
qvem ortum & progrelTum fcientiae in Germa^ ; 
nia habuerint cumprimis inqvirendum efe 
fvadet Au&or> 

XXV. 

Bihliographia Hift&rico-Politko-Phikiogica Cu+ 
riefe, Germanopoli 1696. Secunda haec eft 
editio hujus kbelli ,. qvi jam. 1 677. Germa* 
nopoli eademforma o£lo foliorum u.wvpotc. e 
prelo egreffus erat. Au&orqveejusdemeft Jolu 
Heinr. Boeclems .,, qvod monet in Diatribe de 
Helmoldo §. iu Joh. Mollerus. Et poft Mol- 
lerum Joh. Gottlieb Kraufe in praefat. noviiTi- 
tnae editioni praemifTar , argumentis qvibusdam 

Q>e| 



LiterariamInGenere. InOElaw. 491 

jiieciofis ita afferuit , ut verum putari poiTit 

t nos ante 30. annos id animo agitavimus, ut 

1 mdem noftris curis retra£latum, , h. e.' au^ 

cum , emendatum , & illuftratum denuo in 

icem prodire juberemus ; Cujus rei luculen^ 

jim teftimonium exhibent additamenta MSCta, 

am indice copiofo Au£lorum inedito , qvem 

uic noftro exemplo addidimus. Sed inter- 

ftit poftea Vir do&ifT. Joh. Gottlieb Kraufe, 

t nobis fecit otium. Hic enim univerfum hoc 

pufculum 171?. ita recufum dedit , ut no^ 

um prorfus videri qveat. Omiiit autem Ora^ 

onem Boecleri de ftudio politico, huic editio^ 

i praemifTam , & qvae qvafi appendicula ei^ 

em in fine fuperaddita eft , Bibliothecam Po- 

iticam contractam. Et hoc qvidem eam ob 

iaufam , qvia non Boecleri , fed Joh. Andreae 

Sofii fotus eft haec Bibliotheca , proufc luculen- 

er idipfurn probatum dedit Kraufius in. prsefat* 

■bdit-. poftremge p. m. 31. feq. Iftud autem qvia 

lon intaminata eft , & intaminatior extat T 0- 

no Boecrerianarum Diflert." 5 ♦ Et qvod in ea 

le libris pohticis legitur , Kraufianae editioni 

uo qvodlibet locp infertum eft. 



XXVI, 



Joh Henriu Boecleri BibliogYafhiaCrteka au&a 
&edita a Joh. Gottlieb Rraufi, Lipfix 171 f . Plures 
fuerunt qvi de BibliographiaBoecierianaemen- 
datius edenda cogitaverunt , Joh. Fridericus 
Pfemngerus , Hieronymus Auguftus Grofcjiu- 
P > alii , ut de nobismet ipfis. njhil dicar 

mus* 



49*C<y. ilI,pE Scriptor. Spect ant. A d Hist. 
mus ; Sed in herba fupprefTa funt horum om- 
nium confilia , foliqve Kraufio licuit eiTe tam 
feliei , id ipfa re praeftare qvod^animo conce- 
perat. Nec adverfa fortuna in hoc laboreufufc 
eft. Siqvidem nihil tale cogitanti oblatum eft 
MSCtum praele&iones Boeclerianas comple- 
xum , e qvibus Bibliographia. haec initio pro* 
gnata eft. Unde firmatus in propofito primum 
omnia Opera Boecle^ri caepit perluftrare , & 
ex iis qvicqvid ad hocopuiculum illuftranduny 
locupletandum & emendandum faceret , eno- 
tare, Tum fanare contextum * & in t eo cum- : 
primis Scriptorum nomina foediffime corrupta. 
Deinde oeconomiam immutare , & Operi fa-j 
ciem induere a priore plane diverfam. Poft 
integra capita adjicere. Et tandem DilTertatio- . 
nem de ftudio politico , & Bibliothecam Poli-. 
ticam contra&am refeqare. Qyibus rebus ita.i 
transfigurata eft Bibfiographiae hajus Corma^ii 
fi hanc editionem cum priore compofueris, qv<K 
vis pignore certare auns «, librum hunc ab i&l 
hoc plane elTe diverfum , & nihil cum eo ha-< 
bere affinitatis, Utinam placuiffet Au&oji» 
qvas p. 8 27. feq. adjecifc animadverfiones fuis 
locis inferere , &<largiores de iis apponere 
dapes , ut, qvi in hoc COmpendiolo adhuc fu-. 
perfunt hiatus, expleri magis potuifTent; Sic 
enim, v. g., de? Scriptorjbus Hiftoriae literariaa 
pleniorem fortafTis haberemus, defignationem, 
qvam qvx C. XXV. p.396. feq. legitur. Qya 
olTa tantum nonnulla arefa&a , & exefadehoi 
corpore praeclaro exhibet , eaqve perpauca ad 
modum & male cohaerentia , tantum abeft u 

fce 



Literariam In Genere. lnOBavo. 495 

fileton bene ordinatum , &fuis partibuscon- 
f ms confpiciendum pradbeat. 

XXVH. 

Juftt Lipjii , de Bibliothecis Syntagma. Sine 
lco. 1627. De qvo qvid fentiamus fincere, & 
t: animo diximus , in Idea byflematis anti- 
<atatis literariae Se&. IV. Num, ig, p. 347. 

XXVlll. 

Johannes Lohmeier , de Bibliothecis , Ultra- 
j£ti 1680. De hoc etiam vide crifin noflram 
" c. Seft, IV, Num. 1 9. p. 348. feq. 

XXIX. 

Cottlieb StoUens Anleitung ncur Hiftorie der Gt~ 
ihrtheit , Halle 1718. Vide fis qvae fupra di- 
jimus de editione fecunda hujus Operis in Ca^ 
jlogo librorum , qvi formam referunt plagu- 
irum in qvatuor folia complicatarum Num* 
\6. p.116. 

XXX. 

]oh. Alberti fabricii Bibliotheca I/tt/»«,Ham* 
\urgi 17 12. (2.) Ejusdem , Bibl. Lat. Supple- 
nentum five volumen fecundum , lbidem. Eo- 
lem. 



XXXI. 



494 C^JIL De Scriptor. Spectant. AdHist^ 

XXXL 

% A. Fahricii Bibliotheca Latina volumen ifa 
tium ultimumqye , Hamburgi 1722. Opustotum 
pragmaticum, & ad utilitatem fa&um. In qvo 
Au&orum omnium veterum Latinorum nonEc* 
clefiafticorum , a Plauto ufqve ad Jornandenv 
fcripta enarrantur , genuina a dubiis &fuppo- 
fititiis, edita ab ineditis , qvx fuperfunt abiis 
qvae perierunt difcernuntur , editiones, verfio- 
nes, colle&iones , fragmenta, indicantur. In* li 
dices Scriptorum , qvi iniis allegantur, Hercu* 
leo labore conqvifiti , proferuntur , & totius 
Latii opes literariae in unum condu&ae Le&o* 
rum oculis fubjiciuntur. Exceptis aevi medii 
fcriptis & Scfiptoribus > qvos fciens & volens I 
praetermifit Au&or, (p.787.) qvi Chrift. Aug» ! 
Heumanni judicio, in confpe£tu reipubl. lit. C. I 
7. §, f. p. 5 f f . in hoc ftudio VoiTii induftriaffl 
non aeqvavit folum , fed fuperavit , hodieqve 
principatum tenet inter Hiftoriae literariae Pro- 
felTores \, & Bibliothecarius reipublicat literariae I 
optime meritus vocari meretur , & GujusBi- 
bliotheca Latina pariter & Graeca merito pro 
monumentis habentur immortalitate dignis. At* 
qye hinc non imminuunt , fed augent perele- 
gantem hujus corporis venuftatem levidenfes* 
qvae in eo deprehenduntur maculae , v. g* 

- I, Voiumine I. L. i. C* 1 ?. p. 4 1 1, fcribit 
Auftor 5 Epitome Plinii a Rainoldo^ 
qvodam compofita Oxonise in Biblio- 

the a 



LlTERARIAM In GENERE. In OSiaV O. 4$ f 

~~~theca Collegn Balholenfis MSCta afTer- 
vatur,tefteVoffio de Hift. Lat. Sedin 
Catalogo MSS, Angliae Anno 1697. £ 
nullam potui ejus mentionem reperi- 
're ; Verum reperitur omnino difertis 
verbis hsec Rainoldi Epitome Plinii in 
Catalogo MSCtorum Angliae Part. 2. p. 
10. N, 418- Et Tomo 2. p. 48. N. 
I8ff. memorantur Excerpta ex Plinio 
per R. Criobladenfem Priorem de 
Oxenf. dicata Henrico Regi Anglorum. 
Qyod n$men vitiofe fcriptum corrigi- 
tur p. 247. N. 8^9 1- Ubi extat Roberti 
Crickladenfis defloratio naturalis Hi- 
ftoriae Plinii. Atqve hic Crickoladen- 
lis (qvafi, Grsecoladenfis ab oppidolo 
prope Oxonium , ubi qvondam Gym- 
nafium Graccae lingvae erat) eft ille, 
qvi ante Rainoldus , & Criobladenfis 
eft vocatus. Diftus alias Robertus Ca- 
nutus , & uberius defcriptus a Joh. Ba-^ 
laeo Cent. $ . de Scriptonbus Brittanni- 
cis p. m. 213, Atqve hujus defloratio* 
nes Hiftoria naiuralis Plinii a Balao, 1. c* 
eidem adfcriptae, & adhuc ineditae,funt 
apudnosin membrana nitide fatis exa- 
ratae , ex Bibliotheca Uffenbachiana ad 
nos delatac , 6c manuUfTenbachii hinc 
inde notatae , fed imperfe&£, 

l Volumine 3. Extat in titulo, Accedit p'. 
761. Aurelii Corneiii Celfi Rhetorica, 
ex u&ica Sixti Popmae editione. Qyaro 

iti 



4 9 6 Cap.lll. De Scriptor.Spectant. AdHist 
in praefatione ad Lect. & in ipfo opei 
p. 7?8- eam ob caufam huic volumi 
mferuifle totam fcnbit , gvod perra 
occurrat , & CTyintiliani judicio nc i 
fine cultu & nitore fcripta flt , & i 
Franfcifco Pithazo in eollectione ani 
qvorum Rhetorum omifTa , qvae Paii 
fiis excufa eft 1^99. 4. Sed falliturVn 
dofthT. dum putat, hoc, qvod Bib!i«t- 
thecae fu£ inferuit Compendium Bbi- 
toricum in Pithaei collecxione non n 
periri. Legitur eninf ibidem p. joj 
2 1 2. & qvidem iisdem verbis qvtbr; 
extatin Vol. 2. Bibl. Fabricianae. , 
7^9-772. Sednon fub Celfi, verui , 
fub Julii Severiani nomine. Atq< 
hunc etiam verum efle hujus fat< 
parentem non Celfum , multa fui 
qvae faciunt , ut credamus. Nullo ertu 
argumento a Fabricio probatum eft,G,- 
fum hujus Rhetoricse efle architeftir 1 
nec, qvi eandem ante Fabricium er 
dit,a Sixto Popma, nec extatetiamlrf 
in Qyintiliano, Et qvi ante Popwn- 
excudi fecit > (non enim folus Pop ' 
edidit, nec primus,) & poft eumF r: 
terius , & Pithaeus, & Labfceus omi t 
nomen Severiani eidem inMSCtisj: 
notatum invenerunt. Et digna exil 
mamus le&u qvx Vir do£his , & i 
literaria praeclare verfatus , nobis 1 
tem nec de nomine notus , nec de 
tria , (Bafileenfem tamen fe profitt 



LlTERARIAM In GENERE. Ift OtfaV O* 49 7 

ttir , & per menfes fere VI. in urbe 
noftra moratus , noftra Bibliotheca, 8c 
confvetudine utebatur freqventer) «yo- 
wpvg hac de re in fchedula qvadam 
ad nos perfcripfit , primuy^ qvantum 
ego fcio, Syntomata ( haec enim eft in- 
fcriptio hujus Opufculi in Pithaei colle- 
£tione) edidit Curio, (annus me fu- 
git) fecundus Popma , fed fub titulo 
Celfi, & qvafi primus , nec qvicqvam 
de Curio^nis editione fciens A. C. if 6?* 
lertius Fruterius aut re£Hus Doufa 
1^84. Qyartus Pitha?us. xsyy. Curio- 
nis . Doufae , & Pithaei editiones funt 
pleniores editione Popmae. Itaqve hae 
potius caruifTemus qvam illis. Sedno- 
men Cornelii Celfi fucum fecit celebef- 
rimo Fabricio , ut plenioribus negle&is 
minus plenam , ut cimelium cjvoddam 
Bibliotheeae fuse Lat. Vol. g. infereret* 
Sed hoc vel maxime mirandum eft, 
qvod idem Fabricius Vol. allegato p # 
7fo. dicat , Celfi Compendium Rhe- 
torices inter Pkhaeanos Rhetores non 
extare. Nam fi ut nomen Au£toris* 
Ita & libri initium, mentegeftiflet, dum 
Pithaeanos Rhetores evolveret , inve- 
niflet utiqve, Syntomata artis Khetori- 
cx Severiano, non Celfo au&ore, effe 
vulgata. Habeo Popmse editionem no- 
tatammanu , fortaflis Cujacii <, item 
Apographum MSCti , muituitt a vul- 
li gatis 



ft98 CapM L De Scriptor.Spectant. Ad Hi 
gatis editionibus diverfum , ex qvc t 
tefcit qvibus temporibus vixent S t 
rianus , Gratiani Imperatons tun i- 
ventis mentionem faciens. Ha& j$ 
Vir ille do£lus , qvicunqve etiam 
rit, Tros, Rutulusve. Mirum t 
qvantum fe abfcondebat. 

XXXIL 

Ludolpbi Kiifteri , Hiftoria Critica Hoilt, 
Francof. ad Viadrum 1696. * Magno fhidi 
judicio congefta, cum ex Scriptoribus aliis, 
ex Euftathio praccipue ; Sed qvx multis ir 1 
cis locupletan & emendari poteft , ex J. A. ' 
bricii Bibl. Grarcae L. 2. C. I- VII. p. 2^3-} 1 
Qyi & ibidem C. i. §. 6. p. if 7. fcribit , a : 
maiTe fibi Kufterum , fe hanc Hiftoriam lo ; 
locupletiorem , variisqve prxclaris obferva 
nibus ex monumentis lneditis adau&am , 
rum prelo fubje£lurum. Verum morte inn 
ditus datam hanc fldem praeftare non potur 

XXXUl. XXXIV. 

Bibliotheqve Critiqve ou recueil de divt 
pieces Critiqves , pnbliees par Mr. de Sainjore. \ 
mus I. & II. Amfterdam 1708. (2.) Ejusd : 
Tomus III. lbidem, Eodem. Tomus IV. 17 
Hunc Sainjorium efle Richardum Simonium 
cl:orum eruditorum colle&ores 1710. Me 
Junii p. 279. accepifte fe fcribunt. Et S( 
diasmata pleraqve in hac Bibliotheca ab en 



LlTERARlAM IN GENERE r Itl O&aVO. 4 39 

i :hardfmanu efle profe&a res ipfa loqvi- 
Sed ea ab ipfo etiam eolle&a & in lucem 
.i£la , vix impetrare poflumus a nobis ut 
b mus , ob ea qvae hinc inde legimus, v. g 4 
C. 27» p. 579- On a vu dans Faris qvel- 
i copies Manufcrites de ce Difcurs , qvi eft 
•; remment a Mr. Simon. Verum qvomodo- 
ji ve fe res habeat Bibliotheca haec ejus eft 
u natis , ut in hoc genere vix ulla eidem 
n ;rri , paucae pares putari qveant. Di£tio 
u s , venufta , liqvida , in brevitate perfpi- 
i; Ea qvae ab Auftore congefta T. UUIL 
pita. T. IV. in Epiftolas funt digefta. Et 
omnia 

Linenda cedro , aut laevi fervanda cu- 
preflb. 

. guta, do&a, polita, fingujaria, perpau- 
lfa , le&a , audita. 

1 .) De Scriptorum chara&ere , indole, ger 
nio , firmitate , infirmitate , laudibus, 
maculis. 

2.) De Scriptis editis , ineditis , profanis, 
facris , Latinis , Graecis , JHebraicis, 
Syriacis , Armenicis , Rabbinicis , Ca- 
raiticis , Cabalifticis 8cc. 

5 .) De editionibus optimis & rariffimis S. 
S. V. & N. T. Patrum Graecorum & la- 
tinorum , integris & corruptis. 

4.) De rebus Orientalium & Occidenta- 
lium theticis , polemicis , Critieis,Hi- 
ftoricis. ; 

Ii 2 (f.)De 



500 CapJU. De Scriptor. Spectant.AdI 

(f«) Dc Richardo Simonio ejusqvefc 
controverfiis , amicis , inimicis. 

Atqve in his ea ut plurimum moderati i 
fide & candore ufus eft Simonius , ut ir I 
bus veritatis locum habere mereatur ; I 
enim , ut ex multis perpauca tantum j :j 
mus , fcribit, 

(i) Tomo i. C. 17. p. 2f8. Rome efti 
011 Fon a le plus inprime de peres 
au commencement de rimpreffiopi 
il eft de notoriete publiqve, qve 
mieres Editions de Rome font foj 
exacres. Jean d' Andre Eveqvec 
ria , qvi a ete le revifeur d' une 
des Manufcits , fur leqvels elles 1 
faites , temoigne dans , qvelqvun 
prefaces, qv 3 il les a retouchez exp: 
qv'il les a rendus plus clairs & pluj 
ligibles pour la commodite, de ce 
les liroient dans Ies imprimez, 

(2) L. c. p.26?. La plupart des Comr 
tes religieufes ont cru avoir le droit 
former leurs Ecrivains. Les Domi ■<; 
en ont meme fait un ftatut. Les J ; 
ont aufll prit cette liberte de ret 
leurs Auteurs. 

(1) T. 5. C. 35-. p. 41 j> Vous ne 
pas non plus oublier dans Votre: 
(fcribit ad Le Longium Bibliothec t\ 
cram apparantem) ou Catalogve 1 ■ 



LiterariamInGenere. ln O&dvo* f oi 

juial de verfion latin de Sainte Jerome, 
\v y on pretend garder a Rome , & d'ont 
/alla,qvi 1'avoit vue & exaniinee a eu 
•aifon de fe moqver, 

x Au&orum & rerum omifTus eft, qvern 
omo ultimo fubjecimus , noftro fbudia 
atum» manuqve noftra exaratunv 

XXXV. 



ibliotheqve Choifie. lomus I. 8c IL Amfter- 
7 14, Cujus Au£tor , fi meliorem par- 
e£fces , praefatione tefte , eft Mr. Barar, 
U jii Mazariniani focius, vel, fi Bafnagium, 
1; |in praefat. Hiftoriae Judaicae §. 13. p. 19., 
1; lus Simonius , cujus- ftilus , genius, & 
:er vivide in ea exprefTus eft. Sed cha- 
e Simonii eft , oftentare artern Crifcicam, 
rum Orientalium notitiam , MSCtorum 
lorum copiam , qvae parum occurrunfe 
Bibliotheca ; Multa tamen cum Biblio- 
'ritica , cujus pars potiflima debetur Si- 
habet communia , Methodum, Libro-* 
e£him , veritatis profitendas ftudium, 



C. 2. p. 29* Vn tradu£fceur- exa£fc ne 
^it jamais alterer, en qyoi qye ce foir,les 
luteuFs qvi traduit, non pas memedans- 
[s endroits , qvi font contraires alafois,. 
ipeiit feulement fabe: de.s notes fitr ces. 
Iidroits La, Cependant cet un - defaut 
Ii j aiTez 



joi Cap.llL DeScriptor.Spectant.Ad His- 

aflez commun a cenx qvi ont traduit. 
ouvrages des PeresGrecs, furtout en 
lie , comme on le peut voir dans le j 
mieres verfions Latmes , qve nous av 
de Livres Eufebe. On a retranche d 
Demonftration Evangeliqve tout ce 
paroilToit appuyer 1* Arianisme & q\ 
qves autres erreurs , & meme jusqw 
prefent nous n J avons point de verf: 
exa£te & fmcere de cet excellent ( 
vrage. 

L. c. C. 31. p. 25*4. Duo tantum Sacramr 
ta a Chrifto efle inftituta reliqva ex S, 
probari non poffe. 

T. 2. C. 1 2. p. 2 f 7. Novam verfionem A 
bicam S.S. fa&am fub Innocentio X. ; i 
inutilem hunc efle laborem , nec hor 
ris qvicqvam adferre huic praefuli , ci 
ad normam verfionis vulgatse fafta 1 
Qvafi neceffarium fit , Orientales gen 
fubdere Latinae vulgatac. 

XXXVI. 

freymiithige Gedancken aus der Hifiorie^ * 
Critic, undz,umahl der Literatur^Colmy^ 1. La 
Satura , ad imitationem mifcellaneorum, ut^ 
detur , adornata , qvae fub fi&o Marvillii r 
mine funt edita. Pari fane induftria 
Au&ore corrogata , qvi teftibus novel 
literariis Hamburgenfibus eft Dominus Scheit 
nius, Confiliarius Cameralis Ifenacenfis, S 
majore fcecunditate ingenii , judicii , docl 



LITERARIAM In GeNERE. Itl OUaVO. fO^ 

i :. Cogpitione etiam lingvarum & fcientia- 
i m uberiore. Et apparatu Scriptorum exoti- 
• rum rariiTimorum & fele&ifumorum tanto,, 
i abfconditiflima Mufarum adyta perreptafte 
J inc Polyhiftorem appareat. 

' xxxvu. 

Traitte Hijioriqve des plus befles Billiotheqves 

;' /' Europe par le Sieur le GaUois. Parifiis 1 6 8 O. 

jomen Au£taris eft , Antonius Mafla Galle- 

lus. Et hunc B. G. Stmvius inlntrodu&ione 

i notitiam rei literariae C. z. §. i. p. 46. ple- 

iqve ex Joh. Lohmeieri opufculo de Biblio- 

lecis defcripfiffe refert. Nec alienum a veri- 

\te eft , eundem hoc libello mirum qvantum 

jutum; Sedprimam tantummodo editionem 

idit, qvae 1669. excufa eft. Siqvidem pofte- 

or , qvae priore multo eft au£hor , eodem 

no , qvo haec Gallefii Diatribe , e prelo exiit. 

'ide fupra N. 2g.) Multa etiam qvx a Loh- 

eiero erant praeterita addidit , v. g; C. 14. p« 

1. de Bibliothecis Gallicis. ItemC. iy.p.137. 

ie Bibliothecis Sinicis , -Japanicis , Arabicis, 

D erficis , Turcicis , ^Ethiopicis , &c. Nec no- 

nen Lohmeieri prorfus fupprimit , fed p. i?g. 

yus mentionem facit. At, qvod laudare non 

bofTumus. Extra -chorum faltat Au&orfae- 

pius , & fepta argumenti fui tranfiliens inte- 

gra capita profert de typographia , & typogra- 

pliis , & libris primis impreiTis , & cantate li- 

brorum ante inventam typographiam. 2) Or- 

ne utitur diiToluto admodum & indecoro. $) 

li 4 In, 



©4 CJipJlL DeScriptor.Spectakt.AdHist 
In infcriptione promittit amphoram Le&ori" j 
poftea eidem vix exhibet urceum. 

Eft nimium parvus, nec bene cultus ager, 

XXXVlll. 

Vanielis Maichelii IntroduElio ad Hifioriam i 
tef&riam de praapurs Btbliotbecis Parifienfibus, Li] 
iiae 7 \\. Gallefius in Tr. de pohtiffimis Gs 
liae Bibliothecis C. « f . p. 121. Plus qvam f i 
Bibliothecas enumerat Parifiis adornatas , < ■ 
qvibus duodecim tantum defcribendas fibi fun 
fit Au&or. Sed pracipuas & maxime illufrre 
Et in hujus unius defcriptione plus eft fucci i 
fangvinis , qvam in iftius omnibus. Nec enii i 
in otio confumfit novem menfes qvibus fu i 
Lutetiae < praef. p. 7. tr. p. ^78 ■ ; fed in negc • 
tio , omnesqve Bibliofchecas, & has duodecii 1 
prae cx teris , ftudiofe perreptavit , & viroru) 1 
cruditorum confvetudine ufus notavit 

( 1 .) Bibliothecarum. ortum , progrefTun , 
ftatum. 

(2,) Librorum in iis obviorum cum MSC ■ 
torum tum impreflbrum numr 
rum. 

(5 .) Eorum qvibus cura Bibftothecae con 
rnifTa eft , & aliorum do&omm Virc 
rum Chara&erem , indolem & g< 
&iurn* 



LiterariamIn Genere. InOftavo. fof 

(4.) Codicum qvorundam editorum anti- 
qvitatem, raritatem , difcrimen , v. g. 
ln Bibliotheca Ecclefiaftica Dupinii 
priorum Seculorum , qvae Anno 1693» 
& feqventibus luci expofita eft , de- 
flcere multa, qvae antea ibi extabant, 
atqve inter alia ejus feqventia de Ne- 
ftorianifmo , qvod lit mera Aeyofta- 
X<# , qvam Anno 169?. retra&are 
coa&us eft. P. 2. C, 2. p. 140. 

(?♦) Codicum nonnullorum MSCtorum^ 
conditionem minime communem , v. 
g. P. I. C. 1. p. 18. Codicem MSC- 
tum S. S. in Bibliotheca regia in qva 
Scriptura antiqva deleta & erafa O- 
pera S. Ephraemi Syri fliperfcripta & 
m ejus locum fubftituta funt. De qvo 
refcribendi modo yeterum , vel po- 
tius Scriptorum xvi medii , egimus in 
Syftemate antiqvitatis literariae p. 5-90. 
Et poftea plura de eo legimus in Pa- 
teographia Graeca Bernhardi de Mont- 
faucon L. IV. C. $. p. 3 10. Ludol- 
phi r Kufteri praefatione in N.T. Mil- 
lii Svieeri thefauro Ecclef, voce |S*- 

XXXIX. 

Lanrentii Lundii Compendium Bibliotleca Gra^ 

, Hafhise 1704. Qyod fi ordineChronolo- 

" lH gico 



^06 Cap\\\. DeScriptor.Spectant. AdHist. 
gico vel Syftematico digeftum eftet , leclu~ju- 
cundius procul dubio fuiftet Hiftoria» literaria 
deditis , & ad augendam ornandamqve doctri- 
nam oportunius , qvam Alphabetico. Siqvi- 
dem Methodus Ketrct fotxtiet e ft uvMof, fi a( | 
res accommodetur , qvse jufta Grammaticorum 
capefTere detre&ant. Medela tamen aliqvan. 
tuium huic malo facta eft , indicibus Chrono- 
logicis &Syftematicis, qvi Alphabeticae Scripto- 
rum delignationi funt adje&i. Tuum erit ad- 
dere qvae defunt , in hac curta fuppellettile, in * 
qva ad Audtorum vitas , fcripta , eorumqve 
editiones fexcenta polTunt adjici Paralipomena. 
Et emendare qvac parum accurate di&a vidc- 
buntur. Qyippe non omnia funt wra t^itoS^ j 
Ludolphus iane Neochorus ( vel porius Neoco* 
rus, autKufterus)noneftCantabrigienfis,qvod i 
p. i;j. dicitur , fed Weftfalo-Lippienfis. P. \ 
D. Huetius non omnia Opera Origenis Graece i 
Sc latine edidit, q vod p. i o g. legitur ; Sed exe- i 
getica tantum; Et qvod p. 21. proditur Anto- | 
nium Gvevarram Hilpanum infigni plagio Opus | 
Marci Antonini Aurelii de feipfo ad feipfum fuum ' 
fecifTe , fub titulo : Horo/ogii Principwn, id tam 
alienum eft a veritate qvam qvod maxime. Di- 
ferte enim inProemio fpecialiGvevarra fcribit, 
unde haulerit , qva» fpargit in Horologio. Ex 
omnibus qva? legi , ecce ejus verba , nihil me 
magis qvam M. Aurelii do&rina ftupefecit, cum 
tantum fapientiae thefaurum a Deo pagani ori 
creditum confpicerem. Cum autem pleraqve 
Grasce > nonnulla ctia n latine fcripferit. Grae. 

ca 



LlTERARIAM IN GeNERE. Jfl OSiaVO. JO7 

amicorum ope adjutus, latina proprio Martc 
vernaculam linguam tranftuli. Cogitet jam 
isqveqvanti laboris fuerit, Grseca in latinam, 
latina in vulgarem Hifpanicam linguam , & 
hac rudius di&a in fermonem elegantem 
>nvertere # 

XL. 

Bibliotheca Aprofiana ex lingua Italica converfa 
]oh. Ckriftophero Wolfio , Hamburgi 1 7 5 4« 
an. Georg, Morhofius inPolyhift.Libr.I. C.V. 
. 14. p* 40. Qyomodo Bibliothecam fuam 
.ngeiicus Aprofius Auguftinianus inftituerit, non 
cjvet ; Nam nihil ejus, qvod fciam efteditum. 
cilicet usqve adeo rarus erat hic libellus ea 
jmpeftate , & incognitus in his oris , ut Mor- 
ofius], librorum rariffimorum, fi qvisalius, in- 
efeffus indagator , eundem nunqvam typis ex- 
cripturn exiftimarit. In qva hserefi ifthoc aevo 
/iri do&i plurimi inGermania fuerunt , & for» 
aflis adhuc hodie in ea perfifterent , fi T. C. 
O^olfii cura hanc heterodoxiam non fuftulif- 
2t. Hic enim ex Chriftophori Theophili Un- 
;eri Bibhotheca exemplum na&us,qvod 167?« 
Jononias in nmo e prelo exierat, idiomatelta. 
ico concinnatum , in LL. illud tranftulit , in- 
rodu&ionem refecando, qvas nihil continet,prse* 
er Aprofii vitam , itinera , fcripta &c. de qvi~ 
>us , qvantum fatis eft , differit "Wolfius in 
)rajfatione huic veriionipramiifTa; Et digreflio- 
ics qvasdam inutiles & Parenthefes , velut lu- 
Itcuriantes ramos, in arbore feraci circumcidendo. 

Nec 



5" og CapJII. De Scri*>tor .Spectant.AdHist.' 
Nec male pofuit operam Vir Celeberrimus 
Qyippe multa lunt in hac Bibliotheca, de Viri 
in Italia doclis & illuftribus , fcriptisqve eorun 
& a&is literariis , qvse alibi vix invenias. Sec 
qvod dolendum, Au&or in eorum defcriptionc 
diftentus eft cumprimis , qvorum liberalitatem 
expertus erat , & a qvibus libros qvosdam do- 
no acceperat, Bibliothecas fua» in(erendos,qvo- 
rum etiam ut plurimum Catalogum le&ori con- 
fpiciendum fubjicit. Excur(ionibus etiam ita; 
indulget , ut inftituti fui memoriam interdum. 
prorfus amififfe videatur. Nec ordinem ullum 
fervat nifi Alphabeticum in nominibus Scripto- 
irum propriis. Et qvodmaximum hujus Alpha- 
beti mendum eft , deficit illudftatim in limine» 
& procedit tantummodo usqve ad elemenr 
tum C. 

XLI, 

7%eod. Janfonii ab Almeloveen Bibliotheat 
pYomif[a& latens , Gaudas J692, Scripta prp- 
mifta & latcntia fe proditurum recipit in inicri» I 
ptione Auctor , fed in commemorandis promi£ -i 
£s parcior eft , qvam- debebat , & in latentk 
bus liberalior. Etenim de Petro Lambecio p.28- 
unicurn adfert taotummodo, qvod promi(erit; 
Et nos in praefat. Bibliothecs acroamaticce §.12*: 
p-.'4£»feq. attulimus. XXV. qvse in folo Conv. 
ment. de BibliothecaVindGbonenfi le editurum- 
ipofpondit- Thomam Reinefiura p. 46. promi- 
fitfe notas in Gruteri infcriptiones refert. Serf- 
non addit eundemSyntagmainfcriptionum- con* 

di- 



LiterariamIkGenere. lnOciavo. 5*09 

diSeqvarum omiiTa eft recenfio, invafto Ja- 
Gruteri Opere , iftudqvejam 1682. Lipfiae 
Francof urti confpexifle lucem. Bibliothecam 
ngeii Aprofii ( qvi Aprotius appellatur in hoc 
pufculo p. 2. ) jam 167;, Bononia? in I zmo 
ccufam antea diximus ; Qvam Almeloveenius 
692. adhuc latentibus annumerandam exifti- 
tavit. Et ad hunc modum fepius contra ve- 
tatxs canonem deliqvit. 

XUl. 



M. Rudolpbi Martini Meelfiihreri accejjtones ad 
T keod. Janfomi ab Almeloveen Bibliothecam fromtf- 
m & latentem , Norimbergse 1699. Qyi iri 
osdemlapides, in qvosAlmdoveeniusimpegit, 
npingit. Chriftianum Junckerum Hiftoriam 
)cietatum per Europam literariam promififle 
;ribit , p. 44. qvae jam anno 1692. imprefl» 
ft. Tot etiam promifla a Viris eruditis praete- 
ita, ut arceftiones hx novis acceflionibus Opus 
abere videantur. Et qvod in praefatione de 
vlSCto Statii infpergit , qvo ufus olim fuerit 
oh. Tritthemius , & ex qvo amicus obferva- 
iones qvasdam novas in Statium fit daturus ;- 
ftud hodie eft apud nos , & Operseeft pretium 
|e eodem ug iv fca^a qvaedam appofuifle, 
Icilioet Codex nitide compaclus formse oblon- 
.se eft, ut cantionum fccclefiafticarum libri efle 
olent. In cujus prima pagina hasc verba anti- 
chara&ere du£a leguritur. 



St* 



ok 



5" io Cap.UWE Scriptor.Spectant.AdHist. 
Statium hunc dono , Domino Johanni d 

Trittenheym, 
Abbati Spanheimenfi Bybliothecse noi 
pryvatse applicandum. 

Jacob V. Sletftad 
Manu propriaAnnoDn 
M. CCCC. XCIII. 

Tum (eqvitur in averfo latere Statii imago 
iis coloribus eaqve arte picturata, qvam noran; 
ea tempeftate Appellea difciplinae artifices 
Deinde fuccedit Statii Thebais , in membram* 
venufte exarata , fed non integra. Primus li 
ber enim totus deeft , & in Libro XII. vel [ulti 
mo defiderantur ultimi fo. verficuli. Contra 
hac illac vifuntur obfervatiunculse qvsedam mar 
giniadfperfse,&expofitiones notiores vocibus& 
phrafibus ignotioribus fuperfcriptae.Librorumqvt 
hoc volumine comprehenforum oeconomia>hJEC 
eft. Extat liber Secundus p, 2- io. Tertiui 
p. 10-18. Qvartus p. 18 - 28. Qyintus p. 2g- 
;6. Sextus p, $6 - 47. Septimus p. 47- $$ 
Octavus p. 5- 6 - 6 f . Nonus p. G^ -71* Deci 
musp. 7f-8f* Undecimus p. 8 5" -94. Duc^ 
decimus p* 94- 101. Et dignus eft Codexqyi 
cum editis conferatur. 

XLIU. I 

jfob. lobia Wagner Entwurff einer SoUaten 
Bibliotheqve , Leipzig 1 7 2 4. Au&or Blancken» 
burgenfis Scholas qvondam erat Redtor, Vii 

J . CUJU! 



Literariam In Genere. ln Ottovo. f I I 

\s eruditio probatur , rafcio vitae infamatur, 
e officio publico , cui per aliqvot annos 
ruit , exutus eft. Qvod ipfe in carmine 
dam adLudovicum Rudolphum Ducem Brun- 
- enfem ob Atheismi fufpicionem fc&um efle 



ic m 



Cantator fsedi criminis ipfe fui, 
^er Atheifien Speer hat mkh in Sand gefetzet, 
Jnd die erlangte Ehr und Ruhm und Gliick ver~ 
ietzet , 
Fiihrt meine Seele fchon der Unfchuld Silbeir- 

Schein , 
Mufs ich als Atheiji , bey Hoff doch fchuldig 
feyn. 

£t fieri potuit ut Atheismi vitio eum notarit 

x opinio. Sed haec non fola fuit caufa,qvare 

< e&us eft a munere. Fuere plures : Vita dif- 

i uta. iEs alienum, Nefanda infania lucri. 

, Q<*§u*. Et qvse funt hujus commatis plura, 

<jfce notavit Auclor des Lebens und der Ihaten 

Konlgs in Preufjen , C. 26» p.1037. feq. hunc 

I minem Blanckenburgo Halam , & Hala Pe- 

1 >polin concedere juflerunt. Unde 1727. re- 

| ix inopia earum rerum laboravit , fine qvibus 

j ijre vivitur , vel potius nullo modo vivitur. 

. :qve hic prima Jineamenta duxit hujus Biblio- 

ecs Militaris , & § ff, p. 28. fpem fecit le- 

ori , fe eam inpofterum multis acceflionibus 

iftam denuo editurum, Nec contemnenda 

nt prorfus, qvas de hodierna ratione Bellige- 

ndi ex Scriptoribus recentioribus, P, Danie- 

lis 



ji i Cap.JII. DeScriptor.Spectant.AdHist 
lis cumprimis Hiftoire de la milice Franco 
protulit ; Verum Danieli Lipfium , Salmafn 
aliosqve, qvi de militia Romana comment 
funt , & qvos omnes tacitus pneterifc , debi 
fet addere. Et ex recentioribus ea,qva> adl 
ftoriam militise, & nova inventa ejus prsecip 
faciunt , ftudiofius enotare. Et hsec omnia - 
lucidiore «Sc expreffiore ordine proponere. (.< 
Leonhard Chrijioph Rilhel Tabula Cebetis Grace r 
Grammaticalijchen und Hifiorifchen Anmerckun^ 
inleutfcberSprache^ Goslar 1717* 

XLIV. 

jfo£. Klefekeri Bibliotheca eruditorum prat 
. cium , Hamburgi 1 7 1 7. Scilicet de erudit: 
prascocibus fcripfit Auftor dodthT. ipfemet ii 
dem annumerandus, qvi ante tempus maturu 
runt in orbe literato, &, ut Columella ait,pn 
coqvam contraxere maturitatem. Qvatut! 
enim luftra nondum compleverat , cum har; 
Bibliothecam prelo fubmitteret, ut ipfe teftatn 
in prsefatione, In qva eos omnes enumerav 
qvi de eodem hoc argumento , vel«£ iv vet^m 
vel data Opera funt commentati. Atqve hc 
rum lucubrationes omnes ipfe ftrenue excufli 
& difperfas eorum annotationes de prsecocibi 
conduxit , & ita in unum volumen collepit, 1 
rneiTemhancceducentorum novorum exemplc 
rum fpiciJegio locupletarit. Verus Avdfovtu 
eo tempore. Qyi in juvenili setate jam multa 
rum linguarum peritiam fibi acqvifiverat, & tac 

tan 



Literariam In Gekere . In Otl avo. S i % 
: n molem optimorum Scrijrtorum perreptave- 
t ,eamqve facultatem judicii comparaverat, ut 
s % a lupinis prseclare potuerit difcernere. 

XLV. 

Joh. Ruxtorjfti de Abbreviaturis Rablinkis li- 
\ fus , cum recenfione Operis Ta/mudki , & Biblio- 
i xa Rabbinka t Herborna , Naffoviae 1 7 o g . De 
(10 qvid exiftimemus, in CatalogoEibJ.TheoI. 
; &. I,C. 3. p. 132. diximus. 

XLVL 

M. Benjamin Hederkh Notitia AuBorum an^ 
fva # media , Wittenberg. 17 14, Qyi 

Floribus ex variis dulcia mella legit 

Etenim ex iis qvi do&orum virorum aetates 
cmerita perfecuti funt, Au6rores4a8,collegit,. 
: ordineChronologico digeffit, initium f acien- 
abHenocho,five A. M. 900. usqve ad Cu- 
num, five A ,'C. 14*0. Qvorum vitas , & 
cripta & nonnullorum de iis judicia ita tradi- 
|t , ut ii , qvi in re literaria adhuc inexerci- 
iti funt,prima inde elementa haurire,qvi vero 
im confirmati funt, ea qvse didicerunt fumma- 
m repetere & in memoriam revocare qveant. 
lajoribus omnino laudibus efferendus , fl in 
iograpniis eos, per qvos profecit,nominatim 
ldicaflet, & fcriptis mdubiis interdum dubia 
lon immifcuiffet , & judicia nonnunqvam ex 
Kk iis 



fi 4 CapJJl.DE Scriptor.Spectant.Ad Hisi 

iis non attulifTet , qvi in civitate literarianon 
diciariam habent auclontatem» 

XLVH. 

*}oh. Henrici Boecleri Commentatio de Scri} 
ribus Gracis & Latinis , Argentorati 1708, r 
die ipfa pene nomina antiqvorum ignorari , 
invifam qvandam barbariem amari, interqverin 
Au&or p. 16, (eq. Et ab hac ejus nihil difci 
pavit illuftriflimi Baronis Boineburgii opiir 
qvi ad hanc commentationem de ScriptoriL 
Grascis & Jatinis adornandam qvam maxii. 
cohortatus eft Boeclerum , ad hoc negoth - 
ita accommodatum, ut aliqvis vix fupra pofl 
Sed qvae omnibus adhaerefcere folet infirmit 
ea etiam ab Au&ore in hoc opufculo concitu 
do non fuit aliena. Initium ferbuit , medii,: 
tepuit , finis frixit. Peregregia enim funt, qc 
de Au&oribus afFeruntur,qvi anteC. N. vi}< 
runt. Diclio eft nitida & pura , & fine infami 
mollis. Crifis arguta de ftilo, & argumento^; 
tra&andi modo , editione optima , & praecv 
lentia unius pras aliis , & utilitate inde per :i 
pienda , fi ad noflra tempora accommodet:: 
Sed multum remittit Au&or de hoc ftudio : 
defcriptione virorum do&orum , qvi a Chri 
nativitate claruerunt usqve ad Sec. V. Et a 1 1 
culo V. usqve adSeculumXVI.Nomenclatore 
tantummodo fe exhibet, non Commentatore 
(2.) Joacb. Chriftoph. Nemeitz, de modeftia Hifto 
corum in cenfuris Principum obfervanda , Londi 
1 7 09, Cui id propofitum eft , ut Scriptoru 

qv 



LiteRariamInGeneRe. lnOclav o. p% 

i orundam Hiftorico-Politicorum , & Aufto- 

i Fama Europaa qvam maxime, libidinem atro 

( rbone notet ( p. n. 20. ) qvem in defcriben- 

i attionibus Principum non raro di&ionibUs 

s uleatis , injuriofis, & oppidoimpiis ufum effe 

i iignatur §. * 1. p. s $. feq. Et fane mala 6c 

i pia confuetudo eft , eos , qvi fummo loco 

i [civitate funt , exagitandi, five ex animo hoc 

\ t , five fimulate. ($ ) Unmafsgeblkher Vor- 

j Slag ivie eine Bibliotheave derer Teutfehen Ge- 

mht-Bucherverfertigetiuerden Jfolle , fine Ioc6 

70 f. Deqvo vide fupra Num, XVII. Scri- 

orumin f. Au&or eft Eccardus. (4.) J. C. 

L Kurtzer Berkht von denen filrnehmjien Hijlori- 

<[ des Meifsner Landes , Dresden 1708« Au&or 

t Joh. Conradus Knauthius , non confunden- 

ifiS cum Conrado Knauthio , cujus non fper- 

inda exftant monumenta Hiftorica, pingviore 

jneMinerva exarata, qvam haec Nomenclatio^ 

qvod Columellae eft vocabulum ) Hiftorico- 

m Misnicorum , qvas curta nimis & macilen- 

eft. (f.) Curidfer und niitzlicher Unterricht 

n Land - Charten\ Zittau 1 7 \ o. De q vo Sche- 

iasmate Vir DocW. Ebethardus David Haubet 

n Verfuch einer umflandlkhen Hiftorie der Land- 

Vmnen P. I. Sed. 1. p. ?. Joh. Gottfr, Gire- 

;orii, derfchfonji Me/ijfantes gemnnet , hat die 

Materie von denen Land-Charten ih einem eigenen 

kriptoi Curieufe Gedancken Von denen Land-Char* 

kn 1713 8. an weittaufftigften abgehandelt ; < Aujfer 

ient was er fchon in feiner Geographia noviflima 

hey einen )egliclen Lande gemeldet , tve lches het- 

wh m (tem cmieujen uud nntzlichen Unterricht von 

Kk % dmen 



y 1 6 Cap.lll. De Scriptor. Spectant.AdHis 

denen Land- Charten 17 I o. 8- /e/;r -z/rtjrt*/ ^ , 
men gedrucket worden. (6.) Von gelehrten H< \ 
wercks - Mannern , von kleinen Gern-Groft ■ 
klugen Narren, Glauchau, Lyrat ! Lyrae! 

XLVllI. 

Univerfalis Bibliotleca fifiens omnium facu \ 
tum ordine Alphabetico Ubros 7iov - antiqvos, tam.\ > 
nu exaYatos qvam typis imprejfos &c. Francofi • 
&Lipfiae 1707. Auftor eft B. H. WufthoL 
De qvo vide Catalogum noftrum Bibliothc: 
Theologica: Se&. I.C. h p. 112. 

Nec qvicqvam dignum tulit hic promif : 

hiatu, 
Parturiebat mons, fed natus ridiculus mn\ 

(2.) Joft. Ant. StMbberg Send-Schreiben vonei'. 
unter Handen habenden ausfiifnlichen Hijiorie , \ 
rer Lutherifchen Theologen , Lemgo 1725". ^i 
p. 8-feq. D. J.C. Lofcherum Bibliothecami>i 
verfalem Theologorum A. C. non mutatar pr> 
mififle fcribit, aliamqve vitasTheologorumE: 
clefias Lutheranse complexam, fub tituio : Bibli ■ 
theca:Ecclefiafticse;Sed recepta ha?c non efle ei.j 
_luta Adeoqve fe huc retuliffe fuas cogitatioir 
& confilia , ut ad id qvod intermitfum ab al 1 
negotium literarium redirct , & Bibliothecai 
ejusmodi univerlalem Theologorum A. C. ad( I 
&orum adornar^t , fpe firma innixum , 101 : 
ut, qvibus Ecclefiaj Evangelica; decus cui 
cordiqve eft, hoc inftitutum fint approbaturi, 

biq" 



LlTERARIAM IN GENERE. ltlOBaVO. fl7 

zTn eo fubfidio & auxilio futuri. Sed o fal. 
humanae mentis agitationes. Ad Ecclefise 
i Mindenfis moderamen pofteaadmotus Au- 
, lucis ufuram amifit prius , qvam primus 
othecae promilfae tomus lucem afpexity 
n i726.certoproditurum pollicetur in hac 
:o!a p. if . in notis. Neqvaqvam enim fe 



liffurum, ut Alegambe(Almenloveenfcri- 
>e 



voiebat Vir beatusj & Meelfiihreri Biblio- 
a promiffa & latens fuis promiflis literariis 
pletari qveat , p. 1 4. 

XLIX. 



M.Job. Chriftian Koch Schediasma de ordinan* 

h \ibliotheca , Lipfiae 1 7 1 $ . Qvi id fibi potif- 

im excitaffe fcribit C. $.' §» 14. p. 67. fali- 

\ in Ifagoge noftra in Hift lit. Germanorum, 

d methodo Socratica vel erotematica in ea 

umus. Nec nos tam morofi fumus, ut nihil 

oc ejus Schediasmate nobis ad palatum effe 

41 imus. Qvin potius miramur ejus feduli- 

a ?m , & ad rei literarias opes augendas pro* 

j)j fionem. Qvx in Paftoribus paganis 

Rara avis eft fane,nigroqve, fimillima cygno» 

lt licet fint fortaflis , qvae miniatula cera no» 
3 mereantur ; Admittendam tamen expurga- 
i lem putamus , qvae C. 2. §. 1 f . p. 6g. alla- 
ii p , Tumultuariam effe hanc opellam, innu- 
i tra inter negotia elaboratanv, ideoqve Sche- 
d pmatis tituio notatam. (2.) M, J C. Goclenii 
Kk 5 Philo. 



f f r s Cap.W. De Scriptor. Spectant.AdHist 
"jPhilobiblium Sacrum , Lipfiae 1 7 1 % . Opufctfta i 
diinpu five duabus Se&ionibus conftans. Q\ 1 
rum prima agit de extirpenda infcitia, qvac 1 
Paftoribus paganis dominari folet ; Altera 1 1 
Bibliotheca adornanda. Et haud eqvidem a 
nuimus, parte priore multas comprehendi vc i 
tates, & in polteriore plures laudari libros p< 
eximios , Theologicos inprimis. UndecVpa 
ticulam putamus ftatua» Mercurialis Theologic.; I 
«rvam fub manibus (e habere Icribit Au&or p.i ;. 
& 47. Sed dictio eft difcolor , Germanic>i 
Gallica-Latina. Cavilla etiam plura inteript 1 ' 
(a , qvam patitur gravitas Theologica. Sc 
ptores nonnulli laudibus affe&i prius , qva 1 
oculis infpe&u Et res qvasdam non fatis acc 
rate penfitatae. v.g. fcx Sorelli Bibliotheca G 
lica ( Bibliotheqve Francoife ) copiofioreniW 
Commentatoribus Biblicis peti poffe notitra : 
p. 11 6. Buddseum primum cfTe, qvi inlnftrtr:' 
Theologfce moralis, monita dederit de prudc-i 
tia civiJi cV Ecdefiaftica a Miniftris Ecclefoce» 
fervanda p k 96. Voetium fcripfifle de chrmi 
terpretibus , p. 130. Ac bene conMuifftftt 
libi & Ie&ori /\u&or , 6 errata typograpftM 
in unum fafciculum colle&a huic Commenta ■< 
uncufas adjeciftet, qva» in nominibus propriis \\ 
appetlatrvis tam freqventia funt&tam monftt» 
fa, ut le&oribus vei ftomaehum movere poflfi 1 
vel fplenem. v. g, p, $7. Mr. Kapin proR' 
pin p. 1 1 7. Marhanius pra Marshamus p. f? '■ 
Voetius pra Huetius, p. 14 t. D&Scriptadti 
Atheifien feud fiaalig genug , pro fc^adlich gen 
{5.) Uttiverfaiif Bibliotheca fefieiu onmiura facul 



LiterariamIn Genere. In O&a W. fi9 
bros nov- antiqvos &c. Frfcncof» 1707. Vi- 
pra Num, 48. 

L. 

Gvilielmut Saldenus de libris varioqve eorum 
1 abiifu, Amftelodami 1688. Opufculum 
i > luccrnam , & miram Au&oris fedulita- 
Qyi di&a qvam plurima latina , Grseca, 
H raica , Sacra , profana , ligata , foluta, 
^afavit. Eaqve exemplis qvibusdam nott 
idianis illuftravit, & monitis perutilibus, 
: ftellulis , diftinxit. Siqvidem ex Audtori- 
b\ plusqvam^oo. hanc eclogam comportavit. 
S< teftibus deftituuntur qvsedam teftimonia* 
f 1 $4. 1 1 f. ) Et teftes qvidam non funt 
b locupletes & graves. Auclrorqve illam ipfam 
h d raro deferit iemitam , qvam aliis calcan- 
1) 1 commonftrat. Monet enimL.I.C.8.p.2tf. 
ii sgendis &excerpendis Au&oribus caute pro- 
c endum , necum frugibus etiam fcarabseos 
11 lorrea noftra congeramus, fed ipfe nonfem- 
« I yanno & cribro ufus eft , dum in hac teftU 
r jniorum mole converrenda diftehtus fuit. C. 
^ L. 1. p. 14 1. Scribit, infiftendum efTe ma- 
t ise, qvam trattandam fumfimus , refe&is & 
t e&is omnibus, qvse ad rhombum non raciunt; 
I 'qvanta qvaefo eftdigreflio qvsein eodem hoc 
< jite legitur , qvo de fcribendorum brevitate 
j bns Au&or , ad plagiarios dilabrtur , & iis 
« ifcribendis qvinqvaginta integras paginas im- 
j pdit. Hoe vitium hodie vulgare & pubficum 
\ jitum efle qveritur ; Et ipfemethoc cacoethes 
Kk 4 fuc* 



f 20 Cj/>.777.DeSriptor.Spectant.AdHisi j 
fuo exemplo confirmat, dum qvod de ,<Egyp j I 
rum & Sybaritarum more crambe cotta ute i I 
afFert, ad verbum defcribit , ex Erasmi Ada ; j 
p.m. I7J7* 

Ll. 

Jacobi Acontii Stratagemata Satana. Ai , i, 
Epijlola de ratione edendomm libromm , Baii : < 
1 6 i o. De Stratagematis Satanx qva» nofti. « 
aliorum fit opinio , in Catalogo Theol. p.io. .. 
non oblcure indicavimus. Cui adjiciemus \ 
huc , qvoo* Guilielmus Saldenus de libris 
rumqve ufu & abufu L. a. C. 3. p. } ; 8. fcrii i 
Acontius Vir vere doctus , fed ingenii» ut a I 
qvidem ita & elatioris, & jufto liberalions,<j L 
neicio a qvali Scepticismo & IndiiFerentisi 1 
in ipfam Theologiam introducendo, haud <; i 
qvam alieni, qvod tractatu fuo de Stratagenr 
Satanae teftatum fatis fecit , libello ( Sim- 
Goulartio judice ) omnium malorum peflii 
Voetius ei adfcribit , qvod vel imperite , 
iubdoie, communem confeflionis concepii 
molitus (It , fub cujus vexillo militare poifii : 
ipfi Ariani. Ha&enus Saldenus. Cui nec<: 
mere in praefenti nec addere volumus fid 
Qypd autem ad Epiftolam attinet de rati 
edendorum librorum , in qva p. 410. feq. S: 
pta fua edita & inedita defignat , ea praec 
eft fane , di&ione arguta exarata , & moi | 
optimis refperfa ; Sed ita concifa, ut fitim le 
ris non compefccre, fed excitare voluiffe ? > 
ri poflit Au&or. 



Literariam In Genere. /« Q8a vo* fU 

LII. 

fbonta Barthohti de libris legendis Dtjfertatio- 

es jf/. Francofurti 1711* Bibliotheca Au&o- 

si jali incendio abfumta, in folatium amifli the- 

Regije HaiFnienfium Bibliothecae praefe&us 

Proefat. Meufchenii p. %%, & DiiTert. 1. p, rp.) 

: hac ratione ipfi data eft occafio has Dif- 

n jiones fcribendi. In qvibus, vegeta&emen- 

at ratione dicendi ufus, docet qvi libri legen- 

< k qvomodo. Interfperfis animadverfioni- 

1 deScriptoribusAnonymis , Pfeydonymis, 

U ariis ( p. u . ) Optimis oYfele&iffimis ( Pras- 

t k DiiTertp 66j©6«i2 8.1$ 2.;Futilibus {p.ri4-) 

ltiarum fluxu & refluxu ( ; 8. ) Typogra- 

(93«) Librorumedtionibusprimis&opti- 

p 8M Indicibus ( ifi 4 ) MSCtis ( 8 1.) 

c ionibus (82.) Notis Grammaticis & Cri- 

■ ( 166.) Obfervatioriibus literariis, v. g* 

?. Arabum beneficio multa Graecorum 

rum fervata. Nam , fcribit , L c qvae de 

iniitrationibus Anatomicis in Galeno defi» 

bantur, vel injuria temporum bellorumqve 

;rant, poftremi fcilicet libri, confervati funt 

I Arabes , in verfionibus diligentes , qvd- 

MSCtum exemplar benevolentia. Golii 

deo , publico deftinatum. 



Ull 

ti 1 

Ha 

Kk f pau- 



jfoA. Frid. Hodanmu de libris legendis * & de 
t r/ reBe uaBandis , HannoveraE 170J. Per> 

TClc * nau^ 



5*22 Cap.Ul. BeScriptor.Spectant.AdHijt. 



pauca habct Aju&or de libris legendis. Et qv 
habet jam pridem ab aliis fint animadverfa t 
tradita. Nec oportune alhta qva: de ftudi 
tra&andis huic DilTert. adni(cuit. Qvae vei 
de editis fuis & cdendis ditferit v. g. r.) Tr.i ; 
Imagine Dei ( , peccato , & regenerationepi , 
2.) De Compendio Metaphyfico Germanico , 
2;. 5.) De epitome Hiftoriae Brunfvicenfis p^ , 
4.) De excerpendi ratione p. 5 9. Ea nobtsn 
ta non (unt. Et qvaj fuppeditat confilia. i,)l 
Hiftoricis Graccis & latinis Germanice vertc 
dis , ac juventuti prselegendis p. 18. 2)1: 
iisdem breviter recenfendis p ?c. ,.) Del 
bulis fcribendis , q\x fceditatcm irse , odii,i 
vidiae demonftrent p. ,2. ea accuratiore rneu \ 1 
trutina (unt examinanda. 

LIV. 

Lettres Critiyves ou ton voit les Setttimem '■ 
Mr. Sbnon , fur flurieurs ouvrages nouveauxykt 
l'lmprime , a Basle 1699. Au&or eft Ricbr- i 
dus Simonius, ejusqve nepos Jacobus Simo»! » 
Paftor qvondam paganus in Campania. ( 1 
patrui Polyhiftcria armatus , cVad caufamesi i 
dem derendendam accitus , Benedi&inon ' 
Hieror>yimi editionem Parifinam , & , qvi io ; 
accuranda plurmum Operae & olei coniun i I 
Johannem Marrianseum , tot obelis nofiP fl 
ut Johanni CJerico io Qyaeftionibus Hiero 1 
inianis , viam prarnonftrafle videri qveat. |! 
fa!racij& a verjute nos vel abdu&os r vei le 
rem abdu&urcs putamus , fi dixerimus T 



ITERARM.M In GeNERE. /« O&dVO . _ f2f 

Criticas, commode ad Bibliothecam Si- 
Criticam referri pofle ( de qva fupra N, 
. ^ ) ejus^ve facere vel Prologum vel 
;um, 

LV. 

Thomas Crenius de Singularihus Scriptornm, 

jni Bat. i^of. Singulare dicitur , qvod 

oi ulgare, non commune , fed ita peculiare 

in alio non facile deprehendatur. Etop- 

m eflet maxime extare ejusmodi Biblio- 
he m , in, qva de Scriptore qvovis notatum 
v peculiare habuerit in ratione dicendi , do- 

i,difputandi, converfandi , ftudendi, fcri- 
e i , loquendi , jocandi , agendi feria, qvid 
i literariae confiliis, meritis , qvid in virtu- 
ib & vitiis 6Vc. Qyia non duse funt mufcae 
v fibi in omnibus exacte fint confimiles , ne- 
,u I duo homines ; Sed qvam Au&or de hac 
e nphorampromittit in indice, vixabit poftea 

ceum , &, qvi in primo eiemento incipit 
c )torum Catalogus, in qvinto ftatim definit. 
<! fingularia funt omnia qvse afFert , fed ple- 

e communia. Et in re literaria oporteret 
f verfatiffimum , fi qvis Scriptorum omnium 
| t congerere fingularia. Nihil enim eft dif- 

us , & fere dixifTernus divinius , qvam ita 
p aJiqvem, ut,qva ratione ab aliis differat, 
I irate percipiatur. Cseterum multa funt fin- 
;t |ria , qva» de Crenio novimus , hoc loco 
ifl j omnia propatanda v. g. Eum non Bata- 
' |t efle Origine , fed Germanum. Nec Cre- 

nium 



y 2 4 Cap.IIl.VE Scriptor.Spectant.AdHist 
nium vocari nomine , fed Crufum. Eumc 
Paftorem olim in - - prope C. relicla fparta 
Martha, infano oeftro percitume Patria difc 
fifle in regiones exteras , ex pcr varios cafus 
multa rerum difcrimina tandem fedem rortui 
rum fuarum dicam ? An infortuniorum? fixi 
in Batavia , Sc ibi fub Crenii nomine delituil 
6c libris corrigendis & concinnandis ttflera 
vitam. In re autem literaria haec ejusfui- 
iingularia, 

i.) Non tam ex fe promfifle fua qvam ex 2I 
nec tam ex fontibus quam ex rivulis, , 
interdum ex cottidianis magis qvam [\ 
gularibus. 

2 ( ) In colligendis & edendis aliorum mor 
mentis diftrictiorem tuiiTe quam fuis. . 

3,) Nec ingenio fatis valuifte nec judicio/ 
in ScriptoribuscV Scriptis dijudicandis - 
hallucinatum qvandoqve, ut ejus a^u^; 
rw harotag ilico patuerit* 

LVI. 

Antonii MufaSinguIaria deViris eruditione)\ 
rentibiu y Wittenb. 1728. Thomas Crea 
exemplo ad facienda haec conle&anea (ufcitat > 
videtur Au&or. Qvi & infcriptionem ab eo n • 
tuo aecepit , & digerendi &locupletandi rat • 
nem. Imo & hallucmandi. In eadeni eni 
cum eo», v <3t tenaciore interdum haeret, pi< . 
Unum rmmen bis , ter & qvater repetit, idq : 



Literariam In Ge nere. 1h Otta vo. yiy 
j una ^eademcjve interdum pagina , ut Baro- 
i i , Scaligen , PafTeratii , Badii &c. Nec fin- 
j laria funt pleraqve , qvx apponit , fed com- 
] .inia , & vulgaria , & proletaria. Ad rem 
i am literariam qvandoqve vel nihil attinentia 
-1 parum» Et fiqvae funt qvae fingularitatis 
] bent fpecien , ea funt perpauca» Nec fane 
i isqvam eft cam procul a cognitione rerum re- 
jotus , ut noa indicem ex bibliotheca fumtum 
i msf erre in lbros fuos polTit. 

LVII. 

M. Cafpir Gottfchlings Einkitung in die W>if- 

jifchafft guter und meiflentheih neuerBticher, Dres- 

pk ■• 7 1 ? . ' Burch. Gotthelf Struvius iii Intro- 

" ::ich in notkiam rei literariae C. I. §. 16. p. 22* 

1 |aud ita pritlem prodiit, fcribit, CafparGott- 

), hfings Eideitung , &c. Sed folus eft conatus, 

i I qvo nec iccurata difpofitio , • nec librorum 

.i ;(le£i:us obfervatur , ita , ut parum utilis fit 

' bor. Sed .eluit has maculas e nomine fuo 

! ottfchlingius in prsefatione Editionis Secun- 

||ae. §. 2. feq. Et Struvium multa ex hac fua 

!jitrodu£rlone exfcripllfle , commemorat 1. c. 

j: in tr. p. 282, Not. (*> Qyam litem noftram 

" jbn facimus. Sed hoc dicimus tantum.Editio- 

^emhanc pofteriorem priore multo emenda- 

1 brem ^ffe & au£tiorem. Et utramqve a 

r i|brorum feleftu, & raritate commendabilem. 

■ ft hoc tantnmmodo nos admiratione adfecifTe, 

1 vod ex Hiftoria literaria folius Hiftoria? Philo- 

' i; |)phica? mentionem injecerit Au&or. Et eo- 

( jim qvi de notitia librorum commentati funt 

plane 



5*16 CapJIL De Scriptor.Specta#t.AdHisi 

plane nullani , cum eandem incudem ci 
lpfo tutuderint Noftram ebam Introduct 
nem in Hift. lit. in prxrat §. r. feq. pra?rt 
qvis commendarit , cum tentam^n introduft 
nis fit tantum. Nec tentamenintroduftioi 
in notitiam librorum , qvalem nolitur Au£ 
in hoc opufculo , fed tentamen introdu&iw 
in Hift. lit. generalem 8c fpeciabm , cujusr 
titia librorum eft folum promulfi; qvaedam, 

LVIII. 

M. Cafpar Gottfchlings Einletung zurty 
fenfchafft guter und meifietitheils neue'Bucher y Dr 
den 1702. (2.) Anonymi, Compeniieufe Vriej\ 
Bibliotheqve, Jena 17 11. Retlius ?r?diger-\iia. 
theqve , qvam Pr«?/fo--Bibliotheqv?. Noneni 
illa m hac colleclione fcripta receifentur,q' 
ad Do&orem Ecclefia? inftruendum facim; 
Sedea tantum, qvae ad concionanei munus 
cilius reddendum fpe&ant. Qyo tantuim] 
eft , ut univerfum Do&oris Ecclefiaftici c 1 
cium abfolvatur , ut tantum particulam qv ■; 
dam ejus conftituat. 

LIX. 

Johannh a Wower , de Polymathia traSk i| 
Lipfiae 166 1. Non habemus , qvod nos 
dem fciamus , de ftudiis Veterum fcriptum | 
cupletius , & illuftrius , & ad utilitatem \ 
ftantius , qvam hoc Wowerii, Cujus El" 
collegit,& huic editioni prarnifitjacobusl 



LlTERARIAM In GENERE. hl OBaVO* %VJ 

\ ^si Poft cujus tempora variis adhuc En- 

i iis celebratum eft ab iis , qvi Antiqvitatis 

liti arix arcana ingenio & folertia illbi aperue- 

u \ M. Chrift. Andr. Efchenbach in DhTert. 

i 3 Lotis Veterum Criticorum §. 3. Opus hoc 

- v verii vocat incomparabile. Etl. c. §.6. 

\V veriumCriticum acutiiTimum. Da,n. Georg. 

M hofius in Polyhift. L. r. C. 1. §. \%, p. 7, Ele- 

gi tinimum appellat hoc opufculum , qvo- fa- 

m n fuam egregie ultus fit auclor , & ftudii 

lli dignitatem aneruerit. Siqvidem non pauci 

h :unt , qvi & Wowerium ipfum , & , qy<e 

pi ;; cxteris amavit ftudia Critica,graviinlecl:a- 

f 1 jnt odio. Fridericus Lindenbrogius fcilicet, 

P rus Puteanus, & Philippus Jacobuis MaulTa- 

. Qyi in judicio de Plutarcho & fcriptis 

cis, praemitTo Editioni Francofurtenfi 1620. 

d srte fcribit , Wowerium omne , qvod de 

iVdiis Veterum edidit a Cafaubono habuiiTe,- 

q od prxclare , & copiofe, & ita disjicit Jac< 

r J lomaiius in prsefat. huic Editioni praefixa, ut 

: n nibus palpari qveat mendacium. Et tanturrt 

V;ft ut Au&or ex aliis fua compilaverit , ut 

s|i potius ex ipiius mefTe fua hordea comple- 

v rint Dilucide enim Joh. Joniius , L. 1 . de 

S ript Hift. Phil. C. X. p. 49. Voffrum qvan- 

c qve fecutum veftigia Wowerii fuppreflo no- 

rneteftatur. Etnos A. C. Efchenbachium, 

Ip.C. 2.§. f. qvae de Obelo attulit veterum 

t r timonia fere omnja ex hac Polymathia , ipe- 

c timex C XVli. p. m, fea. haufiiTe, obfer- 

^vimus , mutato tantura ordine , qvo a Wo- 

jkioprodu&afunt. 

LX. 



f 28 Cap. 111. De Scriptor. Spectant. AdHist 

IX 

Fried, WtRh. Bierlingii Lineamenta Meti 1 
ftudiorum, Rintelii 171 1. Chriftiani Thonn 
cautelis concitatus , in difciplinis addifcer ; 
qvibus itineribus ad fcientiae gloriam pervei i 
tur , qvat cautiones fint obfervandae , qvs : 
gulae feqviendae, qvi Scriptores pr<e csterk ! 
gendi , pr aeclare docet Au&or ; Orationcl^ 
placida , i.ubmifla, leni , ftmfturaautenii 
ftematica , & judicio moderato qyidem*3l 
ingenuo teimen , & partium ac Settarum fttt 
non eonta.minato. (2.) Franfafci Sacchmi dc, 
tione Libroi- cumprofetlu legendi UbeUus. Acc I 
ejus de vita nda moribus noxia leclione Oratio , I i 
fiae 171 1. Prima Editio Ingolftadii impni' 
jam 16 14. in nmo vidit lucem. Recufaqve || 
ftea tum alibi tum Romae 1 6^0. & cum pls . 
eruditorum excepta eft. Siqvidem luculei 
& Ciceronis elegantia tin&a eft Auftoris « 
tio. Apte etiam partita ejus coniilia , & 
pienter difpofita , & tam ingeniofe excogi I 
ut Thomae Bartholini praefcriptis non cor I 
randa tantuim , fed & praeferenda viderei ft 
li, qyam cautionem adnibuit in thefi, in rr I 
theli non neglexiiTet. Sed qvae egregie d I 
bris legendis tradidit monita generalia , es >* 
ftea, fi ad fingularia ventum eft , ita appl i 
ut S. Thomre fcriptaprse caeteris judicet noi I 
na verfanda manu , verfanda diurna. (p 1 

2 7 .) 

d 



LitERARiAM In Geneb. . JnQtiavo. fi$ 

. '" ' " ' .!■ ■ f 

lxi; 

M. jM*- ]wckii Specimeti Htftoria Academa* 
ruditarum Italia , Lipfiae 17^. Plures funt, 
uc fua confdia & cogitationes & curas con- 
unt, utAcademiarum eruditarum in Italia 

i'1 j»riam conderent , qvorum nomina inprar- 
idfert Au&or ; Sed nemo adhuc id, qvod 

Di jtus eft, perfecit adhuc ; Sane prb dignita- 
gumenti nemo. Et licet nec Au£tor hoc 

; mentum abfolverit omhino , ulterius tar- 

; deduxit , qvam qvisqvam antea. Etfa- 

lc vitium eft non ejus , qvod ad majorerfi 

?£t.ionem inchoataamirgerenonpotuerunts 

y ippe non praefto funt fubfidiainGermania, 
r ad ejusmodi Hiftoriam transalpinam fcri* 

?!iam reqviruntur. 



LXll. 

Gratiani Afchpani , de fuperftiiione erudita vel 
fia UbeVas , Coloniae 1728. Au&or eft Joru 
iftoph Kocher. Qyi eundem non ita pri- 
i recudi fecit, multis in locis locupletatum 6c 
mdatum. Nova etiam mfcriptione ihilghi-- 
i ; Sub qva deinceps recurret * noftra cr«ft 
atus, 

LXliL 

M. Augufti Beyeri Memoria Biftortco - Criticd 

iwum rartorum , Dresdae 1734. Sunt qvi 

ent libros qvosdam rarioris commatis ^ vel 

>ere JpofTunt facili negotio , fed non curant, 

Ll qvia 



|30 Cap.lU . De Scr iptor. Spectant. AdHist 

qvia nullam eorum habent notitiam. Atq 

Hinc res utilis & neceflaria eft, perfpe&uml 

bere, qvipraecseteris appareant ran nantes 

gurgite vafto , & qvare. Cujus Bibliognoi , 

acroamaticae fpecimenjam olim dedimus T 

mo X. iObfervationum Hallenfium infertur 

laudatumqve a Viro rei literaria: peritiflimQ i 

Stollio in Introduc~t in Hift. Eruditionis P. ■ 

C, i. §. 20 p. 10. Zeltnero etiam , Serpilit 

Grosfchuffio, Vogtio , & ahis. Integram etia. 

Introdu&ionem m librorum rariorum notitiau 

meditati fumus , ordine Syftematico digerei* 

dum , atqve eum in finem , eundo per omnt 

fcientias ingentem molem excerptorum cony; 

favimus , huic Operi impendendam Et qvp. 

de Bibliotheca noftra Theologica , fcribit "$' 

magnae in Orbe literato fam<e, C. A. Heumaji. 

nus, in confpe&u reipubl. lit. C. VI. §. 29 ;.•' I 

% 1 ; . Magnam habet librorum rariorum mul&i 

tudinem Bibliotheca Theologica Reimmannigi 

na nuper edita , imo maximam ilHus Biblioi 

thecae partem nihil magis commendat , gvan. 

fua rantas , id etiam fortaflis de HiftoricaJi 

Philofophica affirmaverit hic Polyhiftor, fi tyi 

pis exfcriptus extaret nofter Catalogus. Sei 

fene&ute obrepente tepefcit nofter ardor lite 

rarius , & fpatium brevioris xvi vetat fpemin 

choare longam. v Adeoqve perlibenter alii 

hanc tradimus lampada jam delaffati in hoc cni 

fu, atqve emeriti. Et gaudemus operas ab alii 

perfici , qvas nosmet inchoavimus. Ac lice 

M. Aug. Beyero in hifce memoriis non placue 

rit ordinis ullius habere rationem ; Centur 



Literariam In Genere. In OBavo. f 31 

aien librorum rariomm exhibet Catalogum, 
j v)s ipfe fuis oculis infpexit , & manu fua tri- 
/j Et involutas earum rationes ita aperit, ut, 
ift latuerunt antea prorfus , jampateantple- 
3jve, &re£tius cernantur, 

LXIV. 

Joh. Vogtii Catalogw Hiftorico-Criticus Libro- 
ui Rariomm , Hamburgi 17 ; *. Qyi eidem 
r ci committens pelago ratem cum Beyero, ad 
nidem portum contendit qvidem , fed non 
liem via. Beyerus enim plerumqve fuafide 
litur in indicandis libris rarioribus; Vogtius 
ilena. llle plures habet Au&ores alienigenas, 
rfpanicos , Gallicos , Anglicos ♦ Hic plures 
iligenas Germanos , Latinos, &c* Ille nullo 
>hne incedit ; Hic Alphabetieo. Multum 
iiam induftriae attulit ad huncCatalogumcon- 
:Aendum ; Et ll perrexerit , qva caepit , li- 
n , dare poterit fuccelTu temporis Catalo- 
am univerfalem Librorum rariorum , qvide- 
leratur adhuc ab iis, qvi in &Phioyvuo-)et 
i:racolumnas conlvetas progredi difcupiunt. 

LXV. 

«S, S. perzekhnifs einiger raren Bucher. Er~ 
f Stiick. Anderes Stuck, Drittes Stiick t 1 7 2 $ . 
,/as liglas nos qvidem interpretandas cenfe- 
:us , berpilius Superintendens. Non enim Fran- 
jfurti aut Liplise , qvod in Indice dicitur, fed 
Itisbonae impreiTa eil , hx c librorum rano- 
LI 2 rum 



J3 * Cfl^fi/.DtSCRIPTOR.SPECTANT.AD Hisi 

t um defignatio , ubi Serpilius erat Superinfc 
dens ea tempeftate. Di£ho etiam eftSerpilia 
h, e. inculta aliqvannilum,profufa,teiTelata,fl 
matica. Et rerum luxuries eftSerpihana^q 

Dilatare cupit rem prodigialiter unam 
Delphinum fylvis appingens , fluclti 
aprum. 

Atqve hinc tot aliena occurrunt in hac S 
loge tripartita , & ad notitiam librorum n 
pertinentia , nedum ad notitiam librorum i 
riorum. Hinc totum chartae fcapum abfur 
Au&or in defignatione XXI. libellorum.*! 
multo majorem hoc fuo labore concihaiTet 
gratiam , le£toriqve jucunditatem, fi brev 
tis fuiflet ftudiofior & ordinis. 

LXVL 

Iheophili Sinceri Machichten von lautert 
und raren Biichern. Erfief Stiick. Anderes. 1 i 
tes. Viertes. Funfftes* Sechfies Sttick , Frai i 
furt und Leipzig 17} i. 1732. Hoc Theojii 
Sinceri nomen eft commentitium , & latetli 
eo , G. G. Zeltherus Polyhiftor Altorfinu! 
librorum rariorum notitia nemine infe 
Qvi in eo cum G. Serpilio conjun&um h 
confilium , qvod ordinis incuriofus olftii 
qvemqve deguftaridum fumit , non tamen I 
late a cancelhs, qvas fibi circumfcripfit, difc ' 
ut Serpilius , fed intra eosdem fe magis c i 
bet, Et qvod ad notitiam libri pertine a 



"W 



LlTERARIAM In GeNERE. /« 08a V9. Yte 

eruit , nec aliunde conqvirit. Attamen 
edlones rariores librorum magis enumerat, 
rv n libros. Et in libris rarioribus muftos ha- 
. > ^vorum argumentafunt pervulgaria, Qyos- 
A,\. etiam,qvorum nec Editio rarioribus eft 
: nfenda^necmateries. Multienimfuntthyr- 
ri , pauciBachi; Nec orhnes libri rari, eo- 
1 loco ac numero habendi ; Siqvidem pa-* 
1 prodeft raritas , li nulte adfit utilitas» 

LXVII. 

Iheophili Sinceri neueSammlung vontauter at~ " 
und raren Buchern. Erftes und anderes Stuck % 
V nckfurt und Leipzig 1733. Qyae prioris col^ 
letionis eft continuatio, 

JLXVIE ; 

Nbva lihrorum rariorum conleBio t "Fafciculuf 
%\in& , Halse 1708* Secundus. Ibid. 170^ 
■prtius. Ibid. 1710» Qvartus. 171^ Qvintus* 
Ht& V0I.3. Obfervationibus Hallenfibus fe- 
^ftisLatinis Germanicisqve ad finem perdu*- 
*m , ad colle&iones hbrorum rariorum eden- 
H& animum applicabat , qvi hnpenfas feeerat 
■fyliopola Hallenfis, Rengerus, Viracutus,& 
■fiidens , &, qvid prodeflet fuis rebus, qyid 
r. nus, optime peritus. Atqve ad hoc ihftitu* 
! t m pemcieiidum utebatur Hieron, Auguft. 
(jroslchufKo , cum qvo freqyens commercium 
l erarium nobis interceflit olim. Et qvem ex 
tigvecognofcimusfacile qvis, qvalis, qvantus- 
Ll 3 qve 



, f?4 C*£.III.DeScriptor.Spectant.AdHist 
qve fuerit , ex fola fcilicet praefatione , faj 
culo huic primo praemifTa , ava nihil bona f 
ge eft refertius , qvamqve afe iis , qvi Bibl 
gnofiae amore ducuntur , non legendam , 
totam edifcendam effe exiftimamus. At< • 
hic priores tres fafciculos collegit , & in j 
blicum prodire juilit , daturus plures , fi 1, 
fati diritatem licuilTet. Verum vix fafcicuj 
tertius e prelo emerferat , cum e vita exceeta 
cogeretur Grosfchuffius. Atqve iic intert 
pto , exfpeftatione citius , hoc negotio,u 
termittebatur labor colligendi monumenta \- 
riora literaria ab A. C. 1710. ufqve ad A. 
17»?. Qyo Godofredus Tilgnerus eunc 
refumebat denuo. Qyi tribus fafciculisGi 
fchuffianis addidit IV. & V. in praefatione 1 
mi plures pollicitus. Sed non eadem dext 
tate geftabat hanc lampada Tilgnerus , '] 
Grosichuffius , cui multum concedebat , j 1 
■dicendi venuftatem fpeftes , iive judic; : 
facultatem, Et qvod dolendum maximec 
acerbis lacrvmis deplorandum , tandem 1 1 
a£hii triftiftimum impofliit colophonem , i 1 
fibimet ipii violentas manus intulit. Sivevi 
lancholiae vitio ad hanc infaniam fuerit < 
clus , qvod ex Epiftola dedicatoria Fafcb 
IV. praemiffa fere conjeceris , five Ath€ 1 
oeftro fuerit percitus , qvod Auftores L J 
eruditorum affirmant* Qyi qvare Ti^/f 
mentionem fecerinfc , non Grosfchumi - % ■ 
coBJeclando afTeqvivalemus^ 



uu 



JTERARIA M In GENERE. Ift O&aVQ. fgf 

LXIX. 

\Jova Variorum Scriptorum coBe&io tam ecii- 
mt fuam ineditorum , rariorum etiam & recens 
ifaltorum. Fafckulus Primus. Halae 171 6. 
m \us , Ibidem 17 1 7. Tertius , Ibid. 17 1 7. 
\ luatio eft priotum fafciculorum» Ubi ex« 
ie ir fafciculo 



1 Joh. Phil. Heinii Obfervat. Sacr. Liberl. 

) Herm. Conringii alTertio juris Mbgunti- 
iu in coronandis Regibtis Rom. 

) Caip. SagittariiDiiTert de nornine Weft- 

faha^ 
.) Franfc. Florentis Vita. 
) Ejusdem DiiTertatio de Origine & Au- 

«oritate Juris, Canoir., 

\ ) Joh. Phil; Heinii Obfervat. Sacr. L.II. 

,; .) Paganini Gaudentii , de Philofophiae 
apud Romanos s initio- & progreiftu. 
Pars L 

Itm 

} aganini Gaudentii Pars II. de Philofophia^ 
apud Romanos initio & progrelTu. 

Jiibus fafciculis colligendis & ordinandis 

|| moderator idoneus. Nonvulgaritamen 

LI 4 loca 



13 6 Cap J//.DeScriptor.Spectant.AdHist 
loco habenda eft Fr. Florentis Dhfert. de ( 
gine juris Canonici , & Paganini Gaude 
Comment. de Hiftoria Philofoohiae apud Roj 
nos. Utraqve enim perrara iuit adnuc. U , ( 
qve cum ftudio & alliduitate elucubrata. | 
Sam. SchurtzfleiTchius Tom. 2. Epift. An | I 
Ep. %yi. p. ?f6. De Franfc. Florente JCto 1 1 
habe : Fuit is ortu Gallus & AntecefTor At : ) 
lianenfis & Juris Pontificii ProfefTor , Hiftc 
& Juris apprime gnarus ; In hanc Operami; j 
xime incubuit , ut de ordine & auftorili 
Colle&ionis Gratiani commentaretur. Seci 
cft Antonium Auguftinum , & monitore] 
3 Cofta pleraqve accuratius inveftigavit. W 
imitati funt Maftrichtus , & Zieglerus , j 
antiqvitates Eeclefiafticas cum juris Pontt 
difciplina non inutiliter conjunxerunt* 

LXX. LXXl. LXXH, 

Lxxm. 

Ammitates Literaria , qvibus varia ohfc 
thnes yfcripta item avadam avtK$0T* } & rarim>\ 
fufcula exhibentur t Tomus Vrimus , Se cm f 
lertius , Qyartus , Francof & Lipfiae m- 
Qyintus. Ibid. 17 % 6. &c. Qvarum Au£lo: j 
Joh. Georg ichellhornius Bibliothecae Ul 
mingeniis praefe&us T. 2, 476. Vir ad rei I 
terariam juvandamnatus , eui nihil magi I 
«1 votis , amoribus , & defideriis , qvam I 
a&a librorum cognitio. Nec adverfa ii i 
ptatis fortuna ufus eft , a Raymu-ndo Kra ) 



LlTERARIAM In GeNERE, Ift OtfaVO. ft7> 

. ab Offenbach, aliisqve Germaniae noftrse 

1 fciis adjutus , e qvorum Cimetiarchis mo- 
i i enta vani generis ranffuna libi communi- 
at ita delineavit ,* ut & induftria excellat, & 
';> hiftoria dele£tet , & ratiohaec Hiftoriam 
ltdariam provehendi in melius 'probetur om- 
ril s. Etfi qva nonnunqvam culpa commif- 

l , ea vaftitati matenae tribuenda potius, 
« n Au&oris infcitiae, Cujus generis. funt, 

♦ <|vod 

'omo I, p, 9& non monuit , qvantopere 
verfio latina Plotini a Marfllio Ficino a- 
dornata , & 1492. Florentiae in f,Edita, 
difcedat ab ea qvae Bafileae poftea, una 
cum textu Grseco, in lucem emiffa eft. Si- 
qvidem pro eo , qvod in exhortatione ad 
le&ores m hac legitur : Vos Platonem 
ipfum exclamare uc erga Plotinum exi- 
ftimetis, 

IUe fapit folus, volitant reliqvi ficut 
umbrae \ 

Initlahaechabentur, vosPIatonemipfum 
exclamare fic erga Plotinum exiftimetis» 
Mk eftfiius meus dileBus , in qvd mihi uii« 
diqveplaceO) hunc audits, 
rTomo II. p, yig, non indicavit, H. C. Agrip« 
) pae Opera Lugduni apud Beringos fratres 
duabus vicibus excufa , fine mentione 
anni femel , qva* editio eft plenior , & 
cum mentione ejus iteruro, qva: eft lacu~ 
nofior. Et fiein aliis.. 

Ll f LXXIV, 



53 8 Cap* III. De Script or. Spec tant. Ad Hist 

LXXIV. LXXV. 
LXXVl. 

Bibliotheca Lubeccenjif Vol. I. & Vol. 11. L\ 
becse 172?. Vol. III. Vol. IV. Ibid. 1716 Vol 1 
Vol. VI. Ibid. 1727. Vol. VII. 1728. 7ra 7o»s 
Caepta eft ha»c Bibliotheca A. C. 1725. aufpici 
Triumvirorum Lubecceniium,M.Heinrici Scha 1 
bau , M. Samuelis Gerhardi a Mellen, & Joti 
Henrici a Seelen , & leqventibus annis ita con 
tinuata , ut qvovis femeftri novum volumee 
prodierit , refertum obfervationibus Philolog? 
co • Exegetico-Criticis, ac Hiftorico-Ecclefiaftl 
co-Literariis. Epiftoiis etiam & Schediasma; 
tis virorum doctorum ineditis. Biographiis, II 
brorum novorum receniionibus,aliis qve de rebix 
literariis Commentationibus. Nec omnia in ct 
ejusdem metallifunt, fiqvidem nonomnes, qv 
ad conferendas Symbolas admifli funt, eodern 
genere facultatum abundarunt ; Omnia tameci 
funt le&u; dtgna. Et in iis q vaedam de Scriptco 
pibtv?, & Scriptis Svecicis , qvse in aliis Biblio> 
fcfoecis vix ac ne vix qyidem reperias.. 

Lxxva 

jofa Henr. von Seeien Atftena Lubecenfer, Lu-i 
feecse 17*9.. In qvibus Lubecenfium erudito- 
rum , fpeciatimJCtorum, &Theologorum vii 
tas , partim renovatae r partim tunc primurr 
confignatae „ una cum, fcriptis eorum editis $ 

inedi- 



LiterariamInGener.Ec lnOElovo. 5*19 

editis, vclut in lance fatura, exhibentur, prae- 
1 illa AthenseiLubeccenfb Hiftoria, qvae prae cac- 
1 ris evolvenda eft > 6c lc&ione fedula conte- 
;nda. 

t! 



lxxviii 

Joh. Henr. a Seelen Sele&a Literaria , Lube- 
35 1 7 x6. In Hiftoria Iiteraria mediocritatem 
■j (Te fe&andam probamus omnino, Nec inficia- 
f lur multa in ea effe , qvae nondum fatis accu- 
, ate inveftigata funt. Sed qvae in his fele&is 
" ogeflit Au&or Do&iflimus, non eo locoomnia 
iiabenda funt,qvo ille haberi cupit^ Non enim 
[am rara funt, qvam ab ilio funt dijudicata, Et 
1 1 eflent, non tam praeclara funt, ut claritas cum 
aritate pari palTu ambulet. fct fi qva funt , ea 
|am pauca funt,ut annulo fignatoriofereinfcul- 
!pi qveant» 

j CXXIX CXXXVI. 

Bibliotheca Hiftorico - Vhtlologica - Iheologica 
Clajjisprima vel Volumen primum , Bremas 17 1 8» 
Secundum Ibidem 171^* Tertium 1719. Qyar- 
tum 1720. Qyintum 1721, Sextum 1721. 
Septimum 172?. O&avum 1 7 2 f . Qyi pri- 
mi huic Bibliothecae condendae manum ingefife- 
runt , funt Theodorus Hafaeus , & Friderieus 
Adolphus Lampius , Viri elegantiftimsE erudi- 
tionis r Sc Ecelefiar Reformatae,, qvas Bremae re- 
pcritur, Do&ores celeberrimL Hi enim eorum 
exemplo excitati „ qvi obfervatismes Hallenfes 

Mifcel! 



5-40 Caplll. De Scrkptor. Spectant. Ad Hist. 

Mifcellanea Liplienfia, &oblationes fpontane 
Berolinenfes , ( fteywiUige Heb- Opfier ) colleg 
runfe, A. C. 17 18. volumen- primum. 6* fecu; 
dum A, C. 17 19, tertium & A»C 1720, qya 
tum adornarunt. Et qyidero junttis viribus, qv 

Eoftea , ita volente fato , criftrac~t« raerun 
ampius enim Brema ad Prorefltonem Theol n 
gise Ultraje&inam vocatus , hoc Saxurn Ht 
fseo foli volvendum reliqvic. Qyi & iftud ta 
Hrenue agitavit , ut A. C. «721 .. Volumen \ 
A. C. 17-4 *. Volumen-Vi. A. C, 172$. Voln 
men VII. &tandem A. C. 1 72 f . Volumen VII 1 
abfolverit, cV in publicum prodire juflerit. N<\ 
nihil ex hoc labore utilitatis in Ecclefiam <i 
Rempublicam lit. manavit, tot obfervationibic 
Theologico-Philologico-Criticis in hanc fii 
bliotheeamcongeftis, totqve librorum optiran 1 
rum recenfionibus, cum Virorum do&orum v 
fcis, fcriptis, memorabilibus &c. ut inftar Atrw 
thea» cornu, &, mejifse v.ariis cupediis inftrucB 
haberi valeat. Nec nullo honore affec~tos m 
efle arbitrati fumus, dumvoluminis VL fafcio« 
lumV: noftro nomini a VtfoDocW.Hafse.ocfe 
infcriptum cognovimus. 

cxxxvn. cxxxviir,. 

Mufei Hiftorkg- Pbihlogic9- Theohgici Volx 
menh Bremse 1728. Ejusdem-Valumen 2, It)i 
dem 1 729 .. Hoc Mufeum. eft Bibliothecse Br 
meniis continuatio. Cujus Au&ores (unt The 
dorus Hafaeus. & Nieokus Nonnen. Qvoruraj; 
ftituta, im>%tk i&u percuJ&atqve prouratafu 

q 



LrrERARiAM hs Genere. h OBa vo, 5:41 

: ijlateurn, longiore vita dignum, in mejiio 

rfu fuftulit» 



LXXXlX. xa 

SeleBa Hijlorica & literaria %omttt 2. Hcgio- 

\ onti & Lipfise 1 7 1 f « Tomus II. 1 7 1 9. Au- 

d i>r eft M> Michael Lilienthal Regiomontcnfis 

3 tcleiiae Paftor , Vir non obfcurse in Societate 

I eratorum f amse. Nec diffidet yinum in hae 

i:lla a fufpenfa hedera. Siqvidem obfervatio- 

;!im his duobus Tomis comprehenfarum argu- 

enhim nec vulgare eft, nec perfun&brie per- 

a&atum. Tomus tamen primus , feledriora 

bet themata qvam feeundus , & eminent in 

ilo prse cseterisObiervatio i.de BalthafareBecke- 

& 4. de Lucse HolftenU CataJogo MSCto- 

m Bibiiothecse Mediceak Et 6 4 de lfbris In Ana» 

dde etiam Obferv^.dtt Biblibtaphis * Sed ad- 

ce eidem Joh. Jufli Lofii Commentationera 

e occultatrotie Hbrorum Sacrorum qvorumdam 

er Do&ores Judaicos , olim tentata. Et lege 

s qvae nos in Catalogo BibliothecasTheol. p.104* 

e Obfervatione 1. Tomii. qvse agtt de Philo* 

foecis, vulgo vorn Stamm- Buchern^ diximus* 

XCL 

Joh. ]ufli Lofi Cvmnientdfid de bceultatibnl 
librorum qvorundam Sactorum fer Do&om Judafc 
w oltm tentata \ Helrnftadii 17?«. Magnd ftU- 

Eio exqvifitaqve diligentia elucubrata Diflerta- 
0* In qva Au&or pererudic^ r^^ondet ad ob- 

je&io* 



S 42 Gz/>.///.DeScriptor.Spectant.AdHis 
jectionem, qva dicitur, extarc in Talmude jc 
fcfliones Judseorum proprias , ex qvibus lt :. 
lenter appareat , qvod fapientes illorum , ; 
traditum fibi ab tsdra Canonem tam religi 1 
cuftodivififle celebrentur, aliqvando de ejicier 3 
cx illo , & in numerum Apocryphorum r< I 
rendis vaticiniis Ezechielis , Proverbiis, & ; 
clefiafte Salomonis , dubiis prxgnantibuscu 
moti, (erio inter (e deliberaverint. 

XCII. 

Volycarpi Lyferi ^con omnis generis doUrw 
Francof. »722. Habebat hoc a natura Aufl : 
Ut, ad qvamcunqve fcientiam fe conferret,c 1 
celeriter arriperet , & accurate perdifceret. 
fi ei vita contigiflet diuturnior , univerfam S 
cyclopaediam exhaufiflet , adeo felici inftru^ 
erat indole , & fcibile qvodvis difcutiendi ! 
cultate. Cujus rei teftes funt lucubratio : 
qvas reliqvit, & in iis, qvas hoc volumine c : 
tinentur,difqvifitiones XIIL Hiftoricse, Phild 
phicas , Philologicse , Theologicse &c. Vi I 
doxicse illae qvidem interdum , 6c a vulgari I 
mita eruditorum fatis longe difcedentes , in 1 
niofae tamen , & majore exiftimatione dig |, 
qvam habitse funt a plerisqve , a qvibus I ] 
parum probatae , ut Audtor coa&us fuerit A j 
1729., mutare titulum , & easdem infcribc 
Amoemtates literarias , ut facilius emtorem 
perirent, & Bibliopola non nimiam impenfar 11 
iacercc ja&uram. 

XC • 



Literariam Im Genere. In OBavo. f43 

XClll. 

Polycarpi Lyferi Amanitatum literariarum reJi- 
f e , Lipfiae 1729, Atqvi hoc illud ipfum eft 

ifculum qvod A. C. 1722. fub titujo : honis 
o\ iis generis dotlrina, prodierat. %t in eo prae- 
u infcriptionem , Sc primas tres lineolas, nc 
u is qvidem apex eft immutatus. Usqve adeo 
i\ undum in fraudes eft bibliopolarum genus. 
"'■' plurimi fiunt tranfennse qvibus*decipiunt, & 
d ipiuntur mortaies. 

XCIV. 

M. Michael Lilienthal Confultatb de Hiftoria 
U raria certa cujusdam gentis fcribenda , Lipfiae & 

1 ftochii i7io + Pmffiae literatae Hiftoriam con- 
. urus Au&or , hanc confiiltationem praemit- 

nidam efte duxit, commonftandumqve, 

Qyid deceat , qvid non^ qvo virtus , qvo ferat 
error, 

Mirum enim qvantum a via difceflifle , qvi 
^iones vel urbes literatas defcripferint adhuc, 
g. Cimbriam literatam, Bremam literatam , &c. 
n fplendidis titulis, (haec enim ipfius verba 
tit , in praef. §. 2. p. 4.) vix aliud qvippiam 
j aeftiterint , qvam qvod librorum in his locis 
itorum Catalogum , vel Do&orurn Virorum 
mina percenfuerint, Sed aliud fibi mente re- 
ftum efle confilium , aliam fententiam , hac 
omulfide aperiendam. Et fane pra? clara* 
alta de fcribenda Hiftoria literaria certaecu- 

jus^ 



f 44 CaplXl. Dfe Scrjptor.Spectant. AdHis 
jusdam gentis Au&or. do&iff. faggent coi i 
lia , de literarum ortu , progreffu , ftata, ■ 
cremento ac obitu in ea , qvam ornandam i 
fcepimus , ^rovincia , notarido» Valeten 
non minore ingenii qvam judicii facultate, 
haec utraqve naturae pnvclegio eidem cono l 
eft , & poftea non parum arte & induftria 
culta & expolita. Siqvidem fcripta liter i 
qvam plurima perluftravit , edita & ined 
v. g* Gabrieks Groddeckii collegium MSCi i 
in notitiam bonorumlibrorum. (pra:f. §. 2. p, f 
Georgii Schubarti collegium MSCtum de h 1 
tia Utefaria (p. 9 2 .) alia. Damus etiam am I 
ri qvod fcribit in praefat. §. VI. p. 9. Se u . 
ftilo, qvamvis non polito , perfpicuo tame 1 
facili ; Verum eundem & nobis daturum 
confidimus , multa in ejus confultatione 
fupervacanea, qvaedam etiam praeterita, &c . 
dam ita fvo-voqta , ut in qvibusdam gent tl 
lint obfervatu plane ttdvvara. Qyod nec 1 
diffitetur interdum , nec diffiteri poteft. 
enim fcribit Se£t I. C. 2. §. s> p. * *> Ter fi 
notari debere , qvando fcientiae & artes a 
te qvadam fint inventae ; Sed addit ftd 
dummodo poflibile fit , ut id aceurate not * 
Etpaulo poft ; difficile omnino erit , teiJB 
hoc inventionis indubitato invenire , cn I 
lud ut plurimum incertis traditionum tet.$ 
fit involutum , gentesqve tanta contantil 
tantacjve antiqvitatis inconfiderata jacts f 
de pnncipatu invicem difceptent , ut hi< R 
turbentur & mifceantiir omnia. (zjlbmaty 
wUmadverfwws Pbileiogica ® Bifiori«a } Rotr 



1 



LlTERARIAM In (fENERE. Itt OElaVO. f^f 

(>. inqvibus di!igentia?multum,judicii pa- 
Excellit tamen prae cseteris caput I. In qvo 
Auctor; Pofteriores editiones librorum non 
;r praeterendas efTe prioribus, q via prazfatio- 
\ his obviae, in iis ut plurimuin fint prsEter- 
L (3,) H. Pippingii Epiftola ad G. H. Gd~ 
, qva femkenturiam Biographkam feleBam ipjt 
■>frrt> Lfpfiae 1709. 

xcv, 

Joh. Vrid. Bertrams Anfangs- Lehren der Hi* 

i> der Gelehrfamkeit , BraunichN^. 17 $0. Ad 
; ndas primas Hiftorias literarise univerfalis 

1 5 in animis juvenum, adornatum effe hoc 

;ulum diferte fignificatur in indiCe Nec 

Autiori lolertia , & doctrina , & facultas 

n pendium ejusmodi perficiendi , ilne qvo 
apprehenditur Hiftorias literarise vaftitas, 

: iotius nullo modo apprehenditur ; Sed oti- 
:idem defuhTe videtur , & vacul temporis 
um , remandendi hunc cibum , & conco- 

.■., idi penitus , cV in fuccum & fanguinem con- 

t endi. Etenim P. 2. C. V. ubi dePhilofophia 
jr , nec Philofophia», nec ullius Scientise Phi- 
phicae traditur Hiftoria, fed notitia Au&O- 

,1 ipanditur tantum , &, qvi in qvavis Scien- 
rse caeteris legendi , docetur. Ubi tamen 
rdum nominantur Auctores nonnuHi^ ado- 
mtibus neqvaqvam commendandi, V* g. in 

I jticis Machiavellus P.a. C V. §. 64. p. *; 8. 
urenaturaeWachterusl.c. §♦? 8.p.a*6 k Am\ 

XCVI. 

Catatogus omnium Erasmi Roterodami latuhra* 
Hm ipfo Auttore, Sine loco & tempore. Cum 
M m aliis 



5:46 Cap.lII. DeScriptor.Spectant.AdHist 
aliis ejusdem Au&oris. Scriptus eft hic Catak 
ab Erasmo, Bafilex 1 5" 21 . Cum Adrianus i 
landus jam 1 5* 1 6. Bruxellse Meletematum I j 
mianorum SyHabum condidiffet , qvi cxta 
Erasmi Epiftolis p. m. 46.feq edit. Bafil.i^ j 
Et plenior omnino hic eft index qvam Harl; 
& ad Biographiam Erasmi concinnandam 
commodatior , abfolutiorem puta , qvat 
Merula condidit» Attamen in eo defunt , 
poft annum 1 f 2 % . usqve ad annum \ y j 6. ; 
dierunt lucubrationes , qvsedam etiam ; 
ante annum jam dictum. Et confulendal 
omnino una cum indice ultimo , qvem a< 
clorem Bxotium mifit ( Vide P. Merul :. 
tam Erasmi p. 44 ) Opera ejusdem orr 
Joh. Frobenio novem Tomis edita , fi 
perfe&um, & fuis numeris conftantem \uu 
tionum Erasmianarum conficere Cataloli 
In qvibns tamen Auct-ores ab Erasmo rec 
ti non continentur , Tomo decimo a Fra 
refervati, qvi fuperioribus non eft fupcrao 
(z.) Jacobi Ziegleri UbeUas adverfus ]ac. Sti 
pro Erasmo , Bafilea* 1*23. Infreqvens, 
Erasmi Roterodami Methodus Compendio pm 
di ad Iheologiam. Accejjit Varaclefis ad ¥hil\ 
Chrifiiana ftudium , Bafilese 1 fn. De qv; 
mus in lucubrationum Catalogo p. 27. h 
dum verse Theologise jam faspius editam f 
gnovimus ac locupietavimus ij 22. Et f 
ia eft cum N, T. prima eduione Bafileae f 
locupletata etiam poftea nonnihil & feorf: jj 
ta l.c, Digna qvse ab omnibus ftudiofe ( 
tur , qvi pietati, eruditioni , veritati & » 



LlTERARIAM In GeNERE. lfl OBaVO. f 4.7 

onunt pretium , qviqve nofle defiderant, 

qvantisqve maculisea tempeftate confpur- 

. aierit Ecclefia , & qvae confilia fuppedita- 

Erasmus has maculas inveteratas eluendi, 

: < yinam hanc difciplinam integritati fuae re- 

ndi. (4.) Ottomari Luscinii Progymnasmata 

t tura Graca^ Argentorati i f 21. In honore 

al nda ob prsefationis *%iQuvvip6y ivr* % cVScri- 

isipfius fingularia in Rempubl. literariam 

:a , qvi neglectum Grsecte iinguae ftudium, 

n primus, cumprimis tamen reftituit (f.) 

■r. rtci Dedekindi Grobianus , Fiancof*. If49* 

; vo alibi. (6 ) Matthai Adriani Introduflio 

1 ruam Hebraicam , Bafilese If20. 

XCVU. XCVill. 

rt/j- Hiflorica Pentis, Tomus I. Tomus 11. Bafileae 

\ 9. 2 Volum, Librum hunc effe exiftimas? 

:ris. Bibliotheca eft, comprehendensScri- 

i es XVIIf . qvi omnes de Methodo fcribendi 

r gendi Hiftoriam funt commentatu Qvo- 

r pleriqve rari funt , & ejus commatis , ut 

mltum utilitatis fe&ores inde capere qve- 

Nam qvod Vir DocW; B 4 G, Struvius id 

da Bibl. Hiftorica C, 1. §. 6. p, 9. fcribit* 

iqviores eos effe qvi in Penu artis Hiftoricaj 

inentur , hodieqve parurri utiles, nifi qvod 

nus in Methodo fua adhuc aliqvam laudem 

eatur ; Id malimus fane eidem non excidif- 

Invertendarn enim potius putamus hanc 

t , & ita judicandum ; Antiqviores funt hi 

ptores. Adeoqve ad utilitatem le&orum 

ie conducibiles. Qvis enim antiqvos artis 

jl\ oricsenon ^qveperitosfuifle dicat qvam re* 

Mm % cen* 



f 4 8 CapJJl. De Scriptor.Spectant.AdHij 
cehtiores ? Sane qvi m hac Sylloge vifun 7 t 
Dionyfius Hallicarnaflenfis , & Lucianus Sai )< 
fatenfis, nulli recentiorum funt poftputandi,i q 
plerisqve eorum anteponendi Nec antiq^ B 
eft Johannes Bodinus , Reinero Reinec o 
qvem 1. c. tantopere commendat Struvius, c 
parum abeft, qvin in eam fententiam difcedan I 
Virum hunc Do&ift hunc penum artis Hifl - 
cae , plane oculis non ufurpafle , qvia eunc i 
1 c. p. 8 prodiifle fcribit Balilea; i f 74. Toi 
tribus. Non enim A C. 1774. fed 1 $-79. aJ t - 
xit lucem , nec Tomis tribus , fed duobus 1 1. 
tum conftat. Adornatumqve eft Opusajj, 
Wolrfio Tabernaemontano , qvi in eo mz ■ 
me aliqvid humani paffus eft , qvod Auc-to i 
latinos Grsecis , antiqvosqve recentioribus , : 
Trojanis 'Rutulos permifcuerit , ut qvemci 
fors obtulit. Cum, fi eruditi provinciam fufti. 
re voluiffet , & in Scriptoribus artis Hiftor 
digerendis Artem Hiftoricam non negligere; 
certas claftes eoidem debuiflet difponere,.' 
unumqvemqve fuo loco ftatuere. 

XCIX. 

framifci Fatricii de legenda fcrihendaqve 1 1 
floria ratione Dialogi decem ex Italico in LL. convi > 
a Joh. Nic Stnpano , Bafilece 1*69. Editio ra: 
& eam ob caufam ln deliciis habenda , qv 
qvseextat in Penu Artis Hiftoricae T. I. p.397. f« 
Epiftola dedjcatoria , & prasfatione , & indi 
rerum & verborum eft privata. Atqve hic A 
dlor in iis, qvi de legenda & fcribenda Hiftoi 
commentati funt , itaexcellit, ut , qviPenu 

arl 



LiterariamInGenere. InOBavo. 749 

. iiTHiftoricx cdidit Petius Perna Bibliopola 
! fileenfis in prxfat. diferte fcribat , Patritium 

I lum rcliqvos octodecemviros omnes inge- 
r > & acumine , Bodinumqve Gallum eos me- 
todo & facilitate fuperare. Qvi autem ex 

I I lico fermone latinos fecit hos Dialogos Joh, 
Jijci Stupanus.in Epift- Dedicat. p, m. r. affir- 

ijtf definitionemHiftorise a nuilo unqvam, hoc 

I 1 lo Patricio excepto , vere ha&enus traditam 

jifle. Et qvi de ratione edendorum librorum 

Joh. Wolffrum Epidolam fcripfit Jacobus 

Sontius, hos Dialogos r>. m. 4 1 2. feq. ita com- 

endat, ut majori ftudiocommendari vix qve- 

it. Uberiores, funt hx dapes qvam ut apponi 

tegra» hoc Ioco qveant.. Afferemus tamen 

c iis qvasdam particulas , uc ex iis guftus ha- 

feri, <& judicari poflit de reliqvis. Sic autem 

contius 1. c. Stupore aftecerunt me non itapri- 

em Dialogi decem de Hiftoria, & nuperrime 

|>tidem de Rhetorica , noftrate Hngua a-Fran- 

iico Patritio homine, ut audio, Dalmata v con- 

I priptj. Qyid qvaeris ? Nihil hercle eft propius, 

Vam ut omnes jam Platones & Ariftoteles con- 

*mnam Acumen eft incredibile, judicium 

|olitiffimum , lepore ita condit omnia , ut fa- 

jietatem afferre prolixitas nulla videatur. Ma- 

|na audet ; Sedita praftat , nt , fi multo ma- 

bra polliceatur, facile fit ftdem habiturus. Ac- 

,1'edit ad iftius adeo praeftantis ingenii fummam 

bmmendationem , qvod ampliffimos fuos the- 

auros neqve tegere avare , neqve oftentare 

Imbitiofe , fed liberaliflmie modeftiflimeqve 

ixpofitos communibus omnium bonorum inge- 

Mm 5 nio- 



f f o CapJU. De Scriptor. Spectant. Ad Ri: 

niorum commodis velle videatur , adeo aw 
& perfpicuo utifcur docendi genere &c. &c. 



Cornelii Martini de Aftalyfi Logica materu \ 
forma , Helmftadii 1624. (.*>) Hermes Ac, 
Wtcurfive Chrifiophori Mylai Qonfilium Htjioria ; 
verfitatis fcrtbenda , per Joh, Georgium MuHen 
Jenst 16x4. De qvo difTeruimus fupra Ni N 
44. in f. Qvibus hsec veiut Paralipomena I 
peraddimus. Scilicet , qvi Icgunt ha?c M' 
Meletemata, nefcio qvas nubeculas in iis dej 
hendunt. Atqve bx oriuntur tum ex orati 
laboriofe nimis & Micite cr-ntexta , tum 
ratione difierendi perpetuo connexa, cV non 
terrupta. Cui pofteriori malo. Mullerus 
dicinam fecit. Qvi capita uberiora in bre*i 
res Se&iones , Seclionesqve diftribuit in pe 
dos. Et fingulis Sectionibus prsemifit funr 
ria Et tandem Opus univerfum certis inclc 
tabulis. Sic enim qvas nebulofiora 4 
funtantea, fa&a funt Iucidiora , &qva?iaii' 
verfum omoia fpeclari vix poterant , nuncr 
gularia feorfitn pofita uno obtutu facile fetl 
poftunt. 

a. 

BenediBi Accolti Aretini Dialogus de praj 
tia Virorumfui avi , Parrnae 1689. Opufcu m 
jnfrequens, In qvo Viros inclitos recenti l 
aevi eompon.it Au&or cum iis , qvi antiqvo a 

t I 



LiterariamInGenerp. In08av o* y-ft 

i 3orc fibi famam confecerunt. Et illos hifce 

inferiores e(Te contendit , five armorum 

temus gloriam, five literarum, Laudandus 

i < ;endi facultate. Sed non aeqve a ratione 

, i candi , & qvam defendendam fufcepit cau- 

orandi-. Non enim omnes Viri praeftantes 

i: i , qvos ex sevo fuo (peclandos fiftit.Nec omnes 

evi (ui cancellos pertinent* Et ex plurimis, 

ter (olius nominis appellationem, nihil adfert^ 

}vo claritatem famse poflis conjicere* 



CIL 



Atibeni Mirai Elogia illufirium Eelgii Scripto- 

Antwerpise i6ofc. Multis nominibus 

cpnmendanda. Nitefcutit enim pleraqve re- 

r n varietate & feie&u. Et verborum perfpi- 

: tate & munditie. Et ip(e ordinis negle&us 

i bet aliqvid jucunditatis. Sed, qvod recogK 

i idum eft et»am atqve etiam , Elogia funt, 

tque eorum tantum, qvi Sacris Pontificioruin 

j i prunt dediti. Et unica folum eft eorundem. 

Jpnturia fuis decadibus diftinclia* In qvibus, 

Jifurn elogium omnino praeferendum*eft alteri. 

(ptimum tamen nobis vifum eft , qvod Joh» 

<bropio Becano eft fcriptum ( p, 16& > PefE- 

lum autem qvod memoriae Defiderii Erasmiefl 

^catum. ( p> 147, feq, ) ld enim jejunius, efl 

(|am effe debebat, & ftudio partium, velut fer~ 

1 jento- qvodam , totum infe&um. Nec filentio 

ifaetereundum efle exiftimamus , hujc noftra 

<i:emplo Mirseum fua manu infcripfiiTe ; C/. #L. 

/jtdaviao, Anrelio Auhle Mire DD. Qvem Au- 

Mm 4 reljura 



tfl Cd/>.in.DESCRiPTOR.SPECTANT.ADHlST. 

relium laudat Georgius Calixtus in Appar 
Theol. p, 1 96. ubi fcribit : Commodiffioi . 
Annaliu* .tfaroni Compendium videtur efle,q> j 
conteac Ludovicus Aurelius Perufinus , nu 
cditum Monafterii Weftphalorum. 

cm. 

CoIkSiio monumentorum rerumqve maxime, 1 
gnium Belgii fccder&ti , e templis & locis publtcis 
bium & Academiarum , a primerdiis Reipublicn 
usqve dedu&a (<jc. AmfUlodami 1684. ' 
ex meris infcriptionibus publicis congeft 1 
qvo carere non poteft , qvi Hiftoriam Hclgit 
ftudiofe colit , ob varias res civiles, Ecclefi; 
cas , literarias, 5c naturales , qvae in eo cc 
nentur* 

civ. 

Bafilienfum monumentorum antigrapha fi ! 
cata a Simone Grun&o , Lignicii 1702. Qyi 
mon Grunseus Lignicenfis Silefius, Ecclelis I 
trias fuit Faftor,& reliqvarum tn DucatibusLii; 
cenfi acWolavienfiSuperintendens, A.C.ii 
denatus Accurate autem difcernendus a Sh 
nibus Grynseis , qvorum qvatuor producit n 
MoIIerus in Homonymofcopia C. VII. p. * 
Duos autem horum monumentorum ColIe<i 
primum Veringenfem , p, if. Alterum 
delbergenfem , p. 6 %. (z,) Hamburgum U 
tum, 17 01. O •) Literati CeUenfes, Crempenfes,. 
hoenfes, Luneburgenfes, Pl&enenfes, Sverinenfesy 
denfes^ 17 o I . (4.) Das itzlebende Leipz.ig , 1 1 



Literariam In Genere. ln OBavo. f f ; 

Chrtft. Herioichii Jambi in controverftam va~ 
' cemAcademia Julia 1600. Qyorum initium 

In inclyta qvse Julia 
Sit orta controverfia 
Qvicunqve vultis difcere, 
Rhythmis meis attendite. 
En qvatuor Philofophi 
Prae caeteris induftrii: 
Keflelius , Liddelius , 
Owenus & Cornelius, 
Hi non diu deliberant &c. 

6 \ Sigfridi Sacci concio funebrh habita Dn> An- 
ir von Holtzendorff Decano Merfeburgenfi &c. 
A »deburgi 1 s 7 f • In qva multa afyopvi?- 

U VTOL, 

cv. 

II Godefridi Hechtii Germania Sacra & ' literata^ 
3 ittenbergae 1717. Cujus di&io non Jutofa 
1 turbida, qvalis efle folet,qvi in Scriptoribus 
rjpii a?vi verfandis diftinentur ♦ Sed terfa & 
d ijlenta. Stru&ura ex rebus ipfis, & earum fuc- 
:<;Tone 6V nexu petita Rerum Sacrarum Sc 
iirariarum in Germania Origenes , progref- 
i'fies , inclinationes & viciflitudines ab Q. C. 
1 ||ve ad Sec. XV. expofitae , fabulis reje&is, 
|i$ , qvorum non fatis aperta eft ratio , in 
r|dio relictis. Atqve hsec omnia multo vigi- 
jji labore calculo communi eorum probata, 

(t , qvi qvid fit fcribere Hiftoriam intelligunte 
Mm f Et 



f f 4Cj/>.IILDeScriptor. Spectant.AdHist 
Et plane ita rationem ducimus Auctorem i 
ctift ea inpofterum additurum qvaenonnuJlii 
huc in hac commentatione defiderant. Scilii : 
i) Chara&eres temporum in margine appofi , 
rurru 2.) Summam dicendorum capiti cui 
prsemifTurum. 3.) Fontium magis qvam ri' . 
lorum rationeiri habiturum. 4.) Ea qvae f 
bcntemfefelleruntemendaturum. Qvalia I 
qvse P. 2. L. 4. C. 8. §. 2. p. 1 j? 5 . traduntur : 
Ottfrido cVc. Nihil enim fimul inceptum. 
perfectum eft. Et habet Auftor nonnulla,< , 
ab aliis negle&a funt, v. g. Lingus Gcrmani 
ck rei Bibliothecarix Hiftoriam, 

CVL 

Menrkb Ludolph Benthems HoUlindifchsr^. 
und Schulen-Staaty FranckiurtundLeipzigi 
Vir diiigentia , prude-ntia & eruditione ne: 1 
fecundus. Cujus dictioeft vivax, alacris,-; 
mofa & libera-, licet de puritate non admo . 
fit follicita. Et qvs in hoc volumine a 
congefta funt , ftatum Batavorum Ecclel;- 
cum & literarium egregie illuftrant , & a 1 
cumdeIe&atione,&jucundiiTirnavoluptate! 
funt lecta. Communicata etiam curaEm* 
le Hoftmeiflero Paftore Ecclefise Refor 
Ame.nsdorfEenfis, Viro ab omni eruditione 
clare inftructo , uobisqvc amicifEmo y qv 
nos qv&m plurimos in Hoilandia confunr 
ck virorum do&iflimorurri familiarltate ufu 
tum Ecciefiafticum & iiterarium ita hi 
cognitum, v*t gauci Qvi. ge.titis. noftris 






ITERARIAM In GeNERE. /« OSiaVO. 5* f f 

'us , epiftolas qvam plurimas , easqve fa- 
piofas ad nos perferipfit , qvibus haec Ben- 
i colleclanea illuftravit, & emendavit, & 
Qyod cum renunciatum eflet Beato 
de nova editione tum cogitanti , rogavit 
it volumen hoc EpiftolarumHoffmeieria- 
n fibi concederemus perluftrandum. Cui 
fte petitioni deefle noluimus. Commu- 
imus enim hoc noftrumMSCtum, &ultra 
annos eidem utendum permifimus. Sed 
interceftit poftea, & inopinantem oppref- 
f & nos poft multos difficilesqve labores de- 
lidrecuperavimus, vidimusqve le£him id 
em viro do&iflimo , & Scholiis qvibus- 
marginalibus notatum ; An vero enota- 
etiam fit , & qvae in eo continentur a|«- 

t mvia, huicBenthemiano rlorilegio augen- 
?luftrando,&emendando adhibita,id qvidem 

1 lis cum ignariftimis ; Hoc tantum novi- 

, ingentem in eo rerum optimarum & 

1 digniflimarum deprehendi cumulum,qvi- 

ceu ftellulis, hoc firmamentum Benthemii 

ndide illuftrari & exornari potefL 



CVII. 



Heinrich Ludolph Benthemr Engelfaidifcher 

hen-und Sc/ml-Staat , Luneburg 1694. J n 

minimam earum rerum rationem ■hajbuit 

j ftor, qvarum habere debuiflet maximam, 

cet Bibliothecarum in Anglia fplendefcen- 

n, &librorum rariftimoiumeditorum &in- 

edi- 



f j 6 Cap.lll. De Scriptor.Spectant.AdHis- 
editorum in iis delitefcentium. Meminit c; 
dem Bibliothecae Cottonianae C. V. §. f.p. . 
Sed «s 6/ ir*(>o8cd tantum , & ipfemet in p - 
fat. §. 2 r, fe eandem praetermTe fcribit , q I 
commemoratio ejus , praeteritio magis eft, qv i 
commemoratio. Nec Martini Kempii Bibl 
thecam Anglorum Theologicam continua^ 
qvod in praefat. §. $2. promifit. Multa tami 
collegit perjucunda & perutilia. Et praefa 
cumprimis digna eft , qvx ftudiofe lecTitet t 
(2.) Johannis Graunt naturltche und polittfche/.. 
merchmgen uber die Jodten - Zettel der Stadt U 
don , Leipzig 1702, Attica Bellaria. Cibus \ 
nim praelautus eft, qvem AucTor in hac mer 
apponit , isqve nova & fingulari & mfolita i 
' adhuc nondum ufitata ratione ita conditus,ut,q 
opiparis epulisdele&antur, non polTmt nonh 
bere eum in deliciis. Jure laudatus ab Erafin 
Franfcifci in derlufligenSchau-Bilhne,Yarte 3-p.92<: 
Ueber die Sterb-Zettel der Stadt London hateinEf* 
glifcher Medicus, Namens Johann.es Graunt, eti 
che feine , theils natitrlkhe , theils politifche Ati 
merckungen gefchrieben , die der Betrachtung nicl' 
unwHrdigJind, &c* Et G. G. Leibnitius in Leit 
nitianisp. *6g. Danda efTet opera in republi 
ca , ut qvorumlibet morborunr, mortium, cu 
rationum , exacla diaria inftituerentur , eo 
rumqve comparatione paulatim procuderentu 
obfervationes % tum demum. certiora habei 
pollent.. 

cviii 



Literariam In Genere. Jn Otla-vo. f 5-7 

CVIII. 

Joh. Molieri Bibliotheca Septentrionis eruditi 7 

f e Syntagma tratlatuum de Scriptoribus iliius, Lip- 

i : 699. Albertus Bartholinus Gymnalii Fri- 

< riciburgenfis in Selandia Re£tor Scriptores 

:jmorum, Norwagorum & Islandorum , or- 

'ne alphabetico digeftos , collegerat ; Sed 

Jiirimos omiferat, & de iis, qvorum nomina 

IpreiTerat , vel nihil omnino , vel pauca ad- 

odum, vel erronea commemoraverat, Danis- 

|ve etiam non Danos inferuerat, & in fcriptis 

prum recenfendis non omne tulerat pun£tum. 

Wem fecutus poftea Joh. Schefferus fcripfit 

jpeciam literatam, livede fcriptis & Scriptori- 

|ps Gentis Svecicae , librum lingularem, Bar- 

lolini qvidem Diatribs multis nominibus prae- 

irendum , fed pofthumum tamen, & ultimam 

Luftoris manum non expertum. Atqve hinc 

oh. Mollerus rei literariae Boreali laboranti 

pem laturus , & hifce Duumviris primamgla- 

iem in hoc pelago frangentibus auxilio fub- 

cnturus, utriqve adjecitHypomnemata& fpi- 

;ilegia ; Plura tamen Bartholino qvam Schef- 

ero , qvia magis in hoc labore adjutus efl: a 

|)anis, qvama Svecis, Et Bartholinus magis 

ihdigebat acceftionibus , qvam Schefferus. " Et 

jpfeperitior eratrei literameDanic£,qvamSve- 

icse. Et licet multa praterient , & qvsedam 

:tiam non fatis accurate tradiderit ; Qyod pa- 

ebit fi Holmiam literatam evolveris , & , qvod 

h A. Fabricii Bibliothecse Latinse fupplementp 

ab 



yy g Cap.l ll. DeScriptor.Spf.ctant.AdHisi 

ab[ipfo Mollero praemiiTum eft, moniturrT 
luftraveris , de falfa plagii literarii Nic 
Witfemio affi&a criminatione ; Attamen 
orbe erudito feptenrnonalium egregie eft 
ritus. Siqvidem fcnnia Bartholmi & Seru • 
ri non tantum praeclare locupletavit , fedi 
meritis gentium Borealinm in literas, in pr; 
tione ita diileruit , ut Huarto , Moleswort 
& aliis os plane obftruxerit , qvi , nefcio c 
bus rationibus fulti , perfvadere volnei 
aliis ; Homines fub feptentrione degentes 
tos intelle&u deftitui. Et docebit dies q | 
proditurus fit Andreas Antonius Stiermann 
in a£ris literariis Svecise 172 t. Trimeftri 
p. 240. promifit fe Joh. Schefferi Sveciaml 
ratam continuaturum, & aufturam , additis ( 
busdam obfervationibus criticis contra Moi 
rum. 

cix. 

Joh. Molleri IntrocUiclio Qvadripartita in - ; 
tatuum Cimbricorum Slefvicenjis & Holfatici Hr 
riam^ Hamburgi 1699. Cimbriam literatara 
fto volumine complexurus auftor ,. totun 
dedit Hiftorix Cimbricae , & in ea perfcrut 
da omne , qvod negotiis publicis fuffurari '• 
tuit tempus , & ftudium confumfit , tantisc 
in ea fecit progrefTus , qvantos ante eund 1 
xiemo , Vir in diligentia cum nemine com ■ 
nendus. Omnes fane fcriptores excuflit , 1 
de Hiftoria Cimbrorum civili , Ecclefiaft , 
Antiqvaria , naturali , & literaria aliqvid i - 
^ 1 - 



Dterariam In.Genere. hiOBavo . yf9 

x proeliderunt , eosqve, velut milites, in 

bene conftituit. Et qvid de qvovis exi- 

ft ict , ea irap^s-ioi. pronunciavit , qvam leges 

j >ublic£ literaria: permittunt , «ncdtp^ vo- 

do criccityyv , ut ipfe fcribit in Proaulio five 

j jfatibne fecunda; Farti I. pramii fTa p. m 26. 

: ; I. non ubiqve ufus eft hac UTrperan-e^fi^U. 

C i enim non poteft , qvantopef e menda eo- 

n exaggeraverit , qvibus vel tacite vel ma- 

efle infenfus fuit. Et qvam eorum labes 

limularit, curo qyibus ipn interceflit amici- 

: ufus. Accedit nimius fui ipfius, & fenten- 

: fu£ amor 4 Et di£fionis in loc-is qvibusdam 

fcuritas , ex nax.%eKaXict orta , qvam ipfe 

i i pxaefat.' koyofoapjoiav vocat. Qyo ipfo.ta- 

\m utilitati operis & praeftantiae nihil demi- 

1 r , qvae tanta eil , ut , qvi Hiftoriam Cher- 

jnefi Cimbrics fibi familiarem reddere cu- 

■ at, codem carere vix poffit. 

cx. 

Alberti Thura Idea Hifloria literaria Dano- 
m , Hamburgi 17*3. Qyam in tluas partes 
ivifam fcribit aucfor in indice. Qyarum prior 
tfanorum lingvam , Scholas , Gymnafia, Aca*- 
emias , Collegia Academica , honores Aca- 
iemicos, ProfelTores, ftudiofos, P)ibliothecas, 
[ibliothecarios , Typographea & Bibliopoiia 
reviter recenfeat . Pofterior ftudiorum inDa- 
|ia per duo fere Secula pofleriora originem,. 
]rogrefIum & fata comple&atur. Nec vinum 

di« 



5* 60 CapJII. De Sgriptor. Spectant.AdHisi 

difcrepat ab hac fufpenfa hedera. Qyippe e : 
qvifitiflima diligentia curaqve hoc opus 1 1 
elucubratum. Bibliothecx Danorum publi , 
& privatac ftudiofe perveftigata?. Libri ed i 
& inediti difcuffi. Et eruditi pleriqve in co i 
filium adhibiti. Atqve hac ratione fexcei : 
incomperta in lucem protra&a , lacunae c ; 
pletae , errores emendati , & Hift. Lit. Dar i 
rum in eam formam reda&a , ut fi pergr: 
hac linea Danorum <p*A»Vope$ , in Hiftoria li : 
raria domeftica inpofterum aeqve excelld 
qveant , ac in civih adhuc excelluerunt. 

CXI. 

Bernhardi Raupachii Commentatio de prafml 
ti rei Sacra & literarta in Dania Jiatu , Hambn 
gi 1717. Syftematis & Compendus Theo 
gicis confcribendis Danos non navare operai 
lcribit Auftor , ac in eam pedibus ingrefe 
efle fententiam, Ecclefiam Chriftianam ej 
modi librorum mole jam eife obrutam , eosc ■[ 
ab ipfis fere immutatx religionis initiis pau i 
admodum & fere nullis controverfiarum tu.t : 
nibus eite agitatos (p. if.) Qyod fi ita eft,'.) 
ulla potior eht ab iis rebus respublica liten ' 
in cjvibus fita eft felicitas. Neqve tamen J 
xerimus : Controverfias cum Pontificiis ( 
prarpofteras , ,cum Calvinianis minus nece 
rias , cum Socinianis intempeftivas , qvod 1 1 
£tor fcribit p. ?6. Ipfe enim refert p. 6s • V 
Danos contra Pontiflcios , Calvinianos, alios< f 



LlTERARlAM IN GeNERE. Itl OSlaVO. f6t 

a Polemica edidiiTe qvamplurima, fuam au- 

lanc Commentationem Orationem efte in 

n Chriftian-Albertina recitatam, non Di- 

; tionem vel Hiftoriam , adeoqve non om* 

d vivum in ea refecata. Damus tamen 

i ! n Danorum ingenia ad Mathefm plerum- 

s ■( 8c Poefin naturali qvadam propenfione 

, & ita in iis eminere, ut nulli cedant 

<;.) Eosdemqve prseeipuam Hiftoriae do- 

cae rationem habere, (p 27.) in Theolo» 

atem morali adhuc deficere. (p, 1 6.) 

cxu.: 

Alberti Thura Gynaceum Dania literdtum s 
1 1 la 1 7 ? 2 • Introite, & hic dii funt. Opufcu- 
ir fane hoc eft perelegans, In qvo redu£to 

velo multa panduntur , qvx ignota fue- 

adhuc in republica literaria. 






cxin, 



Chiftiani Falfteri Qy&ftiones Romana , fivi 

Hiftoria literaria Romanorum , Lipfiae 17 1 8« 

^ria literaria Romanorum vel neglefta eft 

H }c , vel particulatim tantummodo , & cur- 

t & m tranfitu tradita. Generatim fane & 

\e non eft elucubrata ; Nec ea, qva ufuseft 

l tor, Methodo, Nec defuit eidem id qvod 

;riptore hujus commatis reqviritur , fedu- 

, ingeniiqve & judicii facultas , & multi- 

: doclrinae varietas ; Sed fubfidiorum aj> 

us defuit , qvod ipfe in prafat, conqveri- 

N n tur* 



j6* Cap ///.DeScriptor.Spectant.AdH 
tur, Antiqvitates etiam literarias pro HiJ 
literaria venditavit Etbene caeptum opu. i 
mis feftinanter habuit pro abfoluto, 

cxiv. 

Chrift. Fa/fteri Memoria obfcura, &c. } n 
burgi > 722. Scilicet qvod in appendice i 
literariae Romanorum inftituit opus , n : 
expolivit au&or. Et hoc ipfo laudem ire 
tur non tralatitiam ; Qyia 

- Loca nullius ; e 
Trita folo. juvat integros accederefoi \, 

Sed tantum abeft , ut qvem inchoavit * 4 
finem perduxerit ColofTum literarium , 1 n 
ipiis pene principiis conftiterit ; Jure CrH 
ominus laudatus ab Heumanno in Via ad 1 h 
literariam C. iV. §. 14. p. 74. 

cxv, 

D.Eberhardi Davidis HauheriVrimitiaSf-i'] 
enburgica. E^afciculus I. & II. Gvelpherbyti i %\ 
De rebus Schauenburgicis intra centum ^ 8t 
qvod excurrit > annos, fcriptum nihil eft ti| 
dereliterariaSchauenburgica ad huc plane re 
nihil. Atqve iccirco in honore habendac ni 
h& primitiae Schauenburgicae , qvibus. ] iil 
prius datur in hoc genere , nihilqve qvod e- 
liorem de Scriptoribus & Scriptis, Ecclefii: ve 
& Scholis hujus Comitatus impertiat notit u. 

« y. 



LiteRariam In Genere. ln QBa vo. ,. yfo 

('"miniitiae iliiit-, qva? hae illac fcribentem fe- 
!erunt , v. g. p. 200. ubi fcribit: Leucfeldi 
;i iqvitatos llefeldenfes editas efle Hildefiae, 
jjse 1709, excufse funt QvedlinburgL 

CXVl. 

H. Aug> Schumacfceri Confpe$us Wal&eaiix, Vfr 

iLta.i Dresdaei7io» -Pi-omittit Waldecciam 

Ipratam au&or ( p. % $. 4 f . 44. ) a nemine 

iiliuc tentatam> (p. 55*.) Ejusqve confpe&um 

i : exhibeh Nec impar eft nuic oneri , Hi~ 

>riae Waldeceeniis civilis & iiterariae benepe- 

us ; Sed mera funt elogia qvx de eruditis 

aldeccennbus adfert ; Nec teftes fuamm 

irrationum producit ; Et in feriptis do&orurfi 

eenfendis nimis angufta eft ejus libefalitas. 

cxvii. 

joh. Cafp. Eberti CervimdniiUin iiteraiUfn^ 
ratislaviae 1726. Cujus induftria excellit ma~ 
me, 1) Iri Schedis ineditis excutiendis, 2) 
Jpriptoribus Homonymis difcernendis, 3) No- 
inibus obfcuris illuftrandis^ 4} Epigfamma- 
> condendis* 

cxvm 

jjacobi Middendorpii Academidrum tiriiverfi 

\rbis Libfi IV. Coloniae ij 94. De qvo Da- 

jiel Georg. MorhoffinEoiyhiftoreL.I.C.XVI. 

1« 72* p. 201* Hiftoria fpecialior Academia- 

Nni f um, 



j 64 C<2P.7//.DeSriptor.Spectant.Ad Hisi 
rum , ab aliqvo deducenda ha&enus defid • 
tur Nam qvanqvam Franfcifcus Junius IV 
dendorpius de Academiis Germania? , ali 
Academiis fpecialibus , e. g. de Parifienfi . 
xonienfi , Patavina, fingulanbus libris ege.r 
Qyanqvam & Gregorius Laeti deAcademii<;- 
liae , in Italia fua regnante > non modic; ■ 
fpergat ; Revera tamen omnis ifie labor r • 
cus efl & fterilis. Optandum elTet ut ] t 
operam fibi depofceret Vir prudens & dai :, 
& qvemadmodum Conringius generalia . • 
demiarum, ita fpecialiora, tum e variis de !: 
argumento Scriptoribus, tum ex fua experie 1 
concinnaret. Et fane , qvemadmodum 
Ariftoteles Rerumpublicamm Hiftoriam 
texuit , qvidni fimili ratione liceret Ac 
miarum, qvx funt literatorum Respublicae 
ftoriam tum e politicis tum ex Hiftoria li 
ria , principia contexere, Prccclarum fane I 
& illuftre argumentum , de qvo nemih 
ctenus in mentem qvicqvam incidit. H; ! 
nus Morhofius.-Qyi Miiadendorpium apr: 
au&orem, qvi vocatur Middendorpius,',': 
qvidem Franfcifcus Junius Middendorpiuvp 
modo ab eo dicitur , qvi Indicem Aucln* 
congefTit in Morhorni Polyhiftorem , mej n 
Momofii male alTecutus ; Sed Jacobus Mid 
dorpius, Nec de Academiis Germanise 
mentatus eft folum , qvod fcribit Morh< 
verum de Academiis univerfi orbis. Et 
tum omnino effc , laborem ejus elTe mai : 
& fterilem ; Sed hoc condonandum ei 
qvia eo tempore inculta adhuc erat Hii 



LiterariamInGenere. InOclav a. f6y 

i iria", & ille primus huic argumento manum 

it , nullo Manudu&ore ufus , qvod tam 

I im ac varium & implicatum eft ac lubri- 

ui i, ut decem Heroes literarii eidem expli- 

, o vix fumciant, nedum unus, qvi abHe- 

oi nobilitate tam procul adhuc abeft, (2.) 

tt\ rarium per nonnuUas Gattia Belgica partes Abra- 

uzi Ortelii & Joh. Viviani. Antwerpiae ex offi- 

Hantinianaif 84. Infreqvens, 



exix. 



M. Wolfgangi Jufti omnium Academtarum & 
undam illufirium Scholarum totius Europa Ere- 
tes , fundationeS) confirmationes , <c?c. Fran- 
lrti ad Viadrum Hf4. Joh. Chrift. Bec- 
rinus. in notitia Univerfitatis Francofurtanae 
v V. p. 47. Hunc Wolfgangum Juftum fcri- 
>jl fuifle Francofurtanum , Philofophiae & 
/dicinae Do&orem, ac Phyfices ProfefForem, 
l jramqve lucis amiiiiTe A C. 1 ?7f . Qyibus 
<!lit C. VL.p. 72. Eundem celebrem fuorum 
B liporum fuifle Hiftericum Marchiae, ipfiusqve 
' ncofurti. Et ha&enus. bene, Hic enim eft 
I Wolfgangus Jobft, cujus Chronicon Franco- 
jtanum Germanico Idiomate confcriptum 
;j:mannus recudi curavit , & accefftonibus 
jbusdam adauxit , & notitiae fuae univerfi- 
|.s Francofurtanae praemifit. Sed qvod fcrp- 
i in Catalogo Bibhothecae publica? Francofur- 
lat p. 164. Eundem cum aliis in afpectum 
jblicum emififTe , Academiarum & prafiantium 
irundam Scholarum Catalogum , Francofurti ad 
Nn 1 CX 



$66 C^.///.DeScriptor.Spectant.AdHis' 

O. ifyo. 8- id nos in eam fere pertrahit f i 
tentiam ; Becmannum hunc Jufti libellumn i 
qvam oculis ufurpaiTe, cujus nec infcriptioni : 
nec annum, qvo excufus eft, fatis accurate i 
primit. Putamus etiam , li eidem ad ma i 
fuiiTet , totum notitiae univerfatitatis Frar 
furtanae fuifTe infertum. Qyia novem tant 
plagulis conftat. Et ad notitiam univerfit I 
Francof. magis fpeftat , qvam qvodpraer. 
fum eft Chronicon Germanicum. Et perf , 
cis ex eruditomm ordine cft notum. Fall 
etiam fi putas , hoc opufculum Middendc i 
Commcnt. elTe poftponendum. SpilTius 
Middendorpii volumen , non melius. I 
felettiora funt qvx collegit de hoc argurm 
Juftus , qvam qvx confarcinavit Midden i 
pius. Et qvx de Academia Francofurtar . 
78, notavit , funt longe fele£UiTima.. 

cxx. 

leutfche Helkon , aiif ivekhen dk auft ' 
1'eutfchen Univerfitaten itz,*iekende Profejfow > 
geftellet werden ^ Leipzig r 712. Paralipoi 
promittit Au£tor in praefat. Et hsee etiaM 
operi funt perneceiTaria , in qvo vix dit 
pars Academiarum Germanicarum percej^ 
(2.) Andtea Goepelii- , vori dem z.u Eifem 
kaueten Athen&o Mariano 1711. 

Prxter aqvas Helicon , & ferta , ly» 
Peorumr 
Nil habet ,• & magnum , fed per i 

(i 



JTERARIAM In GeNERE. Ift O claVO. f6? 

i "Nkolai Cknardi nova Methodus docendi 
zlpbabetkos . , Francofurti i y 76, 

CXXl. 

'urtze Nachricht von denen Academien m& 
fitiiten uberhauft , Halle 1709. (*♦) Nach- 
■1 der Stadt Uatte, und abjonderlkh von der 
rfitlit dafelbft , Halle ; 709. (3.') Nachrkht 
r Stadt Leipzig und von der Univerfitatdajelbft 4 
rn. Auctoris animo confiliisqve hic fcopus 

ti; 
1 



Academiarum omnium Hiftorias particu- 
condere. Nec ita eomparatus erat , ut 
acftare non potuiflet , Vir Hiftoriae litera- 
i antiqvitatis, & omnium fcientiarum, qva* 
imanitatem pertinent,beneperitus ; Sed 
I placuit fortunce , hoc bene caeptum opus, 
lm , qvem volebant eruditi , exitum per- 
re. Atqveita rupto fune,currensrotars- 
eivitretro. " - 

cxxti. 

Boitii Eponis Orationes dute , 1) deHdnorum^ 
c hmkorum titulis &c t 2) De Romana )uris~ 
Ventix frutlibus genuinis , Lipjfce ['727», Pri- 
1 n omnium fuifle Eponem , qvi in eruenda 
: jntiqvitatum tenebris infignium titulorum- 
;iAcademiarum Hiftoria operam impenderrt, 
bit M. J. G. Lotterus in prafat. pfi •. Ad- 
jjve eumanemine laudafcum, qvi poftipf im 
jioc argumento poliendo deilidarint Ej jfc 
Is T n 4 qye 



$68 Cap.Ill. De Scriptor.Spectant.AdHis 
gve rei caufam, raritatem harum lucubratioi 
fuifTe exiftimat. Ad qvam fententiam & 
facile accedimus, Qyis enim credat , \ 
Henricum Bocerum , in Orat. de gradibt . 
terariis & honoribus , Eponis nomen ten< ; 
mvolvere voluiffe , fi eidem fuiflet cognit 
inprimis cum tantamlaudem ex his meletr 
tis fit confecutum. Promotionum enim , . 
demicarum origines pandit, ceremonias ii : 
pretatur, ritus antiqvos explicat ; Idqve ■ 
ta dexteritate , ut nihil intelligere arbitre -it 
eum , qvi eximias ejus dotes non intell ;, 
In diftione eft caftitas & facilitas , & 1 r 
qvidam nativus, non adfcitus ; In rebusl • 
ma amaenitas , facilitas , feleclus ; Sufp ;• 
nes de origine titulorum Academicorum i- 
tae ; Conqveftiones deabufibus eorunder ■ 
ftac ; Veritates amara?, jocis & facetiis re \t 
fae. Hoc ipfo tamen aliqvid humani pafTu: i, 
qvod in Dedicat. Orat, 2. p. J9. fcribit : 1 
liani Archi-Epifcopi Toletani Libros 3. *pt M 
GkKuv. y qvos in Bibliotheca qvadam \\ 
tos reperit, nunqvam fuiffe excufos , \\ 
jam A. C* iHf- ^ Cochlaeo in lucem I 
(int 

CXXllL 

Henrki Boceri Orationes dua„, 1«) J>e dt * 
n & utilitate Academimum* 2..) Veliterarhm 
dikis <[$ honoribus r Tubingae 1617. Qv 
Boetii Eponis Orationes de hoc argument 4 



LlTERARlAM In GeNERE. lft O&aVO. J 6$ 

et , manum de tabula procul dubio retra- 
, tantopere inferior eft illo , five verbo- 
yivacitatem fpe£tes, fivererum ftru&uram, 
mitatem & fele&um. Siqvidem fi aliena 
;ns his orationibus admixta , h. e. digref- 

; s prafpofteras , ttftimonia fupervacanea,6c 
•jujus commatis , perpauca fupererunt ad 

y orymbos fpe&antia, 

CXXIV. 

Qotlofredi Vockerod Cemmentatia de erudito-l 
a Societatibus , Gothae 1704. Ee qva vide 
ft. Aug. Heumanni viamad Hift. lit. C. 1. 
not.c, p. 2, &, fi tanti putas , noftram ideam 
rmatiS antiqvitatis Hterariae, Parte ij p. j % 
Et fupra Vol. $7, in qvarto n % 1.) 

cxxv 

Joh, Mabifionii Iter Germanicum., Et- Johannis 
ioji de Scholis celebriius , a Carolo M., &.pofi 
lum M. in occidente reftauratis liber cum frafat^ 
l Fabricii editus , Hamburgi 17 ? 7. Cujus 
ris hic unicus feopus erat , luftrare Biblio- 
as Germanorum, qvod Mabtflonius iple fci> 
p. 27. Sed admodum pauca funt in hoc 
rario , qvae fpettant ad rem Bibliotheca- 
, Pleraqve enim funt aliena , cottidiana, 
ia. Paucse etiam BibJiothecae vifitatg?, ese- 
obiter tantum ,, & m i» ttu^o^ £t «a, 
I ex iis in tabulas relata funt, paucis paginis 
jiftent comprehendh. Qyod verc* ad Lau- 
Nn j gck 



y. 70 C^vlll. De Scriptor.SpEctant.AdHist. 
nojum attinet , ipfum audi fis in praefat. de { 
metipfo differentem : Labore fuo toto frueti 
Jacobus Middendorpius , qvi ingentem de Ac , 
demiis Commentarium elucubravit. Has nc 
attingo. Scholas perfeqvor , qvus viri gravi 
& docli magna cum laude prius rexerunt,qvai 
fundarentur Academise , & Principum ac Poi 
tificum mumficentia & privilegiis fedem ftab 
lem & domicilium certum haberent. lnitia Pu 
rienfis Academise excutio , & qvas intercurriii 
a vero abhorrentia rejicio. Sed illius progre 
fum & csetera inta&a prsetereo , qvse Csef. 
Eg fliu.sUuiseus copiofe atqve eleganter perf 
qvttur. Hiftoriam ilie (cribit : Egonon fcrib 
turri ex aliis , tum ex hoc qvoqve , qvod fct 
bere Hiftorlam fummi eft in dicendo oratori' 
Seligam- duntaxat nonnulla , qvas cumt ad Ac 
demise , tum prsefertim ad TheoIogicE faculti' 
tis celebritatem, famam, amplitudinem, Scd. 
&rinarn pertinere mihi videntur. Hadlenus La j 
nojus. Cojus hoc opus ftromaticum, verecl 
Hiftmeum, colle&um fine ira & odto. II 
fcriptorihus avy%^m$. y optimis , locupletftl 
mis , fide digniffimis , cditis & ineditis, rarioii 
bus maximam partem, &in lis parurn notis,q- 
a Mufiv intra veia non funt eruditi. Commjs 
ta qvarn prurima deleta. Veritates incomp» 
tae in aprieum produdae. Grigenes Scholaru 
per occidentem inftaur itarum egregie illuftrat 
Qvo faclum,ut ampliffima laude condecorat 
fit Au&or ab Bermanno. Conringio in Supple 
Antiqv. Academ. p. % 6,8c 561. aiiisqve» 
a& iis .-, qvi eidtro tacite infenfi f.unt , hcc noi * 

i 



Literariam In Genere. In OSiavo. f 71 

■j tantum reprehenfus fuerit, qvod audacior 
Criticis , intemperantior in Polemicis , San- 
orum multorum everfor , Monachorum om- 
um ofor , argumentorum negativorum inHi- 
oricis nimius rautor extiteric. 

CXXVI CXXVIII. 

Ml Godofredi Ludovici Biftoria ReBomm y 
irymnajiorum , Scholarumqve celebriorum , Vars i 4 
Lipfiae 1708. Pars 2, Ibidem 1709. Pars%. IbU 
'jlem 17 11. Pars 4, Ibidem 1714, Pars. f.i^ig, 
jrria Volumina, Male habet Albertum Thu- 
Jam (inldeaHift.Lit.DanorumC. 2.§« i.p.26.) 
^vod Auc"tor Hiftoriam Scholarum , qvse funt 
!nDania,in iiteras non retulerit $ Sed hoc 
ipfum nec voluit unqvam , nec , fi voluiffet, 
botuit. Qvi , poftqvam rebus necefTariis col- 
figendisXlV. integros annos infumfit , iotrade« 
bem annos vix XXXV. Scholarum Germanica- 
rum Hiftoriam abfolvit , & fi usqve ad prsefen-? 
tem temporis articulum hac linea perrexiftet, 
tamenSchoIarum GermanicarumHiftoriaro per^ 
jficere non potuiffet, nedum annales earum con- 
dere , qvse a noftris finibus tam procul remotse . 
funt. Gptandum interim ut Hiftorise literariag 
peritus continuando huic labori fe accingeret, 
qvod M. JohM Ant Strubbergum vvr.iv pyioig 
facere voluifle (cribit D. Eberhardus Davides 
Hauberus in Primitiis SchaUmburgicis laiciculo 
2. p. 22 f. Qvia seqve neceflaria & utilis eft. 
Hiftoria Seholarum ac Ecclefiarum, & inRe&o- 
ribus Scholaruro fsepe fuerunt majore eruditio- 

ais 



f7i Cap.llL De Scriptor. Spectant. AdHisi 

nis copia infignes , qvam in iis , qvi Ecclef 
prsefuerunt Lt caremus adhuc SyftemateSch 
larum Hiftorico. Putamus tamen , fed prael 
cini , emendari qvsedam poiTe in Oeconon 
Ludoviciani Operis , & Hiftoriam Scholse cuji 
vis in meliorem formam redigi. Omitti etia 
nonnulla qvae ^w^oVWfl?, ut Parte j. p. j« 
feq. Et addi qvaeactferiemH.iftoriseexplenda 
pertinent , v. g. P. 4, p. 1 ? !. Qyis ruerit d 
gularis ille calus , qvo compulfus Vir docti 
M. Ant. Wernerus Cuno in aulam Csefarea; 
eommigrarit* qvi paucis admodum eft cognitii 

CXXIX. 

M. Godofredi Ludovici hiftoria ReSiorumGy 
nafiorum <& Scholatum celebriorum , Pars 1. Lipf: 
1 / «.8 , ( z .) D. Andrea Petermanni thefes de fri< 
cifiis cognitionis hwnana , Lipfia* 1 70g. In q ' 
bus totus Cartefianizat Au&or , perpaucis cyd 
busdam exceptis , in qvibus inter eum& Cart: 
fium, eft opinionum dftimiHtudo, v. g Th 5 ' 
p. lj; (3.) M. Godofredt Ludovki Schediasma.^ 
Hymnis & Hymnopais Hennebergicis , Sine loco ! 
ternpore. Scilicet Schediasm* eft , in qvo pl:i 
celeritatis adhibuit Au&or , qvarr* curse. Un 
fa&um ut qvasdam defcriptiones fint exiles 1 1 
mium ac tenues. Ut Num. 17-. p. 40. Johanr 
WeifTenbornii , cujus & Biographia, , &, c 
ab eo confectus eft Hymni Gecraanici Hifto: 
copiofius legitur in Joh. Ca(paris>Wetzelii Hifl 
m Hymnorum, £arte } .. p. 40.6» feq., 

cxx 



LiteRARiam In Genere. lnOHavo. 573 



cxxx. 

Schola Brmfvicenfis ad D. Martinum adrmni- 
i\ tio Retlore Andrea Voutheni6 , ejusdemqve con- 
n Bio figurata ad imitationem Thoma Linacri^ 
i nricopoli 1 S 74- (*•) Padagogii iUuftris Gan~ 
4 shemii lnauptratio, conftitutio , clajfes , leges. kem 
t Nic, Selnecceri Oratio de pracipuis Ecclefia DoSio- 
nks. M. Adami Ryjfandri Qratio de Scholarum di- 
g tate. M. Efaia Preiferi Oratio de ftudio Qraca lin- 
; i , Henricopoli 1571* 

cxxxi. 

M. Chriftian WiderichWiiifch IncunahulaScho- 
iAnnalergenfis, Annaeberg fineanno. Alriber- 
\ nfis in Nortgavia ScPalatinatu fuperiore Scho- 
] Hiftoriam exhibet Godofr* Ludovici in Hift. 
J holarum P. V. p. 10 1 . (eq. Sed non Annae- 
I rgenfis qvam Auc~tor hoc volumine compre- 
J ;ndit« G- Ludovici exemplo excitatus, qvem 
jjflim laudibus concelebrat>&maxime inEpift* 
Ipiicatoria. Necdiffitetur fe adjutum Pauli Te- 
Ifii annalibus MSCtis Scholafticis, qvi per octo. 
«|icim annos Annaebergse in Schola Patria fuit 
bnredtor, & Re&or poftea per totidem annos, 
jim primumEilae in Bornenfium Dioecefi Paftor, 
I tandem Eilenburgenfium Superintendens (2.) 
)t Frid. Gottfr. Gotteri Elogia clarorum virorum, 
\m Altenburgum fcriptis & meritis ittuftrarunt. Ac- 
dunt Reinefiii , Lambecii &c. Epiftola , qvadam 
^dita , Jenae 17 1 3 . Negat Au&or p. 60. in 

de- 



574 C^.//7.DeScriptor.Spectant.AdHist 
defcriptione Gabrielis Claude:i , fuum effe I; 
des virorum fcrjbere , fed vitas & elogia.< 
eft qvidem elogium teftificatio de aliqvo (i 
honoris five vituperationis gratia; Inferhnh , 
encomia ex meris laudibus contexta funt , ! 
Biographice folas virtutes exprimunt, non vifc 
Dignse tamen in qvibus perluftrandis aliqv , 
temporis , ^fpatiolum conteratur, 

cxxxu. 

jfo£. FriJericbi Vanegyricus Secularis deOrigb 
incrementis atqve fortur.a Academix Lipfca , Lipi i 
1709. AucW ampliflimum fibi elegit difl 
rendi campum. Dicere enim ingreffus eft<: 
Origme acprima fundatione AcademisLipfie 
fis , deqve lllius progreflibus & incrementis 1 
omni ftudiorum genere , ornamentis item p 
culiaribus, atqve iterum de nonnullis ftudiori 1 
cladibus , atqve adverfitatibus , inprimis ve ■■: 
de Illuftriflimorum Principum munificentia d : 
(p.19.) Nec defuit eidem facultas hsc omi! 
compolite, ornate & copiofe eloqvendi ; 4 
otium defuit, Atqve hinc faclum ut recept i 
canere, & in medio orationis curfu fubfiftt' 
coactus fuerit. Nec qvicqvam Ievare nosinh 1 
moJeftia poteft, qvod promittit in pra?f. p.7.! 
in Tr. p. ffi fe fallos , five annalesAcademic 
conditurum , & qvod in hoc Panegyrico om 
fum , in iis fuppleturum, Harum enim prorr 
fionum folutio fecuta nulla eft , & alius adet 
dus fons erit , fi velis reftinguere hanc tu? 
fitim f 

cxxxr 



Literariam In Genere» hiOBavo* f 75* 



CXXXM. 

5 B. Menckenii du& Declamationes de Qitirla- 
vria eruditorum, Lipfiae 171?. Qvse, dici non 
tm eft, qvot, qvantisqve acclamationibus exce- 
p|| iint ab iis , qvi civium locum obtment in 
K )ublica litefaria. Sane recufse funt faspius, 
$ n alias linguas translatise , Scholiis etiam & 
rv is qvibusdam illuftratse, &acceffionibus au- 
fl ac locupletatse. Et ejus edam funt com- 

tis , ut laus vera in easdem conveniat. !n 
q bus ii potiffimum deridendi propinantur ex 
e iriitorum ordine,qvi qvosvis inanes aucupan-_ 
' rumores, & omnes umbras etiam falfse glo. 
ri confe&antur. Li&io eft cafta , nitida , vi- 
v < , & naturaii pulchritudine amsena. Narra- 
■': nes de do&Orum qvorundam virorum ineptiis, 
ilgulares , jucundie, dulces , & notatu dignae. 

1 .et fidem noftram interponere non poffimus 

2 omnescum veritate confentiant. Qyod enifn 
^clor Do&ifl p. k. de M. Johsnne isegero, lu- 
«ioppidani Wittenbergenfis Re&ore refert,id 
(jtufo , qvantum qvantum eft fejun&um efte a 
vro, contendit M.Gothofridus Wagnerus in 
l|)imetro Difiert de iis, qvi de fua ipfi vita ex- 
[ifuerunt Qvasdam etiam eruditorum a£Ho- 
js immtrito ab Au&ore Charlataneriis , vel 
pbus circulatoriis adicriptas , is , qvi verfio- 

I ixi Gern anicam adornavit, paffim in notis or> 
rvat, (v.g. p j 9. not a. ) aliiqve animadver- 
;runt, Et qvas vera fit ratio , qvare Au&or 
ieberrimus p f 45. nomen E, S* Keinhardi $t 

Ada« 



57^ Cap, III. De Scriptor. Spectant. Ad Hisi 
Adami Schertzeri filentio involvent , Sc pol 
in mdice diferte expreflerit , lectoremqve 
paginam jam di&am remiferit , nos fat 
re cam iis , qvi fciunt nihil. 



cxxxiv. 



emur :| 



Zwey Reden von der Chariataneria gehalten i 
J. B. Mencken , iiberfetz,et und mit Anmerckm 
vermehret von H. Z. j/. Cosmopoli. Qyse tra 
latio non eft reprehendenda. Et notaspleraec 
ingeniofe (unt, & argutae & eruditse. Sed mor 
ces etiam interdum, &(ale afperiore confper 
NecaMenckenii notis ullo (imulacro vifibili « i 
cretae, Qyaedam etiam declamationibus Mencl : 
nianis diierte oppofitae. Nonfinerationetami 

cxxxv. 

Joh. Lati Charlataneria Medicorum , Frlj 
fingen 171*. Charlataneriam eruditorum vi 
coloribus expreflerat , J. B Menckenius , ! 
hoc ipfo qvafi fignum fuftulerat iis , qvi civi 1 
tis literarte erant participes ad hoc facinus I 
norificum imitandum. Siqvidem (ucceifitni 
multo poft hic Pfeudonymus Joh. Lasti , qvi. 
Charlataneria Medicorum commcntatus eft,, 1 
pepercit perfonis, & dixlt tantum de vit 
Scripfit etiam de Charlataneria Th-ologori 
orationem Joh LeonhardusFrbrdnefiusSS.1 
Doctor Argentoratenfis , qvae lyu Argen 
rati latine excufa eft , & a non nemine in l 
guam Germanicam con verfa noftro Typograt 



.tTERARIAM IN GeNERE; Ift OtfaVO. f77 

>enda oblata eft , qvi ampliflimi Magi- 
nuta admonitus, noluit; obftetricias ma- 
movere fcetui, tantum mali exeitaturb in 
,ic jdine imperitorum , utilitatis nihiL 

CXXXVl. 

Akhael Uiknthalius d& MachiaveUitfno literar 
egiomonti 171?. Qvod opufculum ejus- 
:ft materia» cum J.B. Menckenii charlata- 
, fed non ejusdem fbrmse : Siqvidem de> 
eruditorum inclarefcendi modis agit Au- 

>r jjvi parufn honefti funt, plane utMencke- 
generatim tamert magis qvam hic, qviad 
liora defcertdit magis. Lampada ta- 
►rcetulit Menckertio , qvod nec ipfe diffite- 
praefatione Charlataner iae , cV pfeudo eru- 
im arcana & technas occultas . prseclare 
1 hic nofter , qyi , qvod in aliis reqvirit* 

ij 1 ipfe habet in fe * fuba&um judicium & 

n po&um pectus, 

CXXXVIL 

Joh. Gottfr. Buchnerus de vitiorwn iriter erit~ 
o^ccurrentmm Scriptoribus $ Llpu*2l7i8* Qvi 
5| \ fe maxkne nube teftium, & multitudine 
viium, qvos in fcenam producit. Parum 
ic us an ad rem fpSdlent an minus» Qvofe 

fab ipfo recenfentur , qvi vitiorum, erudi- 
i jnilianum, Scriptores non funt? Qydt eru- 
Cjim infortuniaj qvas addueuntur, non furtt 

? Viri Celeb. Michaelis Lilienthalii vefti- 

cutus eft potiffimum , & J.B. Mertckenii, 
Oo cujus 



J78 Cafjll. DeSCRIPTOR.SpECTANT.AdHiST 

cujustamen de Charlataneria eruditorum ver 
nem Germanicam tantum legiiTe videtur , i q 
textum authenticum latinum. £t licet mer. 
rum typographicarum tabuiam in fine fufp . 
derit , non tamen in ea correctum videmus 
qvod p. 133. iterata vice occurrit vitium , 
pro Francifco Sanchez, legitur Francifcus £ 
chetur. Caeterum laudamus Aucroris fludin 
notandi in aliis , qvae fibi in re literaria maxi 5 
putavit cavenda. Malimus tamcn eundem \ . 
ra notafle , pluraqve caviiTe. 

CXXXVIII. 

Godofredi Ludovki Exercit, Iheol. de fcri t • 
Anonymis & Vfeudonymis in caufa religionis a\ 
grejfu coercendis , Lipfiae T7*f. bcilicet plac< 
Auftori M. Sigismundi Evenii cnodationr 
Qvaeftionis Theologicae: An in caufa relig, 
liis/fcripta Anonyma Sc Pfeudonyma fint pf 
banda ? Vol. $f. in Qyarto N. 15. a nobisas 
tam &dijudicatam , denuo fub prelum mittei 
& eidem prolufionem qvandam ejusdem gcjc 
ris & argumenti fuperaddere , qvod , qvia f 
ne difparuerant exemplariain tabernis literapi 
improbare non polTumus £ Sed qvam ob renr 
titulo Evenii nullam plane mentionem fecei 
id qvidem fufpicari miftime poiTumus. 

CXXXIX. 

Petri Dahlmann Schau • P/atz, derer mdsqv 
ten und demasavirten Gele&rttn , Leipzig 170 

The 



Literariam InGenere. InOElaw. 579 

heatrum non injucundum omnino, fed jueun- 
,us muito , fi ceconomia ejus in tabulam 
i mje&a le&oris oculo , uno obtutu confpicien- . 
1 1, propofita fuiffet. Anonymi enim & Pfeudo- 
i/mi in meliorem ordinem reda&i funt ab Au- 
i ore , qvam a Placcio. Sed di&io hybrida, & 
jionftrofa, & indvilis eft. v. g. p. h Ef find 
dche Scripta , we/che mit fingirten monflreufen Na- 
ens - Larven mundiret , coloriret , und vorgefieUei 
krden , ilnd die liflig/ich etnem AuBoritatifchen 
iriptori angedichtetfind, Infcriptio , imago seri 
icifa, perfonae in hoc theatro produ&ae > plerse- 
ve omnes funt defumtce e Placcio. £t facile 
laremus Auftori veniam > fi ea petiiflet ex hoc 
romo condo qvas vera liint, & cum Hiftorise 
ibgibus cofifentiunt ; Sed promifcue arripuit» 
rae vera & falfa funt, nulio habito difcrimine, 
b(a etiam interdum menda typographica. Imo 
fommenta nonnunqvam commentis adauxit* 

!*£, ea transfcripfit in fuas tabulas qvse non affe- 
utus eft fatis , vel cjvae opinionis errore fibimet 
)(i confinxit. Cujus generis fphalmata eXpro- 
^rata eidem lege fis in C* A. Heumanni Sche- 
fiasmate de Anonymis & Pfeudonymis C z §. 
114. p. 1 2 <. (eq, Auttore der neuen Bibliothe- 
}ve I\ 4. p. 289* feq, Aiiis» 

CXL. 

*)ohannh Mot/eri Homonymofcopia Pliftorko- 

?hilologico - Critica , Hamburgi i 697. De qvO 

|ibro qvid exiftirhemus multis verbis fignificavi- 

nus , tum in prsefatione^ qvam prannifimus in~ 

O02 tro- 



f 8 O Cap.Ul.DE SCRlPTOR.SpfeCTANT.AD HlS 

trodu&ioni in Hift. lit. German. Parte 3. C 

tum in Diflertatione Hiftorico. Critica , Bit 

thecae Acroamaticse adje&a, in qva noftran 

Petri Lambecii 6c Dan. NelTelii Catalogis h 

tem copiofe expofuimus. Fuit enjm qvonc 

controverfia inter nos & Mollerum , cujus 

tium & progreflum hoc loco repetere nihil 

tinet. Nam licet eundem Au&orem hujus 1 

extitifle , retufumqve prorfus pnftea , cV j 

mam nobis reli&am fafli (int eo temporeomn 

qvi fpe&atores fuerunt hujus certaminis; ] 

limus tamen id nunqvam efle initum , qvia 1 

bello eft potior ; Et nunqvam aliqvis in k 

ita motus animi fui in numerato habere pot 

ut lineas praefcriptas non tranfiliat. Et c 

poftea vitam cum morte commutaverit Mo) 

rus , nos poft fata ejus profitemur , nunqfy 

inimicitiae fcintillulas in animo habuifle coc 

eum , amicitia» autem & amoris plurimas, li 

indi&as , & confeflione publica non prolaii 

Semper enim ejus Polyhiftoriam admirati 1; 

mus. Et fcripta ejus omnia , & in iis hancf : 

monymofcopiam etiam, licet omni telorurdUi 

nere oppugnatam , tanti fecimus , ut iisj 1 

Hiftorisc literariae fcientia a nobis aucli ft: 

eam de meliori nota femper commendavn 

mus. Exemplumqve noftrum indice copi 

perfonarum St rerum auxerimus, ut commod 

eouti poflemus. 



CXI 



UTERARIA M Ik GeN ERE. 1» OflaM. fgt 

cxu 

C. W % V.G. Virorum eruditorurn Onopiatomov. 
t y Franckonhaufen I7^°v 

Parcite pycs nimium procedere. Non be^ 

ne ripse 
Creditur. Ipfe aries nunc vellera ficcat, 

CXLII. 

Joh. Alb. Bahicii Centuria labriciorum jcri~ 
clarorum , Hamburgi 1 70 8 . In qva Audor 

eb. antiqvum obtinet, hoc eft, cumftupen- 
i; e&ione oftendit etiam maximam judicii acri- 
r niam, & non communem locorum commu- 
1 m ufurpationera , Fabriciosqve colle&ps ita 
i cribit , ut plerorumqye non nomen inane 
a tum , fed & fata , & fcripta, & merita ia 
Itipublicam literariam literis non facile peri- 
i is fignata appareant* Succeflit Fabriciorum 
Jpturia fecunda cum prioris fupplemento, 
^mburgi 1727, Centuria etiam tertia, 6]c 
|krta his adjungend* erat ,, in qvibus Fabri, 

aretti , le Fevre, Schmidii, Vulcani,recen^ 
f|di , fed primas lineas ex iis du&as tantum- 
!>do repertas teftatur Herm, Sam<. Reimarus 
I vita Fabricii C. 11. p. 13 f. (2.) Al jfo£. 

nr. Boeckmanni dt doBis Nicolais Sche^iasma^ 

ttenb, 17 ia* 



Oo $; exn& 



f 82 Cap.Hl. De Scriptor. Spectant. AdHist. 

CXLHI. 

Nicolal Alardi Decas Alardorum ftrip \ 
tfarorum , Hamburgi 1711. Ducem fecut 
eft J. A. Fabricium ,. Fabricios fcriptis clar 
enarrantem , ut ipfe fatetur in prajfat. Et eu t 
dem in hoc itadio currentem pene aflecutus c 
Sane multa inhac decade congeffit, qvibus&i 
ftona literaria «peciahor egregie juvari , int', 
gentiae fuppleri, lubrrca extra dubitationis aleak 
poni, errataqve & male tradita corrigi poflur 
v, g. Lambertum Alardum Paftorem fuiffe E 
clefias Hildeilenfis , nefcio , qya fide traditi 
in Lexico eruditorum p. 76, qvern Brunfvi^ 
fparfiffe verbi divini lemina, ncnHjIdffia^doc 
Auftor p. i\. not d Cui fuggeratNumenf. 
premum vires , u.t Bibliothecam Alardinar 
c|vam colligit , acl umbilicum perducat. 

CXLIV. 

Renati.Chrijioph. Leonhardi Schediasma 4|M 
tfis R$immannis, Michaelfteinii 17 7. Aucli 
eft Leonhardus Chriftophorus Riihl Sehq 
Afcanienfis Con-Re£ror Noftris ohm pratfi 
ptis Halbevftadii imj?utus.. Non nul.lius hoc 
in literis nominis. 

CXLV, 

Jrenai Carpenterii Schediasmata voria de e, 
d%is t&lihibus cum fcriptjs,. variorum ejusdem pr 



.JTERARIAM In GeNERE. Ih 08aV0 4 f$J 

nti\ Wittenbergac 1717. Verum nomen 

I is eft , M, Gottfried Wagener , qvod 

jft. literaria»Schediasmatis prjefixum legi- 

Et ipfe fcribit in prasfat. Semi- Centuriai: 

eruditorum caeiibum , parum artis reqvi- 

cripta ejusmodi conficienda, nec multurr* 

n iisdem comparari. Id qvod factfe damus, 

r.odo conficiantur , qvo haec CoHe&anea* 

n fta funt , obiter videlicet , & feftinanter, 

rcanes aqvam e Nilo lambjtant , vel galli 

< unt fuper ignes & ardentes prunas. Qvam 

exanguia (unt qvas Au&or habet de eru- 

r< um plerorumqve caelibum fatisf Qyam fic^ 

, vaedeeorumfcriptis? Qvam ralfa interdum 

de eorum cajlibatu ? v. g, Michaeji& 

cidri. 

Intenui labor, At tenuis non gteria* Si 

qvem 
Numina lasva finunt, auditqve vocatus 

Apollo. 

udit autem Apollo fi qvis non ofcitanter nec 
de ad argumentum accedat, nec qvicqvam. 
hartam conjiciat , nifi qvod accuratiore 
itis trutina examinatum fit. Et hac ratione 
•entis egregiis emblematisjharic ca;Iibum 
j:oriam diftinguere potuiffet Au&or , ut Dif r 
ationibus aliorum , iisdem intexeadis npft 
uuTet opus, 



O o 4 CXLVt ',. 









f 8 4 Cap Ml. De S criptor.Spectant. Ad His 

CXLVl, 

, Mifanders Bucher Freunde undBucherhtt 
Drcsden j 695*. Auctor eft Johann Sarr 
Adami Paftor in Pretzfchendorrf prope Dresd 
Vir induftrius , & hoc nomine laudandus. 
qvi re&ius feciffet , fi ad hunc remum duc 1 
dum fe non accinxilTet. 

Ludere qvi nefcit campeftribus abfti 

armis, 
Indo&usqve pilae , difcive , troch< 

qviefcit. 

Non enim rei Htcrariae fatis peritus cft , 
co , qvi reqviritur ad argurnentum hoc exfc 
riendum , apparatu inftru&us. Atqve hinc : 
in hac Commentatione Hcrerociits, Embje 
ta , puta , fimilia , Symbola , teftimoni 
"narrata «aosWvf», arpeG-Smva-et y dubia , fl 
vulgaria. Nomina propria corrupta , trufii 
ta , confufa &c. (z.) Ejusdem Iheatrum '. 
gicum , Dresden 169$*. 

CXLVII, 

Vauli Ciejti Medkatio deftudio militarit 
bliotheca militari confcribenda , Roftochii 1 ? ' 
Bibliothecam militarem adhuc defiderari ii 
vitate eruditorum , & Gabrielis Naudau S) 
gma de ftudio militari , non fufKcere ad i 1 
lacunam explendam , cum animadvertiflet 



Literariam In Genere. In OBavo. f g f 

ep direxit coniilia & rationes fuas , ut 

joncinnaret, qvod Se£fc. L Belli & pacis 

11 |ias orrmes , & Secl;. 2. Scriptores earum, 

dum ordinem Alphabeti digeftos , exhi- 

Et jam ultra mille Au&ores notavit, 

11 rebus militaribus defcribendis verfati 

; Sed vix ducentos ex iis infpicere ipfi 

. Et cum fperare yix valeat , omnes eos- 

1 !ad manus fuas perventuros , qvinqvagin- 

1 his fchedis defignavit , qvo,s prae caeteris 

d e , & evolvere , 8$ in fuos ufus conver- 

r jeftiat. 



CXLVIU. 

M. Andrea "Weftphalii Epiftola dua qvihus 
i fublica Au$Qtitate combufti recenfentur , Se- 
! ) 1 "/ ci^. In -qvibus eft Sylloge Librorum 
d ica au&oritate combuftorum non contem- 
: !a; Sed qvae fexcentis acceffionibus eftlo- 

etanda , & in meliorem ordinem redigen- 
& variis obfervationibus iTheologicis & 

:icis ittuftranda , fi velit formarn pperis 

Drici induere, 

CXLIX. 

Qatakgtu *von den,en rareftm Bfltchem w& 

tif y welcfo bishero in der Hiftoria literaria: 

nicht z,um \ Vorfchein kommen^ 0c. Francb- 

1 ijz6. Injocis etiam aliqvid probiinge- 

i eluceat oportet; Dicacitasqve fcurrilis can^ 

t is & angve eft vitanda. Haec enim tenuif k 

Oo c firri 



586 CapJH. De Scriptor. Spectant. Ad Hist 

fimi ingenii fruclus eft. Et.fi homines de qv( 
cunqve verbo otiofo , qvod diftum eft , rauV 
nem reddituri funt in die judicii Matth. XI i| 
v. 56. Qvantomagis ii vocabuntur ad calcr | 
los , qvi tot verba inepta , typis publicis ex ; ' 
fcripta, pofteris etiam legenda propinaverunt i 
Cumgravitate mixtus , non fcurrilis lepos efl 
debeat Caeterum , fi tanti videbitur , de bi 
bliothecis ab otiofis fabulatoribus confiftis,plui. 
ra noffe, confule Philippi Labbei Bibliothecari 
Bibfiothecarum fub tit. Fi&ae Bibliotfiecae , t 
Joh. Chrift. Nemeitz , de modeflia Hiftorico 
rum in cenfura Principum, obfervanda, p. 4J 
Vide infra mim, 472. 

CL. 

Samuelis Werenfelfii Dijjertatio de LogBtnacMv 
wuditorum. Accedit Diatribe de MeteoriiOrationu 
Amftelodamii70 2* Cujus genus dicentfi: et 
temperaturn, & aeqvabile, & placidum , florir 
dum tamen fimui & amcenum. Geconomii 
medica. Obfervationes non cottidianae dc 
morbi hujus literarii natura , fpeciebus , pro 
prietatibus, caufis^ fignis,, remediis prophy 
la£ficis, & aliis. Nec eft facile qvi de hoc ma 
lo luculentius commentatus fit, Sed ad hoyi 
&axi*s rejicit interdum qvas manifeftae it^a 
ypaTOftazltiu, funt % ut eorum Ecclefiae grati 
ficetur, cujuspars eft; Jnterdum etiam de ha 
re ita differit , qvafi omnem. toyof*a%tav can 
Ipejus & angve exiftimet vitaadam, Cum der 



LiterariamInGener. InOthvo. ' f 87 

ir qvaedam iogomaehiae pefutiles & pernecef- 

j-iae , v. g. an Gen. III, t?. legenda fit vox 

'."jn an Nin. Nos etiam ojim cogitavimus de 

hftoria Logomachiarum univerfali concinnan- 

a.. Atqve in hunc finem cojigefTimus colle- 

tanea , a nato Chrifto ufqve aa prxf^ns tem- 

>us per omnia Secula v qvibus Werenfelfii 

ipufculum mirum qvantum. poflet illuftrari, 

ed fenilis anima in ipfis labris fubfiftit , & 

nors cottidie approperat % cui velis nolis va- 

tandum eft. (2.) Cbriftiani Hoffmann ah Hoff- 

mannsWaldau de currkuh ftudiontm vita civili pror- 

futurorum ,. Gorlicii 1700. £$0 Julii Pfagk 

Epiftola de Bibltotheca Budenft , Jenae \ 6^8- Bi-. 

bliotheca Budenlis qvalis fuerit ante direptio- 

nemTurcicam docet Joh. Alexander Braflica- 

nus , inEpiftola dedicatoria ialviano J?Yq. 

.Bafileae ab ipfo edita , prsemiiTa. Qvx a J. A. 

•Schmidio colle&ioni pnmae de Bibtiothecis in- 

jferta legitur. Qyalis autem extiterit poftea- 

sqvam rapinis abhoftibus exhaufta eft , Ju- 

ilius Pflugius teftis «WTtVfo* i n hac Epiftola re- 

i fert v fcilicet talis , ut ex fooop Codicibus im- 

preffis & MSCtis, a Mathia Corvino Hungarise 

Kege colle&is, perpauci admodum , & vix unus. 

Sc atter fuperfuerit. Digna tamen vifa eft J* 

A. Schmidio & hzec Epiftola , qvx cotte&ioni 

fecundx de Bibliothecis p. 309. feq. inferere- 

tur. Nec immerito. Videmus enim nil ftabile 

eife fub fole, njt durabile a ant seternum, Et li-, 

bros ipfos interire in qvibus eruditi fibi qvse-. 

Tunt ^ntidQtumcontrainteritum., (4.) Badria- 

nu& 



f 8 g Ca/>.///, De Scripto#.S?ectant. AdHisi 
nus Beverlandus de fornkattone cavenda. 1698. ] 
qva vide Catalogum £ibl Theol. p, 10 yj. 

cli, 

M. Heinrki Scbarbaujudaifmus dete£lus 9 fi ; 
de «/ , qvi vel injufle inter Judaos relati^ vel ex J 
dxorum numero immerito exclufi funt , Lubec 
172 z_. Scripfit M.Petrus Adolphus Boyfe { 
Apoflafia? merito & falfo fufpe&is , hic aute:i 
de Judaifmi merito & falfo fufpe&is. Et ili 
qvidem praeclare, qyod diximusfupraVol.$i 
in 4to Num. f . Nec hic jejunius. Mnltoseniiti 
de Vnis eruditis errores populares & non pc 
pulares inrempublicariiliterariain admifTos ex> 
lio rrmltavit Multas veritates antea vel dil 
bias vel incognitas in civitatem adfcivit, j|: 
hoc ipfo commonftravit , qvantum fit id qvoc I 
in Hift. literaria nefcivimus , & adhuc nefcl I 
mus de do£fcoribus, nedum de do£lrina. 

CLII. 

M, *foh Chrifi. fyumii 'jubiUum^heologorw.c 
emsriiorum) Lipfiae 1710. Jubilaeorum Gamico 
yum Catalogum texuit Au&oris parens, A.C 
1706, & in eo LXXIII. exempla exhibuit. (C 
j. §. 21 p. 21.) Ex qvibus qvindecim repe 
|iit J. C. Olearius A. C. 170 g. occafione confi 
^nili adCommentationem confimilem invitatu; 
(\.c.) Georgius autem Heinricus G6'tzius pri 
&us; eft , qvi de jubilaeo.Paftorali A. C. «709 
qy&dam ia chartam conjecit, qvo.Praeful Arn 



LlTERARIAM In GENERE. Irt O&aVO. <jSj 



[ dienfis Joh. {jottfried Olearius idipfurn ce- 
j iravit , anfamqve dedit Au&ori hoc Sche- 
c ifma concinnandi. (C.2. §. <;. p. 40.} Cujus 
{ u&ura eft W^erwTfls > mutuo accepta a R. 
fRollio, qvieademufus eft in Bibliotheca 
tlbilium Theologorum. Elaboratio folicita, 
e emplis pluribus conftipata, & digreflionibus 
i ibitiofis carens , qvas in Claudio Salmafio 
t Joh. Schultzio cumprimis reprehendendas 
]itat Au&or C. r. §. 2. & 3. p. 2. feq. Sed in 
tj&ione qvaedam funt ? qvse cum ufitato lo- 
<!tendi gehere non fatis eonvenire videntur. 
ift C, h §. 17. p. 17.) Et dum C. VI. in caufas 
'rigaevitatis ihqvirit Theologicas & morales, 
iirvelimus , ficaufas hujus fcriptionis addi- 
, jflet rinales, Hanc enim qvaeftionem Scttpto- 
:s ejusmodi MwoTontyttentf de viris eruditis 
hius nominis , gentis, patriae^ fpartae , fortis, 
fc, plerumqve indecifam relmqvunt ^ cui 
mo ? Siqvidem non tam id curant reipubl; 
ruditorum proceres, ut fciant qvamdiu ahqvis 
lerit * fed qvantum profukrit melioribus li- 
fris. 

\ CLlll. 

M. Aeinh. Heinriei Rvttii Biblivtheca nohiliuiH 
[heologorum , Roftochii 1709. Pinacothecam 
3rtaflis re&ius dixeris * qvam Bibliothecam 
anc Diatnben , qvae Theologorum fata magis 
ognofcenda fiftit , ^qvam fcnpta^ Nec nobi* 
tatem uliam generis agnofcit respublica lite* 



f 90 Cap.lIL De Scriptor. Spectant.AdHi 

raria , fed virtutis tantum, & eruditionis, & 
lyhiftoriae. Et licet induftna Auctoris on 
no laudanda lit , & Oeconomia opens et 
neqvaqvam reprehendenda , de meritis tai 
Theologorumnobilium in remliterariamah , 
ubiqve eft fuentium , qvx Se£tiOne ultlj 
pragmatica cumprimis enarrari debuilTent. • 
qvidem parum curant cives reipublicae lit< 
riae , Theologiae Do£tores efle nobiles , : 
eosdem nobiliter de Theologia effe mer 
cognoverint. Et hoc fortaflis notabit Aucl' 
li , qvod pollicitus eft, Seft. 1. C. 1 . §. 1. 
2. de nobihbus Philofophis commentabit 
Aut fi de Autodida£tis cufTertationem exhii 
bit , qvam Secl:. 3, C. ». §. 2 p.8^. promit 
aut de pauperibus eruditis Schediafma evulj 
bit, qvod Se£L 2. C. 1. §. $f. p. zj 8. *P ( 
det. 

CLiV. 

Qviltelmi Budai Qa,valv\oy)ct. Helmftat; 
160 f. Qyi Seculo XVI. h. e. ab A. C. igr 
ufqve ad A. C. 1600. & qvo die e vita difd 
ferint Pontifices , Cardinales, Archi-E^piffco; 
Epifcopi , Imperatores , Reges , Elefton 
Principes > Viri eruditi, recenfet Au£torin h 
QavaJofoy)*. Qvx perrara inventu eft , 
Diarii Biographici , qvod molitus eft pofl 
Henningus Wittenius , eft qv<edam proluf: 
non minore induftria qvam ctita&iict cong 
fta >, in qvibusdam tamen non fatis amuilita 



LiteRa*uamInGenere. InOBavo. f^t 

: d normam revocata, Qyod enim p. 126. 

tur , Mathiam Flaciumnihil reftum feciffe 

ni qvod mortuus eft , id monumentis ejus, 

|iS.& Hiftoria Ecclefiaftica , Catalogo te- 

m veritatis , aliisqve hujus Viri operibus 

perennioribus , facile diluitur. 



CLV. 

!C, $• Paulini Hoch- und U ohl-gelahrtes i leui- 
i Frauenzimmer , Franckfurt 170 r, (2.) 
>. Cafp. Eberti eroffnetes Cabinet des gelehrten 
njiuenz.immers. Ibidem 1706. Eodem fere 
t npore ad defcribendas femiiias eruditas fe 
; cmxerunt hi Duumviri , eodemqve uii funt 
iiiomate , & difpofitiohis modo , ad literarum 
tldinem diftributo; Sed Eberti ftilus eft com- 
i )t Pauliniano. N ec in Germanorum fceminis 
j|?rcenfendis fubfiftit tantum , fed & exteras 
*rfeqvitur. Plus etiam ftudii & diligentise 
Ihibuit qvarh Paubni , & melioribus fubfidiis 
Fc ufus. Utriqve tameh fccminis eruditis in- 
(ruerunt multas , qvae vel natufae beneficio 
btati tenue potuef unt fundere carmen , vel 
Ipa cum fermone cum la&e matemo inftillato 
jvodammodo intelligefe alium. Multas etiarh 
ratione non aftigerunt. Et dijudicandum le- 
jtori permittimus , annon reftius feciflent , fi 
jlethodo fcientifica ufx ihdicaflent, qvamqvse- 
I ve artem & fcientiam prae caetefis excoluiffent* 
I qvid protuliffent ad eam inmelius provehen- 
:am. Adde etiam literas fexum ignorare , ut- 
•ote qvi eft in cofpore , non in anima , qvas 

eru- 



J? l Cfl/^/i/.DESCRIPTOR.SPECTAXT.ADHl 

eraditionis eft domicilinm. AdeoqveuT 
tate literaria non tam id fpe£tari, cujusg 
ris aliqvis lit , qvam cujus fcientiae & 



ftrinae. 



CLVl. 



Joh. Cafp. Ebertl eroffnetes Qabinet dej 1 
lehrten Frauenz,immers , Franckf. 1706* 

CLVU. 

Heinrici Mublii convivium eruditum , Kil 
169?. Qyam A. C. 1691. die g. JuliiG 
tix in aedibus fuis inftituerat accubationett I 
pularem variorum eruditorum Theod. Jan! 
nius ab Almenloveen , eam depingit carm, 
latino Henricus Muhlius , cui & praefationn| 
praemifit , & alia de fuis Poematis velut mc. 
famfecundam fuperaddidit. Et qvidem n 
admodum liberalis eft au&orDo&iiT. in ferlr 
nibus pandendis , qvi in illuftri hoc confei. 
ab eruditis de rebus eruditis fparfi funt , A 
rum cupidine aeftuat cum primis LecTtoris ai 
mus , fed conviviurri ipfum di£Hone ventfi 
& fplendida defefibit. In praefatione aute 
de Enthufiafmo pOetico luculenter & perer 
dite diiTerit \ Verum ita, ut dulcedme ar| 
menti abreptus fere plus tribuat huis , nefc 
cui, qvalitati occultae 5 qvam Chriftianofumr 
gulae perniittunt. (2.) Jbh, Henr. Boecleri M 
feum j Argentorat 1 671, Nihil ciirn Mufis 

Gi 

% 



M 



LlTERARIAM In GeNERE^ fa O&aVO. ^ 

rt iscommune habere oporteret,cuiMufeum 
difpliceat, inqvo.de Thuaho (p, 10-30.) 

: mo , (p. 5 1 - 41. ) Salmafro , (p. 4 1 - 4 g .) 
1 tnero, (p. 77.) aliisqve, tanta orationis ve- 

; 1 ate , tantoqve mentis acumine , & ratio^ 

Lii gravitate ac pondere difteritur , ut non 
> :leri; Sed Ciceronis, vel Taciti *• vel alte- , 
cujusdam antiqvi au&oris , ' fcientiaeqve 
nmanitatis Principis, hunc eiTe fcetum exi* 

uareqveas. 

cLviii. 

Juftus Chrift. Bohmertts * ilerm, €ohringi& 

as errantes difperfas coUegit ediditqve -, Heinl- 

\l ii 1703. Scilicet carmina Hermanni Con- 

i ;ii cum edita tum inedita , uno volumine 

ciprehendit Au£tor, typisqve exfcribi cura* 

i Qyorum non admodum multa fuht qvi- 

lik nec Virgilii majeftatem, aut Ovidii.dul-* 

■r_ inem referentia ; Sed ex qvibus judicari 

1 ien poteft ^ qvid ih hae parte eruditiohis 

w ftare potuiflet ^ ii eidem totum fe dare vel 

'i uiffet, vel potuifTeh (i.) J> G> Bohmeri ln- 

'aitiones fepukhrales Helmftddienfes\ Helmfta- 

u 1710. tJbi legehda praefatio cumprimis* 

r qva eos ehumerat Aucliof $ qvi veterum ih- 

'L ptiones collegeruht ih volumiha * &ih pu- 

bl buhi prodire jufTeruht. Qyod enim ad ih- 

fcfptiohes ipfas eft ^ nec ad Hifioriam illu- 

ftjihdam faciuht omnes * nee ad ingehium 

a ndum , aut di&ionem ornandam. Et fi 

u a lupinis dilereta fuiflent * vix dimidia 

. XP j. pars $ 



f 94 CapJII. De Scriptor.Spectant.AdHi< 
pars , cjvae typis exfcnberetur digna diji 
cata fuilTet. 

cux. 

Robertus Bellarminus de Scriptoribus Ecct 
fticis , Parifiis » 630. De qvo copiofe diffe 
mus in Catal, Bibl. Theol. p. 106. & 1 , 
& 12$. 

CIX 

Andrea Riveti Critici Sacri Libri IV. Geni ; 
1642. Qyi qvales fint , & qvo loco habe 
ex iis, qvae alibi (in Catal. Bibl. Theol. p. 1 
expofuimus intelligi poiTe putamus. Conf 
tamen cum iis poiTunt, qva: Johannes Dalla il 
. Libr, 1 . de ufu Patrum C. ? . p. 4 8 . de re( 
fitis ejus attulit , qvi ejusmodi Critici pe i 
nam iriduit. Cujus 11 Epiphonema menteu 1 1 
fideres , in eam fere concedas fententiam, 1 
hoc opus Riveti , nec Coci cenfuram DaJ ij 
fecilTe fatis. (2.) Abr.Calovii biJ1itutionut)tfa< 
logicarum Vrolegome?ia , Dantifci 1649, 

CLXl. 

Roberti Coci cenfura qvorundam Scriptortml 
terum , Helmftadii 1641. De qva vide fis 1 
talogum Bibl. Theol. p. 124. (2.) Cbnji.h \ 
manni Palaftina , Helmftadii 16 }% 

CL3 



[TERARIAM In GeNERE. 1h OBaVO. f$f 

CLXll. 

i >berti Coci Cenfura qvorundam Scriptorum 
riji , Helmftadii 16 f^ 

CLXUl. 

rifet MeianchthoniaHa de etigendis optimis 

( 've in omni difciplinarUm genere AuEloribus, 

1 f 97' Qyi conftipavit hafce crifes, 6c 

■ facultatem dedit emanahdi in vulgus, 

< 'egorius Richterus in Gorlicenli Ecclefia 

b divini Praeco. Hic enim Melanchthonia- 

i lyhiftoriae admirator , mohumenta ejus 

m ftrenue pervagatus , judicia qvae de 

8 ribus Sacris & profanis s ahtiqVis & re- 

ribus , graecis & latinis tulit s ih uhurn 
:i ilum collegit , & ordine ATphabetico di- 

a publici jaris fieri curavit, ut, dvo locd 
11 nero Scfiptorem qvemcuhqve haWe de- 
'cjt, cognitum haberent ii, qvorum ihtereft 

ire. Erat enim in Melanchthone rara 
:t na , excellens ihgehium s gravis ptu^ 
it 1 erant nobiliftima literarum praefidia. Qvi 

mqvam fententiam dixit de Au&ore s 
■inon perluftravit prius s & fi perluftravit, 
icpe , fincere , & fine fuco ac failaciis di^ 
ilficurn ficum , ligonem iigohem Vocitans, 
3I9.) & arcana confilia interdum aperiens, 
11.8.) & ad qvod conducat iabor oportune 
rjjnens. (p.269.) Damus interim, uberiores 
ic nonnullas in comhendium potuiffe mitti, 
Pp 2 & 



j$6 &/>.IH.De Scriptor.Spectant.AdHis 
& Elogia plura Poetica plane omitti. Et < 
ipfum more, modove hodietno,MelanctJtkoH. 
infcribi , h. e. obfervationes Hiftorico- Cri 
Literarise , de do£tis viris eorumqve fcnp 
monumentis Phil. Melanchthonis cumpr i 
colle&ae, & inufum eorum vulgata?, qvi. 
jus metalli qvisqve ex Scriptoribus lit, expl 
tum habere cupiat. 

CLXIV. * 

V Efprit Ae Guy Vatin , Amfterdam . l 
Collegit qvaedam Patimana Mr. de Vigneulh 
ville dans fes melanges d' Hiftoire & literat \ 
Tomo 2 p. 26 g. feq. Sed pauca. Plura, i 
Naudaeanis Patiniana fubjunxit, de qvibus - 
ftea. Et plurima, qvi, fub nomine V Efpri ! 
Gvy Patin, hocopufculum eruditis pervolu 
dum dedit. Qyod licet Au&or Patiniaw.. 
fcriberenoluerit, cum jam extiterit eo terr: 
re libellus hoc vocabulo infignitus ; Attai 1 
praeter Patiniana nihil continet , h. e. cogi; 
a Gvidone, flve Vito Patino , dicla , fcrrr 
judicia de rebus civilibus & literariis , fcrijji; 
qve & Scriptoribus , qvae ex ejus Colloq* 
fchedisqve & Epiftolis collefta funt, & eo 
dine , qvo fe obtulerunt , congefta^ h. e. riu 
Siqvidem colle&aneorum , qvorum infcri' 
in ana definit , optimus ordo putatur ut pl 
inum , carere orcrine , & dare rnixta qvad 
rotundis. Et le&ori relinqvimus cognofc 
dum, an,qvod inMr. de Vigneul-Maryille > 
a. des Melanges d' Kiftoire &c. p. 31, extat 



Literariam In Genere. InOBamo. 79.7 

i am de hujus commatis opufculis, & huic 

> iatim accommodari qveat y V Experience 

; t fait voir qve les. Auteurs, dont on a pre- 

■ lu tirer le pur Esprit , comme un Elixir, ne 

I fent point au gout. (2.) Scaligerana ,, Co- 

1 ,ie 16 9f . Prima haec eft Ecloga, cujus fron- 

t .ifcripta eft tmypcttyn qvae exit in ana. Col- 

i-::a a Joh VafTano, qvi XX. annorum adole- 

fi ms h-arc ex ore Jofephi Scaligeri dicifcur exce- 

p e. Exeufa primum Hagae Comitis A. C. 

v 6. tum acceiTionibus plurimis locupletata* 

•2 Scahgeranis primis fuperaddita altera ,. 6c 

u aq ve feparatim excufa,& tandemconjunclirni 

( loniae , ut mentitur titulus, vel Amfteloda- 

1 i potius 1 697. Nec negari poteft efle in iis 

jarima tanto Heroe literario digna, hypothe-. 

]> de vocabulis & rebus non protritas,, judicia 

« ; fcriptis & fcriptoribus qvibusdam peregre- 

•jja-, arcana literaria paucis cognita. Virenim* 

cellens erat Scaliger, & fubtilitate do&rinae, 

varietate* & copia. Verum & ipfe fol habefe 

aculas , & eruditiilimus qvisqve innatae ru^ 

jitatis notas.. Adeoqve mirandum non eft, in 

ac farragine reperiri qvaedam atro carboneno-* 

nda , dubia , falfa , paradoxa , ftudio par* 

um contaminata .,• imperiofam jaclantiarrt 

pirantia , Analogiae fidei & exemplo fanorum 

Jiftorum adverfa , qvae omnia deteriora facla: 

junt digeftione Alphabetica. Eo enim ordine 

,)roponi de.buiflent , qvo prolata funt , h, e* 

;iullo; Sedqvia ad literarum feriem revocare 

lacait illis , qvi editionis curam fufceperunt, 



f?8 CapMl DeScriptor.Spectant.AdHis- 
fa&um eft, ut una eademq ve res fsepins inter 
fit repetita, & contraria de uno Au&ore , li 
argumento, in eadem pagina tradita , & eui 
locum repofita , ubi , cjvi nafum habet , 
unqvam cjvaefivifiet^ 

CLXV, ( 

Parrhajiana 7om. I.& II. Amfterdam tf\ 
Confi&um eft nomen Parrhafii , & delitc 
(ub eo , veluc fub tegmine, Johannes ClenV 
Atqve hic utriusqve Tomi Audtor eft, qviccj 
placeat Joh. Hieronymo Kromayero , qv 
Prsefat, Comment. de caufis pereuntium lift 
rum elegantiorum, qvam, e Tomi I. Parrha 
norum Num- IV. p. aa6,depromtam, eGali 
fermoneinLL.tr3nftulit, Tomum primumP 
rhafianorum Au&orem Oericumagnofceree 
ditos (cribit , altenus non item, Neqve eti 
qvemqvam profert ex eruditis , qvi ita fent 
Praefatio etiam Tomo fecundo praemifTa,utrh 
qve Tomi unOm Auftorem effe diferte profi ■; 
tur. Et qvi de libris in ana commentatiflj 
ut J. C. Wolffius, M. Michael Lilienthalius^ 
Et qvi de vita Clerici copiofe Commentatusi* 
Ancnymus p. 97-feq, Ne qvidem per fomnin 
de hac fententia cogitarunt. Et fchedis inl l 
ad hoc fcribendi genus fe fufcitatum agnol 
Clericus, in Prseiat. Tomo I. prxmifia, kd 
aurem vellit le£tori f|atim in indice, monetq' 
fe non apophthegmatis tantum,&ingeniofe 
£Us , expleturum animos legentium , qvod 
ent ii, qvi ftromata edunt in pubiicum , q^ 



LlTERARIAM In GENERE. ltl OftaVO. f<)<) 

vocabula in ana cxeunt; Sed variis medi- 

1 nbus , de argumentis Criticis , Hiftoricis, 

:is & Politicis. Et illuftria funt pleraqve 

i Auc^or de iis promit, nec facile apud alios 

ibft. Dottorum virorum veterum & recen- 

; m virtutes & vitia, Artium & fcientiarum 

: menta 6V decrementa & earum caufas , & 

m x>s 6c morborum remedia. Et qvse Au&or 

. . p, 108. feq. adfert boni libri criteria, ea 

m ia in hoc Opere bipartito deprehenduntur. 

h e & ipfum in linguam Belgicam 6c Anglica- 

nm translatum eft , magnoqve plaufut ab eru- 

Jj .'; exceptum, &exempla brevi temporis fpa- 

n< redempta a Bibliopolis, & per orbem litera- 

tu : difperfa funL. Singulares tamen qvas Au- 

fflc fovet opiniones nor* omnium calculo pro- 

b| x funto. Nec libertas & licentia, qya ufus eft 

r is fpargendis 6*edefendendis,. omnibus fuit ad 

p atum. Atqve hinc tot oppugnatores Parrha- 

tiiorum Dn, Frain du Tremblay Tom. IV. Me- 

n)riarumTransvokinarum p. J?9> feq., £.r?oi- 

r(iin-ApoIogia.Theoh Myfticse §...4. p, 485. 

/jlc\o? Fpiftolae Gallicas ad amicum, qva judici- 

lih de Parrhafianis exponitur , cujus nomenli- 

t iis initialibus M ; N.„exponitur cVc J. G. Grai- 

\as etiam in. Epiftola vitae Clerici fubnexa p. m. 

I f . In Parrhafianis tuis mallem qvaedam in- 

cjfta, non aliorum, fed tui caufa , cujus famas. 

| exjftimationi valde. faveo,,. 



PP4 CLXVi, 



6ocGjpJII 4 DeScriptor. Spectakt.AdHis 

CLXVl. 

ValeJiana,VmCns 1694. Illuftria funtfrafr 
Hadriani & Valefii in Repubhca literaria nomi 
EtHadriani bxc funtApophthegmataafiliop 
ejus mortem , qvse 1692. d. 22. Julii eid 
obtigit , edita. In qvibus oblervationes va 
Critica» , Hiftoricse , morales ; Sed litera 
non adeo multse, fane non tam multae ac inS 
ligeranis, Cafaubonianis, Huetianis &c. in q 
bus plura de Scriptis cV Scriptoribus , rebus, 
rerum appellafionibus, judicu,eaqvek>ngelil: 
riora. Sigla etiam in his plura, otnomina pi 
pria voluntario filentio prxtenta, Iafcivorum^ 
vocabulorum crebrior explicatio, & veluti u 
ta opera inftituta inqvifkio ; Attamen (alul 
res qvxdam in iis etiam flmt animadverfion; 
veiut medicamentorum utilium compofitioDt \ 

CLXVll. 

Cafaui>onmna :■ , Hamburgi 17 to. Divfli 
commatis&col-oris funt,qvse in his fchediscf. 
tinentur , judicia de variis Scriptoribus , i& 
ftrationes SS. Obfervationes Philologicae & l 
clefiafticas , animadverfiones in Haronium, cg 
filla de Iftens promovendis, &pace Ecdefiafl' 
ca comparanda (p.46. 2f6.) &e Atqve hs/. 
aViroDoaiff. J. C. Wolfio ex Ifaaci Cafai- 
boni MSCtis, in Bibliotheca Bodlejanareconditi 
excerpta funt , & notis pereruditis illuftrat 
Digna omnino qvae, apud qvos locum non vulg 

rei 



iterariam In Genere. In OBavo. 60 I 



iabcnt meliores litcrae, in fina , oculis , <& 
>us fint. Qyia non fteriles funt avena?, 
d ana la&antia, non joci, aut fales liberiores, 
: n >udorem in}urii,fed feria , non crifes ial- 
< iniqvae , fed verae, & cum perfonarum & 
»i i idea amice confpirantes, Praeferenda ta- 
>© qvae leguntur a pag, i.usque ad p. $ f ,iis 5 
iMfpofted fuccedunt * 

CLXvm. 

Huetiana , Amfterdam 172?. Qyi colle* 

Itl ifperfa hase Sibyliae foM», eft Abbas Olive- 

s cui P. Dan. Huetius chartas fuas anVvan- 

d eliqverat. Et ad imitatioriem Scaligero- 

1 , Valefiorum, aliorumqve in ana declinan-* 

i , AudtorDo&ifl.haec procul dubio congef- 

qvi ea fe legifle non diflimulat , & ad Sca- 

g ana N. V, p. la- diterte proyocat. Sed 

il or in hoc fcribendi genere eft ejus eonditio, 

n caeterorum. Et reQie fcribit Fagvierius 

>probatione : Se in colle&aneis: hifce repe- 

M omnem eruditionem , omnemque dulcedi- 

e i & leporem ,. ex qvo tantum laudis fibi ac- 

v verint meliores literae , & qvi memoriam 

h tii inRepubJica cruditorum tam Sa»&amcV~ 

e am reddicierint, Qyam enirn fobria fuppo- 

t i% Do&iif prineipia : Antiqvos Scriptores 

t mtioribus efle prasferendos N. XIL p. 26. 

Hm praeclara funt monka, literas elegantio- 

ii jam circa initium Secuii fuperieris caspifle 

1 >uefcere , ejusqve rei non ultimam caufam 

3 1 efle, qvod de flore earum eruxliti nimiurn 

Pp $ (int: 



6oi Cap.Ul> DeScriptor.Spectant. AdHisi 
fint foliciti N. LXXIIl. p. 170. QvarrTaci 
judicia de Scriptoribus & Scriptis , rebus & v . 
bis, (cientiis Sc earum ProfeiToribus. Adde i 
rum varietatem <Sc copiam , & animi modcij 
tionem tantam , ut nunqvam (ibi plus aflurr j 
qvam deceat , 8c a fummo fapientiae gradu I 
mirum qvantum adhuc abefTe fateatur. Lin 
tes intelledtus humani e(Te peranguftos <5c va i 
tatem fcientiarum tantam y ut minima illar i| 
particula ceterna disqvifitione vix pervefti^ J 
qveat. Herbas cujusdam particulam in inf 1 
tum exercere po(Te (peculationes noftras , 1 : 
bisqve fuppeditare mille bellas cogitatioH 
nosqve (enfim a minimis deducere ad maj 
princip<a , animamqve novis & non inexl 1 
Statis luminibus impiere. Num.XXVIIl.p,7 / 

CLXIX. 

Chevvaana , Amfterdam ^700. Chevr >l 
. caprum appellant Galli. Adeoqve Chevm ij 
Ca/»r^«/jdicenda fuiftent potius, judiceAuft \\ 
Di(Tertationis,qvxacceffitadMr.deVigneulM 
ville Tom.. ?. Melanges d'Hiftoire & literattj 
p. 2J4. S«c enim demum latina fuiftet inN 
ptio , cum ha*c femi-latina C\t, & Cerni-gallica j 
hybrida, Atqve haec prima eit Sylloge , ej | 
qvas vocapulum in ana terminans inf criptum tr 
ti habent, qvae vivo Auftore in vulgus pr<x 
Q_pd eam obcau r am fecifleyidetur VirDoc' 
Urbanus Cheyreau , qvia rleri pofte credidii 
ov»s hifce fuis. genuinis. varia poftmoc 
um@o*.vpa%z admifcerentur, Qyod Perro 



LiterariamInGenere. lnOElavo. 603 

cidiffe T, Z p, 1 f 8< fcribit : £t non plane 

uil tiint in duobus hifce Tomis notatu digna, 

hil ogica, Critica, Ethica, errorum qvorun- 

an )OpuIarium Antidota ; Secfqvae utramcjve 

?rc aciunt paginam , funt Hiftoriolse literarise, 

cil )idse , taceta; , feftiva» , venuftai , & ad 

ll tandos Auditores , Lectoresqve accommo- 

at ; Sed non omnes ita comparatse , ut extra 

iii ationis aleam fint pofitse, Siqvidem non 

e funt , qvarum fidem Leibnitius in Leib- 

lis reddit fufpe&am. Vid. p, 210. feq. 

cxxx. 

MifceSanea Leibnitiana , ex ore <& fchedif (r, 
ibnitii colleEla a J. F. Fellero , Lipfiae 1718* 
/ii m illuftrem Leibnitium nos olim praeclare 
11I imus cognitum. Qyj & commercio lite- 
Atj n nos dignatus eft, & Halberftadii acErms- 
Btj commorantes invifitfaspius, & eruditionis 
■3i :tate6Vcopia inftuporem conjecit. Ubi non 

ai a, qva» in mifcellaneis hifce leguntur , ex 
>r< sjus audivifTe recordamur v. g, de Franc. 
■/>« :urio ab Helmont p, 226. J. J» Becherop, 

} . &c. Et pleraqve in his Leihnitianis ejus 

I metalli, ut reliqva Sehediasmta otnnia, vo- 
1 ilum Hemoioteleuton habentia , ipfa etiam_ 

I ttofa , qvae eminere prae cseteris putantur, 
1 )m affurgant , & loco cedant, Seleela lite- 

1 1 , Philologica , Philofophica , Theologi- 

i; Hiftorica, Critica, Mathematica cumpri- 
ri\ & Phyfica , in qvibus Principatum obtme-* 

e -eibnitius videbatur. Et vix ulla eft lineola^ 
m non minio lufaduci mereatut, Et multumt 



6o4 CapJHDE Scriptor.Spectant.AdKist. 

gratise habemus J. F. Felltro , qyi hasc Apolli 
nis difta nobis confervavit i PIus habituri , 
obfcurioribus qvibusdam aliqvid lucis adfperfil 
fec, qvod facile potuiffet, qvi familiaritate Leifc 
nitii per ao<. annos ufus eft, Vide vitam Leii 
mitii p, 25. 

CLXXI. 

Melange Critiqve de literature recueiUi des con 
vsrfafions de feu,Mr. Ancillon Tom. I. Batel 169J 
lomus 2. Ibidem (2.) Difcours fur la viedefe; 
Mr. Ancillon , Ibidem. Qyi hsec mifcellane;- 
Gritica 6c hteraria publice apparere volait, cf 
Carolus Aneillonius Davidk fiJius , non Danie 
Anciilonius , qvod fcribic VirDocW.J.C. Wol 
fiu^ in Praefat Cafaubonianorum §. 18 p. *fl 
Colie&ores A&orum eruditorum fecutus A. C 
1.69 g. menfe Junii p. agy. Nec cottidiansi 
funt qvsedam qvae in iis promuntur de rebus & 
perfonis judicia; Primas tamen feruut T. 1. Ar«r 
tic. Xlil. p. r »7. feq qvi Amyraldi, & Tom 
2. Artic. XXXIX. p rif. qvi ConciHi Tridenti- 
ni fcenam pandit. Et putamus reclius. fecifli 
editorem , fi AnciUoniana infcripfifTet haec Con? 
ledtn^a, qyia mifcellanea fant, &,utipfevult 
ex variis colloqviis cum Aacillonio conftipata,; 
& ordine non alio qvam AJphabetico digefta 
Qyod enim in~ Prssfat p. m. 4. de contemte 
Schediasmatum dicife Auclor , qvorum infcri* 
ptio in ana exit, id, fide Scaligeranis, non fta- 
tim verum cftde omnibus. Sed nec verum ej] 
tde. Scaiigeranis , qvod Aq&or ait : Mille in & 

habc 



Ljterariam IkG^nehe. InOBhvo. €0$ 



aberi nugas & ineptias. Cum & multa prse- 
lara in iis infint. Et nds eam ob caufam potius 
ocabulum in ana reformidaiTe putamus Ancil- 
onium , qvia non ex collocjviis Ancillonii con- 
;efta funt hsec, qvse prodit ; Sed ex fcbedis 
jilSCtis , & fpiffo conle&aneorumOpere, qvod 
iondidiffe patrem fcribit fiiius, dansle difcours 
"ur la vie de feu Mr- Ancillon p. 114. Siqvi- 
dem fieri non poteft , lotos Scriptorum tarri 
[patiofos ex memoria proferie , qVi in Mifcella- 
neis hifce, qvafi extempore ab Ancillonio recita- 
ti proferuntur ; Qyanqvam nec hoc modo er- 
rorum omnium evitare potuit fcopulos , qvo- 
rum plurimos fpe&andos prabuerunt A&orum 
bruditorum coriditores l c. 

CLXXIL CLXXIIL 
CLXXIV. 

Melanges d'Hiftoire & de Uterature recueillis pat 
I Mr. de Vigneui Marville , Premier J/olume , Rbter* 
jdam 1702* (2.) Second Volwne, Ibidern, (3.) 
Trofcme Volume , Ibidem. Au£tores horum 
mifcdlaneorum , fi typographo in prsefatione 
fides habenda , funt DuX de Montaufier , Prae- 
1 eftus de Grimmonville, Eqves de BrefTey ? Evre- . 
montius, Puteanus, Tilius * qvorum judicia, 
nefcio qvo fato s pervenerunt ad Abbatem de 
Garence , qvi ea formis seneis exfcribenda cu- 
ravit, primum Rothomagii 1700* Tomis duobus, 
qvibus poftta acceffit tertius , prioribus non 
seqvi parandus , & rerum variftatemfpe&es, & 

digoj* 



606 G^.III.DeScriptok.Spectant.AdHist. 
dignitatem , & felectum & fuavitatem Att. 
men ab iis non fegregrandus,obDifTertationen 
qvae p. 198. in eo legitur, in qva, qvse in pric I 
ribusTomis omjfla,adduntur, obfcura illuftrat j 
tur, atqve non fatis accurate tradita accuratiu | 
proponuntur. Et fane tantum bonas frugis i j 
fe comprehendit hoc opufculum , qvantur 
haud fcio anuilum aliud hujus generis. Res re 
condicas civiles, naturales , artiriciales & litera 
rias inprimis, de Scriptis &Scriptoribus variisi 
Gallicis maxime, qvarum tantus eft cumulus, q. 
Hifionam arcanam titerariam vocare hanc rap(o ; 
diam qveas. Q^ot enim&qvam abftrufapan 1 ] 
duntur in ea de edition.bus Patrum a 1'enedi 
Ctinis eCongregationeS.Mauri procuratis!T.i 
p. 6f. feq. Tum de variis Scnptoribus Galfil! 
cis,qvi aliis Archetypi & exempli loco effe pof 
funt! T. rp^f.&if 7«feq. De erroribus enyi 
ditorurn ridiculis!T. i.p. 1 17.T.2. p. 20j\fe$ 
De cautelis circa monetas!T. 2. p. g 2. feq. El 
incertitudine Hiftori&T. 2. p.412. T.3 p.260» 
feq. ! Nec Germanis aut Refbrmatis fuas invidfil* 
laudes Audror T. 1. p. 2f o. T. 2, p 1 67, Qys 
communis eft macula eorum, qvi lub foleGalfr' 
co nati funt , aut Sacris Pontificiorum addi&fr 
Confcientise enim decretis magis obfecutus efty 
qvam ftudio partium. Et rei literarise rationeim 
habnit potius , qvam regionis aut religionis.' 
Falfa funt tamen qvse. T. 2.p. 188 de capacifft! 
mis vafibus Germanorum vinariis refert. Fi&a 
ctiam & fabulofa qvas T. 2. p. 407« tradit de 
Microfcopio fubtiliftimos atomos , 6c ipfas cor* 
f>orum exhalationes reprasfentante. Et inania 

plane 



Literariam In Genere. In Ottavo. 6 o 7 

IJenihiJqve gr*vitatis habentia,qvae fibiper- 
ij im habetT. l.p. f 6 Difticha mrraiia, qvae 
it jionyfiiCatbnis nomine circumferuntur,ef- 
I. Porcii Catonis , qvi Prifcus antea, & ma- 
■j\ appellari confuevit. 

CLXXV. 

Varrhefianden freymuthige Singularia von ge- 
>\ \tn Mdnnern , alten und neuen Schrifften &c. 
ypzig 1711« Qvi Parrhefiandri vocabulum 
it impoluit in his ichedis , fub Adolphi Clar- 
rindi notatione delitefcit alioqvin , & vero 
tipioe Joh, Chriftoph. Rudiger dicitur, Et a 
iji. Gottlieb Kraufio, Au£tore der neuen Biblio- 
fqve Part. Vi. N. X. p. f i ;. feq. eodem ju- 
1 10 judicatus eft , qvo ipfum in his conle&a- 
isjudicavit p. 121. ieq. Et negari non poteft 
llbnis colorem efle maculofum ; Difpofitio- 
m frigidam , indigeftam , horridam. Et in 
1 qvae fingularia ab Au&bre di&a funt, multa 
: vulgaria , prbtrita, cottidiana, falfa etiam 
(bnulla, & fibi parum conftantia; Qyodeve- 
; e iis folet , qvi ex virorum do&orurn fer- 
>nibns, & variorum librorum argumentis fibi, 
fcio qvos thefauros literarios, ftudent collige- 
Interim nec hoc diflimulari poteft , non 
e nulla in his fcoriis -efle auri granula, judi- 
de Scriptoribus candida , fcripta qvaedam 
jdata perrara cV prseclara , notata nonnulla 
;regria ex Hiftoria Ecclefiaftica , civili , na- 
rali , & literaria. Et fingulare nobis femper 
ium eft in hoc Au&ore , eum etiam ab iis m 

tefti- 



6o f} C^.///.DeSriptor.Spectant.Ad Hisi 

teftimonium vocari, a qvibus fubindeimpcr i 
nomine accufatus eft 

CLXXVl. 

•Gundlingiana , 2, Partes , X. Stiick , H i 
1 7 T?. Auclor eft Nic. Hieron, Gundlingius, : 
in Praefatione concedit redtius vocari has E< I 
gas : Opufcula Gundlmgiana , qvam Gundlin% \ 
fine addito. Cum non more modove opufcn 
rum , qvse vocabulum in ana defincns pr<eh 
ptum fibi habent, Apophthegmata tantum, 
acute dicla, & cogitata , aut inanes Hiftori I 
comprehendant ; Sed res graves , & argum 
ta Hiftorica , Critica , & literaria cum cur; 
diligentia elucubrata. Qvod in plerisqve it 
habere non difficulter damus; Verum &ii 
fatetur P. i. N. V* §. i. p, 7£. fc judiciumr: 
lifle de Ia traite de 1'incertitude des Sciem! 
qvem deftitutus otio nec perluftrare , nec n 
pendere fatis potuerit. Docet etiam clvt#[ 
non parem diligentiam ad hafce DifTertatiuijj 
las collatam. Sed plus induftrias in una qu| 
ih altera confumtam, Et wtt^o^ofi^a» e j 
rere fe in omnibus. 

CLXXVH. 

Anonymiana .1710. Sine loco* Qvi c t 
dunt Acta eruditorum Germanico idiomatc I 
6. N. f. p. ?fi. haec Anonymiana fexce* 
faams excipiurtt , & Au&orem frivolse jacl 



^ITERARIAM In GeNERE. ltl O&OV O. 60$ 

aK^irm , atrv^Xoyt^fts , plagii , contra- 
I mis,falfitatis, aliorumqvevitiorumreumfa- 

; Sed fervens difficili bile tumuifle videtur 
Dt jn jecur, qvia Anonytrkis hicce P. i. N. VI. 

; , p. 99. de Ephemeridum liter. Scriptori- 
1 on fatis benigne judicaverat. Qui & P. V. 

; . p, ; i ? . (eq. Apologia famam vindica- 
1 d ontra ad verfarios ; Sed graviore hac cen • 
li commotus abjecife calamum , cVAnonymia- 
a ribere defiit , cum Partem V. eorum vix 

viflet. . . • 

CLXXVliL 

Naudaana & Vatiniana , Amfterdam i .7 % # 
: it noftra tententia a judicio Viri Do£tin\ J. 
, ^olffii,qvi in Prsefat. Cafaubonianorum §« 23. 

2. putat Prarfidi Coullnio , qvi per aliqvot 
n j>s EphemeridtbusParifienfibus edendis pra> 
li jdefun&us cft, colle&ionem Naudajanorum 

>r i; Qv em qvidemBihliopola inPrxfat. ha- 
l e Codicem Au&oris manufcriptum, & qvas- 
n de eo refecuifie refert , non autem ha:c, 
i difperfa fuerunt , collegifle. Et eft , ut 
r amus,GabrieIem Naudaeum eo tempore,qva 
u in Italia , & virorum rio&orum familiarita- 
• fus eft ( Fuit autem ibidem ab A. C. 1624. 
is m ad 1641. ut patet ex Patinianis p. 40. & 
P hilce Nauda?anis p. 6c. 1 1 1. lai. 6cc ) 
lajcCommentatiuncuIam in ufus privatos con- 
< iiTe, ut, fi forte memoriam rcrum qvarun- 
\i li amitteret, adeandem, tanqvam adSacram 
\ :horam,fe recipere poflet, Tota enim,qvan- 



.6io G^.III.DeScriptor. Spectant. AdHis 
ta qvanta eft in Scriptis, & Scriptoribus , cx 
bus Italicis notandis occupata eft Et de iis 
fingularia profert , ut Hiftoria iiteraria arc 
Italorum vocari mereatur. Qvorum , dici 
poteft , qvam candide defignet maculas. 
liam eite regionem ubi firaus 6V (uperftitio 
minetur, fcribit p 104. fct in qva nimium 
alii e parte contraria parum credant , vel n 
Supeiftitionem efle nervum rcgni monafti<; 
79. Chriftophorum Longolium , Ficum ! 
randolanum , RudoJphum Agricclam <5cc ( 1 
cullo monachaii involutos elle fepultos, Et 1 
habitu excedere e vita , in Italia revera : 
Mori in Domino p. 69, Aulx Pontificiae IV i 
ftatem ftare fama, & patientia hominum,p. ; 
Jejunium apud Chriftianos non femper fuif : 
ufu , prout hodie aPontificiis obfervatur, p. f 
Italiam admodum abundare Atheis , p J. 
■Additiones etiam 64 corre&iones p, jjj.I 
ejus funt metalli, ut optandum eflet, opu( 1 
omnibus , qvorum vocabulum in ana exit,i j 
modi ipicilegiaeflefuperaddita. Qyi autem 1 
niana cum Naudasanis uno volumine comprc 1 
fa in publicum prodire juflit, nihil fecitar j 
ne alienum. Siqvidem mutua & fumraa 
f amiliaritas Patino cum Naudaeo. (p. 40,) i 
fimilis etiam horum Collectaneorum eft I jj 
Et Patiniana re vera funt Naudacanorum Para I 
mena. Expediet autem Patini Epiftola*^ 
L'Efprit de Gvy Patin ( Vid fupra Num,: \ 
cum hac lance Satura conjunxiile , ut & 
nium Patini magis pateat , & qvse obliq 
obfcure di&a videntur facilius intelliga " 



( 



Literariam In Genere. ln OSldvo. 6ll 

iqvam qvi ea legit, qvas dePlinio p. 1 12> 

untur, &p. i2i. de Riolano, non difficul- 

inotitiamPatinimdmiorem penetrabit. Et 

on negligenter in luftrandis hifce fchedis 

i bitur, facili ratione intellige^ qvid fibi ve- 

iiftor , & qvas utilitates Hiftonse literarise 

■ ofus fibi ex ejus di£tis polliceri qveak Sci- 

ll multorum Scriptorum Anonymorum Au* 

d | s indicantur , Pfeudonymorum glaucoma- 

i jiciuntur, qvaj ex antiqvis & recentioribus 

; :a!teris le&u digna fint, fignificatur,(p/io7* 

. ) Arcana literaria panduntur. Errores 

s ares conf utantur. Veritatis teftimonia qvam 

i ma eduntur. (p. 1 16. c ? 8.) Et multo no- 

! ra effent hsrc Stromata , fi eundem cum 

. J daranis habuiffent Scholiaften* 

CLXXIX. 

Menayjana Tomus 1. £fll. Parifiis 1694» T* 
d us judice J. C. Wolffio,inPra?fat,Cafaubo. 
i: orum§. 15, p. 19. ea eft jocorum elegantiai 
i! um falium acumen , tam diftin&a do£rrin3e 
■a etas,ut ex omnibus hujus generis fcriptis",poft 
i\ torum fata editis , nullum vel majorem le&o- 
il s animi jucunditatem * vel ampliores do&ri- 
a icceffiones , vel Auttori, colle&oribusqve* 
i\ brcm laudem exiftimatjonemqve paraverit* 
s T abhorret a Woiffianaopinione fententia no* 
B Exftruftas hic habet le&or, & coacerva- 
fej j, & cumulatim congeftas ingenii opes^ Ar- 
a 1 de Scriptis & Scriptoribus propalata , qvae 
H in aurem infufurrata funt. Judicia de re- 
Q^q 2 bu9 



61% Cap.lll De Scriptor. Spectant. Ad Hist 

bus literariis, civihbus, & Ecclefiafticis , liberi 
ma, Orthodoxa non pauca Paradoxa, v. g. j 
2. p. 1 18. Atqve haec omnia ea di&ione \ 
ftita funt , ut Venus cum Minerva Au&ori vc ; 
ba videantur infpiraffe. Interim pleraqve ex i, 
qvac in hifce Menagianis funt edita, haberi pc 
funt pro non editis , qvia major pars nomiau 
propriorum vel omifia plane, velfigfisitai 
voluta , ut conje&ura eadem afTeqvi vix lice?: 
Sexcentaeetiam immixta* funt rebus feriis&gr 
vibus res levidenfes. Htftoria? frivolar. Jo 
liberiorcs. Dicla procacia. VerbaSS. in ali! 
num fenfum detorta. Et qvardam cum verit 
te tam male confpirantia , ut eodem anno, qi 
Tomus primus in lucem prodiit , Parifiis etia 
edita fint'Anti-Menagiana(Wolfius l c.p. i» 
Qvse an ab Adriano Bailleto confe&a fint, eq\ 
dem indubitanterafleverare non poffumus. H< 
poflumus , fimultatem ruifie inter Bailletum 
Menagium. Et hunc anno setatis 7 g. fcripfif 
Anti- Bailletum ; Illum autem peculiarem Cor 
mentarium de libris , in qvorum titulo eft Am. 
Et prodigii loco habendum efTe , nullam in h 
Menagianis Bailleti fieri mentionem , qvem B 
juletum nominat alibi , & qvem toties fibi fi: 
ciffe injuriam in praefationeAnti-Bailleti qver . 
tur. Et putamus de Mifcellaneis hifce oporti 
ne dici poffe , qvod Mr. de Launai de Joh. B< 
dini methodo legendi Hiftoriam dixifTe refei 
Menagius T. 2. p. 66. Et Martialis de fuis cai 
minibus T. j, p, 180. 



Sur 



Literariam In Genere. ln OBavo. Cl% 

Sunt bona , funt qvaedam , mediocria , funt 
mala plura, 
Qvae legis heic , aliter non fit , Avite, 
liber. 

CLXXX. 

Perroniana, Cologne 1694. De qvibus 

JrbmusChevrjeus T. 1. Chevrseanorum p. i?8- 

Optandum, & exif timationi Cardinalis Perronii 

jnagis efletconducibile, fi Perronianis multanon 

cflent infperfa , qvx ejus non efTe poflunt , & 

^vae vel per malitiam,vel per imprudentiam iis- 

iem funt addita. Introducitur enim in iis dice- 

;e , qvae nunqvam dicere potuit , & de qvibus 

fie qvidem per fbmnium cogitavit unqvam, vel 

cogitare potuit, qvia delicatior fuit & prudentior, 

qvam rebus ejusmodi falfis & frivolis dele£tare 

amicos. Ecce enim qvse ego offendi in iis, vix 

digna qvae limis oculis adfpiciantur. v g. Ger- 

manos exomnibus gentibus maxime efle barba- 

ram, & extraneis inimicam. (p 16. ) &c. Et 

fane aut fuppofita funt qvsedam huic purpurato, 

aut ipfe talis tuit , qvalfs defcribitur in Sorbe- 

rianis p. 167. Ingenium ejjus fuifle admodum 

mediocre, & infra mediocrttatem. Di&ionem 

bumilem & repentem. Et res tra&atas non 

majorejudicio,qvam vulgari. (*.) 7huana % lbi- 

dem Eodem. Qyae rettius dicerentur 7huamoy 

qvia Au&or non 7huus dicitur , fed 7huanus. 

Et hxc Miyaya funt perpauca , & tanto nomine 

vix digna. Qya* mirum qvantum augeri poflent, 

tum ex Thuano enucleato , tum ex monumen- 

Qil 3 tis 



'1 



6r4 G^.IH. De Scriptor.Spectant.AdHist. 



tis alhs, (;.) Sorberiana , Amfterdam 169, 
Non in poftremis habenda , led cum Scaliger 
nis , Huetianis , Leibnitianis , Naudaeanis & 
eodem loco ac numero ponenda. Ob reru 
variefcatem, judicii acumen,& libertatem. 1 
infignem qvam prsebent in Hiftona literaria 
luftrranda utilitatem. Sed ea eorum eft oeo 
nomia, ut a fomniculofo confecla videatur, t 
&io etiam Semi- Galhca, & Semi-Latina. ] 
ratio Au&oris talis, ut in Theologia Ecleclicui 
in Philofophia Scepticum fuifle appareat. 

CLXXXI, 

Conringiana, Helmftadii 1708» In qvibr 
fulgent, ceugemmute, qva» Vir Dodtiil. p.4 
fcribit t Forenfem proceflum non dubito n.i 
merare inter arcaniflima & fpeciofiflima dorr 
natus inftrumenta, Ariftoteli ipfi ignorata. L. 
pote cum litibus aeternis involvat fubditos , i 
bmnia trahat in euriae reverentiam , & ob( 
qvium , idqve fub prsetextu juftitias , nec fubd 
tis animadvertentibus. Qyeis herilibus imp; 
riis nihil efle utilius vidit qvidem AriftoteUii 
modum tamen hunc artificiofiflimum ignoraiM 

CLXXXU. 

'faubmanniana , Franekrurt und Leipz 
1710. In qvibus multa, procul dubio va fu 
poflx Pfura pMgshoyxpwa,, & Virum grave 
parum decentia. Qvaedam etiam veritatis m 
ginem nullam habentia. Ut p. 222, Taubrna 



LiterariamInGenere. ln O&avo. 6if 

i eo tempore, qvo fpilTum in Plauti Comas- 
i ! elucubravit Commentarium,SS 4 vicibus no* 
■i decim pcrlegiffe, 

CLXXXIII. 

Penfees Ingenieufes des Anciens & Modernesl 
ij tDiespar k P. Bonhours , Paris 1693. Mirari 

inino f as eft antiqvos. Atqve hoc ita,ut in- 
<. aia noftrorum temporum' non defpiciamus* 

1 d qvid in tiis Bouhourfianis mirari debeamus, 
j n prorfus animo & cogitatione comprehen- 
< nus. Formulseenim loqvendi funt, ex antw 

ns & recentioribus Au&oribus enotat», & Bou- 

)urfio praecasterisingcniofse vifse. Verum npri 

nnibus omnia pulchra funt & deformia. Te 

la, me dele&ant mea. Dulcius etiam ex ipfo. 

>nte bibuntur aqvse. Et pueris haec colle&a- 

ea funt utiliora , qvam Viris. Imo nec pueris 

tilia. Qvia ingeniofe cogitare ncc exemplis 

ifcitur, nec regulis ; Sed fola ingenii boni- 

ate. Et fepe etiam olitor eft valde opor- 

iina locutus. Et qvas iisdem nonnun- 

jvam additse funt crifes Rhetorica», generalio- 

es funt, qvam qvaeAu&oris ingenium,& di&io. 

lis excellentiam, & acumcn, le&ori poflint ex- 

)licare. Sic enim v. g. p, ; % . non fatis eft qvod 

cribit Bouhourfius : Cellespenfees fbnt nobles 

,& fort delicates \ Verum & hoc adjicere de- 

?uiiTet,in qvo cogttatorum nobilitas ilU, & deli- 

cata ratio confiftat. 

Qq 4 CLXXXiV. 

•' - 



6i6 G2/>.///.DeScriptor.Spectant.AdHisi 

CLXXXIV. 

Nouveau recueil d^Apophthegmes, ou bons m 
vecontrees agreables, 4$ penfees judicieufes des Anci 
& modemes , Touloufe »69?. Verfus Gall 
cujus commatis fint, ii difpiciant, 

Gallorum qveis funt faciles in carar 
Mufae. 

Sententise fane plerseqve funt vulgares , 
Auctoribus vulgaribus & fubobfcuris excerpt* 
6c ordine nullo conftipatife. Et ecce pluritr 
rum in ana exeuntium avAKi^Kaiuciv Hifto 
co-Criticam. 

I .) Scaltgerana. In qvibus multae laudes pt 

pria». Crimioationes aliensc. Crifesperen 

ditas. 
20 Valejiana.. Ubi vocum & phrafium laf< i 

varum plures analyfes. 
5 .) Cafauboniana. Egregria initio , fed vil 

fcentia in progrefTu. 
4.) Huetiana 4 Verbis & rebus praeftantia. 
f .) Chevrmna. Feftivis Hiftoriolis & facet 

conftipata. 
6,) Leibmtiana^. Actorum Philofophicorum, 

fpeciatim Mathematicorum Sylva. 
7 .) AnciUoniana. Locorum communium ftrui 
g.) MarviUiana. Hiftoria arcana literaria ei 

ditorum in Gallia. 



Literariam In Genere. ln OElav o. 6 1 7 
l Singularia Clarmundi, 
jrdcs qveis auri perpaucula granula mixta. 
] .) Gundlingiana. Diflertationes Hiftorico- 
Juridlcse. 

.) Anonymiana. DifqviGtiones Hiftorico- 
juridicse. 

Ii.) Naudaana. Hiftoria arcana literaria Ita- 
loruim 
I .) Patiniana. Naudaeanorum Paralipomena. 

|||.) Menagiana. Joco-feria. Jocofa tamen 
magis , qvam feria. ldqve Tomo primo, 
magis , qvam fecundo. 

j 1 .) Perroniana. Homiliae Ecclefiafticae. 

6.) Ihuana. Au^ava tanto vix nomine 
digna. 

7.) Sorberiana, Stromata Gallico-Latina, Li- 
bertinifmum & Scepticifmum oJentia. 
8.) Conringiana. Excerpta Epiftolica. 
19.) Taubmanniana, Harleqvini£o*ra. 

Bouhourjiana, Pueris legenda, cogitare ut 
difcant,& orare caufam. 

ati.) Anonymiana. five recueil d'Apophtheg« 
mes &c. Bullatae nugse, 

CLXXXV. 

Joh. Gaflii Brifacenfis Convivalium fermonum 

omusLII.IIL Bafileae 1961. (*.) HenritiBe- 

Qq ? helii 



L) 
dif 



6ig C<2/>.///.DeScriptor.Spectant.AdHi{ i 
belii facitiaruut Libri tres , T.ilbingacif 6l # ; 
centones rerum futilium , ineptarum , p 
lantium , falftrum etiam , obfcamarum , l 
nihil aliud utilium qvam ad perdendum t :■ 
pus. Qvarum Joh. Gaftius complures exH 
rico Beoelio defcripfit , & fordes ex alte 
camarina in fuam transtulit , qvafi non f 
ceret unum extare Augiae ftabulum. 

clxxxvl 

Les dtverfes Lecons de Pierre Mejjie , 1 1 
homme de Sevile , a Tournon 1604. Lib( 
infreqvens. Cujus Auftor Petrus Meflias , ' 
Mexia potius, Hifpalenfis , non confunder : 
cum Petro Mexia Toledano , fuit Carol 
Chronographus , Vir omnibus iis artibus, 
liberales vocantur , inftru&us , variisqve 1 
giis ab eruditis maftatus , qvorum Syltc ; 
qvandam exhibet Nicolaus Antonius inBil- 
theca Hifpanica nova T. 2» p. 174 . feq. Al ] 
hic fermone Hifpanico concmnavit has Le<" 
nes varias , in qvo ita verfatus erat ut p<' 1 
infimulatus tamen a qvibusdam , qvod v ( 
bulis latinis interdum puritatem Hifpanh 
turbaret. Nec in Gallicum idioma tradi : 
funt tantum , fed & in Italicum ,.. BeJgic '■< 
Germanicum, (Norimbergx 1669. in «1 
Editae etiam fepius. Et variis accelTion l ; 
locupletatae. Qyod refert Nic. Antonius 
Qyi multiplici, lacrarumqve achumanioru ■ 
terarum eruditione variegatum vocat hoc c 
Idqve non immerito, Cum fele&a qva x 



iterariamInGenere. InOBavo. 6l$ 

-■: toria civili , naturali , Ecclefiaftica, & li- 
comprehendat capita , eaqve le£hi om- 

lo igna , qvale eft illud P. i. p. 34. C, IX. 
1. Papifla , fed ordine nullo digefta , & 
cifini colore tinfta, qvem ParteIV.C,7. 

; L non obfcure profeifus eft. 

CLXXXVll. 

r j§ Bouqvet Hiftorial^par M. F. B. Ad- 

en Parlement. FlorilegiumHiftoricum le- 

im a fceminis , pueris , & iis , qvi hofpi- 

pcregrini plane funt in cognitione Hi- 

.1. Res enim necfeleclae funt admodum, 

x fontibus hauftae ; Sed ex rivulis taiv- 

Fabulis etiam pluribus refperfae. Et 

m crambe bis terve repetita. Accitis in- 

im, omiflls etiam qvandoqve plane teft> 



cLxxxvm. 



Dialogves des Morts £ un tour Nouveatt , a 
V aye 1709. Qyi dialogos mortuorum com- 
o| itus eft , Vrimus, ni fallimur , fuit Lucia- 
h , famofus ille hominum Deorumqve fub- 
% lator. Cujus ingeniofos lufus fuperioriSe- 
1 > imitatus eft Fontanelhus Acaclemiae re- 
r i Parifienfis Secretarius , a qvo magno im- 
>< |i in Galliarn, Bataviam, & Germaniam cum- 
> Inis defluxithsec fcribendi ratio. Etfummam 
r. ea laudem confecutus eft Fontanellius, nec 
r lorem fere hic Anonymus, qvi Fontanel&c* 

pa- 



6 r o Cap.lll; De Scriptor.Spectant. Ad His 
parum vel nihil omnino concedit , five fptj 
di£tionis dulcedinem,five ambidextram ingc 
celeritatem , veris fi&am, fiftisqve veram i 
pertiendi foeciem , & Le&orem in fuas pai i 
pertrahendi. Qya nimium confifus , libei 
mterdum de rebus Theologicis & Politicisi 
ferit , qvam Ecclefiae & Reipubhcae ratio j 
mittit. 

CLXXXIX. 

Othonis Melandri Joco -feriorum , Libri 
Lichae 1604. Qyi praeferendi J. Gaftiili 
monibus Convivahbus , & H. Bebelii iacei 
Dicrio enim eft comtior. Et rerum felei 
circumfpe£lior. Multa fanein iis de Viris do^ 
fingularia. Sed inepta etiam multa , & frw : 
nonnulla, & ingenii lumen nullum oftend 
tia , & obfcoena. Non enim eft cujusvis f I 
jocari , & cum alia omnia arte tradi pofli I 
hxc naturae fant propria , q vx naturali qvod 1 
vitio ad ea propendet , qvae hominem ml 
corant. 



cxa 






Vita Stanislai Koftkx , Poloni e Societatt] 
AuUore Franfcifco Sacchino focietatis ejusdem St 
dote , Ingolftadii 1604, De cujus texto fi 
dicare velis , age hmbriam infpice tantumi 
do,& narrationis paFticulam qvae p. 17, a 
ubi fcribit Sacchmus , no&e imtempeft 
Barbaram, duosqve Angelos in claro luminc 



i TEKARIAM In GeNERE. ltl OElllVO, 6tl 

hm attuliite hoftiam acgrotanti Koftkae, 

i | hqve,cum adle&ulumaccefliirent fame- 

) jus argri , reverenter eidem porrexifle. 

i ( k cum veritate Hiftorica confpiraret, non 

i rat fane cum imagine aerea huic Biogra- 

: rxmifla. In qva confpicitur Kofika ve- 

\ uitica indutus , & integro corpore in- 

ii is, facie liberali prorfus & vivida, S.Bar- 

■a dfiftente & inlpeftante ex angelorum 

n us S, Euhariftiam fufcipere, (2) Frid. 

\d anni Otium Semeftre fublicum , Giflae 1609« 

) tthonis Meiandri Novorum Joco - feriorum 

'aenturia^ Marpurgi 1609. 

CXCI. 

I 

ranfiifci de Mendoza piridarium Sacra ac 

jfa Eruditionis , Coloniae i6?o, QyiScri- 

11 Judice Balthafare Tellio in cenfura ope- 

v;mifla , hoc habet peculiare , qvod in 

1 :is efle difficillimum folet , vetuftis novi- 

dare , novis au&oritatem , obfoletis ni- 

, obfcuris lucem,gratiam faftiditis. Nec 

rebus in hoc Viridario occurrentibus fva- 

|| nec fvavitati varietas , nec varietati co- 

Sed deeft rebus conveniens di£tio , qvae 

; eft Jefuitica , h. e. ambitiofa , fucata, 

tatrix. Et obfoletis deeft oportunitas. Et 

antiqvorum aflenfus, & eorum plaufus, 

jtis amicus Thomas , amicus Scotus, fed ma- 

jimica veritas, Unde tot in eo heterodo- 

kradoxa , v. g. L. 2. Probl. z. p. 74. Uti- 

lius 






622 Cap.UL De Scriptor.Spectant.AdHis 

lius effe implorare nomen Manse , qvam 
men Sanctiflimum Jefu , &c, 

cxcn. 

JoacUmi Camerarii Narratio de Thitippi v 
lanchthonis ortu , totius vita curriculo & mo\ 
Lipfiaeif66. De qva vide Catalogum Bibl 
thecae Theologicae p. 166. feq. lisdemc 
adde lis Cafauboni hrU^irif , qvi in Cafaul 
nianis , p. 29. In vita Philippi , fcribit, Hif 
ria illorum temporum non leviter attingitt 
praefertim autem do&orum hominum bfio%\ 
vatf vita. Non probo tamen , qvod non n 
minerit anni natalis Philippi. Non plai 
etiam feries qvam in vita recenfenda fecut 
eft. Tum qvaedam ibi de aliis recenlita ind 
bium revoco, & vellem ut ne dixifTet qvide: 
Ha&enus Cafaubonus. Qyibus addit J. C. W( 
fius , 1. c. p. 241. Sunt , qvae , ut Calauboni 
ita etiam alii hic defiderarunt , v. g. qvodC 
talogum Scriptorum Melanchthonianorumnc 
texuerit , nec occafionem , qva ea prodierir 
expofuerit. Qya de re vide Crenium p 20 
DiiTert. de libris Scriptorum optimis. Caetem 
mirum omnino eft , qvod Camerarius negl 
x "rit annotare annum Philippi natalem , q 
inaliis, maximis , minimis, e. g. fomniis 
praefagiis, adeo diligentem fe praeftitit, 

CXCIl 



LlTERARlAM In GeNERE. I» OtlaVO , &*? 

„ , i . j __ "~"" 

CXCIII.CXCIV.CXCV. 

Melcbioris Kdami Vita Germanorum Theologo- 
nji, Heidelbergaei62 0. (2.) Ejusdem, £e- 
•, m d«<* continentes Vitas Theologorum exterorum t 
tmcof 1618. (3.) Ejusdem, Vita Germano- 
,n Medicorum, Heideibergae 1620. (4,)Ejns- 
cm, Vita Germanorum JCtorum & Politicorum^ 
\ idelbergse 1620, (?.) Ejusdem , PitaVhi- 
i ophorum & Politicorum Qermanorum , Francof. 
>if. IIL Volumina, Confer. qvx fupra dixi- 
] us de Libris in f. Num. 2?. 

cxcvi. 

Pauli Jovii Elogia doBcrum Virorum , Bafi- 
x. Sine anno. Videfupra Scriptores inf # 
f.XIX. 

CXCVIL CXCVIIL CXCIX, 

Theophili Spitzelii felix Hteratus , Auguftae 
7 indelicorum 1676. (a«) Ejusdem , infelix 
•teratus , lbidem 1680. (3.) Ejusdem, Litera- 
us felkijfimus , Ibidem 16$ ?. III. Volumina. 
labes , le&or Benevole , de eruditorum vitiis, 
k virtutibus, indeqve refultante eorum felici- 
ate & infelicitate, Opus Tripartitum. Eccle- 
iaftica methodo confcriptum potius , qvam 
Vcademica , vitaeqve magis aecommodatum, 
jvam Scholae. Majorem etiam induftriam o- 
lens , qvam dodtrinam , & attritos calamos, 

qvam 



624 G^.III. De vScriptor. Spectant. AdHis 
qvam demorfos ungves , & le<£tionis vari 
tem , qvam fubtilitatem ingenii. Erudkos 
paucos ex folaltalia eruifle J. P. Valerium, 
tunae novercantis ludibnis illuftres, fcribit, ] 
ftor in Diflert. Praeliminari Vol. I. p.i. PIu 
qve Pieriano pegmati doctiilimum adjec 
Tollium. Et miratur Menagius in Menagi; 
T. 2.p. 22. Neminem fuifle adhuc, qvi hor 
Duumvirorum colle&anea locupletarit , aoY 
qve, femetipfumhuic telae manumimmiflun 
fi fene&utis non tantum fuftineret onus , 
Etymologiis fuis non tantopere diftineretur 

CC.CC1. 

Nicolai Reufneri Jco?ies five imagines Viror 
in Germania prafertim literis itlufirium , Arg< 
torati ifgo. (2.) Ejusdem, imagines Virorun 
ltalia , Gracia , Germania , Gallia , Anglia , H 1 
garia, &c. literis illuftrium , Bafileae 1^99. P 
lothecarum ufum a Reformationis tempore ( : 
mum invaluilTe in republica literaria , M. M 
chael Lilienthalius conje&at, inDiflert. de Pl 
lothecis varioqve earundem ufu & abufu C, 
§. 7. p. if. Non tamen addit 1. c. Initio en 
ditis non peculiares libros ex charta mun 
confe&os efle oblatos , ut una cum fymbo i 
nomina fua infererent. Sed impreflbs , qvib 
folia, literis vacua vel attexta erant vel immi 
ta. Atqve hujiis commatis funt hi duo N 
Reufiieri Codices. Hi enim non tantum ic 
nes five imagines Virorum literis illuftriu 
comprehendunt , additis eorum Elogiis , i 



LlTERARIAM In GeNERE. lfl O&dVO. 6l$ 



altorum, & fere ormiium eorum autogra- 

. qvi circa finemSeculi XVI. & initiumSe- 

: 1 XVII, Academiam Jenenfem & Helmfta- 

! i e fem illuftrarunt Qyo nomine minime le- 

ipud intelligentes eft eorundem exiftima- 

Sed nec in poftremis habendi , etiamfi 

-. s icceftionibus deftituerentur. Nam licet 

- : tricus Meibomius in additamentis ad V.H. 

Vi leri Introdu£tionem in notitiam cujusqve 

;elpis Scriptorum p. 171. Reulherum multa 

aulo Jovio habere fcribat, qvod & Juftus 

ftoph. Bohmerus in praefatione Hermanni 

C < ringii Mufis errantibus praemiiTa p. m. 9. 

re ?tit , nihil tamen commiftum ab eo eft, 

[\ re plagii nornine accufari poftit, qvia Jovii 

^ ezae fubfidiis fe adjutum fubinde proflte- 

1 Et multo plures imagines & defcriptio- 

: Reufherus exhibet, qvam Jovius ; Viros 

r m eruditione & meritis in Republica litera- 

■u lluftriores.Qyomodo autemimagines exfcri- 

Yc t lineas eorum, qvorum nomina fiftuntur^Sc 

rj ratione adje&ae laudationes cum a£tis fa- 

tqveeorum confpirent , iis dijudicandum 

enqvimus , qvi Hiftoriae literariae arcana pe- 

lilis perfpe&a habent. 

GCII. 

Vitafele&a fftorundam erudittjjtmorum ac il- 

Hum Virorum, Uratislaviae 1711. Sane ple- 

£|ive hae Biographia? fele&a? funt , & dignae, 

I je femel & lterum legantur. Prae caetens ta- 

rik nitet vita Palmerii , PinelJi J Cottoni, Ur- 

Rr fini. 



616 CapJIl. De Scriptor.Spectant. A&l j 

fini, Fabri, &c. Qyae ea ratione contexta j 
ut , & fcientia & prudentia Le&orem ai j 
& varietate jucunda alere ejus ingeniiu 1 
leant , & utinam una cum fcriptis , & fc i 
rum hiftoria, cuivis narrationi intexta , 2 
virtutibus notatae etiam labecute, &colle 
univerfae Index rerum & perfonarum e£I ' 
peradditus ! 

ccin. 

Jani Niai Erytbrai Vinacotheca Imagin 
lufirium doctrinx vel itigenii laude Virorum r 
€ix 1712, Cujus verum nomen eft , Jol 
&or Rofcius , vel Joh. Vincentius de-Jjl 
Philologus, Philofophus, Hiftoricus, Pcrfi 
Orator tantus , ut, una cum Ciceronis di^ 
facultate, omnes Mufas & Gratias in ejus ]> 
immigrafte cenferi qveat. Unde & adPil 
thecam eruditorum adornandam per erat 
neus. In qvam eorum inferre imagines *> 
tus eft, qvi, fe vivo, fato funclii funt , rtf 
rum ommum , fed qvi vel amicitia eideii 
cli fuerunt, vel fama noti. Atqve horuiA 
vitae fcribere ingrefius eft (p.^4;.) Hift<r 
nec, qvae iri iis eluxere, virtutum texere el 
fed morum chara&eres, ex qvibus qvafif 
lineamentis pateat , qvo qvisqve fuerit i 
nio , & qvibus virtutibus ac vitiis fe ab 
diftinxerit , qvod non cuivis datum. Et;< 
difficileeft, li non difficilius , ac vultun 
cujusita coloribus exfcribere, ut viventi 8 
ranti exa£te refpondeat. Et declarat re 



LlTERARIAM IN GENERE. H OtlaV O. 6l? 

>rem le&oribus non vendidifie fumos j & 
,; verbis eosdem in fraudem induxifle. Opti- 
: ;nim eft & fagaciflimus chara&erum fn Vi. 

eratis obiervator. Verum ex CCLXXV* 
:u |tis , cjvos defignatbs ih hae Pinacotheca 
or Licis , vix tringinta funt , <\vi uomen ha- 

in orbe literario. Nec alii ih eam fuht 
\r VR , qvam qvi Italorum fanguine (unt cre- 
; k Pontificiorum Sacris addicti. Iiqve fine 
l( >rdinc, & diftributione, & fele&u , prout fc 
,- lerunt, funt coliocati. Nec proirfus nulla in 

inibus propriis exprimendis admifla iri- 

im culpa. Siqvidem p. 369, Saturninus Si- 

ius dicitur , qvi Maturinus Simonius fub 

ine appellaturi 

Cciv. 

Leonis Allatii Apes Vrban& y five de VirXs itiu- 
Hs , qvi A. C. 1630 - 1 634. Roma adfueruni. 
it dit Joh. Imperiatis Mufeum Hiftoricutn , Ham- 
lijgi 171 ii Ubi in Allatii apibus una cum 
»c ptoribus fexcenta fcripta indicantur , qv& 
n jermania parum funt cognita 5 Qvo nomi- 
«ciidem merito & agimus & habemus gratias; 
f| edita ab ineditisrion fa&s funt diftih&a; Ni- 
tij adftridta etiam deiis* memorta prodita ; E£ 
onnbpus tumultuarium videtur, ab Ailatid 
m ob caufam tantummodo in chartam cbri- 
1 :um , ut ihfirmitati memorke coufuleret. De 
\n. autem imperialisMufeo vide iupra irt qvar- 

Ri i fccV 



€1% G^.III.DeScriptor.Spectant.AdHis 

ccv 4 

Lef hommes IQuftref qvi ont parut en Fr, 
pendant le XVII. Siecle par Mr. Perrault , 7on, 
# II. Paris 170 r. Piurimi fucrunt do&rins 
ingenii laude illuftres Viri , qvi Seculo X) 
Galliam nobilitarunt. Atqve horumElogia 
duobus Tomis mira dexteritate comj; 
xus eft Carolus Perraltius. Atqve hoc i 
omnium eruditorum ftudia ad fe conciliavit,p 
ter Jefuitarum. Hi enim Antonii Arnaldi ! 
Blafn Pafchalis praconiis offenfl , non ceflan 
fumma imis,ccelumqve terra mifcere, donec 
Duumviri ex hac orcheftra deturbati fueri M 
Sed non univerfalis tamen fuit hic Oftracisrrr 
Nam licet ex editionibus qvibusdam exeffe jt 
fuerint haec nomina , qvod copiofe docet E 
lius in lexico p. 373. Mr. de Vigneul-Marv* 
dans fe melanges d'Hiftoire & literature T.*; 
24. In hac tamen extant % 6c fede qvieta p 1 
fruuntur. Qyod nefcire Te Leclor Benevo 
noluimus. 

CCVI/ 

Memoiref concernant lef Pief &lef ouvrages 
plu/teurs modernef celebrer dans la republiqve def i 
tre s par Mr. Ancillon , Amfterdam J709. R 
nierus Leers illuftris typographusRoterodamt 
fis,Lexico Psliano Hiftorico-Critico fupp lem« 
tum fubmiffurus, precibus cum qvibusdam 
Anglia, Batavia, $ Qermanj a Viris eruditis q 



Literariam In Genere. JnOSiavo . 6a<? 

i"ut Symbolas conferrent,& in iis erat ctiam 
( , olus AncUlonius. Qvi valetudinis vitio im- 
pe itus , cum , qv» (ufceperat , ftato tempo- 
r-d umbilicum perducere non poflet, ea poftea 
iie it Wettitenio feorfim excudenda. Atqve 
hip natus hic memoriarum fafriculus, QviXI» 
^rditorum non vitas qvidem continet,nec elo- 
;! , ftAuctorem in Prscfatione audias, Ced 
»r morias, h e. Colle&anea ad vitas vel laudes 
e i tim condendas idonea. Et qvia ex iisdem 
irjrrdum rontibus lua prata irrigavitAuctor,ex 
q ibus Carolus Perraltius , factum eft , ut in qvi- 

, p : fcsdam ejus fcrinia compilaffe videri qvcat, ubi 
n txime Perraltiana omnia ad verbum repetit. 

■ (tod in Herbelotii defcriptione deprehendes, ii 
A % p. IJ4. 136, 137. leguntur cum iis,qvae p. 
4- iff* if6, de eodem habet PerraltiuS' 
mponas, 

CCVU. CCVllL 

Adolphi Qlarmundi Lebens Befehretbungen et~ 

her Haupt-%elehrter Mdnner , Pars L II, Ilf. IV. 

.VI. VII. VIII. IX. Wittenberg.abA.C.1703, 

sqve ad A.C. 17*0. 1. Volumina. Conficlum 

oc nomen eft , & latere voluit fub hac larva 

I. Joh. Chriftoph RudigerjdifciplinseSchurtz- 

ieifchianse olim alumnus. Et Dresdse poftea 

jivenumqvorundam privatus Moderator.Homo 

mpiger fane, & laboriofus. Et earum rerum, 

lyae ad humanitatem Ipe&ant arnans. Qvi qvas 

Ix ore & fchedis eruditorum , Schurtzaeifchii^ 

|vam maxime, cui, ut oracuio, truibuebat piu- 

Rr $ rimum 



Qo CapJll DeScriptor.Spectant. AdHis 

rimum , collegerat, in lucem afpectumqv» 
blicum produ&urus , has Biographias virc 
in re literaria clarifKmorum edendas fufc 
Atqve in iis multa omnino prodidit, non d 
ta prorfus , nec ubivis obvia. Verum nec 
comparaca, ut nihil in iis jure defiderari y 
Di&io enim qvam, qvaefo , difcolor ! Geru 
vocibus Latinis, Grarcis', Gallicis , ita rel 
fa, ut, qvo idiomate ufus lit Auctor , diffici 
appareat. Difpofitio plane nulla, Et, qva 
tx clarorumVirorum dicuntur, a vitarumSi 
matismis tam procul abfunt , ut vix prima 
dimenca ad vitas adumbrandns neceffaria c 
pareant , nedum ipfae vitas, & harum expod 
nes Htftoricae fuisparCibus&propriecaCibus < 
ftantes. Sane perlbnatus ille CafparBonifac 
cujus Epittola Critica de vita & fcriptis A( 
pbi Clarmundi extat inBibliothecaHalenfiP.' 
p^3^|> feq. fexcenta minutis verubus nota 
& jugulanda efle docet. Nec pauca dami 
H, A Grofchufrlus in nava librorum r.ariot i 
eollectione Fafciculo I. p. 39. not. (a) M 
Gundlingium, Scubelium, Klefkerum, Lili: 
thalium , Colerum, Struvium, Stollium, Kri 1 
kium, alios, Qyj omnesAuctorem incond 
dis hifce vitisfspiusdormitavifTedocent. Qj 
i.IIe ita excufat, in prasfationibus his novem { 
tibus prasmifiis , & fpeciatim in uftima ; (l.) 
Bibliopolac moroficate cruda hsec & frnmat 
typothetis tradere coactum Schediasmata. ( 
Non Hiftorias literarias peritis fcripfiffe , fed 
tidam fcifcitantibus. (3 .) Itnagines eruditort 
fe infcio <% invito efle appofitas* Nec faiii 



JTERARIAM InGeNERE. Ih O&aVO* 6j| 

nentTqvasdam a fcuIpFore ex ingenio e£- 

: ifi&as, 

ccix. 

Chrift. Grnndmanni Offa & cineres qvomndam 

- ublica Orbis Europai A.O. R. 1716. defunfto- 

« Francof, 1717. Vir do&us & diligens,& 

otitia rei Utcrariae fubinde promovenda 

8 lare cogitans. Qyi mifcellaneis Lipfienfi- 

> lon pauca inferenda dedit. Oflaqve & ci- 

1 s qvorundam 1716. defun&orum hac urna 

Itc :«ia recondidit» Et Germaniam literatam 

tn 10 agitavit. Sed mors prasmatura omnes 

conatus A. C. 1718* die 6. Febr, difturba- 

Tam vitrea eft fpes hominum , tam fcfr 

l , tamlubrica, 

ccx. 

; Cbriftian Lepmn Nachrirf>t von feinen Lebens~ 
lichreibungen unduias er in Hiftoria literaria zu 
etfen geioiliet cVc, 17*0, (s.) 7h. Fritfihii con- 
fikm de thefauro antiqvitatumGermanorum edendo. 
Om qvo conferenda BiirertatiojEpiftolica G. S. 

_h.e. Gottlieb Samudis treueri ad Thomam 
\ itichium, Bibiiopolam maxime inclytum , de 
t efauro antiqvitatum Germanicarum augendo 
| promovendo,Helmftadii 1720, cujusfumma 
<|pita enumerantur in Annalibus Julise Seme- 
|il. §. 39. p. 91. feq. (5,) 3, P.Ludewig 
'futfchlands Unheil aus. Vnwijfenheit der leutfcken 
\iftorie, 1712, (4.) V orfcblag wie eine Biblio- 

eqveder Teutfchen Gefchicht 4 Bucher verfertiget 
R r 4 zuer- 



6%i Cap.lYL, De Scriptor. Spectant.AdHi: 

vuerden folle , 1707. (f.) Guilielmi llfrck 
\nfiitutionibus Hijloria antiqva Differtatio. 
Tilemanni SteUa Methodus , qva in chorographu 
Hijiorica Germania defcriptione obfervabitur , 
ftochii 1746. 






CCXl. 

Das Leben der Gelehten , fo in leutfch, 
von Anfang des 17 19. 'Jahrs diefes Zeitliche 1 
gnet. Acht Theile , Qyedlinburg 1719-17 
Ghriftiano Grundmanno praematura mortc c 
vis fublato, fucceflit Chriftianus Polycarpus 
porinus vitas eruditorum Germanorum cc 
fturus, qvi poft initium A. C. 1719. lucis ufui 
amiferunt Nec male fucceftit initio hoc nc 
tium. Siqvidem ab A. C. 1719. usqve adi7 
oSiopartes prodierunt cum IV. Indicibus, qvi 
LXXIV. eruditorum vitae comprehendunt 
nonindignsc,qvsc perluftrentur, Sedabrupt 
poftea eft Opus , & axioma Pauli 1 Cor. X 
9. novo exemplo confirmatum , yivao-Kopw 1 

CCXIL CCXIIL 

GabrielWilhelmGoetten das itzlebende geh i 
te Europa ,Vars I. Braunfchweig 173 f . Pars 
Ibidem.i jtf.Pars IH.ZeWc 1737. $♦ VoluminaA 
varia do&rina prasclare exornatus , ingeniol 
lici & judicio praeditus x & molli orationis d> 
cedine commemorabilis , folers etiam & ind 
ftrius , & extra dilationes pofitus. Aliud ini 
tutum habet qvam Grundmannus, & Leporim 



LlTERARIAM In GeNERE. ltt Otla VO, 6% 

criim mortuos fe&atur, fed vivos* Nec eo- 

qvi a corporis vinculis avolarunt, colligit 

mc loriam , fed qvi fupcrfunt adhuc&vefcun- 

tur ura. In qvo negotio non invita ufus eft 

i :rva. Siqvidem complura eidem funt fup- 
pei iata ab Au&oribus ipfis, cjvorum res agitur. 
Cc iprobata etiam qvse edidit plurimorum cal- 
cul L Et Tomi duo priores cx voto venundati, 
i i ( volitaverunt per orbem eruditum, eundem- 
qv fama impleverunt. Ac licet poftea, mor- 
;u<Bibliopola, qvi tmpenfas fecit , &Au61:ore 
Hiefia Cellas evocato , intercellerit paufula, 
:e ibit tamen illa credimus proxime ieqvcnti 
te pore, & redintegrabit Au&or intermiffam 

e m , ac navitate fua id compenfabit , qvod 

icj fua , fed fati culpa negledtum eft. Qyod 

iciat , vires corporis & animi fufficientes, 

(>t infigni, qvo eundem profeqvimur adfe&u, 

q^pi ftudiofe poffumus cidem apprecamur. 

CCXIV. 

Ephraim Vrxtorii Athena Gedamnfes^ Lipfias 
i 3 .Opufculum qvo nihil in hoc argumento eft 
clarius. Utinam omnes Scholse ejusmodi 
erent Scholiaftas. Utinam omnes Scholia- 
fcirent qvid fit id , paucis dicere multa. 
le eft hascHiftoria HterariaGedanenfis in nuce. 



ccxv. 

Dan. Frid.Ponmann Lebens - Befchreibung et- 
hter vortreflkher gelehrier Ata»«*r,Wittenb,J7i4. 
Rr j De 



6 ? 4 C<*p. ffl' De Scriptor .Spectant. AdH/st, 
De qvibus praecipitantius M.P.HunoId in curiet 
fcr Nachricht von Journalen p.31. VoenmansLt 
bens - Bejchreibungenfhidvon keiner fonderlichen eru 
dition ;-, undjdmnet y der AuElor diefelbe aus dene 
Leichr-Predigten zufammen gefchrieben zm habet 
Finge enim de qvibusdam hoc affeverart pofft 
v. g. Samuelis Strykii Num. V. p. 66Jeq. Sa 
ne Heinrici Basnagii , Joh. Wo-wery , Fran 
cifci VavaiToris , Petri Baclii , Barthol. Herbc 
lotii , Jobi Ludolfi , &c. aliorumqve qvoruni 
dam vitse, eruditionis apparatu non carent. Ne 
ejus funt metalli, qvalis efle folent, qvaeconcic 
nibus funebribus furrogantur. Aliunde tame 
acceptas elTe non abnuimus. Vita enim Jot 
Ludolfi Num. XVI. p, 145. leq, eft e Chriftiar 
Junckeri Commentario Biographico, qviA.C 
1 7 1 f . de hoc Poryhiftore eft editus. Vita Jor 
Wowerii Num. IV, p, Z4. feq. tota eft noftrc 
excerpta e Schediasmate Gritico , cui titulus 
Verfuch einer Critiqve uber das Dictionaire Hiftc 
riqve & Critiqve des Mr. Bayle. Et fic de alii , 
Atqve hinc fa&um , ut in hoc Hiftorico carr j 
po ne unkus qvidcm teftis produ&us appareat . 
Et nulla prorfus in Commentationibus ipfis i : 
fimilitudo. Nullus etiam ftudiorum &docrrin I 
feledtus , ftatim itidem cum prima parte rivt- 
hic occlufus eft, qvafi jam fatis prata bibifle» 
cum in prsefatione fingulis femeftribus novar 
partem daturum fe promififfet Au£\or. (2 
ConradiQesneri Leben undSchrijjftenyLelpzig 171 



GCXV 



ki 



LlTERARIAM In GeNJERE . Itt OBaVQ. % 

CCXVI, 

Chrifl. Feufteliut de emditorum Germanorum 
.„ contra Rolandum Marefium , Lipfias ^707, 
!ui viro non defuit Polyhiftoria , fed Polyhi- 
rorisc defuit Vir , qvi ea refte potuifTet uti. 
it tantum abeft ut Germanos injufte periergias 
'itio accufatos a Marefio oftenderit , ut potius 
e hac labe graviter infe&um effe hocSchedias- 
nate reddiderit manifeftum. 

CCXVll. CCXVlil, 
CCXIX, 

Joh. Alb. Fabricii memoriarum Hamkurgenfium 
Volumen primum , Hamburgi 17 10. Secunaum^ 
Hbidemeodem. Tertium, Ibidem 1711* &c« Septem 
Voluminsu Qyibus carere nemo poteft qvi Hi- 
ftorix Hamburgenfis civilis, Ecclefiafticae, & lite- 
rariae fcientiam accurate comple&i cupit* Et 
immortales Auclori agendae funt gratise, qvi 
convehendis tot monumcntis tantam operam 
jimpendit , qvse tam rara inventu funt , & ad 
illuftrantfas res Hamburgenfes tam neceflaria, uk 
fine iisdem vix iucem ullamfuftieerc qveant* 

ccxx. 



Friderki Cafp. Hagen Mtmoria Vhilofopfiomw^ 
Qyatorum % Voitamm^ Hifloriwum^ Phiklogorum } 

Bara* 



6%6 Cap.lll. DeScriptor.Spectant.Ad Hist. 



Baruthi 1710» Egregia colle&io, cuinihil dec 

nifi continuatio, 

ccxxi. ccxxu. 

Vita eruditijjimorum in re literaria virorum i> 
monumentis rarijfimis 43 exqvijttijfimis collecia a A 
Cbriftian Henrici , Francof. Sc Lipfise 1713. Qtr 
Volumina. Ecce! confi&a dolomendacia! N 
Reinhaldus Heinricus Rollius memorias Philt .• 
fophorum , Oratorum , Poetarum , Hiftorioi 
rum,& Philologicorum cdiderat Koftochii & LiJ 
fiae 1710. Qvae cum emtores tot non reperi 
fcnt , qvot Bibliopola lucri percupidus exopti 
bat , hic motx diuturn^oris impatiens , reiecl 
priore titulo, & ad purgamenta Parnafli damn 
to, alium fubftituit, & qvafi novum opus effe 
cum bac infcriptione inpublicumprodire juffi 
1/ita eruditijfimorum in re literaria virorum &c. 

O dira invifae fpe&acula turpia f r^udis l 

CCXXIII. 

Martini ZeiUeri Hijiorki, Chronologi, & Ge* 
grapbi celebres&cc. UlmaeiSfz. Qvi judiciumfe 
rente D. G. Morhofio L. 1. Polyhift. C. 18. p. ir 
J. G. Voflium diligenter exfcripfit ( de Hiftor 
eis Latinis & Grsecis ) & fccundum Alphabe 
ordinem Au&ores difpoluit, & aliqva de recei 
tioribus Htftoricis addidit, Nam licet interdu 
nomen Voftii intexuerit huic teig , faspius t 
men idiplum filentio praeteriit , idqve Us eda 



LiterariamIn Genere. In Oflavo. $37 



ii locis ubi vei pleraqve , vel ^omnia , & ipfa 
im vcrba ab eo mutuo accepit. 

CCXXIV. 

P 4 J Marpergers Erfies hundert gelehrter Kauf. 
I te , Dresden fine anno, Cujus cellae vinum 
rn confpiratfatis cum fufpenfa hedera* Plures 
c im in hac Centuria funt mercatores non eru- 
c i , plures eruditi non mercatores, Et <jvi p # 
: .'. (eq. legitur Scriptorum Becherianorum Ca- 
( ogus , totus eft ex Commentatione noftra, 
camA.C. 1706. Opufeulo Becheriano, qvod 
1 nijche Weifsheit infcribitur , de vita & fcriptis 
" cheri , pramifimus. 



ccxxv. 



Urban Gottfr. Buchers Mufier eines niitzlich 
i tlehrten in der Ferfon Hm 4 Dr. jfoh. Joachim Be~ 
<V/, Niirnberg 1722. Annus erat poft 
; ufoyoviav 1706. qvo nos opufculi Becheriani, 

/od infcribitur narrifche"Weifsheit &c, novam 

litionem accurantes, commcntationem de vi- 
& fcriptis Au&oris, praefationis loco prami- 

nus. Qya non parum adjutus eft P. J. Mar- 
ergerus im erjien hundert der gelehrten Kaufleute 

ium, VII. p. 7. licet noftri mentionem nulIaAi 
lcerit, SedBucherum eandem vidiffenon pu. 
tmus. Sane commentationis noftrae in noc 
kletemate nulla deprehendimus veftigia, qvod 
liagna cum dele&atione perluftravimus, ob lu- 
ulenta , qvse in eo pccurrunt nominis Jteche- 

riani 



6 % 8 Gy.IIL De Scriptor.Spectant.AdHist 
riani indicia. Nemo enim fcripta Becheri d: 
gentiore manu verfavit. Nemo virtutes cj i 
& merita exqvifitius perveftigavic. Nemo n i 
nes, qvos paffus eft, candidius defcripfit. C: 
cultos enim Keipublicae literariae & civilis rnc 
bos acute perfpexit Becherus Remedia etfci 
non inepta fuppeditavit , qvibus fanari poflei i 
Sed medicus infelix , femetipfum curare n 
potuit, nedum alios , & integras respublic;! 
Qvod prseclare obfervat ttucherus in hac toi 
mentatiuncula , in qva fcripta Becheri ordi- 
Syftematico recenfens , docet, qvam laudan 
ejus flnt confilia , & qvam jufte ejus nom ; I 
memoriam mercatur fempiternam, 

ccxxvi. 

Bericht von Joh. Locke Leben und Scbrifii l ! 
aus dem Irantuoifchen Joh. Clerici iieerfetzet 1 1 
Iriderich Gladoy , Halle 1710. Proftat & a i 
veriio Biographise Lockianas a Joh, ClericoG 
lice confcriptas primum , & Tomo VI. Bibli > 
thecae fele&se infertae, qvaj ab Auttore Anon ' 
mo Tr. Lockiano de educatione puerorum 171 ; 
Hannoverae excufo praemifTa eft. Sed hsec G I 
dovii translatio potior nobis videtur , qvarrr ' 
la , qvia exa&ius cum exemplari authenti i 
^confpirat , 6*c fcholiis qvibusdam eft illuftrali 
& porismatis nonnuilis , velut ftellulis, difti 1 
&a & exornata, 



CCXXV. 



Literariam In Ge nere. hi QBaruo. 6? 9 

CCXXVll. 

Das Leben Vetri Bayk fram&oifch befchriebm 

Um. Maiz,eaux , und ins Teutfche ubertragen 

% P, Kohl, Hamburg 175 i r Qyae in hoc 
. tro" fermone ihfcripta eft; Lebens . Befchrei- 
l: g des Mr. Bayle , ea , fi ex indole eidem im- 
p lenrium efle vocabulum , potius Lobes-Be- 
\\ eibung des Mr. Bayle , eftet appcllenda. Tan- 
1 enim abeft , ut , qvam in Prasfatione, de 
I graphiis re&e condendis legem dedit Vir 
£ SiiT. j. P. Kohlius, in hac obfervaverit Dnus 
I iizeaux, ut potius qvam lon^iffime ab ca dif- 
c ferit , Bayliumqve ab ea parte *antum deli- 
l arit , qva valet , & qvafi ce!er eft pedibus, 
1 n autem ab ea , qua claudicat. Omnia ejus 
j rtentaTheologica, Sc Philofophica, ab A. C. 
: 8 r. usqVe ad A. C. i?o6. fparfa , vel ficco 
} de praeteriens , vel extremis tantummodo di- 
tis contre&ans, Qvod in oratoribus tole- 
1 H qvidem poteft , fed in Hiftoricis non item. 
| jregia tamen hasc eft Commentatio , 6c digna, 
| se accurate leclitctur, tum ob formam dictio- 
; s facilem , dulcem , hitidam , & fittgulari 
; iorfus clegantia & judicio contextaih , tuih 
» Baylianorum otnniuth Operum Hiftoriam, 
/se tam cxa&a , ordinata, & copiofa eft , ut 
jlhil extet in hoc argumento exqvifitius» 

CCXXVUl, 

LebenVetri Lambecii, Hamburg 1724. De 
'a Biographia J,P.Kohl in Praefac, vit* P,B«. 

lii 



640 Cap .lll.DE Scriptor.Spectant,AdHis 
lii , <von befondern leutfchen Original- LebenT- 
fchreibungen , wird man auffer dem Leben det i 
fers Leopoldi , des Lucas fiolfteinii , Petri La 
becii , und etlkher anderer , fehr wenig Lob-ver 
nende antreffen. Et digna eftjomnino haec I i 
graphia Lambeciana cui laus cV praconium i 
pertiatur. 1.) Qvia ex monumentis opti 
magna induftria eft colle&a, 3.) Qyia orc 1 
concinno digefta. ? .) Qyja rebus plurirais I 
&udigniffimis, adHiftoriam Lambecii, cxbi 
rariam univerfam attinentibus, eft exornata. { : 
qvod offendiculo fortaftis nonnullis (I 
qveatj, eft i.)€)rationis diitormitas , qvali! 
na Germanicis ita pcrmifta funt , ut , qvi in 
usqve Hnguas peritus non fit , ftudium in b\ 
commentatione legenda inutiliterconfumat, , 
Praeteritio rerum qvarundam fingularium, q^ 1 
rum notitiam le&or curiofus prae caiteris hai i 
re geftiat. v. g. §« 1 % ♦ p. j f . Qyam ob a 1 
fam Lambecius uxorem deferendam putaver 
3.) Tota profopographia externa & intcr ; 
negle&a , cV cum ea virtutes qvibus prse c» i 
ris eluxit, & vitia qvibus fuit infe&us. Qya ■ 
ti enim emolumenti fit, & vitia magnorum : 
Republica civili & literaria virorum in tabah 
referri, prseclare docet Mr. Vigneul - Marvi • 
dans fes mclanges d'Hiftoire cVliterature Voi s 
P* 1U 

CCXXIX, 

Leben des gelehrten Luca Holftenii^ Hambu 
1743* Qyae Biographia eundem cum prio 

hab 



TERARIAM In GeNERE. /« OftaVO. 64 1 

\ucl:orcm,eundemqve di&ionis colorem, 
idcm rerum ordinem. Ex monumentis 
optimis eft conqvifita. Multaqve indu- 
)ncinnata. EtHiftorise literaria univerfae 
mdae accommodata. In vita enarranda 
•nii , & (criptis ejusdem perfe&is 6c afFe- 
cupata , & iis rebus omnibus, qvaj huic 
lento cognata funt, Le&ufuavior, fi ora- 
m ita efiet diverficolor. Et fi umbra 
iTet immifta , & una cum virtutibus labe- 

di m Holftenii ctiam faclta mentio. Tace- 
ntiqvitates Ecclefiae Orientalis p» 61. alla- 

s, |; icriptis Holftenii infertas. Qvae non ma- 

1 {criptaHolfteniifpe&ant, qvamadfcripta 

1 ngcri , & Buxtorfii. Unicum enim in iis 

tantummodo Epiftolium ad Joh. Morinum, 

id de antiqvitatibus Ecciefise Orientalis 

; ; v qvidem habet. Earumqve prseter editio- 
Londinenfem, extat ocLipfienfis 1685« in 

flras edita. 

CCXXX. CCXXXI. 

'Jacobi Burckhardi Commentarius de Ulrichi 
u mi Vita , WoIfTenbutteli 1713. Yars Prima, 
i> fofterior, Ibidem, eodem. Duo Volumina. 
u um fane ftudii in fcribendis hifce , multum 
d :is&pul veris devoravitAu&or.Etenim cjvam 
Hpfiim eft tot monumenta edita &inedita, in 
bothecis publicis privatisqve, velut in ab- 
iscavernis, recondita conqvirere, conqvi- 
i perluftrare , perluftrata excerperc, 6cex- 
i ta ita digcrere , ut corporis Hiftorici for- 
Ss mam 



6a\t CapXW. I5e Scriptor.Spectant.AdHist. 
mam nancifcantur, & fataHutteni, ejusqvem 
nta Ecclefiaftica «5: literaria , ordine Chronol. 
gico delineata,eorum oculis objiciant, qvi reru 
Ecclefiafticarum & literariarum cognitione del 
ftantur. Eqvidem & leftori , & fibi , & argi 
rrento confuluifTe Au&orem rectius putami 
fi in certa Opus diftribuiffet capita , & capiti ci 
qve praefcripfiffet argumentum , vel in margij 
tantum idipfum notaflet ; Suis etiam verbis l 
ftoriam narraffet, & qvae intexta fubinde (unt ( 
fcriptis Hutteni teftimonia , ceu Scholia , ii 
dem fubjeciffet; Tumenim dilucidiora fuiflef* 
omnia , <5c jucundiora ledtu ; Sed non eadei 
omnibus funt bona mala , honefta turpia , fo 
mofa deformia. Et facile fatietatem declina 
poterit le&or , fi , qvae in utroqve Tomo ( 
Hutteno in indicem conje&a funt , luftrave\ 
prius, qvam in Commentarium ipfum fe imm. 
ttt. Tum enim qvafi fiium Ariadneum habek 
in hac fylva,cujus ope adjutus felicius ineavc»; 
fabitur, 

CCXXXII. 

Chrifiiani ^unckeriCommentarius de J/itafa 
ptisqve ac meritis ^obi Ludolfi , Lipfiae 1710. 
qvo cSftam agnofcas & cultam & dilucidam < 
dlionem. £t oeconomiam tempori oportu 
accommodatam. Et res de Viris eruditis , Ii 
guis exoticis , codicibus lmpreflis & MSCt 
Bibliothecis publicis & privatis , aliisqve reb 
literariis notatu digniffimis. Nec qvicqvam i 1 
de effluit dedecoris, qvod p. ij$. lingua 

Copi 



I 



LlTERARIAM In GENERE. lnQ&WO. 643 

1 ^pticam & Cuficam confundit Au&or, judice 
Georgio Jacobo Kchr in MOnarchias Afiati- 
< Saracenics ftatu §. 4. p. 1. in notis. Non 
<im illa contufio eXtra omncm duhitationis 
; ;am eft pofita , nec probatum, Junckerum 1. c. 
] r linguam Cuficam notafie id , qvod Kehrius 
; tclligit, Arabicam a Coptica diverfam* Sane 

an. Frid. Pbnmmanno ita probata eft ha:c Bio- 
j aphia, ut eam in vitis Virorum e qvavis f acul- 
ikcs clariffimorum Num. XVI p. 14 ?. feq. to- 

m fuam fecerit, parumfohcitus,aninvitoAu- 

ore id factum fuerit, an minus^ 

CCXXXlil. 

Framifici Petrarcba lita ac tefiamenlum &ct 
ludolftadii 1711. Apparatus ad Biographiatri 
etrarcha: concinnandam non fufficiens qvidem* 
erutilis tamen. Qyem virum ko&ift Joh, 
ienr. Ackerum emendafTe , <5c notis fingulari- 
us auxifTe vix perfvadere nobis potuifTemus§ 
ifi ipfemet hoc in titulo effet protefTus* Sane 
lajora meruifTet hic Heros, & fparfa, qva> de 
jus fatisinmanusAckeriinciderunt fragmenta; 

Non omnes arbufta juvant humilesqve 
myricae. 

j Atqye ex foiisEpiftolis Fetrarchae qvarita luX 
infundi potuiffet hifce fchedis ! 



Ss i CGXXXlV; 




144 Cd />.///.DESRIPTOR.SPECTANT.ADHlST, 

CCXXXIV. 

Georgii FrantzJzii vtta i3,fata defcripta a jf. 
Ackero , Lipfiae 17*4. Ad hu jus viri famair 
luftrandam plus diligentiae adhibuit Ackei 
qvam ad Petrarchse memoriam renovandii 
Adeoqve & plus laudis eadem confecutus e( , 

ccxxxv. 

La Vie de Mr t Boileau Defpreaux par Mr. n 
Maizjeaux , Amflerdam 1711. Non min 
dexteritate , fedulitate, & ubertate vitam Bo I 
vii defcripfit Maizaeus, qvam Halefii, Chillir 
worthii , Mezerad , Petri Haelii , & Caroli I 
Saint Evremont. Nam licet toto ccelo di 
fuerint hi Mularum rilii , Maizaeo Londin» 
Anglia, Boijavio autem Parifiis inGallia mor 
te , tam accurata tamen narratione fata Bo 
vii tradidit Maizseus , atqve fi cum eodem 11 
iisdem trabibus rwbitafiet. Omnia enim c 1 
arcana perfpe&a habuit. Omnia fcripta pei 
ptavit. Omnes editiones eorum infpexit, & 
ter fe compofuit, & qvid in qvavis vel comr 
tatum vel recifum , vel additum fit, accur 
notavit. Nec caufas, qvare unumqvodqve 
clum fit, ignoravit. Et qvid editum non fit, 
qvare, exploratum habuit. Atqve ha!c om 
ordine Ghronologico , ea di&ionis fvavitatt 
dulcedinc expofuit Maizaeus , ut , an dele£ I 
magis, an profit, pendeat animus inter legendi 1 
Eadem tamen labecula (e intecifle videtur , c 

Aucr 



Literariam In Genere. lnO&av o. 6/tf 

i tor DiariTTrevoltienfis , de qvo fcribit p. 

j qvod muneris Hiftorici partium ftudii ex- 

pe is oblitus , perfonam cenforis publici fibi 

Dfuerit, & velut inimicum Boilavii manife- 

I 1 1 fe geflerit. iEqve enim perfonam amici 

mfit in hac Biographia Maizseus , ac jefuita 
r voltienfis perfonam inimici, Siqvidem 
ffloi lia Boilavii laudibus extollit di&a , ta&a, 
fc pta. Omnibus adverfariis ejusfcribitdicam, 
01 raiaqve ea ratione difponit ac conftituit , ut 
A Dlogiam Boilavii fcripfifle exiftimare qveas, 
n i vitam, Accedunt excurfiones freqventes 
<? eopiofae. Et excerpta ex Boilavio tam cre- 

I I <Sc vafta, ut in hac Diatribe omnia ejus fcri- 
U in compendium.mittere voluifle videri qveat» 

ccxxxvi. 

Abrege de fHiftoire det Sfavant Anciens # 

,odemtf , Paris 1708. Inflatius Au&or in prse- 

tione (e efferre , & criftas altius erigere vide» 

r , qvam decet. Dum fp in hoc Compendio 

iftoriae literariae fpecimen daturum promittit a 

bmine adhuc tentatum ; Interim conatur in 

p aliqyid, qvod oppido paucis in mentem vc 

!lt , Hiftoriam fcilicet eruditorum cbara&erifticam. 

iycm in finem non ea tantum in unum condu- 

ic , qvae notatu de qvovis erudito digna funt; 

^d & ea cummaxime , qvibus , velut notis 

haraderifticis , (e ab aliis fui fimilibus diftin- 

it , teftibus ut plurimum non cottidianis ufusi 

d ea qva* prodit confirmanda. Plura tamen 

1 infcriptione promittit , qvam in fcripto proe- 

Ss $ ftat. 



6^6 Cflp J/i.DESCRIPTOR.SPECTANT.Al>HlST 

ftat. In qvo vix qvinqvaginta eruditorum i 
choatas videas defcriptiones, vel potius defc i 
ptionum abruptarum lineas. Tantum abeft 
integras Hiftorias in compendium reda&as d 
prehendas. Teftes etiam complurej junior : 
funt , qvarn ut iis vel addere rldem vel deme i 
qveant , qvae proferuntur. Nec raro accidi . 
ut -»u6lor chara&eris fui Hiftorici oblitus , Pii . 
lolophi perfonam inciuat, &, ubi resgeftasd. 
beat exponcre , le&ori invito & reluttanti ol 
trudat difputationes Scholafticas. 

CCXXXVII, 



Nkolai Claiidii Fabi-iQiide Peirefc J/itaper^ • 
mim GaJJendum , Qyedlinburgi 1706. Falleti 
fi Biographiam tantummodo hoc Opere cont ■ 
neri exiftimas. Et toto ccelo erras , (i Biogr • 
phiam talem efle arbitraris , qvalis picrumq\ : 
efle folet ; Hiftoria literaria eft Semilecularis 1 1 
A„ C. » f 8 c> usqve ad A. C. 1 6 ? 7. & Opt i 
Polyhiftoricum de viris eruditis , Scriptis edit 1 
& ineditis , ungularibus artis & naturaj , & ali ; 
fexcentis, arcanis &jnoo arcanis, qvce hoc ten^ 
porisarticulo inRepublica literaria Europafa ol ■ 
tigerunt. Vir enim omnium (cientiarum & a ■ 
tium laude praftantiflimus erat Gaflendus^.4! 
intimam farniliaritatem Peirefcii admirTus , 03- 
niumqve arcanorum confcius, In Bibiothet 1 
ejus, 4c Cimeliotheca diu verfatus. Poiyhifo 
rjaiQfT? Peirefcianarura cottidianus teftis. Atqj ! 
hinc adKiftoriam hanc fcribendam magis nem 
sptus. Siqvkfem & ijjud. artis cft , artificis.H 



LiterariamInGenere. ln OBa vo. 64.7 

am artificiofe fcribere. Et res emditas eru- 

exponere. Di£lio non fvavis, qvidem gra- 

amen , & larga , & aeqvabilis , & perfpi- 

& fluida, & non iine curfu veniens. Et 

etiam res fuam habet gratiam , & eft decor 

irius orationis cum gravitate lapfae. Oeco- 

ia plane incedit ad duftum temporis. ^ At- 

hinc mira rerum in uno folio enarratarum 

stas., & difparilis ratio. Sed qvae toties le- 

is aviditatem acuit ,, qvoties fe nova fcena 

>; dit. Peirefcius jam inde usqve a puero eo 

in etu ferebaturad literas, qvo ex miilibusvix 

u is ad easdem dueitur.. Iis etiam fubfidiis 

ii irae & fortunae inftru&us erat , ut obftacu- 

l; mnia facili negotio potuerit fuperare. Ita- 

: i .1 omnem, & Brittanniam , & Bataviam , & 

'■ liam, ftudiofe erat perfcrutatiis. Et ab iis, 

1 inEuropa&extra eam iftiioc feempore con- 

1} :ua erant eruditione, in familiaritatem & com- 

n rcium literarium admiilcrs , iibris etiam im- 

f iTis & MSCtis , & cimeliis naturae & artis, 

a <iranteundiqvaqvefortuna,& favente Mrner- 

\ larmatus , ut cui tot opes literariae continge- 

1 lt vix reperiretur in do£torum virorum civi- 

t e. Atqve hinc ille rerum optimamm, & fe- 

£tillimarum, & rariflimarum cumulus, qvi in 

1 c commentario, velut in Amaltheae cornu, 

ntinetur : 

1.) De literis antiqviiTimis Atticis ;ir. Lati- 
nis i £ ?. Latino barbaris 2 2 1 . notis Arith- 
metieis 5 og» 

Ss 4 2.)De 



$48 C^JII.DeScrjptor.Spectant.AdHis- 

2.) De lingua Coptica *8 ? • Gallica,~&BJ 
tannica 94. Vocibus Thufcis } 12. 

$ J De nominibus propriis Imperatorum. i 
Urfino, Goltzio, Strada adulteratis 88. 

4.) De numis Ebraicis 97. Gallicis 90, ; 
114. is\. Romanis 126. Commodiio*, 
•Johannis, qviTheodolii acPlacidiiValei 
niani arripuit Imperium 1 o j . Hadrianii : 
aliorum »78. Graecis 241.2^7. ^Egyp \ 
2,09. Majoribus Mnemonicis (Medaillu 
102. Solidis lOf. 

f.) De Gemmis 90. 97. 114. igg. ki 

210. 278. 
6.) De annulis 24}. Sigillis 92. feq. 

7.) De ponderibus antiqvorum & menfri 

212,269.277. 
$.) Demonumentis antiqvisBabylonicisr. 

Arundelianisz39. Adriani240. Regio.i 

9.) De antiqvitatibus ^tgyptiacis 2f 7. fei 
miis 277. Tripodibus 2^7. Le£tiften 
antiqvo 222. Templis 199. 

io.> De Iconibus emditorum 212. Regi 1 
Gallicorum 108. 

M.) De Viris eruditis in Italia 119. 168« Bi l 
tannia 91. Batavia 101« Aliis 89> * : 
168. 169. 

ij.) De Scriptis Sirmondi 13 t. Taxilli 1 
Lorini 222* Saxiizi2.Bertii2$2. Alciati 2 
Seldeni 2 $9. 167. Aldrovandi 6 1. Spe 
manni 221. Gruteri 22f. Donii 22f. G 



LlTERARIAM In GENE RB. ltt Oft aVO. 64 $ 

ii 99 195. Qverengi 193. Duchesnii 177. 
Zlufii^. Scaligeri94. Kircheri*79. Ber- 
jeri 200.I Mauflaci i8f# Fronto-Ducadi77 # 
tfoftradami if ?. &c. 

1 \ De Diplomatis 173. 
.) De infcriptionibus latinis 1 6f. feq. 240« 
171. de iis qvae apudGruterum nonextant 
22 1. Columnar roftratae 210. feq. 

I ) De Bibliothecis Copticis 284» Abyflinicis 
184. Sanft- Vi&oriana 89- 

t ) De Cimeliarchis 90. 99. 212. 

\) De MSCtis Copticis 276. 284. Samari- 
tanis 119.237. 271. Arabicis279.281.262. 
2 \ 6. 328. Graecis 177. 347. Eroticis 18 f . 
Themiftii 188- Syncelli 199. JuvenciCae- 
lii Callani Dalmatae 93 Procopii 200. 
MSCtis ta£ticis 200. Geographicis 200.228. 
Conftantini Porphyrogennetae 227. Galli^ 
cis23<5 Platonicis&Anftotelicis2^9. Aftro- 
nomicis 2go, Polybii 309. feq. Mathema- 
ticis 532. Libanii346 4 Jofephi , Syncelli 
&c. 329. Africani 200, 

.) De Hiftoria Galliae 110. 179. Nautica 

181. 

.) De Genealogia regum Galliac 143. 172. 

226.271. Genuenfium 283* Scaligeri9$> 
10.) De Heraldicis 271. 
fci.) De Philologiciss 226. 
22.) De Aftronomicis, fpeciatim de CQncurfu 

trium fuperiorum Planetarum 84. Nova 

ftella 48, 122« Eccliplibus 148. 23 }« Stella 
Ss f iub- 



6joCap.Ul. DeScriptor.Spectant. AdHist. 

fublunari ifz. Comete 179. Stelfarum i* 
minibuszsr. Mercurio in fole 26 y . Diftai 
tia & magnitudine corporum cceleftiu 
269. Tabulis Aftronomicis 280, Marte^c 
Phafibus Lunse 316. 
23) De Aftrologicis 16. 154. I8i, 
24.) D.e Geographicis iq. Tabula Galli 
Chronographica T84. De Geographia emei 
danda 181. feq. 233. feq. 
2?.) De Botanicis , fpeciatim de myrto \ 
Fungo Coralloeide 8 c. Plantis lapidefeent ] 
bus 25-0. Indicis 98. 

26.) DePhyficis rebus variis 11$. 116.304.34 
Speciatim de Thermis 108 Avibus mirai 
dus i?o. Claritare -no£fcurna feptentrional 
Nordfcbein, 190. Nive fexanguhuor. Or 
ginefontiuni2Q2. Corallis^i;. Terraemc 
tibus 2 } o. Animalibus nohvKt.<pcthQis 23 \ 
Pareliis242. Generatioiie-lapidurcuro. U 
pidibus iiguratis 2 fo.Gigantibus 2^0.25; 
kj, Elephantis 262, Ral.a?na 29^. Canal: 
bus fubterraneis 2 8j\ Montibus ignivom? 
28?. 28». Naturalucis 3 29. Cane faga< 
3 y g . Cane fideli 141. Ligno foilili 242. Pli 
viafangvinea 119« QiTibus mirandis 11$. m 
Lapide natante 213. Teftudine njagnair 
Capellis auribus prornirTis 220. Chama 
leonte 345, feq. 

27.) De novis inventis , fpeciatim de curr 
velociiTimo99. Telefeopioi: 6. FretoM; 
gellanieo 182,. Opticis-zoo, Origine Pc 

ftarui 



LlTERARIAM In GeNERE. Itl OftaVO. 6 f I 

ftarum2*7. Anatomicis 274. 298. Natan- 

te Globulo 2 1 j . 
28.) Juridicis antiqvitatibus 106. 
29^ Medicis rebus , v. g. de peponibus in 

febre rn De truttis in febre lapillis ex ar- 

ticulis pedum extra&is 218, 
2, o,) De infomniis 132, 
5 1.) De Magicis 18. 142. 
3 2.) De obfervationibus telefcopicis 2 61. 

De his & aliis fexcentis erudite dilTerit in vi- 

Peirefciana Gaffendus. Nec obfcure figrrifi- 

t jnterdum, nimis eredulos efTe, qvi putent, 

ri qvicqvam in hoc mundi theatro, qvodordi- 

em naturae excedat. Ipfe tamenfubinde qvas- 

am refert, qvx credulitatem fapere videntur 

Lg. hominem fuilTe eo tempore in Perfide jam 

im natum gvadringentos annos p. 2 22. Item 

Ieirefcium in microfcopio conclufifte pedicu- 
imacpulicem, ac obfervaile pediculum lu- 
ta inftituta fic commotum fuiffe , ut fanguis 
capite" in caudam , itu redituqve continenti 
liftraheretur p. %ct. Veritatis etiarn imagi- 
iiem nullam habet , qvod p. 97, de Sealigero 
iarrat. Ut nihil dicamus de hac editione~Li~ 
pri , qvae mendis typographicis ita co.nfpurca- 
M, ut tota fordeat. Et de fubjuncto re~ 
ktrh indice, qvi a dormitante confe&us videtur, 
asqve adeo rebus optimis &, feleftifTunis de- 
ftituitur. 



ccxxxvw. 



6f * C^.///.DeScriptor..Spectant.AdHisi 

CCXXXVlll. 

Job. Clerici Vita i3 Qpera ad annum 171 
amki ejur opufcutum, Amftelodami 17 11. Qy 
qvi legerit, imaginem di£rionis ipfius Clerici 
intuen videbitur. Adeoqve rationes non ir 
nes ducet, Au&oremhujus Biographiae vel C 
ricum effe ipfum , vel aliqvem ab eo doctri 
excultum , & in communionem omnium ar< 
norum admiffum. Oratio eft moliis & unifii 
mis , & dilucida , 6c fine affe&atione onja 1 
Et qvae in ccelaturis hifce argenteis apponu 
tur , mala funt aurea , & res ad iftuitrandi 
Hiftoriam literariam peridoneae. Vir en 
multae au&oritatis & exiftimationis fuit CU 
cus aetate noftra in republica literaria, avi 0| 
ra plurima & fpe&atiifima in lucem ectidit. 
bella literaria graviilima geftit , & fua Polyg 
phia, & Polyhiftoria,& paradoxophiha , ingei 
etiam felicitate , & judicii acuraine , & ani 1 
folertia tantum fama: confecutus.. eft , ut om 
um oculos in fe converterit. Spatium etiti 
vitae fatis longum pesegit. Et in ipfa fenefi 
te uilim ftudiorum non dimifit. Unde tai 
feges rerum , qvas. nec fcripfiffe Au&oremp 
niteret , nec le&arem oculis verfaffe. Siq 
dem varia &mulfeiplici eruditione repletus e 
Clericus. Plurimis operibus editis illuft 
Controverfiis non paucis inclytus , Theolo 
cis , Philofophick , Philologicis , Hiftori , 
Chronologicis &c De qvibus omnibus le£ • 
%\ guftum praebetji qvi hacCornmentatione, - 



Literariam In Genere. ln O&av o. 6 f ; 

Jji Clerici illuftrandum fufcepit. Majorem 
pl ifum promeritus , fi i ,) nomina eorum,cum 
aipus acie contenditClericus non tamftrenue 
riimulaffet, v.g. Petri Burmanni , Jacobi Pe- 
ttjlnii &c. 2.) Eundem Epiftolarum Theo- 
i ; icarum , qvae fub Liberii de S. Amore no- 
n le prodierunt p. 16. Et vitae Joh. Arman- 
d ^ardinalisDucisRichelii p.84. AuftoremenV 
n 1 diflimulaflet. 3 ,) Petro Baelio non tam gra- 
v er obtre&affetp. 131. & 4.) deHieronymop. 

i 8. non tam contemtim effet locutus, 

ccxxxix, 

I Ludovici Mekhioris Fifchlini Vita pracipuorum 
t nceUariorum & Pro-CanceGariorum Ducatus Wir- 
ttbergici , Francofurti 1712. (2.) J. A.Schmi- 
i Commentarius de Vita & Scriptis Cafparis Sagitta- 
t ;;, Jenae 1 7 1 5 . Ad vitam Sagittarii luculen- 
1r& erudite defcribendam nemo aptior fuit 
Jhmidio, qvi ejus confuetudine per *o. inte- 
wos annos ufus ( p. 9j.) & MSCtorum omnium 
eres inftitutus , ( p.101» ) ftudiorumqve ejus 
nnium, & officiorum maxime confcius fuit; 
ttamen non omnes fchedas ad fiias pervenif- 
:manus conqveritur. (p. 6i # ) Atqve inde 
iftum proeul dubio , ut non omnia lta accu- 
ate, ut voluit, exponere potuerit. Qyodenim 
[■ 62, fcribit : Compendium Hiftoria Saxonica, 
utu Sereniflimi Bernardi Ducis Meinungenfis 
onfeciffe Sagittarium, filiorum juventutisPrin- 
ipum ftudiis inferviturum ; Et id qvidem ne- 
are fe ob qvae fata publici juris, nunqvam fa- 

&um 



6>4 Cap. III. De Scriptor.Spectant.AdHist 
&um efTe ; Hoc non prazcile , (ed rtftri&e": 
cipienuum efte putamus. Eft emm apud n I 
hoc Compendium Hiftorige Saxonicse , fine ( i 
pite & calce qvidem , lmpretfum tamen, & 
A. C. 96 f. usqve ad A C. 167^ filo contin 
dedu&um , lex plagulis in 1 2. conftans , poft I 
in medio cur(u interceptum, & ob caufas arc 
nas ad umbiiicum proferri , inhibitum, 

CCXL. 

OBavii Verrarii de Pantomimis 43 mxmis Di 
fertatto , WoHFenbuteli 17 14. De qvo arg 
mento nihil extat nervofius, eruditius , nitidiu \ 
(2.) Res Praceptorum Neo-Bra)idenbuYgenfmm d 
fcripta a M. C. G. R, Neo-Brandenb. 1714. Ai ■ I 
&or eft M. Cafpar Gottfchling Redor ( 7M 
Qyi hoc ipfo qvod res Prasceptorum Neo-Hrai ■ 
denburgenfium defcripfit , Hiftoriam Schol.- 
rum Godofredi Ludovici pleniorem reddidi . 
(VidefupraN. 1 16. izj. 11%. in Rvo.) (it 
G. Nic. Kriegk Commentarius de vita Jttftt a Dran. • 
feld^ Jense 17 17. UltraSemiteculum dePa- 
dagogio Cottingenfi bene meritus eft uransfe * 
dius. Prudentia dida&ica , & varietate do&r - 
nae , <5c fcriptis diverfis nomen non fpcrner 
dum in civitate eruditorum confecutus , a Vir 1 
Doctitr. G. N. Kriegkio peculiari Commentari 1 
ab oblivione vendicatus. Adeoqve dignuson « 
nino noftra opinione , cujus nomen inLexicoi 
eruditorum adfcifceretur , e cujus editione pr 
ma & iecunda exulat. 

CCXL 



Literariam In Genere^7« Oclav o. 6f f 

CCLXl. 

i f//> <fe Mr. de Canes, Parifiis 1693. Au&or 
r 1 s opufculi eft AdrianusBaiJlet, Bibliothecae 
. ; oignianse , qvae Parifiis eo tempore fulgebat, 
| eclus. Hic enim compendium hoc Biogra- 

: Cartefianas ex opere majore, Parifiis 1691. 
du dus Tomis in ^.to a fe edito, excerptum,in 
pi icum prodire juffit. Qyod iaudatum aCar-- 
t Se&ariis, fed culpatum ab iis eft, qvi ejus 
Pt pfophandi rationem cane pejus&angve de- 
s mtur. Benjamin enim Brockhuyfcnius A« 
( . 700. in Iinguam Belgicam traduxit hoc Hi- 
fa x Cartefians corpufculum. $ed Audlordes 
re :xions d\m Academicien iurlaviedeMr.dcs 

tes Hagse Comitis 1692. obelo notandum 
ej timat , cjvod inutilia multa & res nullius 
C< imatis eomprehendat, Nec praetereundum 
hi loco eft qvod Mr. de Vigneul Marville dans 
fe Melanges d'Hiftoire & de literature Vol. 2* 
^ , ju. fcribit : Qyod Bailletus ( ecce ejus ver- 
ij n LL. tradu£ta ; in vita Cartefii refert , fi- 
lij 1 qvanriam hubuiffe fiunc Philofophum in Ba- 
t; ia , nominatam trancine , Cartefianus qvi- 
d n Praeceptoris amore pjane peruftus , figni- 
h ;vit mihi , hanc fabulam ab mFmicis Cartefit 
e : conrictam, occafione machinse automaticse, 
q im multa induftria- ingeniofe.conftruxerit , ut 
a odi&ice demonftraret , bruta non habere ani- 
% m , fed effe machinas tantum ad artis regu- 
t compofitas , qvse fe moveant occafione data 
i :orporibus qv«e funt extra cas , qv« percufla 

motus 



6?6 Cap. IIL DeScriptor.Spect as t t. AdHist. 
motus lui particulamiisdcm communicentTAd 
dcbat hic Cartefii Hyperafpiftes , Cartefiuir 
hanc machinam tradidifle nautis, nelcio in qvetr 
locum devehendam. Navarchum autem curfo 
fitate impulfum , aperuiffe ciftam in qva occlu 
ia fuerit , videntemqve hanc machinam femo. 
vere, Sc ita fe gererc qva fieflet animata , ftu- 
pore perculfum exiftimafle efle Opus diaboli,$ 
ilico eandcm in mare projecifle. 

CCXLU. 

Adolphi Clarmtlndi Lebens - Befchreibung Con- 
radSamuelSchurtzfleifcbenf) Dresden 1710. Qyi 
Clarmundus, cujus verum nomen eft J C. Ru- 
digcr , Vir eft navus & diligens , & ad Hifto- 
riam Schurtzfleifchii fcribendam fatis idoncus, 
(i caetera tuiflent paria. Diu enim multumqve 
hunc Polyhiftorem audierat. Scripta ejus om« 
nia diurna notturnaqve manu verfaverat. Fre. 
qvens eidem per annos plurimos cum co ufus 
fuerat. Ncc fpernenda prorfus funt , qvaj de 
ejus fatis , fcriptis, & fermonibus in literas re» 
tulit. Multaenim promi^qvse fempiternis for-< 
tafle tenebris confepulta fuiflent , fi is non in 
lucem produxiflet. Scd di&io, qva utitur, e* 
anguis jeft, & maculofa, & difcolor. Et ferte 
rerum ita perturbata , ut Au&or interdum in 
fcribendo fibimetipfi non fatis conftitifle ti 
dcatur. 



CCXLiD 



LlTERARIAM In GENERE. Ift O&a VO. 6$J 

CCXLM. 

Hiftoire de Mr. Bayle <& desfes ouvrages par 
),■ le la Monnoye , Amfterdam 1 7 1-6. Calen- 

I r m Carlatanum confcripferat Bselius , Cark 
pj iulo Occitanise oriundus , in qvo , qvse fi- 
t xidiffent memoratu digna confignaverat. 
oi jvam lucis ufuram amiferat, vitam ejus bre- 
itj & fummatim expofuit Dn. Maizeaux, & An- 
in fermone edidit A. C. 1 708« Hunc confe- 
iit s eft, qvi in hoc volumine primum locum 
c( pat , Mr. de la Monnoye, vel ,,qvod vult 
iaiazus, qvi falfo prsefcriptam huic Hiftorise 
o en de la Monnoye judicat , Abbas Reveft, 
\ le Kohlii Prasfat. vitae Baelianse prazmiiTam 
. j. ) Atqve haec Diatribe Biographica Di- 
tii tario Bseliano a Genevcnfibus excufo, prifc- 

II tqvidem eft, fed adeo imperfe&a, ut eidem 
if raddi debuerit ; Exa&e Revue de 1'Hiftoi- 
e js Mr. Bayle contenant des Corre&ions , & 
e: iidditions confiderables, Qvjk & in hac 
v Dge continetur. Atqve ex his aliisqve mo- 
iu ;entis editis & ineditis , Biographiam Badia. 
4 concinnavit Maizaeus, qvse Diclionario Bas- 
a ) praefixa eft , Amftelodami 17 \ o. IV. Vo- 
aijnibus in folio impreffa, Qyse ex omnibus 
rtpcupletiflima , & a Viro DoctifT. j. P.Koh- 
ton linguam Germanicam translata , 6t 173 r* 
Ta iburgi feparatim edita, Non vilipendenda 
ai en ea funt , qva» Au&or hujus fafciculi ex- 
sil t , qvia multa in iis funt , qvae in Hiftoria 

Tt Bslii 



£f8 CapMl.VE Script or.Spectant.Ad Hkt 
Baelii Maizseana non extant , a cujuscunqve" 
mura calamo ea fint profetta. 

CCXLIV. CCXLV. 
CCXLVl. 

Lettrts Choifes de Mr. Bayle avtc des Rm> 
yves , lome I. II. III. a Roterdam 1714. T 
Volumina. De qva editionc dici non potd 
qvam contemtim judicet Maizceus, in vita Ba . 
p. m. 4^ 1. ( editionis Kohliance ) Mit da ; 
Briefen desHrn Bay/e, vse/che ich an dieBnchbh ' 
ler zm Roterrdam Fritfch nnd Bohm gefhicket , Ji 
diefelben gar iibel umgangen. Wan u>iternahm j 
'uieles dannnen zm vcrandern^ und vieles att^^H 
Man fiigte kleine Anmerckungen hinzu , die , v 
die Gelahrtheit betrifft , -wotler grober Fehler , tuti 
ger und bofshaffterSchmeicheleyen, undwidercn 
fehene Yerfonen voUer verlaumderifcher s Abbildun^ ; 
Xch JieGete aber in der Amjierdammer Au / 
1 729. diefe Briefe nach ihren Originalien voEkc l 
men widerher, und begleitete femit aflen mir not. . 
fcheinenden Erlauterunge?i, Qva: Amftelcdanx | 
fis editio an tantopere emineat , prse hac Ro : 
rodamenfi, qvia nobis ad manum non eft,eq i | 
dem judicare non poffumus. Nontamenpfl 
fus afpernandam hanc & abjiciendam efTe pu 
mus , tum qvia , more Belgico , nitide cV en 
culate excufa eft , tum qvia Scholia adfpei 
qvae tenebris obdu&a funt nominibus & reb 
perfonisqve ac factis, non parum lucis foeneri 
tur. Nam qvod ad literas ipfas attinet , cx 

orooc 



ITER ARI AM In GeNBRE. 1» O&aVO. 6 f 9 

ri dubitationis aleam eft politum, eas pa- 

.1 ambulare cum Patinianis , & acumine, 

vitate , & Polyhiftoria efTe infignes. EIo- 

x tenor in iis eft unus , copiolus , fubti- 

, [ licidus, & cum perfpicacitate fingulari mo- 

ra is. Res Philolophicae, Philologicae, Hi« 

c , Civiles, Ecclefiafticse, literarias, an- 

res & recentiores. Sed recentiores-inpri- 

ScqvseabA.C* i67$.usqve adA»C.i7e6. 

terve intra annos $ ;. contigcrunt in erudi- 

i republica. Vir enim wevraQtos erat Ba> 

Qv\ omnium fere fcientiarum ftadia erat! 

fus.Cognitione lingux Gra:ca»,Latin£e, Gal- 

<talicx&c pra;clare excultus, Ingenii& 

.icultate pra» casteris armatus. Et fedu- 

• no&uma diurnaqve nemini fecundus. Un- 
randum non efttotcommemoranda inejus 

i reperiri de Scriptis & Scriptoribus judicia, 

ve literaria parum in vulgus nota , & de- 

( qva»dam plane Tctgccdojta,. Qyx aufemin 

* jbnexa eft materiarum tabula , ea induftria 
1 1 nnata eft , ut Lexici literarii vicem fufti- 

qveat. ^Egre (uftinet Baelius T,l. Lettr. Itf. 

: , morem eorum , qvi , pofteaqvam variis 
i < ")us ornarunt Scriptorem , demittunt fe ad 

: am Maix. Sed ; & tunc larga manu ea 
arunt qva; prioribus pia?ie funt contraria,Iau- 
bijqve multis plura opponunt vituperia^ 

•i m -cV ipfe , fi qva ha»c eft macula , eadem 
">ii vinatus eft. Et fuo exemplo dedic nobis 

: atem dicendi , pleraqve nitere in ejus 

tei L Maix , Sed qvasdam in iis etiam infide- 

Tt % rc 



46o (ty.lll. De Scriptor. Spectant. AdHk i 
re labcculas. Scihcet ; 1) Scepticorum pa : 
tuetur Auctor data qvavis occahone, ut Let ; 
T.I. p. ». fcq. 2) De rebus religiofis nonr i 
qvam parum religiole diilerit, utT.I.Lettr, ' 
p. ; 8« O Interdum diftinetur Micrologiis. 
qvae ad Minutolium exaratse funt literse , m j 
ri cura & diligentia exaratse iunt qvam relic • 

CCXLVll. CCXLVlll. 

UEfprit de Mr. Arnaud Premiere Partie s , 
conde Partte , a t eventer '684- Due Volun 
Opus qvod Petro Baslio tributum initio, (\ 
lettres de Mr. Bayle p » 69. & 1 7 1. ) coirn 
ni poftea confenfu P. Jurixo adjudicatum 
( l. c. p. 170.) Ac licet ftrenue inriciatus 
fe ejus elTe Architedtum , convi&us tamen i 
fexcentis indiciis , & ejus conjux non obfc 
profefla eft hoc ip(um , dum intcrrogata; 
de fiat , qvod prole deftituatur , fociata^i 
vivaci & amabili , refpondit: DuIciuselTe 1 
rito fpiritus (Pijfprits) procreare, qvam coi 
ra, ( Vide le Nouveau vifionaire de Koteroi 
p. g, ) Oppofitum eft Antonii Arnaldi / 
Jogie pour les Catholiqves &c. ( T. 1 . p 1.T.1 
2. p 17 S.) JmprefTumqve nonDaventriaj, q 
eft in indice, fed Roterodami apud Reinie 
Leers, ( Lettres de Mr.Bayle p. / 69. ) E( 
gnum qvod eo ardore verfetur , qvo fcrip 
eft. Siqvidem mira in Auttore eft vivacitas, 
robur , gravitas , eruditio. Et ommne id, q 
Ba?iius in eo laudat, ( II. cc. ) & qvod nos ii 
laudandum prascipue exiftimamus, Docuir 



en 

vi 



ITERARIAM IN GeNERE. Itt O&aV 0. 6&I 

rima , caqve perrara edita Sc inedita. Ar- 
lexcentade Jemitis in GalJia. ( T. I. p. 
1 1|.) Et extra Galham in China T i. p. 184. 
2q. «Janfewftis etiam & aliis. Crimina ftupen- 
ia < jClero Gallicano T. 1. p. 5*4. (eq & no- 
Miil e Veneta T. 2. p. 377. feq. Narrata re- 
:on [ta ad Hiftoriam Janfenianorum, & Calvi- 
lia >rum e Gallia profligatorum,fpe£tantia. Sed 
ior eft ratio fcribendi qvamdecet, non 
1, Chwftianismi, fed humanitatis profeflb- 
Aliena etiam qvsedam ab iis cancellis, 
s in indice fe circumfcripfit Au&or. Efi 
ur in id unum incumbit, ut fordibus inqvinet 
n Arnaldi , virtutes ejus omnes volunta- 
)livione conterit , & nsevorum tantummo- 
minifcitur, Cum (excentis meritis incly* 
us jierit Arnalcjus». 

CCXLIX. 

Les VrovincialesoulemesEcrites par Louis de 

alte a un Provincial & auxRR.Peres Jefuites, 

Cjlogne 1698. 3 Awvfxu$ primum prodie- 

,«.» hse literse, tum ^ivhvv^ag fub Ludovici 

A< taltii vocabulo. Et tandem Blafii Pafcalis 

o en iisdem prsefcriptum eft s & merito. Qj-ia 

m vitam Palcalii concinnavit foror Perieria p. 

f Ifratrem earundem Au&prem agnofcit, Et 

'■ nonumento fepulchrali prseconium infcri- 

m Pafcalem elTe Ludovicum Montaltium fa- 

: *. Nec eft hodie , q vi hoc non exrra dubi- 

M nis aleam pofitum efle arbitretur, Atqve 

Tt 3 hic 

i 



66iCapJH. De Scriptor. Spectant.Ad Hist. 
hic Janfeniftarum partibus addi&us, JefuitiTdi 
cam fcripturus has Epiftolas edidit , docuitqv 
Jefuitarum principia Ethica & Politica ejusefl. 
commatis , ut do&rinam moralem SS. & Con 
ciliorum ,' & Patrum Ecclefias peflumdet , 4 
San&itatis ftudium penitus evertat. Qva; qvi 
cx ipfis TheologorumSocietatis Jefu monumen 
tis luculenter probavit Au&or , in tot diftjcul 
tates conjecit ordinem univerfum Lojoliticuim 
qvot plaufibus ac encomiis ab iis omnibus affe. 
ctus eft , qvi pietatem fartam te&am conferva\ 
ri cupiunt. Ipfae enim literae, qvas omni opuiv 
vi fupprimere fatagebant jefuitae , fa?pius incfi 
verfis Iocis funt recufae. Et in linguam Lati 
narri , Anglicam , Italicam , Hifpanicam &< 
translatae Et fummis laudibus exornatae, 6c i> 
ccelum usqve elatae. 

CCL. 

M^oh.Cafparis Zeumeri VitaVrofeJforumJi 
nenjium a fundatione Academia ad noftra usqveten? 
pra , Jenae * 7 1 r. Inftitutum infigni laude f< 
rendum. In qvo , fi qvid hnmani paftus^ 
Auffcor , f ato potius adlcribendum , qvam iplt 
qvi morte praematura interceptus , hoc fach 
rum ignis tteratione fatis purgare, & ad feptimai 
usqve deeo&ionem deducere non potuit. -|pi 
qve hinc illae , fi qva funt, vitioiTae reliqviae. 
g. ri> In Biographia Cafparis Sagittarii, in q^ 
una cum anno natali, aetatis ejuscalculusom 
fus eft , & in vita qvaedamparum exqvifite ti 
dita» 2) In Catalogo fcriptorum Melanchth 

n 



LiterariamIn GeN bKe. InO B aw. 66? 

i anorum mixta qvadrata rotundis. 5) In indi- 

1 cc fcriptorum Schenckii , JohannesTheodo- 

1 s cum Johanne confuius &c. Et bene fecik 

i :, qvi pracfationem premifit, M,Chriftopho- 

j s Weiflenbornius, fi vitse Zeumerianas dedif- 

qvandam Sciagraphiam ; Tum enim ab iis, 

i Lexico eruditorum concinnando dederunt 

peram , fortallis non inguftatus f uiiTet dereli- 

us. Et arqvum omnino eftet, memoriam ejus 

nfervari fartam te&am in republica literaria, 

i de memoria eruditorum confervanda tam 

ife folicitus. 



ccu. 

Bartholomai Chrifliani Rkhardi Commentatio de 

'ita & Scriptis Profejforum hodie in Academia Je- 

nji publice docentium , Jenae T.710. Facinoris 

ocabulum Mfco*opeft. Et in utramqve partem 

lmitur. Et in pejorem qvidem faipius; Inme- 

torem tamen ab Auftore , qvi in praefatione 

cribit, genere orationis fimplici & perfpicup» 

jfe infignia ProfelTorum Jenenfium facinora con- 

Ignavifle. Nec mirum eundem non totBiogra* 

>hias exhibere , qvot Zeumerus, nec carerum 

iopia 6Y varietate exornatas. PIus enim olei 

tiis lucubrationibus inlumfit hic, qvam ifte* Et 

lefcriptiones etiam qvasdam iisdem inferuit, ab 

jpfis Auaoribus eoncinnnatas, & ftbi communi- 

fotes. Siqvidem Auftor eft Gottlieb StoHius in 

iift* erudit. C. 1. §, f >\ p, 30. Biographiam 

>'. G, Struvii , yx P, IV. p. 216. in Zeumero 

Tt 4 Jegi-. 



6 6 4 Capjll. De Scriptor. Spectant.AdHi 

legitar ab ipfo Struvio effe confp&am , 6 
dem datam huic Pinacothecae inferenc ., 
Qyod & ex argumento ipfo intelligitur, in :> 
res qvaedam traduntur , qvas nec Zeum 
nolTe , nec fi noflet , literarum monumc 
proderefuiffetaufus. (2.) Notitia Scriptoru 
F. Buddei. (3.) J. C. Bdhmeri Infcriptiones J 
chrales Helmjiadienfes. De qvibus alibi. (4.^. 
A. Schumaeheri confpc&us tf/aldeccia literatx. 

CCLll. 

M. Joh. Cafparis Zeumeri Vita ProfeJJ» n 
Jenenfium , Jense 17 1 1. De qvo opufculc - 
tea. (2.) Friderici Cafp. Hagen Memoria Pht- 
phorum , Baruthi 1710. De qvibus alibi. 
J/ita felefia qvorundam Eruditijjimorum ac iUuJi sfl 
Virorum , Uratislaviae 1711. Vide fupra. 

CCLUl. 

Pauli Jovii Elogia DoBorum Virorum , • 
fjleae , finetempore. Vide fupra Num.1.1. 
in folio. 

CCLIV. 

Des Enfans devenus celebres par leurs Ei '■ 
cu par kurs ecrits , Parifiis 16 8 8 . Urceus i ' 
tui caepit , fed currente rota exiit in ampho c 
Lamoignoni enim ' Juniori Opus infcripti 1 
de Au&oribus Pfeudonymis Bailletus , d 1 
fantibus eruditis qvaedam prasmittere vol 



e 



LlTERARIAM IN GeNERE. ltl O&a VO. C^ 

em, in infantia ad capeflendas meliores lite- 

n procurrenti, calcar additurus, fed crevit fub 

au haec Praelufio. Adeoqve fatius putavit 

e jidem feparatim in lucem emittere. Nec in- 

d ;na eft qvae feorfim fpeftetur. In qva tot 

c iditi Minorennes, ( in ampliore enim fenfu 

:& f init infantu vocabulum Bailletus ,. eodemqve 

ciines illos denotat, qvi annum xtatis20. non 

' M < icefTerunt ) fpeftandi producuntur , Graeci 

^Latini, Ethnici& Chniliani, antiqviores & 

i fcentiores , mortui & viventes , melioris & 

i qvioris fexus. EtBailleto debemus fane, qvod 

S )c argumentum hodie tam praeclare excultum 

1 l. Siqyitiem ejus exemplo provocati fimt 

{ ii ad fimile facinus tentanclum , qvoniam of- 

ii tanteuno ofcitat & alter. 

CCLV. CCLVI. 

Friderich Rotfcboltz,ens Beytrag zur Hiflorie 
'er Gelahrtheit , Pars I. II. III. Niirnberg 17 *f. 
o !|c 26. 2. Volumina. Hiftoriam Iconographi- 
am meditatur Au£lor progrefTu temporis per 
jartes edendam , ut Ephemeridum fcriptores 
uojs annales folent. Atqvein iis docetprimum, 
M reperiendae fint Virorum eruditorum efH- 
yies manu artificum aeri incifae , vel nummis 
^emmisqve expreffe , vel alia cjvacumqve ra- 
tione e metallo , marmore, lapide &c. du£be., 
Tum adfert monumenta qvaedam literaria non- 
dum edita , vel parum in vulgus nota , atqve 
iisdem qvandoqve fuam addit wuqinr. Et 
tandem promittit fe Parti XII. additurum indi- 
Tt c cem 



C66 C^ 4 /i/.DESCRIPTOR.SPECTANT.Aj>HlS: , 

cem , & in eo omnia in ordinem reda&un i 
qvx fine ordine tradere in his Diatribis coa£ 
fuerit. Qvx omnia non pofTunt non iis « I 
pergrata, qvi norunt qvam utilis, & jucun I 
6c dulcis fit , Hiftoria Iconographica, & qv i 
to defiderio adhuc ab eruditis expetita* 

CCLVll. 

Catalogus BibUot^eca 7Ttua.ua , Lunebui 
1704. Rofk difpliceant &Balfama cui nonp ; 
cethic Catalogus. Qyi codicum MSCtoru 
copia , & editorum librorum cujusvis genc ■ 
fele&u , caritate , ornatu , oeconomia , e 
tionumqve praeftantifiimarum multitudine , ! 
abundat, ut vel ob folam Bibliothecam meir: 
ria seterna dignus videri qveat Thuanus , 1 i 
fua £tate,incomparabilis. Qyi intra 40. ann) 
rum fpatium, incredibili labore, tantoqve fui 1 
tu eam collegit, ut ad folos libros conrpmge) 
dos , & concinne & eleganter conveftiend* i 
centum millia librarum impenderit , tefte F : 
tro DanieleHuetio inCommentario de rebus ;t 
fe pertinentibus L. VI. p. 392,, Et licet \\ 
eam commode difponendam , Catalogumq 
accurate conficiendum adhibiti fint , Viri om 1 
do£lrina confpicui , Petrus & Jacobus Puteai i 
cum Ifmaele Bullialdo , & Jofepho Qyesne. 
Attamen non licuit iisdem efTe tam lynceis, \ I 
in via hac difficili ac lubrica , omnem ofFenfi 1 
nem vitare potuerint Etenim Joh. Gerhard 
P. 1. p. 16 g. male Calviniftarum Catalogo :\ 
infertus. Et L c, p. 16 7. Theodorus Cooi 

h 



ip: 
:m 

I 

tc 

-r< 
•B 

■ ti 

i 



LiterariamInGenere. InOclavo. 667 

5us Lutheranorum. Liber de ortu & oc- 
monafteriorum, qvi p. i f o.tribuiturHein- 
Meibomio , debetur Heinrico Petrejo, vel 
Heinrico Meibomio juniore tefte iii addita- 
ttis ad Val. Heinrici Vogleri introdu&ionem 
63. Qyodauteml.c.Meibomius, & ex eo 
, Meierus, fcnbit in Bibliotheca Biblica Di£- 

i.p, 16. Jufti Petruchii Chronicon Por- 
e, pro Commentario, defcribente Port in 
no Neapolitano,elTe habitum in hoc indice 
. Thuanae , id tam procul abeft a veritate^ 
volventi P* 1. p. 397. manifefto pateat con- 
ium. Cxterum qvam luftuofe interierit 
gazophylacium & decus Reipublicae litera- 
, copiofe docet P, D. Huetius 1. c. p. 390. 
. curn qvo conferendusMr.VigneuI deMar- 
e dans fes Melanges d'Hiftoire& literature, 

1« p. 22. 



CCLVlll 



Bil 



blietheca Schalbruchiana , Amftelodami 

ud Wetftenios 1723. Qyi collegit hanc Bi- 

othccam fuit Joh. theod. Schalbruch Hifto- 

i rum Profeilbr , & Scholae Amftelod. Re&or 

< leritus. Et rem pergratam nobis fecnlet, qvi 

t jitalogum concinnavit, ii prafationis loco, Bio- 

: japhiam hujus viri nobifcum communicafTet, 

t p tanto librorum optimorum librorum amore 

I igravit, tantaqve eorundem notitia excelluit. 

am licetMSCti Codices pauci appareant nan- 

is in gurgitevafto; Imprefti tamen in eo funt 

[lurimi, Theologici, Juridici, Philofophici, 

Geo- 



66% Cap.TLL De Scriptor. Specta*tt.AdHi 

Geographici, Medici, Hiftoncr &c. \nu]~ 
fexcenti non cottidiani commatis , fed rr n> 
pretii , nec minoris raritatis & utilitatis , : 
MSCtis collati , virorum do&iffimorum n | 
notati , diligentiflime commendati , m;. 
ftudio qvaefiti , & ab Au&ore variis animac ',- 
fionibus , veiut ftellulk , lignati v. g. in , 
80. Conradi Dinneri Epithetorum Gr. Lat i- 
rago liber ftudiojis utHis. 1. c. Enni, Accri, . 
cilii &c. fragmenta cum notisH. Stephanir 
liber egregms. In f. p. 22. Hifpania illuftrat 1 
Andr. SchottoFrancof. r 60 ? . hber capitalis. i, 
p. 62. Conradi Gesneri Hiftoria animaL . 
Tiguri ifji. Uber eruditus. In f p. 22. Paul 
vii Opera omnia Bafileae 1 f 78. kber optimu ,1 
f. p. 1 2. Chriftoph. Seheineri Rofa Urfinal • 
ciani i6?o. liber rarus, Jn8- p« f ** Apollo li 
Bibliotheca Gr. Lat. Roma: r^f. libervaderi>< 
In 8- p.^8- Catulli phafelus &c. Eboracii \ 
liber rarijfimus.ln f.p. ^. Cadii CalcagninK]- 
ra Baftlese I f 44. liber qvovis pretio dignus r 
qve hoc nomine non parum conducit hic C i- 
logus ad notitiam rei librariae. Rarus tai 11 
interdum in eo dicitur liber , cujus editio :• 
tummodo eft. rara. Et Codici huic noftro ii 
ob caufam cumprimis plurimum cerifemus I- 
buendum , qvia fingulis libris adfcriptum I 
pretium , qvo venit Amftelodami publice H 
hafta venditus. 

CCLIX. 

Catalogus Bibliotheca Gundlingiana , \ l 
173 1 + In qvo eft librorum copia , vari( *i 



Literariam In G ekere. InOSiavo. €■ 6$ 

rus ",' raritas , caritas. Oeconomia ctiam 
ibilis. Et index Au&orum longe copio- 
tus. Sed defunt MSCta, & libri prohibi- 
Qyorum cum non exiguam copiamhabue- 
undlingius o w v > nata eft nonnullis fu- 
o , Bibhothecam ejus poft mortem non 
fiile mtegram & intemeratam , fed Codi- 
, plurimos ex ea exemtos. Qyorum fupra 
o. vel 1 5 ooo. in ea extituTe aifeverant, qvi 
tamiliaritate ufi funt. Atqve in iis qvos- 
exeellentioris commatis, qvi in hoc elen- 
non comparent. 



CCIX 



Biblhtleca Marckiana^ Hagae ComitumT727. 

conceflb & probato fumimus , hunc Cata- 

I jm non fiftis libris & commentitiis efle refer- 

i ; ad oftentationem, & rerum magnarum 

djjm concitandam , qvod diferte fcribit Vir 

>ndam do&iflimus , nobisqve amiciflimus 

harias Conradus abUffenbach in praefatione 

Bibliothecam UfFenbachianam T. i. p m. 17* 

S leultrafortemeft privatihominis,usqveadeo 

n p\x aeftimationis eft&pretii. Ingens enim 

i 1 ta eft MSCtorum copia, editionum etiamPrin- 

c i<m ante annum iyoo. vulgatarum, &a Ty- 

P jraphis celeberrimisimpreffarum,A).dk,puta, 

] itis, Torrentinis \ Stephanis , Vafcofanis &c* 

1 ga copia. Operum fumtuoiiilimorum exqvi- 

f lis numeras, Et nummorum Graecorum & 

?manorum, aur^eorum, argenteorum, & aereo- 

r n , Confularium, lmperat. populorum, ur- 



67O Cd/>.7//.DES CRlPT0R. SPECTAyT.Ap!fe 

bium &c. tam ftupendus cumulus , &lr 
cumulo tantas nummorum rahlTimoram 
ventus , ut principem congefuTe hunc trie 
rum exiftimes , non Canonicum Ecclefiae 
tropolitanx qvx Ultrajecli eft. Jndax' ta 
nec librorum, nec nummorum colleclioniei 
ditus. Nec qvicqvam Lucis adfperfum un 
opaciorionbus, v. g. qvid fint p, $. Provt 
Senecx MSCta in membranis. Nec fpc 
facta eft ea omnia, qvae in his fchedis conti 
tur, inmufeo etiam Heinrici Hadriani w 
Marck eiTe repertav 

CCLXI. 

Bibliotheca Heinfiana , Lugdnni in Bai is 
1^83. Perpaucae funt Bibliothecae in qVvis 
tantus eft librorum fele&iiTimorum & rai • 
morum cumulus atqve in hac Nicolai Hei 1, 
Cujus venditioni publicae interfuerunt ] . 
Graevius , & C.S Schurtzfleifchius , & in 1« 
mendis optimis Codicibus pecuniam coll • 
runt. Praele&ionibus etiam publicis Catalo^ i) 
poftea illuftranmt. EtGraevius cumprimis ■ 
libet libro pretium adfcripfit , qvo in au£ti >: 
eft venundatus, & libris raris omnibus pra > 
tavit ( r ) fimplex , rarioribus vero duplex ) 
ut ab aliis diftinguerentur , folis exceptis . '■ 
thematicis , Philofophicis , Italicis etiam G; I- 
cis & Belgicis , qvibus raritatis notam nul f 
praefixam deprehendimus. Iplum etiam C r 
logum hunc rarum vocar Rudolphus Marti $ 
^ieelfuhrer in Prafat, ad acceflion.es ad Bit - 



JTERARIAM In Genere. In OSiavo, 6jt 



1 



promifTam & latentem. Et licet MSCta 
lon admodum multa reperiantur , repe- 
r tamen aliqva rYl, p» ao. 21. P. 1. p. 
. feq. Et iri editis pleraqve funttrara, cum 
s collata, manu eruditorum notata, pro- 
&c» Nec parum ex hoc indice profecit 
Lheod. Schalbruchius in notitia librorum, 
;qve ex eo egregie proficere pofTunt. li- 
m plane fit incinpatus. Qyod enim ex- 
p. 367. Scriptores publice propofiti in Aca- 
. Wittenbergenfi Anno 1 f f 3. & tribus: 
ntibus Wittenb. ij-f 6. Id funt fcripta pu- 
propofita a ProfefToribus Wittenb. ijyj. 
us tribus feqventibus ijf6. Nec ea tan- 
[vx ab A. C i)p Jt usqve ad annum 1^6. 
>ropofita , fed & ea Wittenbergse excufa 
A. C. i^j. qvae a ProfefToribus ibidem 
propofita ab A.C.1^43. usqve ad A.C.j^j. 
ium eft typographicum qvod P. z, p, 7$. 
nmii fragmenta colle£ta dicuntur. Pro 
nmio enim fubftitueiidus eft Q^ Ennius. 



CCLXll, 

Bibliotheca Sarraziana , Hagae Comitis 171^ 
ium eruditorum ora & oculos in fe con- 
bat hic Catalogus, cum primum in lucem 
ret, Nec fatis comprehendere valebant 
^rariae periti , qvi fieri potuerit , ut homo 
tos ejusmodiBibhothecamconfliparet fibi, 
ramnon Opes tantum ingenii, fed &for- 
eaeqve maximae reqviruntur , & foler- 

~" tia 



6? 2 Ca ^III^ScRlPTOR. t $PECTANT.ADHT^T 

tia pervigil , & nullo labo7rfupmbilir~D 
enim non poteft, qvot in ea reperiantur Op< i 

(a) Rara. 

I.) MSCtaanriqva,media,&nova,me] 
branacea&chartacea, Grxca, Latii 
Arabica , Lufitanica , Hifpanica, G 
lica , Italica. 

2.) Edita , eaqve imprefTa a typograpl; 
primis , optimis , & toto orbe celeb< 
rirnis. Italica, in ipfa I talia non habe 
dis. Gallica etiam, Hifpanica & Lu i 
tanica hujus generis. 

(b) Sumtuofa, & marfupium hominis in pup 
reipublicae non fedentis plane fuperant 
iisqve indumentis veftita , qvalibus, ..: 
folent , qvx in Bibliothecis Regiis loeu 
habent, 

(c) SekBa &pra?clara , & cum vulgo libti 
rum nihil commercii habentia. 

Infperfa etiam funt fubinde qvaedam moi 
ta , ad notitiam librorum juvandam perutil : 
v. g. P. i. p. 121. Omnia fingularium Regi; 
Lufitaniae funt in pretio , &rara, 1. c. p. i6i 
PetriMarfi annotationes in officia Ciceronis rr 
gno in pretio funt apud eruditos. 1. c. p. 16 
Omnes Robortelli Commentarii funt in pret 
P. 2. p 33. Omnes Campanellae traftatus 
eruditis avide appetuntur. 1. c. p. 66. Orru 
Petri Pauli Vergerii Opera funt in magno pi 



LITERARIAM In GENERE. lfl O& OVQ. 67 3 

1 eruditis! Interim qvaedam pro raris vendi- 

ltur qvae rara non funt \ ut P. y p. 8 9- An- 

tiii Majoragii orationes Colonia? Agripp. Qyae- 

, ;m rara qvidem , fed eo loco ac numero non 

] benda , qvo ab Au&ore funt habita. Sic 

i iim v. g. qvod P. i . p. > 9. N. 59. fcribit: Jo- 

\nnis Gritfch Qyadragefimale &c. Norimbergae 

79, f. Liber inter raros rariffimusy & cujus pau- - 

vrta extant in orbe exemplaria , varia continens 

iqvam vulgaria. Id nobis aliter efle videtur. 

iftravimus enim hunc librum ante 24. anrros 

. Bibliotheca Magdeburgenfis Ecclefiae Cathe- 

ralis, in qva extat A. C\ if of . line loco excu- 

is in f. Et deprehendimus contineri eodem 

fplicationem Evangeliorum & Epiftolarum 
)minicalium, non inminimisducendam pror- 
is -, fed tanti non faciendam ^ qvanti Aji-- 
tor eandem faciundam putat. Siqvidem 
"heologia Scholaftica in ea utrainqve facit pa- 
inam. Nec pauciflima ejus in orbe extare 
bflunt exemplaria. Qyia haec altera ejus eft 
ditio. MSCtorum autem Italicorum in hoc 
latalogo extantium cumulum inde prOvenire 
jfleveravit nobis Vir magnus , qvod in repu- 
llica Venetorum nobiles Senatui femper per 
| teras fignificare debeant , qvae ih itiheribus 
jliis loc^vilitarintj qvseqve notatu digha iniis 
jonfpexerint & obfervarint . AtqVe has defcri- 
>tiones poftea, pretio non adeo magno ab iis, 
|vi harum deliciafum supidi funtj pofle com f 
imrafi. 



Uu CCLXIH 



674 CapMl. DeScriptok .Spectant.AdHi 

cclxiii. cclxiv. ccud 

CCLXVI. 

Bibliotheca UffenbachianauniverfalisCatd ; 

Tomus 1. Francoflirti ad Mcenum i^ : 
Temus II. Ibidem 17 $ o. 
lomus III. lbidcm »750. 
7ow«/IV.Ibidemi7j 1 . qvatuor Volwi, 

Amicjflimus nobis fuit Vir illuftris Uffei ! 
chius cum viveret , qvi non tantum comc : 
cium literarum nobiscum habuit per annos . 
ne multos , fed hoc etiam Catalogi exempl 
dono nobis datum , Francofu